സ്തേയം ദുഷ്കൃതം വൃജിനം സത്യം യജ്ഞോ യശോ ബൃഹത്। ബലം ച ക്ഷത്രമോജശ്ച ശരീരമനു പ്രാവിശന്
മോഷണം, ദുഷ്കൃത്യം, പാപം, സത്യം, യജ്ഞം, മഹത്വം, ബലം, അധികാരം, ഊർജ്ജം—ഇവയെല്ലാം ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
{൨൩} ഭൂതിശ്ച വാ അഭൂതിശ്ച രാതയോഽരാതയശ്ച യാഃ । ക്ഷുധശ്ച സര്വാസ്തൃഷ്ണാശ്ച ശരീരമനു പ്രാവിശന്
സൗഭാഗ്യവും ദുർഭാഗ്യവും, ദാനം, നിരാകരണം, എല്ലാ വിധം വിശപ്പും ദാഹവും ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
നിന്ദാശ്ച വാ അനിന്ദാശ്ച യച്ച ഹന്തേതി നേതി ച । ശരീരം ശ്രദ്ധാ ദക്ഷിണാശ്രദ്ധാ ചാനു പ്രാവിശന്
നിന്ദയും അനിന്ദയും, അടിക്കണം എന്നതും അടിക്കരുത് എന്നതും, വിശ്വാസം, ദാനം, അവിശ്വാസം—ഇവയെല്ലാം ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
വിദ്യാശ്ച വാ അവിദ്യാശ്ച യച്ചാന്യദുപദേശ്യമ് । ശരീരം ബ്രഹ്മ പ്രാവിശദൃചഃ സാമാഥോ യജുഃ
വിദ്യയും അവിദ്യയും, പഠിപ്പിക്കേണ്ട മറ്റെല്ലാം, വേദം, ഋക്, സാമ, യജുസ്—ഇവയെല്ലാം ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ആനന്ദാ മോദാഃ പ്രമുദോഽഭീമോദമുദശ്ച യേ । ഹസോ നരിഷ്ടാ നൃത്താനി ശരീരമനു പ്രാവിശന്
ആനന്ദം, സന്തോഷം, പരമാനന്ദം, ഉല്ലാസം, ചിരി, ഹാനികരമല്ലാത്തത്, നൃത്തങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ആലാപാശ്ച പ്രലാപാശ്ചാഭീലാപലപശ്ച യേ । ശരീരം സര്വേ പ്രാവിശന്ന് ആയുജഃ പ്രയുജോ യുജഃ
സംഭാഷണം, അനർത്ഥമായ സംസാരങ്ങൾ, ആഗ്രഹങ്ങൾ, വെറുതെ പറയലുകൾ—ഇവയെല്ലാം, ചേർന്നതും ചേർന്നില്ലാത്തതും, ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
പ്രാണാപാനൌ ചക്ഷുഃ ശ്രോത്രമക്ഷിതിശ്ച ക്ഷിതിശ്ച യാ । വ്യാനോദാനൌ വാങ്മനഃ ശരീരേണ ത ഈയന്തേ
ഉള്ളിൽ കയറിയും പുറത്തു വരികയും ചെയ്യുന്ന ശ്വാസം, കാഴ്ചയും കേൾവിയും, നിലനിൽക്കുന്ന ഭൂമി, ജീവവായു, ഉയരുന്ന ശ്വാസം, വാക്ക്, മനസ്സ് — ഇവയെല്ലാം ശരീരത്തോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ആശിഷശ്ച പ്രശിഷശ്ച സംശിഷോ വിശിഷശ്ച യാഃ । ചിത്താനി സര്വേ സംകല്പാഃ ശരീരമനു പ്രാവിശന്
ആശംസകളും ആജ്ഞകളും അനുമതികളും വ്യത്യാസങ്ങളും, മനസ്സിലെ എല്ലാ ഉദ്ദേശങ്ങളും നിർണ്ണയങ്ങളും ശരീരത്തിനകത്ത് പ്രവേശിച്ചു.
ആസ്തേയീശ്ച വാസ്തേയീശ്ച ത്വരണാഃ കൃപണാശ്ച യാഃ । ഗുഹ്യാഃ ശുക്രാ സ്ഥൂലാ അപസ്താ ബീഭത്സാവസാദയന്
മോഷ്ടിക്കാൻ ഉള്ള പ്രവണതയും താമസിക്കാൻ ഉള്ള സ്വഭാവവും അതിവേഗതയും ദു:ഖവും, മറച്ചുവച്ചതും ശുദ്ധമായതും ഭാരം കൂടിയതും ഉപേക്ഷിച്ചതും വെറുപ്പുണ്ടാക്കുന്നതും എല്ലാം അവിടെ അടിഞ്ഞു കിടന്നു.
അസ്ഥി കൃത്വാ സമിധം തദഷ്ടാപോ അസാദയന് । രേതഃ കൃത്വാജ്യം ദേവാഃ പുരുഷമാവിശന്
എല്ലാ അസ്ഥികളും ഇന്ധനമായി നിർമിച്ച് ആ എട്ട് ജലങ്ങൾ അവിടെ അധിവസിച്ചു; വീര്യം നെയ്യായി മാറ്റി ദേവന്മാർ മനുഷ്യനിൽ പ്രവേശിച്ചു.
യാ ആപോ യാശ്ച ദേവതാ യാ വിരാഡ്ബ്രഹ്മണാ സഹ । ശരീരം ബ്രഹ്മ പ്രാവിശച്ഛരീരേഽധി പ്രജാപതിഃ
ജലങ്ങളും ദേവതകളും മഹോന്നതമായ നിയമവും ബ്രഹ്മണോടൊപ്പം ശരീരത്തിനകത്ത് പ്രവേശിച്ചു; ബ്രഹ്മയും ശരീരത്തിൽ കയറി, പ്രജാപതി ശരീരത്തിൽ അധിഷ്ഠിതനായി.
സൂര്യശ്ചക്ഷുര്വാതഃ പ്രാണം പുരുഷസ്യ വി ഭേജിരേ । അഥാസ്യേതരമാത്മാനം ദേവാഃ പ്രായച്ഛന്ന് അഗ്നയേ
സൂര്യൻ കണ്ണായി, വായു മനുഷ്യന്റെ ശ്വാസമായി; പിന്നെ ദേവന്മാർ അവന്റെ മറ്റൊരു ആത്മാവിനെ അഗ്നിക്കു സമർപ്പിച്ചു.
തസ്മാദ്വൈ വിദ്വാന് പുരുഷമിദം ബ്രഹ്മേതി മന്യതേ । സര്വാ ഹ്യസ്മിന് ദേവതാ ഗാവോ ഗോഷ്ഠ ഇവാസതേ
അതിനാൽ അറിവുള്ളവൻ ഈ മനുഷ്യനെ ബ്രഹ്മം എന്നു കരുതുന്നു; കാരണം, എല്ലാ ദേവതകളും അവനിൽ പശുക്കൾ കിടക്കുന്നതുപോലെ പാർക്കുന്നു.
പ്രഥമേന പ്രമാരേണ ത്രേധാ വിഷ്വങ്വി ഗച്ഛതി । അദ ഏകേന ഗച്ഛത്യദ ഏകേന ഗച്ഛതീഹൈകേന നി ഷേവതേ
ആദ്യ അളവിൽ, അത് മൂന്നു വഴികളിൽ എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഒന്നിൽ അവിടെ പോവുന്നു, മറ്റൊന്നിൽ മറ്റിടത്ത് പോവുന്നു, മറ്റൊന്നിൽ ഇവിടെ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
അപ്സു സ്തീമാസു വൃദ്ധാസു ശരീരമന്തരാ ഹിതമ് । തസ്മിം ഛവോഽധ്യന്തരാ തസ്മാച്ഛവോഽധ്യുച്യതേ
ജലങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിച്ചും അമ്മമാരിൽ വളർന്നും ശരീരം അകത്തായി സ്ഥാപിതം; അതിനകത്ത് നിഴൽ ഉണ്ട്, അതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ 'നിഴൽ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
11.9(൧൧.൧൧) യേ ബാഹവോ യാ ഇഷവോ ധന്വനാം വീര്യാണി ച । അസീന് പരശൂന് ആയുധം ചിത്താകൂതം ച യദ്ധൃദി । സര്വം തദര്ബുദേ ത്വമമിത്രേഭ്യോ ദൃശേ കുരൂദാരാംശ്ച പ്ര ദര്ശയ
എല്ലാ കൈകളും അമ്പുകളും വില്ലിന്റെ ശക്തിയും വാളുകളും പരശുകളും ആയുധങ്ങളും ഹൃദയത്തിലെ ഉദ്ദേശവും—all ഈ അർബുദേ, നിനക്കുണ്ട്; ശത്രുക്കൾക്ക് കാണാൻ ഇവ ഞങ്ങൾക്ക് കാണിച്ചുതരിക, മഹാശക്തന്മാരെയും കാണിക്ക.
ഉത്തിഷ്ഠത സം നഹ്യധ്വം മിത്രാ ദേവജനാ യൂയമ് । സംദൃഷ്ടാ ഗുപ്താ വഃ സന്തു യാ നോ മിത്രാണ്യര്ബുദേ
എഴുന്നേറ്റു, ഒന്നിച്ചു ചേരൂ, ദൈവസ്വഭാവമുള്ള സുഹൃത്തുക്കളേ; കാണപ്പെടുന്നവരും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവരും നിങ്ങളെ കാക്കട്ടെ—അർബുദയിലെ നമ്മുടെ സുഹൃത്തുക്കൾ.
ഉത്തിഷ്ഠതമാ രഭേതാമാദാനസംദാനാഭ്യാമ് । അമിത്രാണാം സേനാ അഭി ധത്തമര്ബുദേ
എഴുന്നേറ്റു, പിടിച്ചു നിൽക്കൂ, കൈവശമാക്കിയും ബന്ധിപ്പിച്ചും; ശത്രുക്കളുടെ സൈന്യങ്ങൾ അർബുദയിൽ തകർക്കപ്പെടട്ടെ.
അര്ബുദിര്നാമ യോ ദേവ ഈശാനശ്ച ന്യര്ബുദിഃ । യാഭ്യാമന്തരിക്ഷമാവൃതമിയം ച പൃഥിവീ മഹീ । താഭ്യാമിന്ദ്രമേദിഭ്യാമഹം ജിതമന്വേമി സേനയാ
അർബുദ് എന്ന ദേവനും, ന്യർബുദ് എന്ന ഇശ്വരനും, ഇവരാൽ ആകാശവും ഈ വലിയ ഭൂമിയും ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇവരോടൊപ്പം ഇന്ദ്രനെയും ചേർത്ത് ഞാൻ എന്റെ സൈന്യത്തോടെ ജയത്തിനായി പോവുന്നു.
ഉത്തിഷ്ഠ ത്വം ദേവജനാര്ബുദേ സേനയാ സഹ । ഭഞ്ജന്ന് അമിത്രാണാം സേനാം ഭോഗേഭിഃ പരി വാരയ
ദൈവസ്വഭാവമുള്ളവരേ, അർബുദിൽ സൈന്യത്തോടൊപ്പം എഴുന്നേറ്റു; ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ തകർക്കുകയും ആനന്ദങ്ങൾകൊണ്ട് അവരെ ചുറ്റുകയും ചെയ്യൂ.
സപ്ത ജാതാന് ന്യര്ബുദ ഉദാരാണാം സമീക്ഷയന് । തേഭിഷ്ട്വമാജ്യേ ഹുതേ സര്വൈരുത്തിഷ്ഠ സേനയാ
ന്യർബുദിൽ ജനിച്ച ഏഴ് മഹാശക്തന്മാർ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു; അവരൊപ്പമൊത്ത്, ഹോമത്തിൽ നെയ്യൊഴുക്കുമ്പോൾ, സൈന്യത്തോടൊപ്പം എഴുന്നേറ്റു.
പ്രതിഘ്നാനാശ്രുമുഖീ കൃധുകര്ണീ ച ക്രോശതു । വികേശീ പുരുഷേ ഹതേ രദിതേ അര്ബുദേ തവ
ശത്രുക്കളുടെ ഭാര്യമാർ കണ്ണീരോടെ, അവരുടെ ചെവികൾ വിലാപം നിറഞ്ഞു, മുടി ചിതറിച്ച്, മനുഷ്യൻ അർബുദിൽ കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ വിലപിക്കട്ടെ.
സംകര്ഷന്തീ കരൂകരം മനസാ പുത്രമിച്ഛന്തീ । പതിം ഭ്രാതരമാത്സ്വാന് രദിതേ അര്ബുദേ തവ
ശവം വലിച്ചുകൊണ്ടു, മനസ്സിൽ മകനെയും ഭർത്താവിനെയും സഹോദരനെയും ബന്ധുവിനെയും ആഗ്രഹിച്ച്, അവൾ അർബുദിൽ കീറിക്കളയപ്പെടുമ്പോൾ വിലപിക്കട്ടെ.
അലിക്ലവാ ജാഷ്കമദാ ഗൃധ്രാഃ ശ്യേനാഃ പതത്രിണഃ । ധ്വാങ്ക്ഷാഃ ശകുനയസ്തൃപ്യന്ത്വമിത്രേഷു സമീക്ഷയന് രദിതേ അര്ബുദേ തവ
കഴുതകളും കാക്കകളും ഗിധങ്ങളും ശ്യേനങ്ങളും മറ്റു പക്ഷികളും, നരഭക്ഷകരും, അകമിടുന്നവർ, ശത്രുക്കളെ അർബുദിൽ കീറിക്കളയപ്പെടുന്നത് നോക്കി തൃപ്തരാകട്ടെ.
അഥോ സര്വം ശ്വാപദം മക്ഷികാ തൃപ്യതു ക്രിമിഃ । പൌരുഷേയേഽധി കുണപേ രദിതേ അര്ബുദേ തവ
കാട്ടുമൃഗങ്ങളും ഈച്ചകളും പുഴുക്കളും ഈ ശവത്തിൽ, മലത്തിൽ, ചത്ത ശരീരത്തിൽ, നിന്റെ വീർപ്പിൽ, തൃപ്തരാകട്ടെ.
{൨൫} ആ ഗൃഹ്ണീതം സം ബൃഹതം പ്രാണാപാനാന് ന്യര്ബുദേ । നിവാശാ ഘോഷാഃ സം യന്ത്വമിത്രേഷു സമീക്ഷയന് രദിതേ അര്ബുദേ തവ
നിന്റെ വീർപ്പിൽ, പ്രാണനും ശ്വാസവും ഒത്തുചേർന്നു പിടിക്കപ്പെടട്ടെ. വീടുകളും കുടിയിരിപ്പുകളും ശത്രുക്കളുടെ ഇടയിൽ നോക്കി പിരിയട്ടെ, നിന്റെ വീർപ്പിൽ.
ഉദ്വേപയ സം വിജന്താം ഭിയാമിത്രാന്ത്സം സൃജ । ഉരുഗ്രാഹൈര്ബാഹ്വങ്കൈര്വിധ്യാമിത്രാന് ന്യര്ബുദേ
ഭയത്തിൽ ശത്രുക്കളെ അലയടിച്ചു ചിതറിക്ക; വിശാലമായ വായും ശക്തമായ കൈകളും കൊണ്ട് ശത്രുക്കളെ നിന്റെ വീർപ്പിൽ തുളച്ച് തകർക്ക.
മുഹ്യന്ത്വേഷാം ബാഹവശ്ചിത്താകൂതം ച യദ്ധൃദി । മൈഷാമുച്ഛേഷി കിം ചന രദിതേ അര്ബുദേ തവ
അവരുടെ കൈകളും ഹൃദയത്തിലെ കപടതയും മയങ്ങട്ടെ; നിന്റെ വീർപ്പിൽ അവരുടെ ഒന്നും ശേഷിക്കരുത്.
പ്രതിഘ്നാനാഃ സം ധാവന്തൂരഃ പടൌരാവാഘ്നാനാഃ । അഘാരിണീര്വികേശ്യോ രുദത്യഃ പുരുഷേ ഹതേ രദിതേ അര്ബുദേ തവ
നശിപ്പിക്കുന്നവരും ശക്തരുമായി ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചോടുന്നവരും കൂട്ടമായി വരട്ടെ; ദുഷ്ടരും കേശം ചിതറിച്ചും കരയുന്ന സ്ത്രീകളും കൊല്ലപ്പെട്ട പുരുഷന്റെ അടുക്കൽ നിന്റെ വീർപ്പിൽ കൂടിയാലോ.
ശ്വന്വതീരപ്സരസോ രൂപകാ ഉതാര്ബുദേ । അന്തഃപാത്രേ രേരിഹതീം രിശാം ദുര്ണിഹിതൈഷിണീമ് । സര്വാസ്താ അര്ബുദേ ത്വമമിത്രേഭ്യോ ദൃശേ കുരൂദാരാംശ്ച പ്ര ദര്ശയ
നായപോലുള്ള അപ്സരസ്സുകളും രൂപങ്ങളും, വീർപ്പും, പാത്രത്തിനകത്ത് ഉണർത്തുന്നവളും കടിക്കുന്നവളും ദോഷം അന്വേഷിക്കുന്നവളും—ഇവയെല്ലാം നിന്റെ വീർപ്പിൽ ശത്രുക്കൾക്ക് കാണാവുന്ന വിധം കാണിക്കയും മഹത്തായവരെ വെളിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യണം.