एकदा एक गोपालक आपल्या कुटुंबाच्या आणि पशुधनाच्या रक्षणासाठी प्रार्थना करतो. त्याच्या मनात शक्ती, उत्साह, विवेक आणि सामर्थ्य यांचा उदय व्हावा अशी इच्छा असते. जीवनदाते आणि त्याची पत्नी, स्वतःच्या शक्तीने संपन्न, हे दोघे मला, गोपालकाला, संरक्षण देतात, अशी तो प्रार्थना करतो. "तुम्ही दोघे सदैव माझ्या सोबत राहा, मला हानी करू नका," असे तो विनंती करतो. पुढे, तो आपल्या सुरक्षेसाठी एक अदृश्य दगडी कवच मागतो. "पूर्व दिशेपासून येणाऱ्या दुष्टावर हे माझे दगडी कवच असो; याने मला संरक्षण मिळो," अशी त्याची प्रार्थना आहे. तो हीच प्रार्थना दक्षिण, पश्चिम, उत्तर, स्थिर, वर आणि मध्य दिशांसाठीही करतो—सर्व दिशांतून येणाऱ्या दुष्ट शक्तींवर हे दगडी कवच त्याचे रक्षण करावे, असा त्याचा विश्वास आहे. यानंतर, गोपालक आपल्या मनाच्या महान शक्तीने जीवनाचा श्वास, मातरिश्वान, आणि आत-बाहेरच्या श्वासांना आवाहन करतो. सूर्यापासून डोळे, मध्य आकाशातून ऐकण्याची क्षमता, पृथ्वीपासून शरीर—हे सर्व तो मिळवतो. सरस्वतीपासून, मनाशी जोडलेली वाणी, तो आवाहन करतो. पुढे, तो शक्तिशाली देवाला विचारतो, "मी येथे असुराशी कसा बोललो? मी पित्याशी, हरि या प्रचंड आणि श्रेष्ठ शक्तीच्या देवाशी कसा बोललो?" वरुणाने दक्षिण दिशेची सत्ता पृष्णीला दिली, आणि पुन्हा, त्याने आपल्या मनाने उपचार केले. "मी पुन्हा उदार कसा होतो? मी कुणाला जवळ करू, कुणाशी एकरूप होऊ?" असे विचारतो. "अथर्वन, तू कोणत्या ज्ञानाने, कोणत्या जन्माने जातवेद झाला?" तो म्हणतो, "खरेच, मी ज्ञानाने गहन आहे; जन्माने मी जातवेद आहे. माझ्या व्रताची महानता कोणत्याही सेवकाने किंवा स्त्रीने मोजली नाही." वरुणाला तो म्हणतो, "तुझ्यापेक्षा अधिक काव्यशील, अधिक बुद्धिमान कोणी नाही. तू सर्व जग जाणतोस; तुझ्या शक्तीची भीती तुझ्या स्वतःच्या लोकांनाही वाटते." वरुणा, धर्माचा अधिपती, सर्व उत्पत्ती जाणतो, मार्गदर्शक आहे. "या प्रदेशापलीकडे काय आहे? त्याहून उच्च काही आहे का? खाली, वर काय आहे, अमर देव?" असे विचारतो. "एक प्रदेश पलीकडे, एक खाली; एका शक्तीने दुष्टाला खाली आणता येते. हे मी तुला सांगतो, वरुणा, जाणून: दुष्टांचे लाभ खाली फेकले जावोत, गुलाम पृथ्वीच्या जवळ येवोत." वरुणा, उदारांना अनेक निर्दोष गोष्टी सांगतो; लोभी व्यक्तीने त्याच्या देणग्यांजवळ येऊ नये. "लोकांनी तुला कठोर म्हणू नये," अशी विनंती आहे. "लोकांनी मला कठोर म्हणू नये; मी पुन्हा दक्षिण दिशेची सत्ता गायकाला देतो. माझी स्तुती शक्तींसह सर्व मानव प्रदेशात पसरू दे." "तुझ्या स्तुती, उंचावलेल्या, सर्व मानव प्रदेशात पसरू दे. जे तू दिले नाहीस, ते मला दे; तू माझा सात पावलांचा मित्र आहेस." "आपली नाती एकरूप होवोत, वरुणा; आपला जन्म एकच असो, कारण मी जाणतो की आपला जन्म एकच आहे. जे तू दिले नाहीस, ते मी तुला देतो; तू माझा सात पावलांचा मित्र आहेस." "देव देवाची स्तुती करतो, ज्ञानी ज्ञानीची; प्रेरित वरुणा, धर्माचा अधिपती, अथर्वन या देवांचा मित्र जन्माला घालतो. म्हणून, उत्तम स्तुती केलेल्या, आमच्यावर कृपा कर; तू आमचा मित्र, सर्वोच्च नातेवाईक आहेस." आज मानवाच्या घरात जातवेदस, देव, प्रज्वलित होतो, देवांची पूजा करतो. तो मित्र आणि वरुणा, हे ज्ञानी देव, आणतो, कारण तो दूत, ऋषी, जागरूक आहे. "तन्ऊनपात, सत्याच्या मार्गावर चालणारा, मधुर वाणीचा, मधुरतेचा आस्वाद घेणारा, आमचे विचार ज्ञानाने सुव्यवस्थित कर आणि यज्ञ प्रज्वलित कर; आमचा यज्ञ दिव्य कर." "आग्नी, वसुंसह, आमंत्रित आणि स्तुती केलेला, सामंजस्याने ये. तू देवांचा महान पुरोहित आहेस; तू त्यांची पूजा करशील, सर्वाधिक यज्ञयोग्य आहेस." प्राचीन पवित्र कुश पूर्व दिशेत पसरू दे, दिवसांच्या प्रारंभाला सर्वोत्तम ठिकाणी. ते विस्तृत, देवांसाठी, अदितीसाठी, सुखद आसन आहे. ते उजळ, विस्तृत द्वार उघडू दे, जणू आपल्या पत्न्यांनी पतीसाठी सजलेले. महान, दिव्य द्वार, सर्वज्ञ, देवांसाठी सहज प्रवेशयोग्य असो. शुभ fortune आणणारा पूजा करतो, उषा आणि रात्र एकत्र आसनावर बसतात. महान, स्वर्गीय युवती, सुंदर सजलेली, तेजस्वी सौंदर्य घेऊन येतात. दिव्य होतृ पुरोहित, प्रथम आणि वाक्प्रवीण, यज्ञाची मापणी करतात, कौशल्यवानांना प्रेरणा देतात, प्राचीन प्रकाश योग्य दिशेला नेतात. भरती, शक्तिमान, यज्ञासाठी येवोत; तीन सरस्वती, सत्य प्रेरणाची, या सुखद यज्ञकुशावर आसन घेवोत. ज्याने स्वर्ग आणि पृथ्वी, दोन मातांनी, सर्व जग त्यांच्या रूपांनी घडवले—आज, होतृच्या प्रेरणेने, आपण त्या त्वष्ट देवाची पूजा करू, त्याला जाणून. वनस्पती, स्वतःच्या स्वरूपाने, देवांना अर्पण योग्य क्रमाने मुक्त कर; दिव्य अग्नी, शांतिदाता, मध आणि तुपाने अर्पणाचा आस्वाद घेवो. अग्नी, एकाच वेळी जन्मलेला, यज्ञाचे मापन करतो, देवांचा नेता होतो; देवांनी स्वाहा मंत्राने अर्पणाचा आस्वाद घ्यावा, होतृच्या आज्ञेने, सत्य वाणीने. वरुणा, स्वर्गातील ज्ञानी, माझ्यासाठी शक्तिशाली शब्दांनी विषाचा प्रतिकार दिला; खोदलेले, न खोदलेले, किंवा मूळाशी जोडलेले, ते विष तुझ्यासाठी वाळवंटात कोरडे झाले आहे. पाण्याविना असलेले, मूळाशी जोडलेले, तुझे विष—मी तुझ्या मध्य, उच्च, आणि निम्न रसाला पकडतो; ते भयाने तुला हानी करू नये. माझा गर्जना आकाशातील वादळासारखा प्रखर आहे; तुझ्या तीव्र वाणीने, मी तुझ्यापासून हानी दूर करतो. मी, पुरुषांसह, अंधाराच्या सर्वोच्च रसाला पकडतो; अंधारातून, सूर्य प्रकाशासारखा उगवो. माझ्या डोळ्याने तुझ्या डोळ्याला घाव घालतो; विषाने तुझ्या विषाला घाव घालतो. हे सर्पा, मर, जगू नको; विष तुझ्याकडे परत जावो. काळा, डागाळलेला, तपकिरी, काळा—हे सर्व खोटे, माझे ऐका! माझ्या मित्राजवळ राहू नका, जवळ उभे राहू नका, बोलू नका; दूर जा, विष नष्ट कर. काळ्या, तपकिरी, पाण्याविना, प्रचंड आणि शक्तिमान—मी राग शिथिल करतो, जसे धनुष्याच्या ताणलेल्या दोरीला, जसे रथाच्या योकला. बांधणारा, सोडणारा, पिता आणि माता—आम्ही तुमच्या सर्व नात्यांना ओळखतो; तुम्ही काय करणार? उरुगूळाची कन्या, दासी सिक्नीपासून जन्मलेली, सर्व कुष्ठरोगी घावांचा स्त्रोत आहे—त्यांचा रस, विष. कान, कुत्र्याने सांगितले, पर्वताजवळ राहणारे; जे काही खोदले आहे, त्यात सर्वात रसाळ विष आहे. अशा प्रकारे, गोपालक, देवता, आणि ऋषी यांची प्रार्थना, यज्ञ, आणि स्तुती यांच्या माध्यमातून, जीवन, संरक्षण, आणि शुद्धता मिळवतात; सर्व दिशांतून, सर्व संकटांतून, देवांचे मार्गदर्शन आणि कृपा मिळावी, अशी त्यांची मनोभावना असते.