प्राचीन काळात, ऋषी आपल्या मंत्रांच्या सामर्थ्याने आणि देवांच्या कृपेने लोकांचे रक्षण करत होते. एकदा, त्यांनी पाण्यांप्रमाणेच, ज्या प्रकारे जलांनी वृत्राला रोखले होते आणि त्याची सर्व शक्ती आवरली होती, अग्नी आणि वैश्वानर यांच्या सहाय्याने रोग दूर करण्याचा संकल्प केला. त्यांच्या वचनात अग्नीची जाणीव होती, अग्नीच्या तेजाने रोगाचा नाश व्हावा, अशी प्रार्थना त्यांनी केली. इंद्र हा स्वर्गाचा महान वृषभ आहे, तर पृथ्वीवरचा हा वृषभ म्हणजेच राजा आहे. या सर्व सृष्टीत एकमेव बलवान वृषभ तूच हो, अशी कामना त्यांनी व्यक्त केली. महासागर हा वाहत्या नद्यांचा अधिपती, अग्नी हा पृथ्वीचा स्वामी, चंद्र हा तारकांचा अधिपती; या सर्वांमध्ये तूच एकमेव वृषभ हो. तू देवांचा अधिपती, पुरुषांचा नेता, देवांमध्ये तुला मान मिळाला आहे—तूच हा एकमेव वृषभ हो. मग त्यांनी राजाला आपल्या हृदयातून, अंतरात्म्यातून आणले आणि सांगितले, "तू येथे ठाम उभा राहा, हलू नकोस. सर्व लोक तुझी इच्छा करो, तुझे राज्य कधीच ढळू नये." त्यांनी पुन्हा सांगितले, "येथेच राहा, जाऊ नकोस, पर्वतासारखा अढळ उभा राहा. इंद्रासारखा स्थिर राहून, आपले राज्य टिकव." इंद्राने हे स्थिरत्व यज्ञाच्या दृढ आहुतीने टिकवले होते; सोम आणि ब्रह्मणस्पतीनेही त्यास मान्यता दिली होती. स्वर्ग अढळ आहे, पृथ्वी अढळ आहे, हे संपूर्ण जग अढळ आहे; पर्वतेही अढळ आहेत आणि प्रजांचा राजा देखील अढळ आहे. तुझा राजा वरुण अढळ आहे, देव बृहस्पती अढळ आहे; इंद्र आणि अग्नी दोघे मिळून तुझे राज्य अढळ ठेवोत. अढळ, अचल राजा, तू शत्रूंना पराभूत कर, शत्रुत्व करणाऱ्यांना वश कर; सर्व दिशांना एकसंध कर, तुझे सभास्थान दृढ होवो. सोमदेवाने दिलेले हे उत्तम शिर, त्याच्या उत्पत्तीपासून, आम्ही तुझ्या हृदयातील वाईट जाळून टाकतो. तुझ्या हृदयातील, मनातील जे काही वाईट आहे, ते आम्ही जाळतो; जसे वारा धुराला दूर नेतो, तसे तुझ्या मनातील वाईट आमच्यापासून दूर जावो. मित्र, वरुण, सरस्वती देवी, आणि पृथ्वीचे दोन्ही टोक आम्हाला एकत्र लाभो. रुद्राने तुझ्या अंगावर किंवा हृदयावर सोडलेली जी बाणे आहेत, त्या आजच आम्ही दूर करतो. तुझ्या अंगात रोवलेली शंभर बाणे आम्ही विषरहित करून बाहेर काढतो. रुद्राला, विरोधकाला, मुक्त झालेल्याला, आणि पडलेल्याला आम्ही नमस्कार करतो. आठ आणि सहा मिश्रणांनी तयार केलेल्या या जौच्या धान्याने, तुझ्या शरीरावरील दोष पुसून पश्चिमेकडे वाहून जावोत. वारा खाली वाहतो, सूर्य खाली जळतो, न दूध दिलेली गाय खाली दूध देते—तसे तुझे अशुद्धत्वही खाली जावो. जल औषधी आहेत, रोग दूर करतात, सर्वांसाठी औषध आहेत—ती जल तुझ्यासाठी औषधी होवोत. घोड्या, तू वाऱ्यासारखा वेगवान हो, इंद्राच्या प्रेरणेने, विचारासारखा जलद धाव. माऱुतगण तुला जुळोत, त्वष्टा तुझ्या पावलात वेग भरवो. तुझा वेग, घोड्या, गुप्त आहे—तो गरुडात, वाऱ्यात, किंवा फिरण्यात असो; त्या सामर्थ्याने स्पर्धेत जिंक, शर्यतीत प्रतिस्पर्ध्यांना मागे टाक. तुझा स्वतःचा आकार तुझ्या शरीराचे नेतृत्व करो, आम्हाला कृपा लाभो, तुला रक्षण लाभो. देव तुझ्यासाठी महान आधार मोजो, जसा आकाशातील प्रकाश स्वतःचे मोजतो. यम, मृत्यू, अघमारा, निरृति, बभ्रू, शर्व, अस्ता, नीलशिखंड—या सर्व दैवी शक्ती जागृत आहेत; त्या आमच्या वीरांचे रक्षण करो. मन, आहुती, तूप याने मी शर्व, अस्त्र आणि राजा भव यांचा सन्मान करतो, नमस्कार करतो—ते आमच्यापासून अहित करणाऱ्यांना दूर करो. सर्व देव, माऱुतगण, अग्नी, सोम, शुद्ध कौशल्याचा वरुण, वात आणि पर्जन्य यांच्या कृपेने आम्ही सुरक्षित राहो. तुमचे मन, संकल्प, इच्छा एकत्रित होवोत; जे विखुरले आहेत, त्यांनाही मी एकत्र करतो. माझ्या मनाने तुमच्या मनांना धरतो; माझा विचार तुमच्या विचारात प्रवेश करो. मी तुमची हृदये माझ्या अधीन करतो; तुम्ही माझ्या मार्गाने चला. आकाश, पृथ्वी, सरस्वती देवी, इंद्र, अग्नी माझ्यात गुंफले गेले आहेत—सरस्वती मला यश देवो. पवित्र उंबर हे देवांचे निवासस्थान आहे, अनंत आकाशातील तिसरे स्थान; तेथे देवांना अमरत्वाचे दर्शन देणारे, औषधी कु्ष्ठा सापडली. सोन्याचा बांधलेला, सोन्याचा जहाज आकाशात गेला; तेथे देवांना अमरत्वाचे फूल, औषधी कु्ष्ठा सापडली. ही सर्व वनस्पतींचे, हिमशिखरांचे, सर्व सृष्टीचे गर्भ आहे—हेच मला औषधी होवो. हे वनस्पती, सोमाच्या राण्या, दूरदृष्टी, बृहस्पतीच्या उत्पत्तीच्या—तुम्ही आम्हाला अहितापासून मुक्त करा. तुम्ही मला शाप, वरुणाच्या बंधनातून, यमाच्या फासातून, प्रत्येक दैवी अपराधातून मुक्त करा. जागेपणी किंवा झोपेत, डोळा, मन, वाणीने जे काही केलं, ते सर्व सोम आपल्या शक्तीने शुद्ध करो. यज्ञ विजयी आहे, अग्नी विजयी आहे, सोम विजयी आहे, इंद्र विजयी आहे. प्रत्येक संघर्षात मी जिंकू, आपण अग्निहोत्र, ही आहुती देऊ. मित्र-वरुण, बुद्धिमान, संततीसह, या ठिकाणी बल द्या, गोडवा ओता. अपयश दूर करा, पाप झाल्यास त्यातून मुक्त करा. या महान वीरात, इंद्रात, मित्रांनो, आनंद घ्या; त्याच्या सामर्थ्यात एकत्र व्हा. तो युद्धात जिंकतो, संपत्ती मिळवतो, वज्रधारी आहे, स्पर्धेत विजयी होतो, शत्रूंना पराभूत करतो. इंद्रच विजयी आहे; इतर कोणीही नाही. तो राजांमध्ये सर्वोच्च राजा आहे. त्याची स्तुती, पूजा, अभिवादन येथे व्हावी. इंद्र, तू सर्वोच्च राजा, प्रसिद्ध, लोकांमध्ये महान सामर्थ्यवान आहेस. तू या दैवी कुलांचे अधिपती आहेस; तुझे राज्य, प्राणयुक्त, कधीही नाश पावू नये. पूर्व दिशेकडून तू राजा आहेस, इंद्र; उत्तर दिशेकडून तू वृत्राचा संहारक, शत्रूंचा नाश करणारा आहेस. जिथे नद्या वाहतात, तिथे तुझा विजय आहे; दक्षिणेकडून, वृषभ, तू आहुतीकडे येतोस. अशा प्रकारे, ऋषींनी आपल्या मंत्रशक्तीने, देवांची स्तुती, प्रार्थना आणि औषधींच्या सहाय्याने, लोकांचे आरोग्य, राज्य, ऐक्य आणि विजय यासाठी आशीर्वाद दिला.