एकदा ऋषी आणि यज्ञकर्ते यांनी आपल्या घरात एक सुवर्णहारांनी अलंकृत केलेली, श्रद्धा, यज्ञ आणि महिमा धारण करणारी एक दिव्य गंडा म्हणजेच ताईत, अतिथीप्रमाणे वास करावा, असे प्रार्थनापूर्वक आमंत्रित केले. त्या दिव्य गंड्यासाठी त्यांनी तूप, सोमरस, मधुर अन्न आणि पोषण यांचे अर्पण केले. ती गंडा, जशी पिता आपल्या पुत्रांचे रक्षण करतो, तशी दिवसेंदिवस त्यांचे आरोग्य वाढवो, अशी कामना त्यांनी व्यक्त केली. अखेरीस ती गंडा देवांना परत जावी, अशीही प्रार्थना केली. हीच गंडा, जी बृहस्पतीने यमासाठी बांधली होती—ती तुपात न्हालेली, खदिराच्या लाकडापासून केलेली, बलवान नांगराची फाळ—ती बलासाठी अग्नीने सोडवावी, आणि त्या गंडेच्या सामर्थ्याने तो दिवसेंदिवस तूप मिळवो आणि द्वेष करणाऱ्याचा नाश करो, अशी प्रार्थना त्यांनी केली. तसेच, तीच गंडा इंद्रानेही सोडवावी, आणि वीर्य व पराक्रम मिळवून द्वेष्ट्याचा नाश व्हावा, अशी इच्छा व्यक्त केली. सोमानेही ती गंडा सोडवावी, आणि उत्तम श्रवण, दृष्टी व तेज मिळवून द्वेष्ट्याचा नाश व्हावा, अशी प्रार्थना झाली. सूर्यानेही ती गंडा सोडवावी, त्या गंडेच्या सामर्थ्याने सर्व दिशा जिंकाव्यात, संपत्ती मिळावी आणि द्वेष करणाऱ्यांचा पराभव व्हावा, असे मागितले. हीच गंडा, जी बृहस्पतीने यमासाठी बांधली, तीच चंद्राने राक्षस व दानवांचा पराभव केला आणि सोन्याच्या गंड्यांनी विजय मिळवला. त्या गंडेच्या प्रभावाने वारंवार धन मिळावे आणि द्वेष्ट्याचा नाश व्हावा, अशी प्रार्थना झाली. वायू, घोडा आणि अश्विनीकुमारांसाठीही हीच गंडा बांधली गेली. त्या गंड्याच्या प्रभावाने वारंवार तेज, सामर्थ्य, आरोग्य आणि महिमा मिळावा, अशा प्रार्थना केल्या गेल्या. सवितृ देवानेही ही गंडा धारण करून प्रकाश जिंकला. त्या गंड्याच्या प्रभावाने उत्तम वाणी मिळावी आणि द्वेष करणाऱ्यांचा नाश व्हावा, असे मागितले. या गंडेचे रक्षण पाणी, ऋतू, ऋतुपती, वर्ष, दिशा, अंतरिक्ष, प्रजापती यांनी केले. ही गंडा शत्रूनाशक आणि कल्याणकारक आहे. अथर्वणांनीही ही गंडा बांधली आणि अंगिरसांनी दस्यूंच्या किल्ल्यांचा नाश केला. या गंड्याने सृष्टीकर्ता प्रजापतीने सर्व सृष्टीची व्यवस्था केली. बृहस्पतीने देवांसाठी असुरांपासून संरक्षण म्हणून ही गंडा बांधली आणि ती गंडा सामर्थ्य, तेज, धन, पशुधन, अन्न, संतान, समृद्धी, कीर्ती, सौंदर्य, सर्व शक्ती यांसह प्राप्त झाली. या गंड्याच्या प्रभावाने राज्यवृद्धी, शत्रूनाश, विजय, सत्य, अमरत्व आणि सर्व कल्याण मिळते. ही गंडा, देवांनी, पितरांनी आणि मनुष्यमात्रांनी नेहमीच ज्यावर उपजीविका केली, ती माझ्या शिरावर चढो आणि मला श्रेष्ठत्व मिळवून देओ. जसे सुपीक मातीमध्ये बीज पेरल्यावर ते वाढते, तसेच माझ्यात संतती, पशुधन आणि अन्न वाढो. ह्या गंड्याने यज्ञवृद्धी, शुभत्व, आणि श्रेष्ठत्व मिळावे, आणि ज्याला तू, शंभर वर देणाऱ्या गंडे, शुभत्व दिलेस, त्याला सर्वोच्च स्थान प्राप्त होवो. तेव्हा ऋषी अग्नीला म्हणाले, "हे अग्ने, या समिधेवर तृप्त हो, तुझ्या ज्वाळेत आम्ही कल्याण, संतती, दृष्टी आणि पशुधन स्थापन करतो." यानंतर ऋषींना एक गूढ प्रश्न पडतो—कोणत्या भागात त्या पुरुषात तपश्चर्या वास करते? कोणत्या भागात सत्य स्थिर आहे? कुठे व्रत, श्रद्धा, आणि सत्यनिष्ठा आहे? कोणत्या भागातून अग्नी प्रकटतो? कुठून वारा वाहतो? कुठून चंद्र मोजला जातो? पृथ्वी, अंतरिक्ष, आकाश, आणि सर्वोच्च स्वर्ग कोणत्या भागात आहे? ते विचारतात—जिथे वरच्या दिशेने अग्नी जळतो, वारा वाहतो, नद्या एकत्र येतात, ते कोणते स्थान? पंधरवडे, महिने, ऋतू, वर्ष हे सर्व कुठे जातात? दिवस-रात्र, जलप्रवाह या सर्वांचे एकत्रीकरण कुठे होते? त्या आधारावर प्रजापतीने सर्व जग स्थापन केले, तो आधार कोणता? त्या आधाराचा—स्कंभाचा—किती भाग या सृष्टीत प्रवेशला आणि किती बाहेर राहिला? अशा प्रकारे ऋषी आणि यज्ञकर्ते गंडेच्या दिव्यत्वाचे, तिच्या संरक्षणाचे, तिच्या अमर्याद शक्तीचे, आणि सृष्टीच्या गूढ आधाराचा शोध घेत राहतात, आणि त्या गंड्याच्या कृपेने कल्याण, विजय, आरोग्य, संतती, आणि सत्यसंपन्न जीवनासाठी प्रार्थना करतात.