एका मंगलमय विवाहविधीमध्ये, ऋषी आणि उपस्थित लोकांनी प्रार्थना केली की आमच्यावरील काळोख—काळा, पिवळसर आणि लाल—दूर जावो. घरातील ज्या कुणीही तापदायक व्याधी आहे, ती आम्ही विवाहवेदीच्या खांबावर स्थिर करतो. विवाहास जागी जेवढे दोष, पापकृत्ये, किंवा वरुणराजाचे फास आहेत, तसेच जेवढे अपयश व असफलता येथे आहे, ते सर्व आम्ही त्या खांबावर स्थिर करतो. माझे जे शरीर सर्वात प्रिय आहे, ते सुंदर वस्त्रांनी अलंकृत होवो, अशी प्रार्थना वधूसाठी केली जाते. त्या झाडा, तिच्यासमोर खालील वस्त्र तयार कर, जेणेकरून आम्हाला कुठलाही अपाय होऊ नये. विवाहवेळी जी वस्त्रे, जी दोरे, जी ताना-भरती, आणि जी सूत आहेत, त्या सर्वांनी विणलेले वस्त्र वधूला शुभता लाभो. ही तेजस्वी कन्या, पित्याच्या घरातून निघून पतीकडे जाते, आणि यज्ञसंस्कारातून मुक्त होते—स्वाहा! बृहस्पतीने निर्माण केलेली, सर्व देवांनी पोसलेली, जी गोमधील प्रभा आहे, त्याच्याच तेजाने आम्ही या वधूचे सौंदर्य घडवतो. बृहस्पतीनेच निर्माण केलेली, देवांनी पोसलेली जी सामर्थ्य, कीर्ती, दूध, सार आहे, ते गायींत प्रवेशले आहे—त्याच्याच प्रभावाने आम्ही वधूला घडवतो. घरातील दीर्घकेशी, अस्वस्थ झालेल्या स्त्रिया किंवा कन्या जर त्यांच्या रडण्यामुळे कुठला दोष घडवतील, तर अग्नी व सविता त्या पापातून तुम्हाला मुक्त करो. जर तुझी बहीण, कन्या किंवा घरातील कुणी स्त्री रडली आणि त्याने कुठला दोष निर्माण झाला, तर अग्नी व सविता त्या पापातून तुम्हाला मुक्त करो. तुझ्या संततीत, गायींत किंवा घरात पापकर्म करणाऱ्यांनी काही हानी केली असेल, तर अग्नी व सविता त्यातूनही तुम्हाला मुक्त करो. ही वधू, आपल्या पित्याच्या घरातून निघताना, प्रार्थना करते: “माझा पती दीर्घायुषी होवो, शंभर वर्षे जगो.” इंद्रा, येथे नवदांपत्यामध्ये असलेली मतभेद दूर कर, जसे चक्रवाक पक्ष्यांमध्ये असते. त्यांना संतती लाभो, सर्व आयुष्य सुखाने व्यतीत करो. विवाहाच्या आसनावर, शय्येवर, किंवा स्नानकाळी जे काही दोष, अशुद्धता किंवा चुक झाली असेल, ती आम्ही बाजूला ठेवतो. विवाह वा कन्यागमनात जे काही पापकर्म किंवा डाग लागले असतील, ते आम्ही “संभाळा” या वस्त्रावर शुद्ध करतो आणि वाईट दूर करतो. असे करून आम्ही यज्ञास पात्र, शुद्ध झालो; दीर्घायुष्याच्या दिशेने पुढे जातो. शंभर काट्यांचा कृत्रिम काटा दूर करतो, केसांमधील अशुद्धता काढतो, डोक्यातील मल काढतो. तिच्या प्रत्येक अंगावरचे रोग दूर करतो—तो रोग पृथ्वीवर, देवांकडे, आकाशात, मध्यप्रदेशात, पाण्यात, अग्नी, यम किंवा पितरांपाशी जाऊ नये. मी तुला पृथ्वीच्या साराने, वनस्पतींच्या साराने, संतती व संपत्तीने जोडतो—या सामर्थ्यात स्थिर रहा. मी ऋच आहे, तू सामन आहेस; मी आकाश, तू पृथ्वी; आपण येथे एकत्र येऊन संतती वाढवू. नावे संततीला वाहून नेत आहेत, दानशूर पुत्र उत्पन्न करतात; तुम्ही दोघेही एकत्र, अहिताविना, महान सामर्थ्य मिळवण्यासाठी नांदवा. पितर आले आहेत, वधू पाहून तिला घेऊन जाण्यासाठी; ते तिला संततीपूर्ण, रक्षण देणारे निवासस्थान देवोत. पूर्वी जे आले, त्यांनी कमरपट्टा बांधून, येथे तिला संतती व संपत्ती दिली—ते तिला पूर्वजांच्या मार्गाने घेऊन जाऊ देत; ती तेजस्वी व उत्तम संततीची होवो, आणि त्यांनाही मागे टाको. उठ, उत्तम प्रकारे जागृत हो, शंभर वर्षांच्या दीर्घायुष्यासाठी; गृहलक्ष्मी म्हणून घरात जा; सविता तुला दीर्घायुष्य देवो. या विवाहविधीनंतर, एका अन्य दिव्य गोष्टीची कथा सांगितली जाते. एक व्रात्य जन्माला येत होता; तो प्रजापतीकडे गेला. प्रजापतीने स्वतःमध्ये सोन्याचे तेज पाहिले आणि त्याने त्याचा सृजन केला. ते एक झाले, चिन्ह झाले, मोठे झाले, ज्येष्ठ झाले, ब्रह्म झाले, तप झाले, सत्य झाले—त्याच्याच तेजाने तो जन्माला आला. तो वाढला, मोठा झाला, महान देव झाला. तो देवांचा स्वामी म्हणून फिरू लागला, राज्यकर्ता झाला. तो एकमेव व्रात्य झाला; त्याने धनुष्य घेतले, जे इंद्राचे धनुष्य आहे. त्याचा पोट काळा, पाठ लाल आहे. तो काळ्याने अशुभता, शत्रू झाकतो; लाल रंगाने शत्रूवर प्रहार करतो—असे ब्रह्मज्ञानी सांगतात. तो पूर्व दिशेला उभा राहिला, तिकडे गेला; बृहद्, रथंतर, आदित्य आणि सर्व देव त्याच्या मागे गेले. जो व्रात्याचे ज्ञानाने वर्णन करतो, त्याला बृहद्, रथंतर, आदित्य आणि सर्व देव प्राप्त होतात; तो त्यांच्या प्रिय निवासस्थानी पोहोचतो. पूर्व दिशेला श्रद्धा, वेश्या, मित्र, गायक, ज्ञान, वस्त्र, दिवसाचा फेटा, रात्रीचे केस, दोन हिरवे, दोन चाक, मल, रत्न; भूतकाळ व भविष्यकाळ हे दोन धावणारे, मन हा मार्ग, मातरिश्वान व पवमान हे मार्गदर्शक, वारा सारथी, लगाम म्हणजे अंकुश, कीर्ती व यश अग्रगामी—असे त्याच्या सोबत असतात. तो दक्षिण दिशेला गेला; यज्ञ, यजमान, वामदेव, यज्ञकर्म, यजमान आणि गायी त्याच्या मागे गेले. जो व्रात्याचे ज्ञानाने वर्णन करतो, त्याला हे सर्व प्राप्त होतात; तो त्यांच्या प्रिय निवासस्थानी पोहोचतो. दक्षिण दिशेला उषा, वेश्या, मंत्र, गायक, ज्ञान, वस्त्र, दिवसाचा फेटा, रात्रीचे केस, दोन हिरवे, दोन चाक, मल, रत्न; अमावस्या व पौर्णिमा हे दोन धावणारे, मन हा मार्ग, मातरिश्वान व पवमान मार्गदर्शक, वारा सारथी, लगाम अंकुश, कीर्ती व यश अग्रगामी. तो पश्चिम दिशेला गेला; वैरूप, वैराज, आप, आणि वरुणराज त्याच्या मागे गेले. जो व्रात्याचे ज्ञानाने वर्णन करतो, त्याला हे सर्व प्राप्त होतात; तो त्यांच्या प्रिय निवासस्थानी पोहोचतो. पश्चिम दिशेला वेश्या, हास्य, मागध, ज्ञान, वस्त्र, दिवसाचा मुकुट, रात्रीचे केस, दोन हिरवे, गती, डाग, रत्न; दिवस-रात्र हे धावणारे, मन मार्ग, मातरिश्वान व पवमान मार्गदर्शक, वारा सारथी, लगाम अंकुश, कीर्ती व यश अग्रगामी. तो उत्तर दिशेला गेला; श्यैत, नौधास, सप्तर्षी, आणि सोमराज त्याच्या मागे गेले. जो व्रात्याचे ज्ञानाने वर्णन करतो, त्याला हे सर्व प्राप्त होतात; तो त्यांच्या प्रिय निवासस्थानी पोहोचतो. उत्तर दिशेला वीज वेश्या, गडगडाट मागध, ज्ञान, वस्त्र, दिवसाचा मुकुट, रात्रीचे केस, दोन हिरवे, गती, डाग, रत्न; ऐकलेले व प्रसिद्ध हे धावणारे, मन मार्ग, मातरिश्वान व पवमान मार्गदर्शक, वारा सारथी, लगाम अंकुश, कीर्ती व यश अग्रगामी. अशा प्रकारे विवाहाचा मंगल सोहळा आणि व्रात्याच्या दिव्य गूढतेची कथा, वेदांच्या ऋचांमधून प्रेमपूर्वक आणि श्रद्धेने सांगितली जाते.