ऋचांचा जन्म ज्याच्यापासून झाला, तो स्वतः ऋचांमधून जन्माला आला. यज्ञातून तो प्रकट झाला आणि त्याच्यापासून यज्ञाचा जन्म झाला. तोच यज्ञ आहे, आणि यज्ञ त्याचा आहे; तोच यज्ञाचा प्रमुख भाग बनतो. तो गर्जना करतो, वीज चमकवतो, आणि दगड फेकतो—ही त्याची सामर्थ्याची चिन्हे आहेत. माणसासाठी असो वा राक्षसासाठी, चांगल्यासाठी असो वा वाईटासाठी—झाडांवर जे काही घडते, पावसाने जे काही लाभ मिळते, किंवा संतती वाढविण्याचे जे कार्य होते—हे सर्व त्याच्या महानतेचेच द्योतक आहे. हे माघवन, तुझ्या रूपांची शंभरपट व्यापकता तुझ्या महिमेला लाभली आहे. तुझ्या बंधनांना कितीही गाठी पडल्या तरी, त्या तुझ्या सामर्थ्यापुढे क्षुद्रच आहेत. इंद्रा, तू शत्रूंहून श्रेष्ठ होवो, मृत्यूपेक्षा मोठा होवो. वैरावर विजय मिळवणारा, सर्वत्र व्यापणारा, सर्वशक्तिमान, असा तू इंद्र आहेस—आम्ही तुझी पूजा करतो. तुला नमस्कार—माझ्याकडे पाहा, मला दृष्टी दे, तोंड फिरवू नकोस. अन्न-पाणी, कीर्ती, तेज, ब्राह्मणांचा तेज—या सर्वांसह आम्ही तुझी उपासना करतो. पाणी, सामर्थ्य, शक्ती, लाल प्रभात, रुपेरी लोक—या सर्वांसह आम्ही तुझी वंदना करतो. हे इंद्र, तुझे सामर्थ्य विशाल, विस्तीर्ण आणि दृढ आहे—आम्ही तुझी पूजा करतो. तुझे तेजस्वी, उत्कृष्ट आणि प्रसारित जग—त्याचेही आम्ही वंदन करतो. तू कल्याणकारी, दानशूर, एकत्रित आणि प्रयत्नशील असा होवोस—अशी आम्ही कामना करतो. तुला नमस्कार—माझ्याकडे पाहा, मला दृष्टी दे, तोंड वळवू नकोस. अन्न-पाणी, कीर्ती, तेज, ब्राह्मणांचा तेज—या सर्वांसह आम्ही तुझी उपासना करतो. ही पृथ्वी सत्यावर उभी आहे, आकाश सूर्यामुळे स्थिर आहे; आदित्य नियमावर उभे आहेत, सोम स्वर्गात प्रतिष्ठित आहे. सोमामुळे आदित्यांना बळ मिळते, पृथ्वी महान बनते; आणि तारकांच्या मध्ये सोम मध्यस्थ आहे. जेव्हा औषधींना पिळले जाते, तेव्हा पिणारा मनोमन समजतो की त्याने सोम प्यायला; परंतु ब्राह्मणांना ज्ञात असलेला सोम, तो कोणीही सामान्य माणूस सेवन करू शकत नाही. जेव्हा सोम पिला जातो, तेव्हा तू, सोम, पुन्हा भरून येतोस; वायू तुझा रक्षक आहे, आणि महिने तुझ्या रूपात आहेत. आवरणांनी संरक्षित, बर्हिषने जपलेला सोम, तू दगडांचा आवाज ऐकत उभा असतोस; कोणीही मर्त्य तुझा आस्वाद घेऊ शकत नाही. सूर्येने आपल्या पतीची निवड केली, तेव्हा तिचे आसन सुंदर होते, डोळ्याला उंजन होते; आकाश आणि पृथ्वी ह्या तिच्या आवरणासारख्या होत्या. रैभ्य हा सेवक होता, नाराशंसी आसन पसरवणारी होती; सूर्या आपल्या मंगल वस्त्रात, गाण्याने अलंकृत होऊन पुढे गेली. स्तोत्रे हे तिचे पाऊल, कुरिरा छत्र, छंद हे पडदे; सूर्यासाठी अश्विन उत्तम पुरुष होते, अग्नी प्रमुख होता. सोम तिचा वर झाला, अश्विन वरातीचे श्रेष्ठ पुरुष; सूर्या, पतीसाठी स्तुत्य, सवित्याने मनाने दिली. तिचे मन हे रथाचे अक्ष होते, आकाश आवरण; दोन तेजस्वी वळू रथ ओढणारे होते, जेव्हा सूर्या आपल्या पतीकडे गेली. दोन गाई ऋच आणि साम यांच्या रूपात तिच्या स्तोत्रासारख्या आल्या; तिचे कान चाक झाले, स्वर्गातील मार्ग स्थिर व गतिमान होता. तिचे तेजस्वी चाक फिरते, अक्ष घट्ट बसलेले; सूर्या मनाने बनवलेल्या रथावर आरूढ होऊन पतीकडे धावली. सविता सूर्येसाठी वळू सोडतो, मघा नक्षत्रात गाई वध केली जातात, फाल्गुनीत त्या जुंपल्या जातात. जेव्हा तुम्ही दोघे अश्विन, त्रिचक्र रथ घेऊन सूर्येसाठी आलात, तेव्हा एक चाक कुठे होते? जू कुठे ठेवले? हे रूपवंत अश्विन, जेव्हा सूर्येची निवड करण्यासाठी तुम्ही आलात, तेव्हा सर्व देवांना हे माहीत होते; पूषा पुत्राने वडिलांची निवड केली. सूर्येचे दोन चाक ब्राह्मण ऋतूनुसार जाणतात, पण एक लपलेले चाक फक्त ज्ञानी जाणतात. आम्ही अर्यमानाची पूजा करतो—तो विवाहाचा जाणकार, उत्तम मित्र आहे; जसे काकडी बंधनातून सुटते, तसे मी तुला इथून सोडवतो, तिथून नाही. मी तुला इथून, नीट बांधलेल्या अवस्थेत, सोडवतो—तू हरवू नकोस; जसे इंद्रा, तुझ्या उत्तम पुत्रांनी तू धन्य आहेस. मी तुला वरुणाच्या फासातून सोडवतो, ज्याने सविता, कृपाळू, तुला बांधले; सत्याच्या गर्भात, शुभकर्मांच्या लोकात, तू सामर्थ्य व आधारासाठी सुखी हो. भागा तुझा हात धरून तुला पुढे नेवो; अश्विन रथाने तुला घेऊन जावोत; घराची गृहीणी म्हणून जा, सभेत बुद्धिमानपणे बोल. इथे तुझे प्रिय संतती फुलो, या घरात अग्नीची राखण कर; आपल्या पतीसह शरीरस्पर्श कर, आणि मग वृद्धावस्थेत, सभेत सुज्ञपणे बोल.