पूर्वीच्या काळात, एक ऋषी यज्ञासाठी मृत्यूची निवड करतो, देवतांसाठी त्याने मृत्यू निवडला, पण आपल्या संततीसाठी अमरत्व का निवडले नाही, असा प्रश्न उपस्थित होतो. बृहस्पती या यज्ञाला विस्तार देतो, आणि यम आपल्या प्रिय रूपाला मुक्त करतो. आग्नी, सर्व जन्मांचा जाणणारा, आवाहन करण्यात आलेला, सुवासिक हविर्भाग घेऊन पितरांना स्वतःच्या शक्तीने अर्पण करतो; पितरांनी ते स्वीकारले आहे. आता, हे देवते, तू तयार केलेल्या हविर्भागांना भक्षण कर. प्रभातकाळच्या कुशीत बसलेले मर्त्य, उपासकासाठी धन प्राप्त करतात; हे पितरांनो, ते धन त्याच्या संततीला द्या आणि येथे त्यांना बळ द्या. यज्ञाग्नि उपभोगलेले पितर, येथे या, आपल्या योग्य आसनांवर बसा, आणि पवित्र कुशावर तयार केलेल्या हविर्भागांचे सेवन करा; आम्हाला वीरांनी युक्त संपत्ती द्या. सोमरसात रमणारे, आवाहन केलेले, पवित्र कुशांवर, प्रिय विश्रामस्थानी असलेले आमचे पितर—ते येथे येवोत, ऐकोत, आमच्यावर वदोत आणि आम्हाला रक्षण करो. आमचे पितरांचे पितर, आजोबा, सोमपायी, श्रेष्ठ—यम त्यांच्या सहवासात हविर्भागांचे सेवन करो, प्रत्येकाच्या इच्छेनुसार. देवतांमध्ये उत्सुक, कर्मकुशल, स्तोत्रकर्ते, स्तुतींनी युक्त—हे अग्नी, हजारो देवमान्य, सत्य, ज्ञानी ऋषींसह, तुम्ही उष्ण हविर्भागाच्या आसनावर या. सत्यधर्मी, हविर्भाग भक्षण करणारे, सोमपायी, इंद्र व देवांसह रथारूढ—हे अग्नी, पूर्वकालीन व अर्वाचीन दानशूर ऋषींसह या. ही विशाल, दूरवर पसरलेली, दयाळू पृथ्वी जवळ येवो; दक्षिण दिशेतील भूमी तुझ्यावर कृपा करो; ती तुझ्या पुढील वाटचालीसाठी तुझे रक्षण करो. पृथ्वी, उभारी घे, दबू नकोस; त्याच्यासाठी सहज गम्य, सहज ओलांडता येईल अशी हो; जशी माता आपल्या बाळाला लपेटते, तशी तू त्याला झाक. उठ, पृथ्वी, स्थिर राहो, हजारो प्रमाणे तिच्यावर विसावा घेऊ दे; तुझे घर, तुपाने ओतप्रोत, सुखद असो; येथे सर्व आश्रय त्याच्यासाठी असो. मी तुझ्यासाठी ही पृथ्वी उभी करतो, ही सीमा घालतो; मी तुला हानी पोहोचवू नये. पितर या स्तंभाला आधार देतात; यम तिथे तुझे विश्रामस्थान करो. हे अग्नी, ही वाटी चाटू नकोस; ती देवतांना व सोमपायींना प्रिय आहे. ही वाटी देवांना पिण्यासाठी आहे; यात अमर देवता आनंदमान होतील. अथर्वन्ने पूर्ण वाटी इंद्रासाठी वाहिली; त्यात सत्कर्म करणाऱ्यांसाठी भाग बनतो, त्यात सर्वकाही देणारा सोम वाहतो. काळा पक्षी, मुंगी, सर्प किंवा प्राणी ज्याने तुला स्पर्श केला असेल, ते सर्व अग्नी निष्प्रभ करो, आणि सोमसुद्धा, जो ब्राह्मणाच्या अन्नात प्रवेशला आहे. दुग्धमय वनस्पती, माझे दूध, जलाचे दूध—ते दूध मला शुद्ध करो. या स्त्रिया, विधवा नसलेल्या, उत्तम पत्न्या, तुप व उटण्याने स्पर्श करो; अश्रुविरहित, रोगरहित, संपत्तीने परिपूर्ण, त्या जन्माच्या अग्रभागी सभेत पोहोचोत. पितरांसह, यमासह, आपल्या हविर्भाग व सत्कर्म घेऊन, सर्वोच्च स्वर्गात जा; सर्व दोष मागे ठेवून, पुन्हा संध्याकाळी परत या; तेजस्वी रूपधारी तुझ्या देहासह जाऊ द्या. आपल्या पित्याचे पितर, आजोबा, जे विशाल अंतरीक्षात प्रवेशले—त्यांचे धर्मयुक्त मार्गदर्शन आज आपल्या देहाचे रूप ठरवो. धुके तुझ्यासाठी शुभ होवो, दव कोमलतेने पडो; थंडीत, शीतलतेत, आनंदात, बेडकांच्या पाण्यात तुझे कल्याण होवो—ही अग्नी त्याच्यासाठी शमव. विवस्वान, सर्वज्ञ, उदार, दीर्घायुषी, दानशूर, आम्हाला सुरक्षितता देवो; येथे अनेक वीर, गायी व घोड्यांनी समृद्ध, संपत्ती आमच्यासोबत असो. विवस्वान आम्हाला अमरत्वात स्थापन करो; मृत्यू दूर जावो, अमरत्व दूर जाऊ नये; वृद्धत्वापासून त्यांचे रक्षण करो—त्यांचे प्राण यमाकडे जाऊ नयेत. जो आपल्या महानतेने अंतरीक्षाला धारण करतो, ऋषी, पितरांमध्ये ज्ञानी—त्याचा आदर करा, विश्वामित्रांचे वंशजांनो, हविर्भागाने; तो यम आपल्याला जीवनाच्या सुरक्षित मार्गाने पार करो. सर्वोच्च स्वर्गात जा, ऋषींनो, घाबरू नका; सोमपायींनो, तुमच्यासाठी ही आहुती आहे—आम्ही सर्वोच्च प्रकाशाला पोहोचलो आहोत. अग्नी महान तेजाने प्रकाशतो, वृषभ पृथ्वी व आकाश यांच्यात गर्जतो; आकाशाच्या टोकांवरही तो प्रकटतो, जलकुशीत मोठा महिष वाढतो. आकाशात, जेव्हा सुंदर पंखधारी उडतो, अंतःकरणाने शोधणाऱ्यांना तू दिसतोस; वरुणाचा सुवर्णपंखी दूत, पक्षी, वेगवान, यमाच्या निवासात आहे. इंद्रा, पुत्रांना जसा पिता बळ देतो, तसे आम्हाला बळ दे; आम्हाला शिकव, सतत आवाहन केलेल्या, या मार्गावर, जेणेकरून आम्ही जीवंत प्रकाश प्राप्त करू. पात्रे, जे देवांनी तुझ्यासाठी ठेवली—ते हविर्भागांनी परिपूर्ण, मधुर, तुपाने ओतप्रोत असोत. मी तुझ्यासाठी जी धान्ये, तीळ मिसळून, हविर्भागांनी युक्त पेरतो—ती समृद्ध व शक्तिशाली असोत; राजा यम ती स्वीकारो. हे वृक्ष, तुझ्यात ठेवलेले पुन्हा परत दे; यमाच्या आसनात जसा बसतो, तसा तो सभेत बोलू दे. जातेवेदस, पकड, तुझे तेज प्रबळ असो; त्याचा देह पूर्णपणे जाळ, आणि त्याला धर्मात्म्यांच्या लोकात स्थान दे. तुझे पूर्वज जे गेले, आणि जे येणार आहेत—त्यांच्यासाठी शेकडो प्रवाहांनी तुप वाहू दे. या वाऱ्यावर चढ, शुद्ध, तेजस्वी, येथे आपल्या घरी; मध्ये जाऊन पुढे जा, मागे वळू नकोस, पितरांच्या लोकात, जे येथे पहिले होते. जातेवेदस, मातेकडे जा, पितरांच्या मार्गाने; मी तुला एकत्र नेत आहे; हविर्भाग वाहणारा, आहुतीने पाठवलेला, यज्ञकर्त्याला, जुंपून, धर्मात्म्यांच्या लोकात पोहोचव. देव, यज्ञाद्वारे अमर झालेले, आहुती, पिंड, चमचे, आणि यज्ञसामग्री तयार करतात. या सर्वांनी, त्या दिव्य मार्गांनी पुढे जा, ज्यांनी यज्ञ केले त्यांनी स्वर्गीय लोक गाठले. हे अंगिरस, सत्याचा मार्ग पहा, तो धर्मपंथ ज्याने सदाचारी जातात. त्या मार्गांनी स्वर्गात जा, जिथे आदित्य अमृताचा आस्वाद घेतात; तिसऱ्या स्वर्गात जा आणि तिथे स्थान घे. तीन तेजस्वी पक्षी, वरच्या लोकांचे रक्षक, स्वर्गाच्या शिखरावर, सर्वोच्च स्थानी आहेत. स्वर्गीय लोक अमरत्वाने परिपूर्ण आहेत; ते यज्ञकर्त्याला पोषण व बळ देतात. नद्या एकत्र वाहोत, वारे एकत्र होवोत, पक्षी एकत्र जमोत. तू या यज्ञाची वृद्धी कर; प्रवाही आहुतीने, मी वाणीने हविर्भाग अर्पण करतो. आपण या यज्ञाचे रक्षण करू, आपण ते ओतू; तू यज्ञ वाढव; प्रवाही आहुतीने, मी वाणीने हविर्भाग अर्पण करतो. रूपानुसार, युगानुसार, ते एकत्र येवोत व आलिंगन करोत. चारही दिशा या यज्ञाची वृद्धी करोत; प्रवाही आहुतीने, मी वाणीने हविर्भाग अर्पण करतो. अशा प्रकारे, या ऋचांमध्ये यज्ञ, पितर, देव, पृथ्वी, अग्नी, सोम, यम, इंद्र, विवस्वान, आणि सर्व प्राणी, वनस्पती, स्त्रिया, पूर्वज—सर्वांच्या कल्याणासाठी, अमरत्व, संपत्ती, शक्ती, आणि दिव्य मार्गांची प्रार्थना करण्यात आलेली आहे. या ऋषींच्या वाणीने, यज्ञाच्या दिव्य प्रवासाची, पृथ्वी व स्वर्ग यांच्या एकत्वाची, आणि सर्व जीवांच्या मंगलमय एकतेची ही गाथा आहे.