हे एक अद्भुत आणि पवित्र वर्णन आहे, जिथे ‘लालवर्णी’ (रोहित) देवतेची महती आणि तिच्या विविध रूपांची स्तुती केली जाते. तिच्या तेजस्वी उदयांनी आणि महान आरोहणांनी, ती आकाश आणि वातावरण भरून टाकते. ही लालवर्णी, वेदध्वनी आणि क्षीराने पोसली जाते, आणि ती ‘लालवर्णाच्या’ राज्यात जागृत होते. तिच्या कुळांनी, जे उष्णतेतून उत्पन्न झाले आणि गायत्री छंदाच्या वत्सासारखे मागे आले, आता येथे प्रवेश केला आहे. हे सर्व शांत मनाने तिच्यात विलीन होवोत; आणि लालवर्णी, उत्तम वंशातील वत्साप्रमाणे, तिच्या जवळ येवो. लालवर्णी आकाशात ताठ उभी आहे, सर्व रूपांची सृष्टी करते, तरुण आणि ज्ञानी आहे. ती धारदार अग्निसारखी तेजाने झळकते आणि तिसऱ्या प्रदेशात प्रिय वस्तू निर्माण करते. हा हजार शिंगांचा वृषभ, सर्व जन्मांचा जाणकार, तुपाने अभिषिक्त, सोमाच्या बळावर समर्थ—माझे रक्षण कर, मला कधीही सोडू नकोस, आणि मला गोमाता व वीरांचे पोषण लाभू दे. लालवर्णी यज्ञाची जननी आणि तोंड आहे; मी तिला वाणी, श्रवण आणि मनाने अर्पण करतो. देवता आनंदाने लालवर्णीकडे येतात; ती मला स्तोत्रासाठी उंचावो. लालवर्णीने सर्वकला-कर्त्यासाठी यज्ञ स्थापन केला; तिच्यापासून शक्ती माझ्यात आले आहेत. जगाच्या आसनावर मी तुझे नाभिस्थान घोषित करतो. हे तेजस्वी जातवेद, बृहती आणि पंक्ति छंद तुझ्यात विलीन झाले आहेत; उष्णिक छंद, ‘वषट्’ अक्षर, आणि बीजासह लालवर्णी तुझ्याकडे आले आहेत. ही लालवर्णी पृथ्वीचे गर्भ धारण करते, आकाश धारण करते, आणि मध्यप्रदेश धारण करते. ब्रध्नाच्या आसनात तिने स्वर्गलोक पसरवले आहेत. वाणीच्या अधिपती, पृथ्वी आमच्यासाठी मंगलमय असो, गर्भ आणि शय्या शुभ असोत. प्राण आमच्याशी मैत्रीने राहो; परमेश्वर जीवन आणि तेजाने तुला वेढो. वाणीच्या अधिपती, पंचऋतू जे सर्वकला-कर्त्यामुळे निर्माण झाले, ते एकत्र आले आहेत—प्राण मैत्रीने येथे राहो; परमेश्वर, लालवर्णीला जीवन आणि तेजाने वेढो. वाणीच्या अधिपती, आम्हाला आनंदी मन आणि विचार दे; गोशाळेत गायी वाढव, गर्भात संतती उत्पन्न कर. प्राण मैत्रीने येथे राहो; परमेश्वर अखंड जीवन आणि तेजाने तुला वेढो. दैवी सविता तुला वेढतो, अग्नी तेजाने, मित्र आणि वरुण तुला आधार देतात. सर्व विरोध दूर जावोत; या, आणि उत्तम वाणीने युक्त हे राज्य स्थापन कर. हे लालवर्णी, ज्याला चितकबरी एक रथात ओढते, तू तेजाने प्रवास करतोस, जलांना दूर करतोस. रोहिणी, लालवर्णीची प्रिय, तेजस्वी, सुवर्णमयी, महान आणि भव्य आहे. तिच्यासह आम्ही सर्व संपत्ती जिंकू; तिच्यासह आम्ही सर्व युद्धात विजय मिळवू. हे रोहिणीचे आसन, लालवर्णीचा मार्ग, ज्यावर चितकबरी प्रवास करते. गंधर्व आणि कश्यप तिला पुढे नेतात; ऋषी तिला चुकांपासून जपतात. सूर्याचे घोडे, ध्वजांकित, अमर आणि सुखदायी रथ ओढतात. लालवर्णी, तेजस्वी, तुपासह, देवतेसारखी, आकाशातील चितकबरीत प्रवेश करते. लालवर्णी, धारदार शिंगांचा वृषभ, अग्नी आणि सूर्य बनली. ती पृथ्वी आणि आकाश धारण करते; तिच्यापासून देवांनी आपली सृष्टी केली. लालवर्णी महासागरातून आकाशात आरोहित झाली; लालवर्णी पूर्णपणे उगवली, लालवर्णी प्रकट झाली. देवतांच्या तुपयुक्त, अस्पर्शनीय गायीचे पोषण मोजा. इंद्र सोम पिऊ दे, सुरक्षितता लाभो; अग्नी स्तुती करो आणि शत्रूंना दूर करो. अग्नी प्रज्वलित झाला, इंधनाने पेटवला, तुपाने वाढवला, तुपाने अर्पण केला. सर्वत्र विजयी होणारा अग्नी माझ्या विरोधकांचा नाश करो. तो आमच्या विरोधकांचा वध करो, आमच्या शत्रूंना जाळो. मांसभक्षी अग्नीने आम्ही आमचे प्रतिस्पर्धी जाळतो. इंद्रा, वज्राने खाली वाकलेल्या शत्रूंना ठार मार, बलवान आहेस तू. मग अग्नीच्या शक्तीने माझे विरोधक दूर कर. अग्नी, आमचे शत्रू आमच्या पायाखाली दाब; आमच्या जातीतील जे शत्रुत्व करतात त्यांना दुःख दे, बृहस्पती. इंद्र, अग्नी, मित्र, वरुण हे सर्व द्वेष करणाऱ्यांना शक्तिहीन करून तुडवोत. देव सूर्य, माझ्या प्रतिस्पर्ध्यांना उचलून खाली फेक. दगडाने त्यांना ठार कर; ते अंधकारात नष्ट होवोत. तेजस्वी वत्स, विचारांतील वृषभ, प्रकाशमान मध्यप्रदेशावर आरोहित झाला. तुपाने सूर्यवत्साची पूजा करतात; ब्रह्मरूपाने त्याचे ब्रह्मणाने पोषण करतात. आकाशात, पृथ्वीवर, राज्यात, संपत्तीमध्ये, संततीत आणि अमरत्वात आरोहित हो; तुझे शरीर लालवर्णीने स्पर्श कर. राज्याचा आधार असणारे देव सूर्याभोवती फिरतात; त्यांच्यासह रोहिताने सौहार्दाने राज्य स्थापन करावे. तुझ्याकडे ब्रह्मणाने शुद्ध केलेले यज्ञ अर्पण होतात; घोडे तुला तुझ्या मार्गावर नेतात. तू समुद्रावर, सागरावर तेजाने झळकतोस. रोहितावरच स्वर्ग आणि पृथ्वी, संपत्तीतील विजय, गोधनातील विजय, एकत्रीकरणातील विजय प्रतिष्ठित आहेत. त्याचे हजार जन्म आणि सात आहेत; मी तुझे नाभिस्थान जगाच्या मध्यभागी घोषित करतो. तू कीर्तीने दिशांकडे, प्रांतांकडे जातोस; कीर्तीने गोधनात आणि लोकांमध्ये. पृथ्वीच्या कुशीत, हे अदिती, मी सावित्रीसारखा सुंदर असू दे. तू तिथे असला तरी, इथे जाणतोस; तू एकत्रित गोष्टी पाहतोस. येथून ते तेजस्वी, ज्ञानी सूर्याला आकाशात पाहतात. तू देव असून देवांचा सन्मान करतोस, समुद्रात फिरतोस. तेच अग्नी प्रज्वलित करतात; ज्ञानी दुसऱ्या बाजूला त्याला जाणतात. गायीने वत्साला पोटाशी घेतले, एका पायावर पुढे, एका पायावर खाली उभी राहिली. ती पिंगट काही भाग घेऊन निघून गेली; जिथे ती प्रसवते, ते या कळपात नाही. ती एकपादी, द्विपादी, चतु:पादी, अष्टपादी, नवपादी झाली. जगाच्या हजार अक्षरी ओळीपासून महासागर वाहू लागले. अमर तू स्वर्गात आरोहित झाला आहेस; माझी वाणी पुढे गेली आहे. तुझ्याकडे ब्रह्मणाने शुद्ध केलेले यज्ञ अर्पण होतात; घोडे तुला तुझ्या मार्गावर नेतात. अमर त्या तुझ्या स्वर्गातील पावलाला जाणतो, त्या तुझ्या उच्चतम आसनाला जाणतो. सूर्य आकाश पाहतो, सूर्य पृथ्वी पाहतो, सूर्य जल पाहतो. सूर्य, अस्तित्वाचे एक डोळे, आकाश आणि पृथ्वीवर आरोहित झाला आहे. विशाल चौकटी उभारल्या, वेदी तयार झाली. तिथे अग्नीने हिम आणि गारपीट, आणि रोहिताला ठेवले. हिम आणि गारपीट ठेवून, खांब पर्वतासारखे करून, अग्नी तुप आणि मधाने रोहिताच्या तेजाचे जाणणाऱ्यांनी प्रज्वलित केला. रोहिताच्या ब्रह्मणाने अग्नी प्रज्वलित झाला, प्रकाशाचा जाणकार. त्याच्यापासून गारपीट, हिम, आणि यज्ञ जन्माला आले. अशा प्रकारे, लालवर्णीच्या तेजाने, तिच्या विविध रूपांनी आणि यज्ञातील स्थानाने, पृथ्वी, आकाश, आणि सर्व सृष्टी पोसली जाते, देवता आनंदित होतात, आणि भक्तांना समृद्धी, रक्षण, आणि कल्याण लाभते.