एके काळी, एक तेजस्वी रत्न होते—ते म्हणजे सुवर्णशृंग असलेला वृषभ. या वृषभाने शंभरपट शक्तीने सर्व दुष्टता छाटून टाकली आणि असुरांवर विजय मिळवला. त्याच्या या दिव्य प्रभावाने, गंधर्व आणि अप्सरांच्या शंभर प्रकारच्या आपत्ती, पुन्हा पुन्हा येणाऱ्या संकटांचे शंभर प्रकार, हे सर्व मी या शंभरपट शक्तीने दूर लोटू इच्छितो. आग्नीने दिलेले हे तेज, कीर्ती, बळ, उत्साह आणि सामर्थ्य माझ्याकडे आले आहे. हे सर्व त्रैत्रीश शक्ती मला आग्नी देओ. हे तेज, बळ, उत्साह आणि सामर्थ्य माझ्या देहात स्थिर होवो. हे तेज मी इंद्रिय, कृती, सामर्थ्य आणि शंभर शरदांची दीर्घायुष्य यासाठी स्वीकारतो. हे तेज मी पोषण, बळ, उत्साह, सहनशक्ती, विजय आणि लोकांवर राज्य करण्यासाठी मागतो—शंभर शरदांचे आयुष्य लाभो. ऋतू, ऋतूंचे विभाग, महिने, वर्षे, पालन करणारा, व्यवस्थापक, संपन्न करणारा, प्रजाधिपती—या सर्वांना मी समर्पण करतो. जो सुगंधी गुग्गुळाचा सुवास घेतो, त्याला रोग जिंकू शकत नाही, शाप लागू शकत नाही. गुग्गुळ, सैंधव किंवा समुद्री मीठ असताना, रोग हरणांसारखे आणि घोड्यांसारखे सर्व दिशांना पळून जातात. त्याला 'दोन्ही टोकांचा धारक' हे नाव मिळते, सुरक्षिततेसाठी. हिमालयातून आलेले दिव्य, रक्षण करणारे कुंठा (औषधी) येवो—सर्व ज्वर आणि जादूटोणा नष्ट करो. या कुंठाची तीन नावे आहेत: नदीत जन्मलेला, नदीचा आनंद, नदीचा पुरुष. ज्याला मी संध्याकाळी, सकाळी आणि दिवसा संबोधतो. तुझी माता 'जीवती', तुझे वडील 'जीवत' असे ओळखले जातात. तू वनस्पतींमध्ये श्रेष्ठ आहेस—जसे वाघ पशूंमध्ये, सिंह वन्य प्राण्यांमध्ये तसाच. कुंठा तीनदा शंभू, अंगिरस, आदित्य आणि सर्व देवांपासून उत्पन्न झाला; सोमासह उभा राहून, तो सर्व रोगांवर उपाय आहे. अश्वत्थ वृक्ष, जो तिसऱ्या, असीम स्वर्गात आहे, तेथे अमरत्वाचे आसन आहे—तिथूनच कुंठाचा जन्म झाला. सुवर्णनौका, सुवर्णबंधनांनी सजलेली, स्वर्गात फिरली; तेथे अमरत्वाचे स्थान आहे, तिथूनच कुंठा जन्मला. जिथे नौकेचे उतरते, जिथे हिमालयाचा शिरोभाग आहे, तिथे अमरत्वाचे आसन, तिथूनच कुंठा जन्मला. पूर्वी कुणाला तू ज्ञात होतास—इक्ष्वाकूला, किंवा ज्याला तू हवे होतेस, किंवा वसुने ज्याला तू खाल्ले होतेस—त्यामुळेच तू सर्व रोगांवर उपाय आहेस. डोकेदुखी, तिसरा ज्वर, सदंदीरा आणि हायना—हे सर्व ज्वर, सर्वव्यापी आणि अधःपतित करणारे, हद्दपार होवोत. माझ्या मनात किंवा वाणीमध्ये जो काही अभाव आहे, जो सरस्वतीच्या रागामुळे निर्माण झाला आहे, तो बृहस्पती आणि सर्व देव मिळून भरून काढो. हे पाण्यांनो, माझी बुद्धी हिरावू नका; हे ब्रह्मन्, तूही नाही. जेव्हा मी बोलावतो, तेव्हा आटून, पुन्हा प्रवाहित हो. मी बोलावला गेलो आहे—ज्ञानी आणि तेजस्वी. तुम्ही आमच्या बुद्धीला, दीक्षा किंवा तपाला बाधा आणू नका; आम्हाला दीर्घायुष्य लाभो आणि आमच्या मातांना शुभ होवो. हे अश्विनीकुमारांनो, तुम्ही आम्हाला प्रकाश दिला, अंधार दूर केला—तोच प्रकाश आम्हाला अन्न देओ. सर्वश्रेष्ठाची इच्छा करणारे, स्वर्ग जाणणारे ऋषी, प्रारंभी तप आणि दीक्षा घेतात; त्यातूनच सार्वभौमत्व, बळ आणि उत्साह निर्माण होतो—देव हे त्या साधकाला प्रदान करो. ब्रह्मन् हा होतार आहे, ब्रह्मन् हे यज्ञ आहे, आणि ब्रह्मन् द्वारे स्तोत्रे मोजली जातात. अध्वर्यु ब्रह्मन् पासून जन्मतो; आहुती ब्रह्मन् मध्येच लपलेली असते. तुपाने भरलेले चमचे ब्रह्मन् आहेत; ब्रह्मन् द्वारे वेदी स्थापली जाते. ब्रह्मन् हे यज्ञाचे सार आहे, आणि आहुती साजरी करणारे यजमानही ब्रह्मन् आहेत. शांतिदायकाला स्वाहा. पापहर्त्या, मी माझा विचार तुझ्याकडे आणतो; गाठी घट्ट बांधणाऱ्याच्या कल्याणासाठी. हे इंद्रा, ही आहुती स्वीकार; यजमानाच्या सर्व इच्छा पूर्ण होवोत. पापहर्त्या, यज्ञासाठी योग्य असणाऱ्या वृषभाला, जो विधींचा प्रथम तेजस्वी आहे, जलसंततीला, अश्विनीकुमारांना मी प्रज्ञेने बोलावतो; मला तुमचे बळ आणि सामर्थ्य द्या. जिथे ब्रह्मज्ञानी तप आणि दीक्षेने जातात, तिथे मला अग्नी नेवो; अग्नी मला प्रज्ञा देवो. अग्नीला स्वाहा. त्या मार्गावर मला वायू नेवो; वायू मला श्वास देवो. वायूला स्वाहा. त्या मार्गावर मला सूर्य नेवो; सूर्य मला दृष्टी देवो. सूर्याला स्वाहा. त्या मार्गावर मला चंद्र नेवो; चंद्र मला मन देवो. चंद्राला स्वाहा. त्या मार्गावर मला सोम नेवो; सोम मला पोषण देवो. सोमाला स्वाहा. त्या मार्गावर मला इंद्र नेवो; इंद्र मला बळ देवो. इंद्राला स्वाहा. त्या मार्गावर मला पाण्यांनी नेवो; अमरत्व माझ्याजवळ नांदो. पाण्यांना स्वाहा. त्या मार्गावर मला ब्रह्मा नेवो; ब्रह्मा मला ब्रह्मन् देवो. ब्रह्मन् ला स्वाहा. हे औषध, तू जीवनाचा सेतू आहेस; ऋषींसाठी उपाय समजले जातेस. हे लेप, तू शांती आणणारे आहेस; पाण्यांमध्ये शांती आण, आम्हाला निर्भय कर. ज्या पिवळ्या कावीळ, हाडे मोडणारे किंवा पसरणारे रोग आहेत, हे औषध, ते सर्व आजार शरीरातून दूर कर. पृथ्वीपासून जन्मलेले, शुभ अशा या औषधाने आम्हाला दीर्घायुष्य, रथचालनाची कौशल्य आणि अपायापासून मुक्तता मिळो. हे श्वास, श्वासाचे रक्षण कर; जीवंतांना कृपा कर. हे निरृति, आम्हाला विनाशाच्या बंधनांतून मुक्त कर. तू नदीचे गर्भ, वीजेचे फूल आहेस. वारा म्हणजे श्वास, सूर्य म्हणजे दृष्टी, आकाशातील पाऊस म्हणजे पोषण. दिव्य, त्रिकुटी औषध, चारही बाजूंनी मला रक्षण कर; पर्वतातील किंवा इतर औषधी तुझ्यावर मात करू नयेत. हे औषध, शरीराच्या मधून, बाजूंनी आणि वरून रोग दूर कर; सर्व आजार हद्दपार कर आणि नष्ट कर. अनेकदा, हे राजा वरुणा, मनुष्य असत्य बोलतो; म्हणून, हे सहस्रशक्तिमान, आम्हाला सर्व दुर्दैवातून मुक्त कर. अशा प्रकारे, या दिव्य स्तोत्रांमधून, जीवन, आरोग्य, तेज, बुद्धी, दीर्घायुष्य आणि सर्व संकटांवर विजय मिळविण्याची प्रार्थना केली जाते.