एका दिव्य यज्ञाच्या प्रसंगी, ऋषी आणि यजमान एकत्र आले. त्यांचे मन तेजस्वी विचारांनी भरले होते, जणू काही त्या पुरुषाचे मन त्याच्या सामर्थ्याने आकाशाकडे झेपावले होते; तो कुशल, सुवर्णहस्त देवता करुणेने आकाशाची मोजणी करत होता. मग ऋषी प्रार्थना करतात—“हे देव, त्या प्रथम पित्याकरिता त्याला सर्वोच्च स्थानी पोहोचव; त्याला विस्तार आणि महानता दे. मग, हे सविता, आम्हांला दररोज उत्तम वस्तू आणि विपुल पशुधन प्रदान कर.” सविता देवता, निवडण्यास योग्य आणि प्रिय, पितरांना धनसंपत्ती व दीर्घायुष्य देतो. त्याने सोमपान करावे, या यज्ञात आनंद मानावा; कारण मार्गदर्शक देवताही त्याच्या नियमानेच चालते. मग ऋषी म्हणतात, “सविताचा तो सत्यनिष्ठ, तेजस्वी अनुग्रह आम्ही निवडतो—तो सर्वव्यापी, दयाळू आणि संपन्न आहे. कण्व ऋषीने त्याच्याकडून मिळवलेला, हजार प्रवाहांनी ओतणारा वृषभासारखा, तो भाग्याचा स्त्रोत आहे.” ते पुढे प्रार्थना करतात—“बृहस्पती आणि सविता, त्याला वाढवा, त्याला तेजस्वी बनवा, उत्तम भाग्यासाठी. जरी तो अडवला गेला, तरी त्याला मुक्त करा; सर्व देवता त्याच्यात आनंद मानो.” मग ते धातर्याला उद्देशून म्हणतात, “हे विश्वाचे अधिपती धातार्, आम्हांला धन-संपत्ती दे, आम्हांला पूर्णता दे.” धातार् यजमानाला अखंड, दीर्घायुष्य देतो—विशेषतः पूर्व दिशेत. आम्ही त्या सर्वांना दान करणाऱ्या देवतेचा अनुग्रह मागतो. जो उपासक आपल्या घरात संततीची इच्छा करतो, त्याला धातार् सर्व इच्छित वस्तू देवो; अदितीसह सर्व देवता त्याला अमरत्व प्रदान करो. धातार् आणि सविता यांच्या देणग्या येथे स्वीकारल्या जावोत; प्रजापती, धनाचा स्वामी, व अग्नी आम्हांवर कृपा करो; त्वष्टा व विष्णू, संतती वाढविणारे, यजमानाला संपत्ती देवोत. मग ऋषी आकाशाला साकडे घालतात—“हे आकाश, हे दिव्य स्थान उघड; हे पृथ्वी, वर उचल. हे धातार्, आकाशाचे अधिपती, आमच्यासाठी अडथळा दूर कर.” त्या भूमीला ना उष्णता, ना थंडी बाधते; ती दीर्घायुषी पृथ्वी खुली होवो. जिथे सोमाचे स्थान आहे, तिथे पाण्याचे प्रवाह तुपासारखे वहातात—तेथे कल्याण असो. प्रजापती ही संतती उत्पन्न करतो; धातार् प्रेमपूर्वक ती संतती देतो. जे मनाने व जन्माने एकरूप आहेत, त्यांना पोषणाचा स्वामी समृद्धी देवो. मग ते अनुमती देवीला साकडे घालतात—“हे अनुमती, आमच्या यज्ञाला देवांमध्ये मान्यता दे; अग्नी, होमवाहक, माझ्या उपासकासाठी येथे उपस्थित राहो. अनुमती, तुझ्या कृपेने आम्हांवर दया कर; ही आहुती स्वीकार, आणि आम्हांला संतती दे.” अनुमतीची कृपा आम्हांला संपन्न, अखंड संपत्ती देवो; आम्ही तुझ्या अप्रसन्नतेस बळी पडू नये, उलट तुझ्या अनुग्रहात राहू. अनुमती, तुझ्या शुभ नावाने, तुझ्या योग्य मार्गदर्शनाने, आमचा यज्ञ सुरक्षित ठेव; आम्हांला संपत्ती व शूर पुत्र दे. अनुमती या यज्ञात आली आहे, चांगल्या शेतासाठी, पराक्रमासाठी, व शुभ संततीसाठी; तिचा अनुग्रह अत्यंत मंगल आहे—सर्व देवता या यज्ञाचे रक्षण करो. अनुमती ही सर्वत्र व्यापलेली आहे—जे काही स्थिर, चल, किंवा सृष्टीत जे काही हालते; आम्ही तुझ्या अनुग्रहात राहू, कारण तू आम्हांवर दयाळू आहेस. मग सर्व लोक, त्यांच्या वाणीने, स्वर्गाच्या अधिपतीकडे, अनेक रूपी, मानवांचा पाहुणा असलेल्या त्या देवाकडे एकत्र येतात. तो प्राचीन आणि नवा, मार्गदर्शक, एका मानवाकडे वळतो. हे ज्ञान, हजार पट आहे—तो विचार, तो प्रकाश, जो धर्मात प्रकटतो. ते तेजस्वी देवता उषा एकत्र आणतात; निष्कलंक, जागरूक, आपल्या स्थानावर, त्यांनी गायीच्या सर्वाधिक क्रोधी शक्ती एकत्र केल्या. मग ते वाईट स्वप्न, अपयश, दुष्टात्मा, शत्रुता, सर्व वाईट शब्द आणि नावं दूर करतात. जे इंद्र, अग्नी, सर्व देवता, मरुतगण आणि तेजस्वी देवांनी नाश केले नाही, ते सत्यधर्मी सविता, प्रजापती व अनुमती आम्हांला प्रदान करो. ज्यांच्या सामर्थ्याने दिशा आधारलेली आहेत, जे पराक्रमी व अपराजित सामर्थ्यांनी राज्य करतात—ते विष्णू आणि वरुण, प्राचीन स्तुतीचे विषय. त्यांच्या आज्ञेने आणि तेजाने हे सर्व स्थिर आहे; ते त्यांच्या शक्तीने पुढे जातात व पाहतात—पूर्वीपासून, देवाच्या धर्माने, विष्णू आणि वरुण हेच स्तुतीचे विषय आहेत. विष्णूच्या पराक्रमांची स्तुती कशी करावी? त्याने पृथ्वीच्या प्रदेशांचे मापन केले, उच्च आसन उभारले, आणि आपल्या तीन विशाल पावलांनी व्यापले. विष्णूच्या या वीर्यपूर्ण कृत्यांची गाणी गायली जातात, जणू पर्वतात भटकणारा बलाढ्य पशू; त्याने दूरच्या प्रदेशांपर्यंत गाठले. त्याच्या तीन पावलांमध्ये सर्व जग वास करते; हे विष्णू, आमच्यासाठी विशाल निवासस्थान दे, तुपाचा आस्वाद घे, यज्ञस्वामीकडे जा. विष्णूने खरोखरच हे तिन्ही पावलांनी व्यापले; त्याचा मार्ग धुळीत लपलेला आहे. विष्णू, रक्षक, अपराजित, त्याने तीन पावले टाकली; तो येथून धर्माचे पालन करतो. विष्णूच्या कृत्यांवर दृष्टिक्षेप टाका, ज्या ठिकाणाहून व्रत उदयास आले; तो इंद्राचा योग्य साथी आहे. विष्णूचे ते सर्वोच्च स्थान ज्ञानी नेहमी पाहतात, जणू आकाशात डोळा पसरलेला आहे. हे विष्णू, स्वर्गातून, पृथ्वीवरून, किंवा विशाल आंतरिक्षातून, माझ्या हातात भरपूर संपत्ती भर, उजवीकडून आणि डावीकडूनही दे. वेद शुभ आहे, विध्वंसक शुभ आहे, कुऱ्हाड शुभ आहे, वेदी शुभ आहे, कुऱ्हाड आमच्यासाठी शुभत्व घेऊन येते; जे देव यज्ञाची इच्छा करतात, जे आहुतींनी बोलावले जातात, ते या यज्ञाने संतुष्ट होवोत. अग्नी आणि विष्णू, तुमचे सामर्थ्य महान आहे; तुपाचा मार्ग, गुप्त नाव; तुम्ही दोघे सात संपत्ती वाहता, तुमची जीभ आमच्या हितासाठी तुपाने ओतू द्या. अग्नी आणि विष्णू, तुमचे निवासस्थान महान आणि प्रिय आहे; तुम्ही दोघे गुप्त तुपात आनंद मानता; स्तुतीने तुम्ही वाढता, तुमची जीभ आमच्या हितासाठी तुप बोले. स्वर्ग आणि पृथ्वी यांनी मला सज्ज केले आहे; मित्राने मला सज्ज केले; ब्रह्मणस्पतीने, सविताने मला सज्ज केले आहे. मग ऋषी इंद्राला आळवतात—“हे इंद्र, आज आम्हांला उत्तम व भरपूर शक्तीने पुष्ट कर; जो आम्हांला द्वेषतो, तो पराजित होवो, आणि ज्याचा आम्ही द्वेष करतो, त्याचे आयुष्य दूर जावो.” ते प्रिय युवकाजवळ येतात, जो आह्वानाने वाढलेला आहे; आदराने आम्ही आलो आहोत, तो मला दीर्घायुष्य देवो. शेवटी, ते प्रार्थना करतात—“मरुत, पूषाण, बृहस्पती मला एकरूप करू देत; अग्नी मला संतती व संपत्तीत एकरूप करू दे, आणि मला दीर्घायुष्य देवो.” अशा प्रकारे, ऋषी आणि यजमान देवांच्या कृपेने, अनंत संपत्ती, दीर्घायुष्य, संतती, आणि शुभत्वाची प्राप्ती व्हावी म्हणून, भक्तीभावाने प्रार्थना करतात आणि यज्ञ पूर्ण करतात.