प्राचीन काळी, काळाने स्वतःच्याच गर्भातून जे काही झाले आहे आणि जे होणार आहे ते जन्माला घातले, जणू काळाचा पुत्रच. ऋच आणि यजुष् या वेदांचाही जन्म काळापासूनच झाला. काळाने यज्ञाची सुव्यवस्था केली आणि देवतांना त्यांचा अखंड भाग दिला. गंधर्व, अप्सरा आणि सर्व जगही काळामध्येच स्थिर आहेत. अंगिरस आणि अथर्वण हे देवही काळामध्येच उभे आहेत. हे जग, सर्वोच्च लोक, पुण्यलोक आणि त्यांचे आधार, हे सर्व काळाच्या आधारावरच टिकले आहेत. ब्रह्माच्या सामर्थ्याने सर्व लोकांवर विजय मिळवून, तो सर्वोच्च देव काळ निरंतर पुढे जातो. रात्र नंतर रात्र येते आणि अखंड प्रवास करणाऱ्याला, जणू घोड्याला चाऱ्याने तृप्त करावी तशी, आधार देते. आम्ही धन-धान्याने समृद्ध राहू, अग्निदेव, आमच्या घरात कोणतेही संकट येऊ नये. वायुदेव, तुझ्या धनदायक बाणाने आम्हाला कृपा कर. अग्निदेव, संध्याकाळी तू आमचा गृहमित्र हो, सकाळी शुभबुद्धी देणारा हो. हे धनदायक, आम्हा यजमानांना ऐश्वर्य दे. आम्ही तुझे उपासक, दीर्घायुषी होऊ. माझ्या उपभोगात जळलेले अन्न येऊ नये. अन्नदाता, अन्नस्वामी, रुद्र आणि अग्नि यांना नमस्कार. सभेचे रक्षण कर, सभासदांचेही रक्षण कर. हे इंद्र, तू सर्व जीवांत व्यापलेला आहेस. अग्निदेव, दिवसेंदिवस ठराविक भाग घेऊन जणू घोड्याला चारा घालावा तसे उभा आहेस. यमाच्या लोकातून तू, हे ज्ञानी, आनंदाने उगवलास आणि मर्त्यांना एकत्र आणतोस. एकटा, रथावर बसून, तू सर्वांना झोपेच्या गर्भात मोजतोस. सुरुवातीला, दिवसाच्या जन्मापूर्वी, बांधणाऱ्याने तुला पाहिले; मग झोपेत तू उपचार करणाऱ्यांपासून स्वतःचे रूप लपवलेस. महान गोमाता, श्रेष्ठत्वाची इच्छा करून, देवांकडे परतली. त्या झोपेला त्रैत्रीश देवांनी, स्वर्गाधिपतींनी, अधिपत्य दिले. ना पितरांना, ना देवांना हे गूढ कळले; जिथे पुटपुटणारा फिरतो, तिथेच हे गूढ आहे. वरुण शिकवलेल्या पुरुषांनी, आदित्यांनी, झोपेचे स्थान त्रितामध्ये ठेवलं. दुष्टांनी cruel भाग वाटून घेतला, पण सज्जनांनी जागरणाने पुण्य जीवन मिळवले. झोप हीच उच्च बंधनातील आनंद आहे, ती दुःखिताच्या मनातून जन्मते. आम्हाला तुझे सर्व पूर्वजन्म ठाऊक आहेत, आम्ही तुला ओळखतो, झोपेच्या अधिपती. आम्हाला कीर्ती मिळवून रक्षण कर, द्वेष करणाऱ्यांना दूर कर. जसे खंड जोडतात, खुर जोडतात, कर्ज जोडतात, तसे आम्ही सर्व वाईट स्वप्नं एकत्र करतो, हे अप्रिय स्वप्न. राजे, कर्जदार, कुष्ठरोगी, सर्वांनी मिळून भाग जोडले; आमच्यातील वाईट स्वप्न दूर होवो. हे देवपत्नींच्या गर्भा, हे यमाच्या हस्त, हे शुभ स्वप्न, माझे वाईट दूर कर. घुबड किंवा काळ्या पक्ष्याचे दर्शन मला होऊ नये. हे स्वप्ना, आम्ही तुला ओळखतो, तू जणू स्वप्नघोड्याप्रमाणे आहेस, तुला आम्ही दूर करतो. आमच्यापासून, गुरांपासून, घरापासून, सर्व वाईट स्वप्न, देवांचे किंवा पितरांचे प्रिय काहीही, दूर होवो. देवांचे, पितरांचे प्रिय आमच्यापासून माळ काढावी तसे सुटू दे. सर्व वाईट स्वप्न, दोष, नवमणी काढावी तसे दूर करतो, ते शत्रूकडे जावो. देवतांशी एकरूप झालेले तुपाचे आहुती वर्षभर वाढते. आमचे श्रवण, दृष्टी, श्वास अखंड राहो. आम्ही तेज किंवा आयुष्यापासून दूर होऊ नये. श्वास आमच्याकडे येवो, आम्ही श्वासाला बोलावतो. तेज पृथ्वी व आकाश व्यापते; सोम व बृहस्पति तेज देतात. स्वर्ग व पृथ्वी तेज गोळा करतात; आम्ही तेज घेऊन पृथ्वीवर वावरू. गायी कीर्ती मिळवण्यासाठी पशुपतीकडे जातात; आम्ही कीर्ती घेऊन पृथ्वीवर वावरू. गुरांसाठी गोठा बांधा, तुमचे नेते पुरुष आहेत; मजबूत कवच शिवा, लोखंडी किल्ले उभे करा, प्यायचे भांडे तुटू देऊ नका. वाणी हे तोंड, श्रवण हे कान, मन हे नेत्र, आणि यज्ञाचा स्रोत मी अर्पण करतो. सर्व सुसंस्कृत देवता, त्यांच्या पत्नींसह, या विश्वविधात्याच्या यज्ञात येवोत आणि बळाने आनंदित होवोत. अग्निदेव, तू देव आणि मानवांमध्ये व्रतांचा रक्षक आहेस, यज्ञात स्तुत्य आहेस. आम्ही जाणूनबुजून किंवा अज्ञानाने तुमच्या व्रतांचे उल्लंघन केले असेल, तर सर्वज्ञ अग्नि व सोम आम्हाला शुद्ध करो. आम्ही देवमार्गाने चालतो, जे शक्य ते करतो. अग्निदेव यज्ञकर्ता, प्रज्वलक, ऋत्विज, तो ऋतू ठरवतो. माझ्या तोंडात वाणी, नाकात श्वास, डोळ्यात दृष्टी, कानात श्रवण असू दे. केस पांढरे होऊ नयेत, दात तुटू नयेत, बाहूंमध्ये सामर्थ्य असू दे. मांडींमध्ये शक्ती, पिंडऱ्यांत वेग, पायात स्थैर्य असू दे. सर्व अंग अखंड राहो. माझे शरीर शरीराशी एकरूप होवो; मी पूर्ण आयुष्य मिळवू दे. हे शुद्ध करणारा, स्वर्गलोकात मला समृद्ध कर. मला देवांमध्ये, राजांमध्ये प्रिय कर; पाहणाऱ्यांत, शूद्र-आर्य सर्वांमध्ये प्रिय कर. ब्रह्मणस्पती, उठ, यज्ञाने देवांना जागृत कर. आयुष्य, श्वास, संतती, पशु, कीर्ती व भक्त वाढव. अग्निदेव, मी महान जातवेदासाठी समिधा आणली आहे. जातवेदास मला श्रद्धा व बुद्धी दे. समिधा व इंधनाने आम्ही तुला वाढवतो; तू आम्हाला संतती व संपत्तीने वाढव. अग्निदेव, आम्ही जे जे लाकूड तुझ्यावर ठेवतो, ते सर्व माझ्यासाठी मंगल होवो; हे कनिष्ठ, स्वीकार. या आहुती तुझ्यासाठी आहेत, प्रज्वलित हो, आम्हाला व शिक्षकाला दीर्घायुष्य व अमरत्व दे. पिंगट तेजस्वी सूर्याने आकाश गाठले; जो तुला रोखू पाहतो, त्याला, हे जातवेदस, शक्तीने खाली पाड. प्रखर तेजाने सूर्य आकाशात आरूढ झाला. जे राक्षस, मायावी, लोखंडी सळ्यांनी चिन्हांकित फिरतात, त्यांना, हे जातवेदस, तुझ्या शक्तीने बांध. हजार किरणांचे वज्र, शत्रूंना नष्ट कर आणि आम्हाला रक्षण कर. अशा प्रकारे, काळाच्या, अग्निच्या, झोपेच्या, स्वप्नांच्या आणि तेजाच्या या गूढ, पवित्र कथा ऋषींनी सांगितल्या, ज्या आम्हाला जीवन, आयुष्य, आरोग्य, समृद्धी आणि देवतांची कृपा मिळवून देतात.