रुद्राला नमस्कार करत, आम्ही त्याला वंदन करतो जो पुढे जातो, आणि त्याला वंदन करतो जो मागे येतो. रुद्र, तू उभा असशील किंवा बसला असशील, तुझ्या प्रत्येक रूपाला आम्ही नमस्कार करतो. संध्याकाळी, सकाळी, रात्री आणि दिवसा—भव आणि शर्व या दोघांना आम्ही नमस्कार करतो. रुद्र, हजारो डोळ्यांचा, सर्वत्र पाहणारा, विविध प्रकारे ज्ञानी—तो समोर उभा आहे. माझ्या जिभेने त्याचा अपमान होऊ नये, अशी प्रार्थना आम्ही करतो. काळा घोडा, काळा आणि कठोर, भीषण रथ, केसाळ आणि तुडवणारा; प्राचीन आणि पश्चिम दिशेतील त्या रूपांना आम्ही नमस्कार करतो. देवाचे अस्त्र आमच्यावर पडू नये, प्राण्यांचा अधिपती, तुझा राग आमच्यावर येऊ नये. तुझ्या स्वर्गीय शाखा दुसरीकडे वळव. तो आम्हाला हानी करू नये, आमच्याशी सौम्य बोलावे, आम्हाला वेढून घे, राग करू नकोस. आम्ही तुझ्याशी वाद करू नये, अशी प्रार्थना. गायी, माणसे, शेळ्या, मेंढ्या—तू आमच्यावर लालसा करू नकोस. भयाण रुद्र, तुझी तीव्रता दुसरीकडे वळव; जे तुझ्या प्रिय आहेत, त्यांच्या संततीचा नाश कर. ज्या ताप, खोकला आणि अस्त्र, घोड्याच्या हिणकावासारखे, ओरडतात—तो त्यांना समोरून दूर करतो; त्याला आम्ही नमस्कार करतो. रुद्र, जो मध्यप्रदेशात उभा आहे, दृढ स्थित, यज्ञ न करणाऱ्यांच्या अर्पणांचा नाश करणारा, देवांचा पान करणारा—त्याला दहा स्तुतींच्या श्लोकांनी नमस्कार. जंगलातील वन्य प्राणी, झाडांमध्ये राहणारे पशू, हंस, गरुड, पक्षी आणि उडणारे जीव—हे सर्व तुझेच आहेत. पशुपती, तुझ्या अद्भुत शक्तीमुळे, पवित्र जल तुझ्या वाढीसाठी जलातच प्रवाहित होते. डॉल्फिन, अजगर, कवचधारी जीव, मासे, आणि जे तू धुळीने घायाळ करतोस—तुझ्यासाठी कोणतीही जागा दूर किंवा लपलेली नाही; तू सर्वत्र उपस्थित आहेस, संपूर्ण पृथ्वी एकाच वेळी पाहतोस, पूर्वेकडील ते पश्चिमेकडील समुद्रापर्यंत. रुद्र, ताप, विष किंवा दैवी अग्नीने आम्हाला हानी करू नकोस. तुझी वीज आमच्यापासून दूर फेक. तू भव स्वरूपाने आकाशात, पृथ्वीचा अधिपती आहेस, आणि विशाल मध्यप्रदेश भरून टाकला आहेस. तुझ्या शक्तीला, जिथे तू वळतोस, तिथे नमस्कार. भव, राजा, यज्ञ करणाऱ्याला कृपा कर; तू पशूंचा अधिपती झाला आहेस. ज्याला देवांवर विश्वास आहे, त्याच्या चार पायांच्या आणि दोन पायांच्या जीवांना कृपा कर. आमच्या मोठ्या व्यक्तीला, आमच्या बालकाला, वाहणाऱ्याला किंवा वाहणार्याला हानी करू नकोस. आमच्या वडिलांना, आईला किंवा आमच्या शरीराला दुखापत करू नकोस, रुद्र, आमच्यावर अन्याय करू नकोस. रुद्राच्या ओरडणाऱ्या रूपांना, जे न उच्चारलेल्या स्तुतींचा भक्षण करतात, त्या मोठ्या तोंडाच्या, कुत्र्यांना आम्ही नमस्कार करतो. गोंगाट करणाऱ्यांना, लांब केस असणाऱ्यांना, वंदनीयांना, एकत्र भोजन करणाऱ्यांना नमस्कार. दिव्य गणांना नमस्कार; आमच्यासाठी कल्याण आणि सुरक्षा असो. यज्ञाच्या पेजाचा मुख्य भाग बृहस्पती आहे, ब्रह्मा त्याचा मुख आहे. आकाश आणि पृथ्वी हे त्याचे कान, सूर्य आणि चंद्र हे त्याचे डोळे, सात ऋषी त्याचा श्वास आणि उच्छ्वास आहेत. मुसळ त्याचे डोळे आहे, इच्छा हे उखळ आहे. दिती हे शोषणी आहे, अदिती ती शोषणी पकडणारी, वारा फुंकणारा आहे. घोडे हे दाणे आहेत, गायी हे तांदूळ, डास हे त्याचे कातडे आहेत. कब्रू हे शेंगा बनवणारे, बाण हे मेघ आहे. त्याचे मांस काळ्या धातूचे, रक्त लाल आहे. टिन, राख, हिरवा रंग, कमळाचा सुवास. ओढणी, भांडे, मुसळ आणि दळणाचा दगड, बैल ठेवण्याची जागा. आतडे, जबड्यांचे, गुदद्वार, स्नायू. ही पृथ्वीच तांदूळ शिजवण्याचे भांडे होते; आकाश त्याचे झाकण आहे. शेताच्या फाळ्या, बाजू, वाळू, दोन सीमा. सत्य हे हात धुणे, पाण्याचा कालवा हे शिंपण. स्तुती भांड्यावर ठेवली जाते, यज्ञकर्ता पाठवतो. पवित्र शब्दाने वेढलेले, स्तुतीने घेरलेले. महान आयावन, रथंतर, चमचा. ऋतु हे स्वयंपाक करणारे; ऋतुयुक्त यज्ञ अग्नी प्रज्वलित करतात. पाच तोंड असलेली यज्ञाची थाळी, घर्म ती तापवतो. तांदळामुळे यज्ञाशी संबंधित सर्व लोक पूर्ण होतात. त्यात समुद्र, आकाश आणि पृथ्वी—तीन—वर आणि खाली स्थित आहेत. देव ज्यासाठी छप्पन उरलेले अन्न तयार करतात. मी तांदळाविषयी विचारतो, ज्याची महानता अपरिमित आहे. जो तांदळाची महानता जाणतो...