सूर्याच्या दिव्य कथा सूर्य, सर्वत्र उपस्थित असलेला, येथे असताना सर्व काही जाणतो, आणि आकाशातील सभा त्याच्या दृष्टीने पाहतो. या पृथ्वीवरून लोक तेजस्वी, बुद्धिमान सूर्याला आकाशात पाहतात. देवता म्हणून सूर्य देवांना सन्मान देतो, समुद्राच्या गर्भात फिरतो; तेच अग्नी प्रज्वलित करतात, आणि त्या पलीकडील ज्ञानी त्याला ओळखतात. गायी, वासराला वाहून, एका पायाने वर आणि एका पायाने खाली उभी राहिली; ती पिवळी गायी काही भाग घेऊन दूर गेली, जिथे ती जन्म देते, ते या कळपात नाही. ती गायी एकपाय, दोनपाय, चारपाय, आठपाय, नवपाय झाली; तिच्या हजार अक्षरी ओळीतून महासागर उत्पन्न झाले. अमर सूर्य स्वर्गात चढला; माझे वचन पुढे गेले. ब्रह्मणाने शुद्ध केलेले यज्ञ त्याला अर्पण केले जातात; वेगवान घोडे त्याला मार्गावर नेतात. अमर सूर्याला त्याचे स्वर्गातील पाऊल आणि सर्वोच्च आसन ज्ञात आहे. सूर्य आकाश पाहतो, सूर्य पृथ्वी पाहतो, सूर्य जल पाहतो; सूर्य हे अस्तित्वाचे एकच नेत्र, आकाश आणि पृथ्वीवर आरूढ झाला आहे. विस्तृत वेदी तयार झाली, यज्ञभूमी सजली; तिथे अग्नीने बर्फ, हिम आणि रोहित ठेवले. बर्फ आणि हिम ठेवून, पर्वतासारख्या खांब उभे करून, अग्नीला तूप आणि मधाने प्रज्वलित केले, जे रोहिताच्या प्रकाशाला जाणतात. रोहिताच्या ब्रह्मणाने अग्नी प्रज्वलित झाला, प्रकाशाचा ज्ञाता; त्याच्यापासून हिम, बर्फ, आणि यज्ञ उत्पन्न झाले. अग्नी आणि ब्रह्मण एकत्र वाढले, ब्रह्मणाने पोसले गेले, ब्रह्मणाने अर्पण केले; ब्रह्मणाने प्रज्वलित केलेला अग्नी रोहिताच्या यज्ञात पूजला जातो, जो सूर्याचा ज्ञाता आहे. एक सत्यात एकाग्र आहे, दुसरा जलात प्रज्वलित आहे; ब्रह्मणाने प्रज्वलित केलेला अग्नी रोहिताच्या यज्ञात पूजला जातो, सूर्याचा ज्ञाता. ज्याला वायू वेढतो, ज्याला इंद्र आणि ब्रह्मणस्पती आधार देतात—अग्नी ब्रह्मणाने प्रज्वलित, रोहिताच्या यज्ञात पूजला जातो, सूर्याचा ज्ञाता. पृथ्वी वेदीप्रमाणे तयार केली, आकाश दक्षिण दिशेप्रमाणे केले; रोहिताने त्या अग्नीला, सर्वत्र व्यापणाऱ्या आत्म्याला, वर्षाच्या तुपाने तयार केले. अग्नी भक्षक बनून वेदी आणि पृथ्वी झाला, वर्षाच्या तुपाने पर्जन्य झाला; तिथे अग्नीने आपल्या स्तोत्रांनी हे पर्वत उंचावर स्थापन केले. पर्वत उंचावर स्थापन करून, रोहिताने पृथ्वीला म्हटले: "तुझ्यात सर्व काही, जे आहे आणि जे होईल, जन्म घेईल." त्या यज्ञाने प्रथमत्व प्राप्त केले; जे काही आहे आणि जे होईल, ते त्यातून उत्पन्न झाले; या सर्व तेजस्वी गोष्टी रोहित ऋषीने आधार दिल्या. जो पृथ्वीवर पाय ठेवतो, किंवा सूर्याच्या दिशेने मूत्र विसर्जन करतो, त्याचा मूळ कापतो, सावली नाही, दुसरा निर्माण करत नाही. जो माझ्या आणि माझ्या सावलीमध्ये, किंवा माझ्या आणि अग्नीमध्ये जातो, त्याचा मूळ कापतो, सावली नाही, दुसरा निर्माण करत नाही. आज, हे सूर्यदेवा, जो तुझ्या आणि माझ्या मध्ये येतो, त्याच्याकडून आम्ही वाईट स्वप्ने, अपवित्रता आणि दुर्भाग्य दूर करतो. आम्ही मार्गावरून, यज्ञावरून दूर जाऊ नये, हे इंद्र, हे सोम; शत्रू आमच्यात राहू नयेत. जो यज्ञ तयार करतो, देवांमध्ये ताणलेली तंतू, आम्ही ती अर्पण ग्रहण करू. सूर्याचे तेजस्वी ध्वज आकाशात चमकतात; सर्व लोकांना पाहणारा, महान व्रताचा, कृपाळू सूर्य. आम्ही सूर्याची स्तुती करतो, जगाचा रक्षक, दिशांचा ज्ञान देणारा, किरणांनी चमकणारा, जलद पंखांनी आकाशात फिरणारा, जो सर्व दिशांना उजळतो. पूर्व-पश्चिम दिशांनी, सूर्य स्वतःच्या नियमाने जातो, विविध दिवसांना आपल्या शक्तीने खेचतो; आदित्य, तुझी महानता मोठी आहे, तुझी कीर्ती मोठी, तू एकटा जन्म घेऊन सर्व व्यापतो. सात हिरव्या, अनेक, बुद्धिमान, जलद, तेजस्वी सूर्याला वाहतात; अत्रीने प्रवाहित सूर्याला आकाशात नेले; ते तुझ्या प्रदक्षिणा पाहतात. तू प्रदक्षिणा करत असताना, ते तुला हानी पोहोचवू नये; शुभ मार्गावर जा; सूर्य, आकाश आणि दैवी पृथ्वी मोजत, दिवस-रात्र मार्गक्रमण करत जा. तुझ्या प्रवासाला शुभ होवो, हे सूर्य; तुझ्या रथाने तू जलद प्रदक्षिणा करतो; तुझे उत्तम हिरवे घोडे, शंभर असोत किंवा सात, किंवा अनेक, तुला वाहतात. हे सूर्य, तेजस्वी, सुखद, उत्तम रथावर आरूढ हो; जलद घोड्यांना प्रज्वलित कर; तुझे तेजस्वी हिरवे घोडे, शंभर असोत, सात असोत, अनेक असोत, ते तुला वाहतात. सूर्याने सात हिरवे घोडे रथाला जोडले, प्रवासासाठी; सुवर्णमूर्तीने चमकत, महान शक्तीने; तेजस्वी सूर्य अंधाराच्या पलीकडे मुक्त झाला, अंधार झटकून, देव आकाशात चढला. महाध्वज घेऊन देव आला, अंधार दूर करून, प्रकाश पाहिला; आकाशातील दिव्य पक्षी, तो वीर, अदितीचा पुत्र, सर्व लोकांना प्रकट करतो. उगवताना, तू तुझे किरण पसरतोस, सर्व रूपांना आधार देतोस; तुझ्या इच्छेने तू दोन्ही महासागरांवर उजळतोस, सर्व लोकांना व्यापतोस, तेजस्वी. त्यांच्या मायाजाने, हे दोन बालक, समुद्राभोवती फिरताना खेळतात; एक सर्व लोकांना पाहतो, दुसरा सुवर्ण घोड्यांनी ओढला जातो. आकाशात, तीन वेळा सूर्य स्थापन होतो, महिन्यासाठी; तो असा चालतो, आधार मिळवून, चमकत, सर्व जीवांना जाहीर करत. तू दोन्ही सहन करतोस, वासरासारखा दोन मातांसोबत; खरं तर, यापूर्वीच देवांनी हे पवित्र ज्ञान जाणलं. समुद्रानंतर जे स्थापन झालं, ते सूर्य जाणून घेण्याचा प्रयत्न करतो; त्याचा मार्ग विस्तृत आहे, पूर्वीचा आणि नंतरचा. तो प्रयत्नाने ते प्राप्त करतो, जिथून परत नाही; त्यामुळे तो देवांना अमरत्वाचा अन्न रोखत नाही. किरण वर नेतात त्या जातवेदस, देव, सूर्य, सर्वांना दिसण्यासाठी. पक्ष्याप्रमाणे, त्या किरण रात्रीसोबत सूर्याच्या दृष्टीसाठी जातात. त्याचे किरण, त्याचे प्रकाश लोकांमध्ये दिसले, अग्नीप्रमाणे चमकत. ही सूर्याची दिव्य कथा, जगाला प्रकाश देणाऱ्या, यज्ञ, अग्नी, पृथ्वी, आकाश आणि सर्व जीवांना जोडणाऱ्या, अनंत तेजाचा, आदित्याचा, रोहिताचा आणि अग्नीचा, पवित्र आणि महिमामय आहे.