ദിക്ഷു ചന്ദ്രായ സമനമന്ത്സ ആര്ധ്നോത്। യഥാ ദിക്ഷു ചന്ദ്രായ സമനമന്ന് ഏവാ മഹ്യം സംനമഃ സം നമന്തു
ദിക്കുകളിൽ ചന്ദ്രനു ഞാൻ ഭോജനം അർപ്പിച്ചു, അത് സഫലമാകട്ടെ. ഞാൻ ദിക്കുകളിൽ ചന്ദ്രനു അർപ്പിച്ചപോലെ, എല്ലാവരും എന്നെ വണങ്ങട്ടെ, അവർ ശരിക്കും എന്നെ വണങ്ങട്ടെ.
ദിശോ ധേനവസ്താസാം ചന്ദ്രോ വത്സഃ । താ മേ ചന്ദ്രേണ വത്സേനേഷമൂര്ജം കാമം ദുഹാമായുഃ പ്രഥമം പ്രജാം പോഷം രയിം സ്വാഹാ
ദിക്കുകൾ പശുക്കളാണ്, അവയുടെ കിടാവാണ് ചന്ദ്രൻ. ആ ചന്ദ്രനെ കിടാവാക്കി ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ശക്തിയും പോഷണവും ദീർഘായുസും നല്ല സന്താനവും സമ്പത്തും പാൽപോലെ നേടട്ടെ, സ്വാഹാ.
അഗ്നാവഗ്നിശ്ചരതി പ്രവിഷ്ട ഋഷീണാം പുത്രോ അഭിശസ്തിപാ ഉ । നമസ്കാരേണ നമസാ തേ ജുഹോമി മാ ദേവാനാം മിഥുയാ കര്മ ഭാഗമ്
അഗ്നിയിൽ അഗ്നി സഞ്ചരിക്കുന്നു, അതിൽ പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു; മഹർഷിമാരുടെ പുത്രൻ, ശാപങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നവൻ. വിനയത്തോടും ഭക്തിയോടും കൂടി ഞാൻ നിന്നോടു അർപ്പിക്കുന്നു; ദേവന്മാരുടെ വിഭജിച്ച കർമ്മഫലത്തിൽ ഞാൻ പങ്കാളിയാകരുതേ.
ഹൃദാ പൂതം മനസാ ജാതവേദോ വിശ്വാനി ദേവ വയുനാനി വിദ്വാന് । സപ്താസ്യാനി തവ ജാതവേദസ്തേഭ്യോ ജുഹോമി സ ജുഷസ്വ ഹവ്യമ്
ഹൃദയത്താലും മനസ്സാലും ശുദ്ധനായ ജാതവേദാ, ദൈവികമായ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും അറിയുന്നവനേ, നിന്റെ ഏഴു വായുകൾക്കാണ് ഞാൻ ഹോമം അർപ്പിക്കുന്നത്; നീ ഈ ഹവനം സ്വീകരിക്കണമേ.
യേ പുരസ്താജ്ജുഹ്വതി ജാതവേദഃ പ്രാച്യാ ദിശോഽഭിദാസന്ത്യസ്മാന് । അഗ്നിമൃത്വാ തേ പരാഞ്ചോ വ്യഥന്താം പ്രത്യഗേനാന് പ്രതിസരേണ ഹന്മി
കിഴക്കുനിന്ന് ജാതവേദസിന് ഹോമം ചെയ്യുന്നവരും നമ്മെ ആക്രമിക്കുന്നവരും അഗ്നി പുരോഹിതനായ് അവരെ പിന്തിരിപ്പട്ടെ; ഞാൻ പ്രത്യഗ്രഹം കൊണ്ട് അവരെ തുരത്തുന്നു.
യേ ദക്ഷിണതോ ജുഹ്വതി ജാതവേദോ ദക്ഷിണായാ ദിശോഽഭിദാസന്ത്യസ്മാന് । യമമൃത്വാ തേ പരാഞ്ചോ വ്യഥന്താം പ്രത്യഗേനാ പ്രതിസരേണ ഹന്മി
തെക്കുനിന്ന് ജാതവേദസിന് ഹോമം ചെയ്യുന്നവരും നമ്മെ ആക്രമിക്കുന്നവരും യമൻ പുരോഹിതനായ് അവരെ പിന്തിരിപ്പട്ടെ; ഞാൻ പ്രത്യഗ്രഹം കൊണ്ട് അവരെ തുരത്തുന്നു.
യേ പശ്ചാജ്ജുഹ്വതി ജാതവേദഃ പ്രതീച്യാ ദിശോഽഭിദാസന്ത്യസ്മാന് । വരുണമൃത്വാ തേ പരാഞ്ചോ വ്യഥന്താം പ്രത്യഗേനാന് പ്രതിസരേണ ഹന്മി
പടിഞ്ഞാറുനിന്ന് ജാതവേദസിന് ഹോമം ചെയ്യുന്നവരും നമ്മെ ആക്രമിക്കുന്നവരും വരുണൻ പുരോഹിതനായ് അവരെ പിന്തിരിപ്പട്ടെ; ഞാൻ പ്രത്യഗ്രഹം കൊണ്ട് അവരെ തുരത്തുന്നു.
യ ഉത്തരതോ ജുഹ്വതി ജാതവേദ ഉദീച്യാ ദിശോഽഭിദാസന്ത്യസ്മാന് । സോമമൃത്വാ തേ പരാഞ്ചോ വ്യഥന്താം പ്രത്യഗേനാന് പ്രതിസരേണ ഹന്മി
വടക്കുനിന്ന് ജാതവേദസിന് ഹോമം ചെയ്യുന്നവരും നമ്മെ ആക്രമിക്കുന്നവരും സോമൻ പുരോഹിതനായ് അവരെ പിന്തിരിപ്പട്ടെ; ഞാൻ പ്രത്യഗ്രഹം കൊണ്ട് അവരെ തുരത്തുന്നു.
യേഽധസ്താജ്ജുഹ്വതി ജാതവേദ ഉദീച്യാ ദിശോഽഭിദാസന്ത്യസ്മാന് । ഭൂമിമൃത്വാ തേ പരാഞ്ചോ വ്യഥന്താം പ്രത്യഗേനാന് പ്രതിസരേണ ഹന്മി
താഴ്ന്ന ദിക്കിൽ നിന്ന് ജാതവേദസിന് ഹോമം ചെയ്യുന്നവരും നമ്മെ ആക്രമിക്കുന്നവരും ഭൂമി പുരോഹിതയായ് അവരെ പിന്തിരിപ്പട്ടെ; ഞാൻ പ്രത്യഗ്രഹം കൊണ്ട് അവരെ തുരത്തുന്നു.
യേഽന്തരിക്ഷാജ്ജുഹ്വതി ജാതവേദോ വ്യധ്വായാ ദിശോഽഭിദാസന്ത്യസ്മാന് । വായുമൃത്വാ തേ പരാഞ്ചോ വ്യഥന്താം പ്രത്യഗേനാന് പ്രതിസരേണ ഹന്മി
അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്ന് ജാതവേദസിന് ഹോമം ചെയ്യുന്നവരും നമ്മെ ആക്രമിക്കുന്നവരും വായു പുരോഹിതനായ് അവരെ പിന്തിരിപ്പട്ടെ; ഞാൻ പ്രത്യഗ്രഹം കൊണ്ട് അവരെ തുരത്തുന്നു.
യ ഉപരിഷ്ടാജ്ജുഹ്വതി ജാതവേദ ഊര്ധ്വായാ ദിശോഽഭിദാസന്ത്യസ്മാന് । സൂര്യമൃത്വാ തേ പരാഞ്ചോ വ്യഥന്താം പ്രത്യഗേനാന് പ്രതിസരേണ ഹന്മി
മുകളിലേക്കുള്ള ദിക്കിൽ നിന്ന് ജാതവേദസിന് ഹോമം ചെയ്യുന്നവരും നമ്മെ ആക്രമിക്കുന്നവരും സൂര്യൻ പുരോഹിതനായ് അവരെ പിന്തിരിപ്പട്ടെ; ഞാൻ പ്രത്യഗ്രഹം കൊണ്ട് അവരെ തുരത്തുന്നു.
യേ ദിശാമന്തര്ദേശേഭ്യോ ജുഹ്വതി ജാതവേദഃ സര്വാഭ്യോ ദിഗ്ഭ്യോഽഭിദാസന്തി അസ്മാന് । ബ്രഹ്മര്ത്വാ തേ പരാഞ്ചോ വ്യഥന്താം പ്രത്യഗേനാന് പ്രതിസരേണ ഹന്മി
ദിക്കുകളുടെ മദ്ധ്യഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ജാതവേദസിന് ഹോമം ചെയ്യുന്നവരും എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ളവരും നമ്മെ ആക്രമിക്കുന്നവരും ബ്രഹ്മൻ പുരോഹിതനായ് അവരെ പിന്തിരിപ്പട്ടെ; ഞാൻ പ്രത്യഗ്രഹം കൊണ്ട് അവരെ തുരത്തുന്നു.
ഋധങ്മന്ത്രോ യോനിം യ ആബഭൂവാമൃതാസുര്വര്ധമാനഃ സുജന്മാ । അദബ്ധാസുര്ഭ്രാജമാനോഽഹേവ ത്രിതോ ധര്താ ദാധാര ത്രീണി
ശക്തിയുള്ള മന്ത്രമുള്ളവൻ, ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചവൻ, അമൃതസ്വരൂപൻ, ബലവാനായവൻ, നല്ല ജന്മം നേടിയവൻ; ജയിക്കാനാവാത്തവൻ, പ്രകാശമുള്ളവൻ, അഹിയെപ്പോലുള്ളവൻ, തൃതൻ എന്ന ധാരകൻ മൂന്നു വസ്തുക്കളെ താങ്ങി നിലനിർത്തുന്നു.
ആ യോ ധര്മാണി പ്രഥമഃ സസാദ തതോ വപൂംഷി കൃണുഷേ പുരൂണി । ധാസ്യുര്യോനിം പ്രഥമ ആ വിവേശാ യോ വാചമനുദിതാം ചികേത
ആദ്യം ധർമ്മങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചവൻ, അതിൽ നിന്ന് നീ അനേകം രൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; ആധാരനായവൻ ആദ്യം ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു—അവൻ ഉച്ചരിക്കാത്ത വാക്ക് മനസ്സിലാക്കി.
യസ്തേ ശോകായ തന്വം രിരേച ക്ഷരദ്ധിരണ്യം ശുചയോഽനു സ്വാഃ । അത്രാ ദധേതേ അമൃതാനി നാമാസ്മേ വസ്ത്രാണി വിശ ഏരയന്താമ്
ദഹനത്തിനായി തന്റെ രൂപം ഉപേക്ഷിച്ചവൻ, ഒഴുകുന്ന പൊന്നുപോലുള്ളവൻ, സ്വഭാവത്തിൽ ശുദ്ധരായവൻ; ഇവിടെ അമൃതസ്വരൂപമായ നാമങ്ങൾ സ്ഥാപിതമാണ്, വസ്ത്രങ്ങൾ ഞങ്ങളിലേക്ക് വരട്ടെ, ജനങ്ങളേ.
പ്ര യദേതേ പ്രതരം പൂര്വ്യം ഗുഃ സദഃസദ ആതിഷ്ഠന്തോ അജുര്യമ് । കവിഃ ശുഷസ്യ മാതരാ രിഹാണേ ജാമ്യൈ ധുര്യം പതിമേരയേഥാമ്
ഇവർ രണ്ടുപേരും പുരാതനമായ കടപ്പാട് കടന്ന്, സതും അസതും നിലനിൽക്കുന്നവരായി, വൃദ്ധിപരമായവരായി എത്തുമ്പോൾ; കവി, ഉണങ്ങിയവന്റെ മാതാക്കളായവൾ, കൂദൽ ആഗ്രഹിച്ച്, സന്തതിക്ക് യോജ്യനായ ഭർത്താവിനെ നല്കട്ടെ.
തദൂ ഷു തേ മഹത്പൃഥുജ്മന് നമഃ കവിഃ കാവ്യേനാ കൃണോമി । യത്സമ്യഞ്ചാവഭിയന്താവഭി ക്ഷാമത്രാ മഹീ രോധചക്രേ വാവൃധേതേ
അതുകൊണ്ട്, മഹത്തായവനേ, വിശാലശക്തിയുള്ളവനേ, ഞാൻ നിന്നെ വണങ്ങുന്നു; കവി കാവ്യത്തോടെ നിന്നുവേണ്ടി അർപ്പിക്കുന്നു. ഇരുവരും ഒന്നിച്ച് വരുമ്പോൾ, ഇവിടെ ഭൂമിയും ആകാശവും വലിയതായിട്ടാണ് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.
സപ്ത മര്യാദാഃ കവയസ്തതക്ഷുസ്താസാമിദേകാമഭ്യംഹുരോ ഗാത്। ആയോര്ഹ സ്കമ്ഭ ഉപമസ്യ നീഡേ പഥാം വിസര്ഗേ ധരുണേഷു തസ്ഥൌ
ഏഴു അതിരുകൾ കവികൾ നിർമിച്ചു; അതിൽ ഒന്നിനെ ഞാൻ അടുത്തുവരാൻ വിളിക്കുന്നു. ഇരുമ്പ് തൂണു സാമ്യത്തിന്റെ കൂടാരത്തിൽ, വഴികളുടെ വിശാലതയിൽ, ആധാരങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ഉതാമൃതാസുര്വ്രത ഏമി കൃന്വന്ന് അസുരാത്മാ തന്വസ്തത്സുമദ്ഗുഃ । ഉത വാ ശക്രോ രത്നം ദധാത്യൂര്ജയാ വാ യത്സചതേ ഹവിര്ദാഃ
ഞാൻ അമൃതന്മാരുടെയും മഹാശക്തന്മാരുടെയും ഇടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു, അസുരന്റെ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച്, അസുരന്റെ ആത്മാവ് എന്റെ ശരീരത്തിൽ വസിക്കുന്നു — അതാണ് ജ്ഞാനികൾക്കുള്ള ആനന്ദം. ഇന്ദ്രൻ ആ സമ്പത്ത് നല്കാം, അല്ലെങ്കിൽ ഹോമം അർപ്പിക്കുന്നവൻ ശക്തിയാൽ ആഗ്രഹിച്ചതു നേടാം.
ഉത പുത്രഃ പിതരം ക്ഷത്രമീഡേ ജ്യേഷ്ഠം മര്യാദമഹ്വയന്ത്സ്വസ്തയേ । ദര്ശന് നു താ വരുണ യാസ്തേ വിഷ്ഠാ ആവര്വ്രതതഃ കൃണവോ വപൂംഷി
മകൻ തന്റെ പിതാവായ ക്ഷത്രിയനെയും മൂത്തവനെയും, നല്ല നിലയ്ക്കായി വിളിക്കുന്നു. വരുൺ, നിന്റെ ആ സ്ഥലങ്ങൾ കാണാൻ എനിക്കാകട്ടെ; നീ സ്ഥാപിച്ച നിയമത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ രൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
അര്ധമര്ധേന പയസാ പൃണക്ഷ്യര്ധേന ശുഷ്മ വര്ധസേ അമുര । അവിം വൃധാമ ശഗ്മിയം സഖായം വരുണം പുത്രമദിത്യാ ഇഷിരമ് । കവിശസ്താന്യസ്മൈ വപൂംഷ്യവോചാമ രോദസീ സത്യവാചാ
പകുതി പാൽകൊണ്ട് ഞാൻ പോഷണം നിറയ്ക്കുന്നു; മറ്റേ പകുതിയിൽ നീ, അമരനായവാ, ശക്തിയിൽ വളരുന്നു. ഞങ്ങൾ ശക്തനായ സ്നേഹിതനായ വരുൺ, അതി ശക്തനായ ആദിതിയുടെ മകൻ, അവനെ ബലപ്പെടുത്തുന്നു. കവിൾ അവനോടാണ് ഈ രൂപങ്ങൾ പറഞ്ഞത്, ഭൂമിയുടെയും ആകാശത്തിന്റെയും സത്യവാനായ അധിപനോടു.
തദിദാസ ഭുവനേഷു ജ്യേഷ്ഠം യതോ യജ്ഞ ഉഗ്രസ്ത്വേഷനൃമ്ണഃ । സദ്യോ ജജ്ഞാനോ നി രിണാതി ശത്രൂന് അനു യദേനം മദന്തി വിശ്വ ഊമാഃ
ലോകങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രാചീനമായതാണിത്; അതിൽ നിന്നാണ് ഉഗ്രനും മഹത്വമുള്ള യജ്ഞം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. ഉടനടി ജനിച്ചവൻ ശത്രുക്കളെ അകറ്റുന്നു; എല്ലാ ശക്തികളും അവനിൽ സന്തോഷിക്കുന്നു.
വവൃധാനഃ ശവസാ ഭൂര്യോജാഃ ശത്രുര്ദാസായ ഭിയസം ദധാതി । അവ്യനച്ച വ്യനച്ച സസ്നി സം തേ നവന്ത പ്രഭൃതാ മദേഷു
ശക്തിയിൽ വളരുന്നവൻ, മഹാശക്തിയുള്ളവൻ, ശത്രുവിന് ഭയം നൽകുന്നു. അവൻ സംരക്ഷിക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; വിജയി തന്നെയാണ്. മഹാശക്തനേ, അർപ്പണങ്ങളിൽ എല്ലാവരും നിനക്കു ശിരസു നമിക്കുന്നു.
ത്വേ ക്രതുമപി പൃഞ്ചന്തി ഭൂരി ദ്വിര്യദേതേ ത്രിര്ഭവന്ത്യൂമാഃ । സ്വദോഃ സ്വാദീയഃ സ്വാദുനാ സൃജാ സമദഃ സു മധു മധുനാഭി യോധീഃ
നിനക്കു അവർ ധാരാളം ജ്ഞാനം നിറയ്ക്കുന്നു; രണ്ടുതവണയും മൂന്നുതവണയും ഈ ശക്തികൾ ഉയരുന്നു. ഏറ്റവും മധുരമായവനേ, ആനന്ദം ഒഴുക്കുക; മധുരം പുറപ്പെടുവിച്ച് അതിനെ മറ്റുമധുരങ്ങളുമായി ചേർക്കുക.
യദി ചിന് നു ത്വാ ധനാ ജയന്തം രണേരണേ അനുമദന്തി വിപ്രാഃ । ഓജീയഃ ശുഷ്മിന്ത്സ്ഥിരമാ തനുഷ്വ മാ ത്വാ ദഭന് ദുരേവാസഃ കശോകാഃ
സമ്പത്തിലും യുദ്ധത്തിലും വിജയിയായവനെന്നു മുനികൾ നിന്നെ പുകഴ്ത്തുകയാണെങ്കിലും, മഹാശക്തനേ, നിന്റെ ശരീരം ഉറപ്പാക്കുക. ദുഷ്ടരും ദുഃഖിതരും നിന്നെ ബാധിക്കരുത്.
ത്വയാ വയം ശാശദ്മഹേ രണേഷു പ്രപശ്യന്തോ യുധേന്യാനി ഭൂരി । ചോദയാമി ത ആയുധാ വചോഭിഃ സം തേ ശിശാമി ബ്രഹ്മണാ വയാംസി
നിനക്കൊപ്പമുണ്ടാകുമ്പോൾ, യുദ്ധങ്ങളിൽ ഞങ്ങൾ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ അനേകം വിജയസാധ്യതകൾ കാണുന്നു. ഞാൻ വാക്കുകൾകൊണ്ട് നിന്റെ ആയുധങ്ങൾ ഉണർത്തുന്നു; പ്രാർത്ഥനയാൽ നിന്റെ ശക്തികളെ ബലപ്പെടുത്തുന്നു.
നി തദ്ദധിഷേഽവരേ പരേ ച യസ്മിന്ന് ആവിഥാവസാ ദുരോണേ । ആ സ്ഥാപയത മാതരം ജിഗത്നുമത ഇന്വത കര്വരാണി ഭൂരി
നീ അതിനെ താഴെയും മുകളിലെയും ഇടങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു, നീ വീട്ടിൽ വസിക്കുന്നിടത്ത്. ചലിക്കുന്ന മാതാവിനെ സ്ഥാപിക്കണം; അനേകം രൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കണം.
സ്തുഷ്വ വര്ഷ്മന് പുരുവര്ത്മാനം സമൃഭ്വാണമിനതമമാപ്തമാപ്ത്യാനാമ് । ആ ദര്ശതി ശവസാ ഭൂര്യോജാഃ പ്ര സക്ഷതി പ്രതിമാനം പൃഥിവ്യാഃ
വിപുലമായ രൂപമുള്ളവനെയും അനേകം വഴികളുള്ളവനെയും ശക്തിയുള്ളവനെയും, സഫലന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനെയും പുകഴ്ത്തുക. അവൻ മഹാശക്തിയോടെ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു; ഭൂമിയുടെ അളവ് അവൻ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
ഇമാ ബ്രഹ്മ ബൃഹദ്ദിവഃ കൃണവദിന്ദ്രായ ശൂഷമഗ്രിയഃ സ്വര്ഷാഃ । മഹോ ഗോത്രസ്യ ക്ഷയതി സ്വരാജാ തുരശ്ചിദ്വിശ്വമര്ണവത്തപസ്വാന്
ഇവ വലിയ ആകാശത്തിൽ നിർമിച്ച പ്രാർത്ഥനകൾ ഇന്ദ്രനു വേണ്ടി, ശ്രേഷ്ഠനും പ്രകാശവാനുമായ സ്വരാധിപനു വേണ്ടി. മഹാനായ ഗോത്രത്തിന്റെ രാജാവായവൻ സ്വയം ഭരിക്കുന്നു; വേഗമുള്ളവരും എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളുമുള്ള തപസ്സുകാരും അവനോടു ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
ഏവാ മഹാന് ബൃഹദ്ദിവോ അഥര്വാവോചത്സ്വാം തന്വമിന്ദ്രമേവ । സ്വസാരൌ മാതരിഭ്വരീ അരിപ്രേ ഹിന്വന്തി ചൈനേ ശവസാ വര്ധയന്തി ച
ഇങ്ങനെ, വലിയ ആകാശത്തിലെ മഹാനായ അഥർവൻ, തന്റെ ശരീരത്തെ ഇന്ദ്രനായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. രണ്ട് സഹോദരിമാർ, മാതാക്കളായവർ, അവനെ ഉണർത്തുന്നു; അവർ അവനെ ശക്തിയാൽ വളർത്തുന്നു.