या ऋचांमध्ये विश्वाची आणि शरीराची अद्भुत एकात्मता उलगडली जाते. या वर्णनात, गोमातेच्या रूपात साऱ्या सृष्टीचे, दैवी शक्तींचे आणि मानवाच्या देहाच्या अवयवांचे सुंदर रूपक रेखाटले आहे. इंद्राणी ही तिची राख आहे, वायू तिचा शेपटा, आणि पवमान तिचे पोटरं आहेत. ब्रह्मण आणि क्षत्र हे तिचे कंबरेचे भाग आहेत, तर बळ तिच्या मांड्या आहेत. धाता आणि सविता हे तिच्या पायांचे पिंड आहेत, गंधर्व, अप्सरा, कुस्थिका आणि अदिती तिचे खुर आहेत. चैतन्य तिचे हृदय आहे, यकृत म्हणजे बुद्धी आहे, आणि व्रत म्हणजे तिचा छातीचा भाग आहे. भूक तिच्या पोटात आहे, इरा म्हणजे आतडी आहेत, पर्वत म्हणजे तिच्या बरगड्या आहेत. क्रोध तिच्या मूत्राशयात आहे, राग तिच्या जननेंद्रियात आहे, संतती म्हणजे तिचे लिंग आहे. नद्या तिच्या शिरा आहेत, वर्षाचे अधिपती तिच्या स्तन आहेत, आणि वीज म्हणजे तिचे थन आहेत. सर्वव्यापी त्वचा तिची आहे, वनस्पती म्हणजे तिचे केस आहेत, आणि तारका म्हणजे तिचे रूप आहे. दिव्य प्राणी तिच्या गुदद्वारात आहेत, मानव तिच्या आतड्यात आहेत, आणि इथे तिचे पोट आहे. राक्षस तिच्या रक्तात आहेत, इतर जीव तिच्या मेदात आहेत. मेघ म्हणजे तिची मज्जा आहे, आणि पेय म्हणजे तिचा शेवट आहे. अग्नी तिच्यात बसलेला आहे, अश्विनि उगवलेले आहेत. इंद्र पूर्व दिशेला उभा आहे, दक्षिणेला दक्षिणा आणि यम आहेत. पश्चिमेला प्रत्यंग उभा आहे, उत्तरेला धाता आणि सविता आहेत. सोमराज गवतावर पोहोचलेला आहे. मित्रा सर्व पाहणारा आहे आणि आनंदाने वळलेला आहे. वैश्वदेव जुंपलेले आहेत, प्रजापती मुक्त झाले आहेत—सर्व काही त्यात समाविष्ट आहे. हेच खरेच विश्वरूप आहे, सर्वांचे रूप, गोमातेचे रूप आहे. सर्वरूपी, सर्व प्रकारचे रूप घेऊन, गायी त्याच्याकडे येतात आणि त्याच्याजवळ उभ्या राहतात—जो हे जाणतो, त्याच्यासाठी. यानंतर, रोगनिवारणाच्या मंत्रांमध्ये, मनुष्याच्या देहातील प्रत्येक वेदना, विकार आणि रोग दूर करण्यासाठी प्रार्थना केली जाते. डोकेदुखी, डोक्याचे रोग, कानदुखी, रक्तस्त्राव—तुमच्या डोक्यातील सर्व रोग आम्ही तुमच्यापासून दूर करतो. तुमच्या कानातून, कानाच्या छिद्रांमधून, फाटणाऱ्या वेदनांपासून—तुमच्या डोक्यातील सर्व रोग आम्ही दूर करतो. जे काही कारणाने कान किंवा तोंडातून क्षीणता जाते—तुमच्या डोक्यातील सर्व रोग आम्ही दूर करतो. जे अतीस्राव निर्माण करते, जे अंधत्व आणते—तुमच्या डोक्यातील सर्व रोग आम्ही दूर करतो. अंगदुखी, अंगातील ताप, सर्वांगदुखी, फाटणारी वेदना—तुमच्या डोक्यातील सर्व रोग आम्ही दूर करतो. जे भयंकर रूप घेऊन मनुष्याला हलवते—प्रत्येक प्रकारच्या तापाला आम्ही दूर करतो. जे मांड्यांमध्ये सरकत जाऊन गुप्तांगात प्रवेश करते—आम्ही तुमच्या अंतरंगातील क्षीणता दूर करतो. इच्छेने किंवा अनिच्छेने हृदयातून जे काही उत्पन्न होते, हृदय व अंगातील सर्व दुर्बलता आम्ही दूर करतो. पिवळ्या कावीळेपासून, पाण्यातून, पोटातून—तुमच्या अंतरात्म्यातील क्षीणता आम्ही दूर करतो. क्षीणता लघवीत परिवर्तित होवो, रोग लघवीत परिवर्तित होवो; सर्व क्षीणतेचे विष आम्ही तुमच्यापासून दूर केले आहे. खोकला आणि पोटदुखी बाहेरच्या मार्गाने वाहून जावो; सर्व क्षीणतेचे विष आम्ही दूर केले आहे. पोट, प्लीहा, नाभी, हृदयाच्या वरून—सर्व क्षीणतेचे विष आम्ही दूर केले आहे. जे टाके दुखवतात, शिरोमणीवर आघात करतात—ते सर्व निरुपद्रवी, रोगरहित होऊन बाहेर जावोत. जे हृदयावर आघात करतात, पसरतात, खोकला आणतात—ते सर्व निरुपद्रवी, रोगरहित होऊन बाहेर जावोत. जे बाजूंवर, पाठीत वेदना करतात—ते सर्व बाहेर जावोत. जे आडवे आघात करतात, कुशीत टाके दुखवतात—ते सर्व बाहेर जावोत. जे गुदमार्गात सरकत आतड्यात गडबड करतात—ते सर्व बाहेर जावोत. ते उखळ जे दळतात, फोडतात, पण हानी न करता रोग दूर करतात, ते रोगाचा लपलेला ठावठिकाणा उधळून टाकोत. जे रोग अंगांना त्रास देतात, रोपणा देवी, मी सर्व अशा रोगांचे विष तुमच्यापासून दूर केले आहे. फोड, गाठ, वातरोग, केसांचे विकार—सर्व अशा रोगांचे विष मी दूर केले आहे. तुमच्या पायांपासून, गुडघ्यांपासून, कंबरेपासून, सर्व सांध्यांपासून, जळजळ आणि वेदना यांपासून, डोकेदुखी आणि अंगदुखी नष्ट होवोत. अशा प्रकारे, या ऋचांमध्ये विश्वरूप गोमातेच्या रूपाने सृष्टीतील सर्व दैवी, मानवी, नैसर्गिक घटकांचे, तसेच मनुष्याच्या शरीरातील प्रत्येक अवयवाचे आणि आजाराचे, एकात्म चित्र उभे राहते—आणि त्याचबरोबर, रोग आणि वेदनांपासून मुक्ती मिळावी, अशी मंगल प्रार्थना व्यक्त होते.