സ്വമേതദഛായന്തി യദ്വശാം ബ്രാഹ്മണാ അഭി । യഥൈനാന് അന്യസ്മിന് ജിനീയാദേവാസ്യാ നിരോധനമ്
ബ്രാഹ്മണർ ആവിനെ തേടുമ്പോൾ, അവർ തങ്ങളുടെ അവളെയാണ് അന്വേഷിക്കുന്നത്; മറ്റൊരാൾ അവരെ ജയിക്കുമെന്ന ഭയം അവളെ തടയുന്നു.
ചരേദേവാ ത്രൈഹായണാദവിജ്ഞാതഗദാ സതീ । വശാം ച വിദ്യാന് നാരദ ബ്രാഹ്മണാസ്തര്ഹ്യേഷ്യാഃ
നാരദാ, അവൾ അറിയപ്പെടാതെ മൂന്നു വർഷം അജ്ഞാതരോഗം സഹിച്ച് സഞ്ചരിക്കട്ടെ; പിന്നെ ബ്രാഹ്മണർ അവളെ തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ അവൾ അവരിലേക്കു വരും.
യ ഏനാമവശാമാഹ ദേവാനാം നിഹിതം നിധിമ് । ഉഭൌ തസ്മൈ ഭവാശര്വൌ പരിക്രമ്യേഷുമസ്യതഃ
ആവിനെ ദേവന്മാർക്കായി സൂക്ഷിച്ച ധനമായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നവനെ ഭവനും ശർവനും ചുറ്റി, അവനേ ലക്ഷ്യമാക്കി നില്ക്കുന്നു.
യോ അസ്യാ ഊധോ ന വേദാഥോ അസ്യാ സ്തനാന് ഉത । ഉഭയേനൈവാസ്മൈ ദുഹേ ദാതും ചേദശകദ്വശാമ്
ആവിന്റെ തൂക്കോ മുലകളോ അറിയാതെ, അവളെ പാൽകുറിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, കഴിവുണ്ടെങ്കിൽ, രണ്ടും ഉപയോഗിച്ച് അവളിൽ നിന്ന് പാൽകുറിക്കും.
ദുരദഭ്നൈനമാ ശയേ യാചിതാം ച ന ദിത്സതി । നാസ്മൈ കാമാഃ സമൃധ്യന്തേ യാമദത്ത്വാ ചികീര്ഷതി
അവളിൽ നിന്ന് അകലെ കിടക്കുന്നവനും, ചോദിക്കുന്നവനു നൽകാതെയും, കിട്ടിയ ശേഷം നൽകാൻ ആഗ്രഹിച്ചാലും, അവന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിവൃത്തിയാകില്ല.
ദേവാ വശാമയാചന് മുഖം കൃത്വാ ബ്രാഹ്മണമ് । തേഷാം സര്വേഷാമദദദ്ധേഡം ന്യേതി മാനുഷഃ
ദേവന്മാർ ആവിനെ ചോദിച്ചു, ബ്രാഹ്മണനെ അവളുടെ വായായി ആക്കി; അവർക്കെല്ലാം 'ഹേഡ' എന്ന വിളി നൽകി, മനുഷ്യൻ അങ്ങനെ ചെയ്തില്ല.
{൨൦} ഹേഡം പശൂനാം ന്യേതി ബ്രാഹ്മണേഭ്യോഽദദദ്വശാമ് । ദേവാനാം നിഹിതം ഭാഗം മര്ത്യശ്ചേന് നിപ്രിയായതേ
'ഹേഡ' എന്ന വിളി മൃഗങ്ങൾക്ക് നൽകി, ആവിനെ ബ്രാഹ്മണർക്കു നൽകി; ദേവന്മാർക്കായി വെച്ച ഭാഗം മനുഷ്യൻ സ്വന്തമാക്കിയാൽ, അവൻ പ്രിയനാവില്ല.
യദന്യേ ശതം യാചേയുര്ബ്രാഹ്മണാ ഗോപതിം വശാമ് । അഥൈനാം ദേവാ അബ്രുവന്ന് ഏവം ഹ വിദുഷോ വശാ
മറ്റു ബ്രാഹ്മണർ കാളകളുടെ ഉടമയോട് നൂറ് കാളകൾ ചോദിച്ചാൽ, ദേവന്മാർ അവളോട് പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെ, ആവി ജ്ഞാനികൾക്കാണ്.'
യ ഏവം വിദുഷേഽദത്ത്വാഥാന്യേഭ്യോ ദദദ്വശാമ് । ദുര്ഗാ തസ്മാ അധിഷ്ഠാനേ പൃഥിവീ സഹദേവതാ
ജ്ഞാനിക്ക് നൽകാതെ, മറ്റൊരാള്ക്ക് ആവിനെ നൽകുന്നവനിൽ, ഭൂമി ദേവതകളോടൊപ്പം കഷ്ടതകൾ സ്ഥാപിക്കും.
ദേവാ വശാമയാചന് യസ്മിന്ന് അഗ്രേ അജായത । താമേതാം വിദ്യാന് നാരദഃ സഹ ദേവൈരുദാജത
ആവിൽ ആദ്യം അവൾ ജനിച്ചവനിൽ ദേവന്മാർ ആവിനെ ചോദിച്ചു; നാരദൻ അവളെ തിരിച്ചറിയട്ടെ, ദേവന്മാരോടൊപ്പം അവളെ ഉയർത്തി.
അനപത്യമല്പപശും വശാ കൃണോതി പൂരുഷമ് । ബ്രാഹ്മണൈശ്ച യാചിതാമഥൈനാം നിപ്രിയായതേ
ആവു, സന്താനമില്ലാത്തതും കുറച്ച് കന്നുകാലികളുള്ളതുമായവനാക്കുന്നു; ബ്രാഹ്മണർ ചോദിക്കുമ്പോൾ അവൾ അവനു പ്രിയയാകില്ല.
അഗ്നീഷോമാഭ്യാം കാമായ മിത്രായ വരുണായ ച । തേഭ്യോ യാചന്തി ബ്രാഹ്മണാസ്തേഷ്വാ വൃശ്ചതേഽദദത്
ആഗ്രഹത്തിനായി അഗ്നിക്കും സോമനും മിത്രനും വരുണനും വേണ്ടി ബ്രാഹ്മണർ ചോദിക്കുന്നു; അവരിൽ നൽകുന്നവനാണ് വളരുന്നത്.
യാവദസ്യാ ഗോപതിര്നോപശൃണുയാദൃചഃ സ്വയമ് । ചരേദസ്യ താവദ്ഗോഷു നാസ്യ ശ്രുത്വാ ഗൃഹേ വസേത്
കാളകളുടെ ഉടമ സ്വയം ഈ ശ്ലോകം കേൾക്കുന്നതുവരെ, അവൻ കാളകളോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കട്ടെ; കേട്ടശേഷം, അവൻ വീട്ടിൽ താമസിക്കരുത്.
യോ അസ്യാ ഋച ഉപശ്രുത്യാഥ ഗോഷ്വചീചരത്। ആയുശ്ച തസ്യ ഭൂതിം ച ദേവാ വൃശ്ചന്തി ഹീഡിതാഃ
ശ്ലോകം കേട്ടശേഷം കാളകളോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നവന്റെ ആയുസ്സും സമ്പത്തും, വിളിച്ചപേക്ഷിച്ച ദേവന്മാർ എടുത്തുകളയും.
വശാ ചരന്തീ ബഹുധാ ദേവാനാം നിഹിതോ നിധിഃ । ആവിഷ്കൃണുഷ്വ രൂപാണി യദാ സ്ഥാമ ജിഘാംസതി
വിവിധ വഴികളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആവ്, ദേവന്മാർക്കായി സൂക്ഷിച്ച ധനമാണ്; ഉടമ അവളെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ, അവൾ തന്റെ രൂപങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തണം.
ആവിരാത്മാനം കൃണുതേ യദാ സ്ഥാമ ജിഘാംസതി । അഥോ ഹ ബ്രഹ്മഭ്യോ വശാ യാഞ്ച്യായ കൃണുതേ മനഃ
ഉടമ അവളെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ, അവൾ സ്വയം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു; പിന്നെ അവൾ ബ്രാഹ്മണരോട് ചോദിക്കാൻ മനസ്സാക്കുന്നു.
{൨൧} മനസാ സം കല്പയതി തദ്ദേവാമപി ഗച്ഛതി । തതോ ഹ ബ്രഹ്മാണോ വശാമുപപ്രയന്തി യാചിതുമ്
മനസ്സിൽ ആഗ്രഹം ഉണർത്തുമ്പോൾ അതേ ദേവിയെ അവൻ പ്രാപിക്കുന്നു. പിന്നെ ബ്രാഹ്മണന്മാർ അവളുടെ ശക്തിയിലേക്കു വന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു.
സ്വധാകാരേണ പിതൃഭ്യോ യജ്ഞേന ദേവതാഭ്യഃ । ദാനേന രാജന്യോ വശായാ മാതുര്ഹേഡം ന ഗച്ഛതി
പിതാക്കൾക്കു സ്വധാ അർപ്പിച്ച്, ദേവന്മാർക്കു യജ്ഞം നടത്തി, ദാനം നൽകി, ക്ഷത്രിയൻ ആ ശക്തിയിലേക്കു സമീപിക്കുന്നു; എന്നാൽ അവൻ അമ്മയുടെ കുറ്റം ഏറ്റെടുക്കുന്നില്ല.
വശാ മാതാ രാജന്യസ്യ തഥാ സംഭൂതമഗ്രശഃ । തസ്യാ ആഹുരനര്പണം യദ്ബ്രഹ്മഭ്യഃ പ്രദീയതേ
വശയാണ് ക്ഷത്രിയന്റെ അമ്മ, അതിനാൽ അവൾ ആദ്യം ജനിക്കുന്നു; അവളിൽ നിന്നു ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കു നൽകുന്നതു ഒറ്റയാൾക്കുമാത്രം പിടിച്ചുവെക്കാൻ പാടില്ലെന്ന് അവർ പറയുന്നു.
യഥാജ്യം പ്രഗൃഹീതമാലുമ്പേത്സ്രുചോ അഗ്നയേ । ഏവാ ഹ ബ്രഹ്മഭ്യോ വശാമഗ്നയ ആ വൃശ്ചതേഽദദത്
നെയ്യെടുത്ത് അഗ്നിക്കായി ചമചുകളിൽ ഒഴിക്കുന്നതുപോലെ, വശയെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കായി അഗ്നികൾ നൽകുന്നു.
പുരോഡാശവത്സാ സുദുഘാ ലോകേഽസ്മാ ഉപ തിഷ്ഠതി । സാസ്മൈ സര്വാന് കാമാന് വശാ പ്രദദുഷേ ദുഹേ
യാഗത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന അപ്പംപോലെ, ഈ ലോകത്ത് വശ നല്ല പാലു നൽകുന്നവളായി നിലകൊള്ളുന്നു; അവൾ അവനു എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്നു, പാലും നൽകുന്നു.
സര്വാന് കാമാന് യമരാജ്യേ വശാ പ്രദദുഷേ ദുഹേ । അഥാഹുര്നാരകം ലോകം നിരുന്ധാനസ്യ യാചിതാമ്
യമന്റെ ലോകത്തും വശ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്നു, പാലും നൽകുന്നു; എന്നാൽ അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ കൊടുക്കാതിരിക്കുന്നവന് നരകലോകം ഉറപ്പാണെന്ന് അവർ പറയുന്നു.
പ്രവീയമാനാ ചരതി ക്രുദ്ധാ ഗോപതയേ വശാ । വേഹതം മാ മന്യമാനോ മൃത്യോഃ പാശേഷു ബധ്യതാമ്
തള്ളിക്കളഞ്ഞാൽ വശ കുപിതയായി ഉടമയ്ക്കു വേണ്ടി അലയുന്നു; 'തള്ളുന്നവൻ മരണത്തിന്റെ കയറിൽ കുടുങ്ങട്ടെ' എന്ന് അവൾ ആലോചിക്കുന്നു.
യോ വേഹതം മന്യമാനോഽമാ ച പചതേ വശാമ് । അപ്യസ്യ പുത്രാന് പൌത്രാംശ്ച യാചയതേ ബൃഹസ്പതിഃ
തള്ളിക്കളയുന്നു എന്ന് കരുതി വശയെ കൊല്ലുകയോ പാകുകയോ ചെയ്യുന്നവനിൽ നിന്ന് ബ്രഹസ്പതി തന്നെ അവന്റെ മക്കളെയും മുമ്മക്കളെയും അപേക്ഷിക്കട്ടെ.
മഹദേഷാവ തപതി ചരന്തീ ഗോഷു ഗൌരപി । അഥോ ഹ ഗോപതയേ വശാദദുഷേ വിഷം ദുഹേ
വളരെയധികം ചൂടുള്ളവളാണ് അവൾ, പശുക്കളിൽ നടക്കുമ്പോൾ അവൾ സത്യത്തിൽ വശ തന്നെയാണ്; അങ്ങനെ, പശുക്കളുടെ ഉടമയ്ക്കു വേണ്ടി, വശയിൽ നിന്ന് വിഷം പിഴുതെടുക്കുന്നു.
പ്രിയം പശൂനാം ഭവതി യദ്ബ്രഹ്മഭ്യഃ പ്രദീയതേ । അഥോ വശായാസ്തത്പ്രിയം യദ്ദേവത്രാ ഹവിഃ സ്യാത്
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കു നൽകുന്നതു പശുക്കൾക്കു പ്രിയമാകുന്നു; അങ്ങനെ, ദേവന്മാർക്കുള്ള ഹവിയായതും വശയ്ക്കു പ്രിയമാണ്.
{൨൨} യാ വശാ ഉദകല്പയന് ദേവാ യജ്ഞാദുദേത്യ । താസാം വിലിപ്ത്യം ഭീമാമുദാകുരുത നാരദഃ
ദേവന്മാർ യാഗത്തിൽ നിന്നു സൃഷ്ടിച്ച വശകളെ നാരദൻ അവയിൽ നിന്നു ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ലേപം ഉണ്ടാക്കി.
താം ദേവാ അമീമാംസന്ത വശേയാ൩ അവശേതി । താമബ്രവീന് നാരദ ഏഷാ വശാനാം വശതമേതി
ദേവന്മാർ ആ വശയെ 'ഇവളെ ഉപയോഗിക്കണോ ഇല്ലയോ?' എന്ന് ആലോചിച്ചു; നാരദൻ പറഞ്ഞു: 'വശകളിൽ ഏറ്റവും ഉപയോഗിക്കാവുന്നവളാണ് ഇവൾ'.
കതി നു വശാ നാരദ യാസ്ത്വം വേത്ഥ മനുഷ്യജാഃ । താസ്ത്വാ പൃച്ഛാമി വിദ്വാംസം കസ്യാ നാശ്നീയാദബ്രാഹ്മണഃ
നാരദാ, മനുഷ്യരിൽ ജനിച്ച എത്ര വശകളെ നീ അറിയുന്നു? ഞാൻ നിന്നോടു ചോദിക്കുന്നു, പണ്ഡിതനായവനേ, അവയിൽ ഏതാണ് ബ്രാഹ്മണനല്ലാത്തവൻ ഭക്ഷിക്കരുത്?
വിലിപ്ത്യാ ബൃഹസ്പതേ യാ ച സൂതവശാ വശാ । തസ്യാ നാശ്നീയാദബ്രാഹ്മണോ യ ആശംസേത ഭൂത്യാമ്
ബ്രഹസ്പതേ, ലേപം പുരട്ടിയ വശയും, സാരഥിയുടെ വശയും, ഇവയിൽ ബ്രാഹ്മണനല്ലാത്തവൻ, ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, ഭക്ഷിക്കരുത്.