स्वर्ग आणि पृथ्वी यांच्यामध्ये पसरलेल्या त्या महान शक्तीने मी या आश्रयाला धरतो. ज्यात आकाशाचा विस्तार आणि धुळीचे सामर्थ्य आहे, त्यालाच मी शुभ शक्तींसाठी गर्भाशय बनवतो. या शक्तीने मी या आश्रयाचे रक्षण करतो. हा आश्रय पोषणाने परिपूर्ण, दूधाने समृद्ध, पृथ्वीवर दृढपणे स्थापन झालेला, मोजमाप असलेला व सर्व अन्नाचे वहन करणारा आहे. हे आश्रया, ज्याने तुला स्वीकारले आहे त्याला तू कधीही हानी पोहोचवू नकोस. गवताने झाकलेला, फळांनी भरलेला, वस्त्रांनी व्यापलेला, रात्र जशी जगाला विश्रांती देते तसा हा आश्रय जगाचा निवासस्थान आहे. तू पृथ्वीवर मोजमापाने उभी राहिलेली आहेस, जणू काही हत्तीच्या ठशासारखी. हे इडा, तुझे जे बांधलेले आहे ते मी सैल करतो आणि ते भरून काढतो. मित्र देव सकाळी जे वरुणाने बांधले आहे ते मुक्त करो. ब्रह्मणाने हा आश्रय स्थापन केला आहे, ऋषींनी त्याचे मोजमाप केले आहे. इंद्र आणि अग्नी या अमर अशा सोमाच्या आसन अशा आश्रयाचे रक्षण करो. घराच्या घरात, पात्राच्या पात्रात, तेथेच नश्वर माणूस जन्म घेतो, आणि त्याच्यापासून सर्व सृष्टी निर्माण होते. दोन पंख असणारे, चार पंख असणारे, सहा पंख असणारे, आठ आणि दहा पंख असणारे—हे आश्रया, मनाची पत्नी, तू अग्नीच्या गर्भासारखी आडवी पडली आहेस. पश्चिमेकडे तोंड करून मी तुझ्या जवळ येतो, हे आश्रया, अखंडितपणे. अग्नी आणि अंतरंग जल हे सत्याचे पहिले द्वार आहेत. मी या जलांना प्रकट करतो, निरोगी, रोगांचा नाश करणारी. मी अमरत्व आणि अग्नी यांच्यासह घरात प्रवेश करतो. आमच्यावर जड भार घालू नकोस; तो हलका असू दे. जशी वधू असते, तसे, हे आश्रया, जिथे आम्हाला हवे तिथे आम्ही तुला घेऊन जातो. आश्रयाच्या पूर्व दिशेला नमस्कार, तिच्या महिमेला वंदन; देवांना स्वाहा, दिव्य शक्तींना स्वाहा. दक्षिण, पश्चिम, आणि उत्तर दिशांना देखील, प्रत्येक दिशेला तिच्या महिमेला नमस्कार, आणि देवांना, दिव्य शक्तींना स्वाहा. स्थिर दिशेला आणि वरच्या दिशेला सुद्धा, आश्रयाच्या सर्व दिशांना तिच्या महिमेला नमस्कार, देवांना, दिव्य शक्तींना स्वाहा. आता, हजारो गुणांनी युक्त, सामर्थ्यशाली, दूधाने परिपूर्ण, आपल्या वक्षस्थळात सर्व रूपे धारण करणारा, देणाऱ्याला शुभ फल देणारा, यज्ञकर्त्याला उपदेश करणारा, बृहस्पतीचा पुत्र, यज्ञाचे धागे विणणारा असा तो वृषभ प्रकट होतो. तो जलांमध्ये श्रेष्ठ, बलवान, सर्वांचा प्रतिरूप झाला, जसा दिव्य पृथ्वी आहे. तो वत्सांचा पिता, गायींचा अधिपती, आम्हाला हजारपटीने समृद्धी देवो. तो प्राचीन, दूधाळ वृषभ, खजिन्याचे शरीर वहन करणारा आहे. अग्नी, सर्व जन्मांचा ज्ञाता, त्याला देवपंथाने इंद्राकडे घेऊन जाऊ दे. तो वत्सांचा पिता, गायींचा स्वामी आणि मोठ्या गर्जना करणाऱ्यांचा पिता आहे. झिल्लीमध्ये गुंडाळलेला वत्स पौष्टिक दूध देतो—हेच तुप, हेच धनाचे बीज. हा वृषभ देवांच्या भागाला जवळ आणतो, जल, वनस्पती आणि तुपाचा सार घेऊन येतो. शक्राने सोमाचा अन्न स्वीकारले आणि महान पर्वत त्याचे शरीर झाले. तू सोमाने भरलेले पात्र वहन करतोस; त्वष्टा सर्व रूपांचा आणि पशूंचा निर्माता आहे. येथे जे फलदायी आहेत ते तुला शुभ होवोत; जे येथे आहेत, जे तेथे आहेत, ते आम्हाला प्राप्त होवोत. तो तुप वहन करतो, त्याचे बीज तुप आहे, त्याची समृद्धी हजारपटीने आहे—त्याला यज्ञ म्हणतात. चरबीने झाकलेला वृषभ म्हणजे इंद्राचे रूप—देव प्रसन्न होवोत आणि तो आम्हाला भेटो. त्याचे सामर्थ्य इंद्राचे, हात वरुणाचे, खांदे अश्विनांचे, गारुड मारुतांचे. ज्ञानी, कवी, विचारवंत सांगतात की हे बृहस्पतीचे एकत्रित रूप आहे. तू देवांच्या दूधाच्या साराने स्वतःला विस्तारतोस; तुला इंद्र म्हणतात, तुला सरस्वती म्हणतात; जो वृषभ ब्राह्मणाला देतो तो एकाच तोंडाने हजार देतो. बृहस्पती आणि सविता यांनी तुला पंख दिले; त्वष्ट्याचा प्राणवायू तुला वेढून आहे; मी तुला अंतराळात मनाने अर्पण करतो—स्वर्ग आणि पृथ्वी कुशावर स्थिर राहो. जो देवांमध्ये आणि गायींमध्ये इंद्रासारखा गर्जना करतो—ब्रह्मण त्याच्या वृषभाचे अंग आशीर्वादाने स्तुती करो. त्याचे पार्श्व अनुमतीचे, जांघ भगाचे; मित्र म्हणतो, "ही दोन्ही हाडांनी युक्त माझ्याच आहेत." त्याचे नितंब आदित्यांचे, कंबर बृहस्पतीची; शेपूट वायूचे—त्याने वनस्पती हलवतात. त्याच्या आतड्या सिनीवालीच्या, त्वचा सूर्येची; ज्यांनी वृषभ उभा केला त्यांनी सांगितले, "त्याला पाऊल असू द्या." कंबर जामिशंसाची, मूत्राशय सोमासाठी राखलेले; देव एकत्र आले, त्यांनी वृषभ पूर्ण तयार केला. त्याचे खुर सरमेचे, नख कवच्यांचे; केस कीटक आणि भुयारी प्राण्यांना दिले. तो शिंगांनी रक्षण करतो, शेपटीने हाकलतो, डोळ्यांनी प्रहार करतो; कानांनी शुभ ऐकतो—तो गायींचा आणि अजोडांचा स्वामी आहे. जो शंभर यज्ञांनी यज्ञ करतो, त्याला अग्नी त्रास देत नाही; जो वृषभ ब्राह्मणाला देतो त्याला सर्व देव अनुकूल असतात. वृषभ ब्राह्मणाला दिल्यावर त्याचे मन अधिक श्रेष्ठ होते; तो आपल्या गोठ्यात गायींची समृद्धी पाहतो. गायी असोत, वत्स असोत, शरीरबल असो. सर्व देव हे मान्य करो, वृषभ देणाऱ्यासाठी. हे इंद्रा, हा प्यायला जातो, कळपाला बुद्धी देतो. ही गाय सदैव दूध देणारी, वत्सासह, इच्छेप्रमाणे, शहाणी, स्वर्गालाही ओलांडणारी असो. पिवळसर रूपाची, आकाशातील वाऱ्यांना धारण करणारी, इंद्राची शक्ती, सर्व रूपांची, आमच्याकडे आली आहे. ती आम्हाला दीर्घायुष्य, संतती, संपत्ती देओ आणि आमच्यासोबत राहो. आता, ये, यज्ञाच्या वेदीजवळ ये, आमच्याजवळ ये. वृषभाच्या बीजाजवळ, तुझ्या सामर्थ्याजवळ ये, हे इंद्रा. अशा प्रकारे, या मंत्रांच्या ओघात, विश्वाचा आश्रय, वृषभ, गायी, देवता आणि यज्ञ यांचे महत्त्व आणि त्यातील दैवी शक्ती यांचे सुंदर चित्र उभे राहते.