मी या सर्वोच्च संपत्तीला प्राप्त झालो आहे; त्या जगातून हा परमश्रेष्ठ आपल्याकडे आला आहे. आता साजूक तूप ओता, तुपाने अभिषेक करा—ही अंगिरस ऋषींची आपल्यातील हिस्सेदारी आहे. सत्य आणि तपासाठी, देवतांसाठी, मी हा खजिना, हे शुभ ठेव आपल्या अर्पण करतो. जुगारात किंवा वादात हे हरवू नये, किंवा कधीही आपण हे टाकून द्यावे असे होऊ नये. मी शिजवतो, मी देतो—हे कृत्य माझे आहे; पत्नी ही दयेसाठी जन्मते. हे तरुण जग म्हणजे पुत्र जन्मतो; तुम्ही दोघांनी, वय वाढवत, त्याला आधार द्यावा. इथे ना पाप आहे, ना कमतरता; मित्रांसोबत काहीही मोजमापाने येत नाही. ठेवलेले भांडे अपूर्ण नसते; शिजवलेले पुन्हा कधीही शिजवणाऱ्याकडे परत येत नाही. चला, प्रिय व्यक्तीसाठी प्रिय व्यक्ती निर्माण करूया; जे द्वेष करतात, ते जसे हवे तसे जाऊ देत. बैलजोडीपासून मोकळी असलेली गाय आणि तिचे वासरू, त्यांनी या वीर पुरुषापासून मृत्यू दूर लोटावा. अग्नि एकमेकांना ओळखतात—वनस्पतींची सेवा करणारा आणि नद्यांची सेवा करणारा. जितके देव आकाशात चमकतात, ते सोने, प्रकाश, सर्व शिजवलेले झाले आहेत. हे सर्व मानवांचे, प्राण्यांचे व इतरांचे कातडे झाले आहे, जळलेले नाही. राज्याभिषेकाने स्वतःला अलंकृत करा; हा वस्त्र आनंदाचा चेहरा ठरो. तुम्ही जुगारात, संघर्षात किंवा स्वार्थासाठी जे काही खोटे बोलता—सर्व एकाच धाग्यावर राहत, त्यातच सर्व अपवित्रता स्थिर होवो. पावसाला सहन करा, पाण्यातही शिरा; तुम्ही देवांचे कातडे—धूर—उठवता. तुपाने पोषित, सर्वत्र पसरून, उत्तम आसन घेऊन या जगात जा. स्वर्गाने शरीर विविध रंगांनी, अनेक प्रकारे निर्माण केले आहे. काळे शुद्ध करून, पुन्हा उजळ बनवून, जे काही लाल आहे, ते मी अग्निला अर्पण करतो. पूर्व दिशेसाठी, अग्नि प्रभूसाठी, काळ्या रक्षकासाठी, आदित्यांसाठी, बाणधारीसाठी हे अर्पण करतो. तो आमचे रक्षण करो. येथे वार्धक्यासाठी जे काही ठरले आहे, ते आम्हाला अशक्तपणात किंवा मृत्यूकडे नेऊ नये; ते बाजूला ठेवो आणि आम्हाला परिपक्वतेशी एकत्र करो. दक्षिण दिशेसाठी, इंद्र प्रभूसाठी, छेदक शासकासाठी, यमासाठी, बाणधारीसाठी हे अर्पण करतो. तो आमचे रक्षण करो. येथे वार्धक्यासाठी जे काही ठरले आहे, ते आम्हाला अशक्तपणात किंवा मृत्यूकडे नेऊ नये; ते बाजूला ठेवो आणि आम्हाला परिपक्वतेशी एकत्र करो. पश्चिम दिशेसाठी, वरुण प्रभूसाठी, विभागणाऱ्यासाठी, अन्नरक्षकासाठी, बाणधारीसाठी हे अर्पण करतो. तो आमचे रक्षण करो. येथे वार्धक्यासाठी जे काही ठरले आहे, ते आम्हाला अशक्तपणात किंवा मृत्यूकडे नेऊ नये; ते बाजूला ठेवो आणि आम्हाला परिपक्वतेशी एकत्र करो. उत्तर दिशेसाठी, सोम प्रभूसाठी, स्वयंभू रक्षकासाठी, बाणधारीसाठी हे अर्पण करतो. तो आमचे रक्षण करो. येथे वार्धक्यासाठी जे काही ठरले आहे, ते आम्हाला अशक्तपणात किंवा मृत्यूकडे नेऊ नये; ते बाजूला ठेवो आणि आम्हाला परिपक्वतेशी एकत्र करो. स्थिर दिशेसाठी, विष्णू प्रभूसाठी, काळ्या गळ्याच्या रक्षकासाठी, औषधी वनस्पतींसाठी, बाणधारींसाठी हे अर्पण करतो. तो आमचे रक्षण करो. येथे वार्धक्यासाठी जे काही ठरले आहे, ते आम्हाला अशक्तपणात किंवा मृत्यूकडे नेऊ नये; ते बाजूला ठेवो आणि आम्हाला परिपक्वतेशी एकत्र करो. उर्ध्व दिशेसाठी, बृहस्पती प्रभूसाठी, शुभ्र रक्षकासाठी, पाऊस आणणाऱ्या बाणधारीसाठी हे अर्पण करतो. तो आमचे रक्षण करो. येथे वार्धक्यासाठी जे काही ठरले आहे, ते आम्हाला अशक्तपणात किंवा मृत्यूकडे नेऊ नये; ते बाजूला ठेवो आणि आम्हाला परिपक्वतेशी एकत्र करो. तो म्हणावा, "मी देतो," आणि मग तिचा उपभोग घ्यावा. गाय मागणाऱ्या ब्राह्मणांना द्यावी; त्यामुळे ती संतती व वंशात समृद्ध होते. तो गाय संततीसाठी विकत घेतो, आणि तो गायीही देईल. जो देवांची गाय मागणाऱ्या ऋषींना देत नाही, तो देवांपासून दूर होतो. गायीचे शिंग सोट्याने फोडले जाते, तिचा शेपूट लाकडाने ठेचला जातो, तिचे घर अग्नीने जाळले जाते, तिच्या स्वतःच्या वस्तू अंधाने दिल्या जातात. रक्तवर्णी गाय तिच्या मूळापासून रक्षक शोधते; म्हणून गायीचे ज्ञान मिळवणे कठीण आहे असे सांगितले जाते. तिच्या पायाच्या मूळापासून "विकलिंदु" हे नाव सापडते. जी लोक तिला तोंडाने वास घेतात, त्यांचे नाव नष्ट होते. जो तिच्या कानात छिद्र करतो, तो देवांमध्ये तोडला जातो. तो म्हणतो, "मी खूण करतो," पण लहान मुलगा आपले हक्क सांगतो. जेव्हा कोणी तिच्या पिलांना केवळ आनंदासाठी मारतो, तेव्हा वासरे मरतात आणि लांडगा संततीला मारतो. जेव्हा घुबड तिच्या रक्षकाच्या केसांचे भक्षण करते, तेव्हा मुले मरतात आणि रोग नाव नसलेल्यांना बाधतो. जेव्हा तिचे शेण दासीने चाखले, तेव्हा काही विकृत जन्मते; म्हणून पाप टाळावे. गाय ही देव आणि ब्राह्मणांसोबत जन्मते. म्हणून ती ब्राह्मणांना द्यावी; म्हणून म्हणतात, "ती आपल्या घराची रक्षक आहे." जो तिला जंगलातून आणतो, त्याच्यासाठी गाय देवांनीच निर्माण केली आहे. ती ब्रह्माने मिळवायची आहे, असे म्हणतात; जो तिला प्रिय करतो. जो देवांची गाय मागणाऱ्या ऋषींना देत नाही, तो देवांपासून आणि ब्राह्मणांच्या कृपेसह दूर होतो. ज्याच्याकडे गाय आहे आणि जो दुसरीची इच्छा करतो, तो न दिलेल्याचे नुकसान करतो आणि मागणाऱ्याला देत नाही. जसा खजिना ब्राह्मणांसाठी ठेवला जातो, तशी गायही; ती ज्या घरात जन्मते, तिथे ती शोधली जाते. ब्राह्मण गायीजवळ आले की, ते आपलीच गोष्ट शोधतात; जणू इतर कोणी त्यांना जिंकणार, अशी तिची मर्यादा आहे. ती तीन वर्षे ओळख न पटता, अज्ञात रोग घेऊन फिरू दे; हे नारद, ब्राह्मणांनी गायीची ओळख पटवावी, मग ती येईल. जो गायीला देवांसाठी ठेवलेला खजिना म्हणून घोषित करतो, त्याच्याभोवती भवा व शर्वा फिरतात आणि त्याच्यावर लक्ष्य ठेवतात. जो तिच्या थनांना किंवा स्तनांना न ओळखता, तरीही दूध काढायची इच्छा करतो, तो दोन्हीने गायीचे दूध काढतो, जर शक्य झाले तर. तो तिच्यापासून दूर राहतो आणि मागणाऱ्याला देत नाही; त्याच्या इच्छा पूर्ण होत नाहीत, जरी तो मिळाल्यावर द्यायला तयार असेल. देवांनी गायीची मागणी केली, ब्राह्मणाला तिचे तोंड केले; सर्वांना 'हेडा' असा आवाज दिला, पण माणसाला नाही. त्याने 'हेडा' आवाज गायींना दिला, पण गाय ब्राह्मणांना दिली; जो देवांसाठी ठेवलेला भाग स्वतः घेतो, तो प्रिय राहत नाही. जर इतर ब्राह्मण गायीच्या मालकाकडे शंभर गायी मागतील, तर देवांनी तिला सांगितले: "म्हणून गाय ज्ञानी लोकांची आहे." जो ज्ञानी लोकांना न देता, इतरांना गाय देतो, त्याच्यावर पृथ्वी व तिच्या देवता संकटे पाठवतात. देवांनी ती गाय मागितली, ज्या ठिकाणी ती प्रथम जन्मली; नारदाने तिला ओळखावी, आणि देवांसह तिला वाढवावी. ही कथा आपल्याला गायीचे, तिच्या दानाचे, तिच्या रक्षणाचे आणि तिच्या पवित्र स्थानाचे गूढ व महत्त्व समजावते. गाय ही देव, ब्राह्मण, आणि संपूर्ण सृष्टीच्या कल्याणासाठी केंद्रस्थानी आहे. तिच्या योग्य दानाने, तिच्या सेवेतून, आणि सर्व दिशांना देवांना समर्पित करत, आपण आयुष्यात शुद्धता, समृद्धी आणि परिपक्वता प्राप्त करतो.