प्राचीन काळी, विश्वाच्या आदिम रहस्याचा वेध घेताना, ऋषींनी सांगितले की, त्या पुरुषाच्या मनापासून चंद्राचा जन्म झाला, डोळ्यांतून सूर्य प्रकट झाला; मुखातून इंद्र आणि अग्नी, तर श्वासातून वायू उत्पन्न झाला. त्याच्या नाभीतून अंतरिक्ष उगम पावले, डोक्यातून आकाशाची रचना झाली; पायांतून पृथ्वी, कानांतून दिशा — अशा प्रकारे विश्वाची रचना केली गेली. सर्वप्रथम विराज प्रकट झाली, आणि विराजमधून पुरुषाचा जन्म झाला. जन्मल्यानंतर तो पुरुष पृथ्वीच्या मागे-पुढे सर्वत्र विस्तारला. देवांनी पुरुषाला आहुती म्हणून घेऊन एक महान यज्ञ केला. त्या यज्ञात वसंत ऋतू तुपासारखा, ग्रीष्म इंधनासारखा, आणि शरद ऋतू आहुतीसारखा होता. त्या पहिल्या पुरुषरूपी यज्ञावर देवांनी पावसाने अभिषेक केला; त्या यज्ञात देव, साध्य, आणि वसु यांनी सहभागी होऊन यज्ञ केला. त्या पूर्ण यज्ञातून घोडे आणि दोन ओळी दात असणाऱ्या सर्व प्राण्यांचा जन्म झाला; गायी, शेळ्या आणि मेंढ्याही त्यातून उत्पन्न झाल्या. त्या यज्ञातून ऋच आणि साम हे स्तोत्रे, विविध छंद, आणि यजुस् यांचा जन्म झाला. त्या यज्ञातून संमिश्र तुप गोळा झाले; त्यातून आकाशातील, जंगलातील आणि गावातील विविध प्राणी निर्माण झाले. त्या यज्ञाला सात वेढे होते, आणि एकवीस (तीनदा सात) समिधा लावल्या होत्या; देवांनी पुरुषाला यज्ञपशू म्हणून बांधले. महान देवाच्या डोक्यातून, पुरुषाच्या निर्मितीनंतर, राजा सोमाचे सत्त्याहत्तर (७७) भाग झाले. आकाशातील तेजस्वी तारकांसह, पृथ्वीवर वेगाने धावणाऱ्या प्राण्यांसह, उत्कृष्ट समज मिळावी म्हणून, मी तुर्मिशा, तुझ्या दिव्य लोकांचे स्तवन करतो. अग्नी, कृतिका, रोहिणी, मंगलकारी मृगशिरा, आर्द्रा — हे सर्व माझ्या कल्याणासाठी असोत. पुनर्वसू, मधुर भाषिणी, मनोहर पुष्य, तेजस्वी आश्लेषा, उत्तरायण आणि मघा — हे सर्व माझ्या पथावर शुभत्व घेऊन येवोत. पूर्वा-उत्तर फाल्गुनी, हस्त, चित्रा, स्वाती — हे शुभ नक्षत्रे आणि सुख मला लाभो. राधा, विशाखा, सहज आवाह्य अनुर्वाधा, ज्येष्ठा, भाग्यशाली तारा आणि अचूक मूल — हे सर्व माझ्यासाठी अनुकूल असोत. पूर्वाषाढा अन्न देईल, दिव्य उत्तराषाढा बळ देईल; अभिजित पुण्य देईल, श्रवण आणि श्रविष्ठा विपुल पोषण देतील. शतभिषक, उत्तम व श्रेष्ठ, माझ्या जवळ येवो; दोन प्रोष्टपदा मला सौभाग्य देओत; रेवती आणि अश्वयुजा समृद्धी देओत, भरणी मला संपत्ती देओ. ज्या ज्या तारका आकाशात, अंतरिक्षात, पाण्यात, पृथ्वीवर, पर्वतांवर आणि दिशांमध्ये आहेत — ज्या चंद्राने मांडल्या व फिरवल्या आहेत — त्या सर्व माझ्यासाठी शुभ होवोत. अठ्ठावीस शुभ आणि कल्याणकारी नक्षत्रे माझ्याशी सुसंगती साधोत; मी ऐक्य आणि कल्याण शोधतो, दिवस-रात्रीस वंदन. सकाळी, संध्याकाळी, दिवसभर, शुभ चिन्हे आणि शकुनांसह, मला कल्याण लाभो; अग्नी, तू सुलभतेने आवाह्य, आम्हाला कल्याण दे, आणि बाहेर जाऊन आनंदाने परत ये. सर्व वाईट भावना, निंदा, दोष, अपवाद दूर होवोत; सविता, माझ्यापासून रिकाम्या भांडी दूर कर. आम्ही शुद्ध, शुभ, दोषरहित अन्न सेवन करु; तुझ्या नाकाला, हे शुभेच्छू, वाईट स्पर्शू नये; आणि पुण्य माझ्याकडे वाहावे. हे ब्रह्मणस्पती, जे वारे वेगवेगळ्या दिशांनी वाहतात — हे इंद्रा, ते सर्व माझ्यासाठी अनुकूल कर, आणि सर्वोच्च शुभत्व दे. आम्हाला कल्याण लाभो, आम्ही भयमुक्त होवो; दिवस-रात्रीस वंदन. आकाश शांत असो, पृथ्वी शांत असो, हे विशाल अंतरिक्ष शांत असो; वाहणारे पाणी शांत असो, वनस्पती आमच्यासाठी शांत असोत. भूतकाळातील रूपे शांत असोत, आमची सर्व कर्मे — केलेली व न केलेली — शांत असोत; भूतकाळ, भविष्यकाळ, सर्व काही आमच्यासाठी शांत असो. ही वाणी, वाग्देवी, जी ब्रह्मात स्थिर आहे आणि जिच्याद्वारे भयंकर गोष्टी निर्माण झाल्या — तीच आम्हाला शांती देओ. हे परमेश्वरा, तुझे हे मन, ब्रह्मात स्थिर, ज्यातून भयंकर निर्माण झाले — तेच आम्हाला शांती देओ. ही पाच ज्ञानेद्रेये आणि मन, ब्रह्माने माझ्या हृदयात स्थापन केली — ज्यातून भयंकर निर्माण झाले — तीच शांती देओ. मित्र, वरुण, विष्णु, प्रजापती, इंद्र, बृहस्पती, अर्यमन् — हे सर्व आम्हाला शांती देओत. मित्र, वरुण, विवस्वत, अमंतक, पृथ्वी-आकाशातील शकुन, आकाशातील ग्रह — हे सर्व आम्हाला शांती देओत. कंपणाऱ्या पृथ्वीने आम्हाला शांती देओ; उल्का आणि पडणाऱ्या वस्तूंनी शांती देओ; लाल दूध देणाऱ्या गायी, पृथ्वी आणि तिच्या सर्व वाटांनी शांती देओ. उल्केने स्पर्शलेल्या तारकांनी शांती देओ; सर्व मंत्र-तंत्र शांती देओ; पुरलेल्या खिळ्यांनी आणि प्रदेशात उल्का पडल्याने शांती लाभो. चंद्रग्रह, सूर्य व राहूसह, मृत्यू आणि धुराळी पताका असलेला — हे सर्व आम्हाला शांती देओ; उग्र तेजस्वी रुद्र आम्हाला शांती देओ. रुद्र, वसु, आदित्य, अग्नी, महान ऋषी आणि देवता, बृहस्पती — हे सर्व आम्हाला शांती देओ. ब्रह्मा, प्रजापती, धाता, लोक, वेद, सप्तर्षी, अग्नी — यांच्या कृपेने माझे कल्याण साध्य होवो; इंद्र, ब्रह्मा, सर्व देव, प्रत्येक देव — हे सर्व मला संरक्षण देवोत. सप्तर्षींना ज्ञात असलेल्या सर्व शांतीच्या रूपांनी मला शांती लाभो; मी शांती पावो, भयमुक्त होवो. पृथ्वीला शांती, आकाशाला शांती, स्वर्गाला शांती, पाण्याला शांती, वनस्पतींना शांती, वृक्षांना शांती; सर्व देवांनी मला शांती देओ, प्रत्येक देवाने शांती देओ, शांती, शांती, सर्व प्रकारच्या शांतीसह. जे काही येथे भयंकर, क्रूर, किंवा वाईट आहे — ते शांत होवो, शुभ होवो, सर्व काही आमच्यासाठी शांती होवो. इंद्र आणि अग्नी कृपेने आम्हाला सहाय्य देओत; इंद्र-वरुण, आमच्या आहुती स्वीकारणारे, शांती देओत; इंद्र-सोम समृद्धी देओत; इंद्र-पुषण बळ देओत. भग, आमची स्तुती, पुरंधी, संपत्ती — हे सर्व आम्हाला शांती देओत; सत्याची स्तुती आणि उत्तम शिस्त आम्हाला शांती देओत; अनेक जन्मांचा अर्यमन् शांती देओ. धाता, पालन करणारा, विशाल स्वधा — हे सर्व आम्हाला शांती देओत; महान आकाश-पृथ्वी, पर्वत, देवांची कृपा आमच्यावर असो. तेजस्वी व उपस्थित अग्नी, मित्र, वरुण, अश्विन — हे सर्व आम्हाला शांती देओत; सज्जनांचे पुण्यकर्म आमच्यासाठी असो; वारा आमच्याकडे शांती घेऊन वाहो. अशा प्रकारे, या विश्वाच्या आदिम रहस्यापासून, यज्ञाच्या महिमेपर्यंत, नक्षत्रांच्या शुभाशीर्वादांपासून, सर्व दिशांनी, सर्व देवता, ऋषी, ग्रह, निसर्ग — हे सर्व कल्याण, शांती, समृद्धी आणि संरक्षण देण्यासाठी सतत आशीर्वाद देत राहोत.