एक दिवस, एक श्रद्धावान साधक आपल्या अंतःकरणातून प्रार्थना करत होता. त्याने आपल्या शरीरातील प्रत्येक अवयवासाठी बल, चपळता आणि स्थैर्य यांची कामना केली. त्याच्या पायात बळ असो, पोटऱ्यांत वेग असो, आणि पावलांत स्थैर्य असो, अशी त्याची प्रार्थना होती. त्याने मागितले की त्याचे सर्व अवयव अखंड आणि निरोगी राहोत. तो म्हणतो, “माझे शरीर माझ्या आत्म्यासोबत एकरूप होवो, मला पूर्ण आयुष्य लाभो. हे पावन करणाऱ्या शक्ती, माझ्यासाठी सुखाने आसन धरा आणि मला स्वर्गीय लोकांत सर्व प्रकारे समृद्ध करा.” पुढे तो देवतांमध्ये, राजांमध्ये, आणि सर्व लोकांमध्ये—शूद्र आणि आर्य दोघांमध्ये—आपल्याला प्रियता मिळावी, अशी प्रार्थना करतो. तो ब्रह्मणस्पतीला आळवतो: “उठा, देवतांना यज्ञाने जागृत करा. माझे आयुष्य, प्राण, संतती, पशुधन, कीर्ती आणि भक्ती वाढवा.” यानंतर तो अग्नीला उद्देशून म्हणतो, “हे जातवेद, मी तुझ्यासाठी समिधा आणली आहे. तू मला श्रद्धा आणि बुद्धी प्रदान कर. आम्ही समिधा आणि इंधनाने तुझी वृद्धी करतो, तूही आम्हाला संतती आणि संपत्तीत वृद्धिंगत कर.” तो अग्नीला विनंती करतो की, “ज्या विविध प्रकारच्या लाकडाचा आम्ही तुझ्यावर अर्पण करतो, ते सारे माझ्यासाठी कल्याणकारक होवोत. हे सर्व तुझ्यासाठीच आहे, अग्नी; प्रज्वलित हो, समिधा बन. आम्हाला दीर्घायुष्य दे आणि आचार्याला अमरत्व प्रदान कर.” त्यानंतर, तो तेजस्वी, तांबूस अग्नी आकाशात झेपावतो, आणि म्हणतो, “हे जातवेद, जे तुझ्यावर वार करण्याचा प्रयत्न करतात, त्यांना तू आपल्या सामर्थ्याने खाली पाड. सूर्यदेवा, ज्वलंत होऊन आकाशात आरोहित झाला आहेस.” तो पुढे जातवेदास प्रार्थना करतो की, “लोखंडी सळया घेऊन फिरणाऱ्या, मायावी असुरांना तू आपल्या सामर्थ्याने बांध आणि नष्ट कर. हजार किरणांचे, वज्रधारी, तू आमचे रक्षण कर.” यानंतर साधक दीर्घायुष्याची कामना करतो—“आपण शंभर शरद ऋतू पाहू, जगू, जागृत राहू, उत्कर्ष पावू, पोषित होऊ, समृद्ध होऊ, आणि शंभराहून अधिक शरद ऋतू जगू.” तो पुढे म्हणतो, “बंधने असो वा मुक्तता, मी दोन्हींच्या साहाय्याने जादूने मार्ग उघडतो. दोन्हींकडून ज्ञान मिळवून, आम्ही विधी पार पाडतो.” तो पुन्हा पुन्हा दीर्घायुष्याची प्रार्थना करतो—“जग, जिवंत रहा; मी पूर्ण आयुष्य जगू. एकत्र जगू, दीर्घायुष्य लाभू.” तो इंद्र, सूर्य, देवता आणि स्वतःसाठीही दीर्घायुष्याची प्रार्थना करतो—“इंद्रा, सूर्य, देवता, तुम्ही जगा; मीही जगू, पूर्ण आयुष्य जगू.” यानंतर तो वरदायिनी, वेदांची माता, यांची स्तुती करतो—“जिने द्विजांमध्ये शुद्धता प्रकट केली, ती मला प्राण, संतती, पशुधन, कीर्ती, संपत्ती आणि पवित्र ज्ञानाचे तेज प्रदान करो, आणि मग ती ब्रह्मलोकात जावो.” तो म्हणतो, “ज्या पात्रातून आम्ही वेद ज्ञान घेतले, त्याच पात्रात ते पुन्हा ठेवतो. ज्ञानशक्तीने यज्ञ पूर्ण झाला आहे—देवतांनी आमच्या या तपासाठी रुष्ट होऊ नये.” यानंतर, तो सोमरसाच्या यज्ञासाठी इंद्राला आळवतो: “हे इंद्रा, आम्ही तुला, वृषभाला, सोमरसाच्या पिळणीवेळी बोलावतो. सोमरसाच्या मधुरतेने आमचे रक्षण कर.” ज्याच्या निवासस्थानी मरुतगण राहतात, तोच खरा सुरक्षित असतो, असे तो म्हणतो. आणि गायीचे किंवा बैलाचे मांस जे खातात, तसेच सोमरसाने चिन्हित ज्ञानी लोकांसाठीही, तो अग्नीची स्तुती करतो. मग तो मरुतगणांना, अग्नीला, इंद्राला आणि द्रविणोद देवाला त्यांच्या त्यांच्या पात्रातून, योग्य छंदात आणि ऋतूनुसार, तेजाने युक्त सोमरस पिण्याचे आमंत्रण देतो. तो पुन्हा इंद्राला साद घालतो—“हे इंद्रा, उत्कंठेने ये, सोमरस प्या; तुझ्यासाठी कुशासन सजवले आहे. तुझे दोन तांबूस घोडे प्रार्थनेने जुंपले गेले आहेत, ते तुला येथे आणोत. आमच्या स्तोत्रांचे तू ऐक.” सोमरसाच्या पिळणीवेळी, सोमपान करणाऱ्या इंद्राला, तो प्रार्थना करतो—“आमच्याकडे ये, सोमपान करणारा, आमच्या उत्तम स्तुत्य यज्ञात सहभागी हो. मी तुझ्यासाठी सोमरस ओततो; ते तुझ्या शरीरात जाऊ दे, तुझ्या अंगांमध्ये प्रवाहित होऊ दे, आणि मधुरतेला तू आपल्या जिभेने ग्रहण कर.” तो म्हणतो, “मधुर, उत्तम गाळलेला सोमरस तुझ्या शरीराला प्रिय होवो; सोम तुझ्या हृदयात शांती आणो. हे ज्ञानी इंद्रा, तुझ्यासाठी हा सोमरस पिळला आहे, जसा आई आपल्या मुलांनी वेढली असते, तसा तो तुझ्यापर्यंत पोहोचू दे.” अशा प्रकारे, साधक आपल्या शरीर, मन, समाज, देवता आणि यज्ञ यांच्या एकात्मतेसाठी, दीर्घायुष्य, समृद्धी, आणि शांती यासाठी, अग्नी, इंद्र, सूर्य, मरुत, आणि इतर देवतांना साक्षी ठेवून, श्रद्धेने प्रार्थना करतो आणि यज्ञसंपादन करतो.