യേ ത ആസന് ദശ ജാതാ ദേവാ ദേവേഭ്യഃ പുരാ । പുത്രേഭ്യോ ലോകം ദത്ത്വാ കസ്മിംസ്തേ ലോക ആസതേ
മറ്റു ദേവന്മാരുടെ മുമ്പ് ജനിച്ച ആ പത്ത് ദേവന്മാർ, ലോകം തങ്ങളുടെ പുത്രന്മാർക്ക് നൽകി, അവർ ഇപ്പോൾ ഏത് ലോകത്തിലാണ് പാർക്കുന്നത്?
{൨൨} യദാ കേശാന് അസ്ഥി സ്നാവ മാംസം മജ്ജാനമാഭരത്। ശരീരം കൃത്വാ പാദവത്കം ലോകമനു പ്രാവിശത്
അവൻ മുടി, അസ്ഥി, സ്നायु, മാംസം, മജ്ജ എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് കാലുള്ള ശരീരം ഉണ്ടാക്കി, പിന്നെ ഏത് ലോകത്തിലേക്ക് അവൻ കടന്നു入りച്?
കുതഃ കേശാന് കുതഃ സ്നാവ കുതോ അസ്ഥീന്യാഭരത്। അങ്ഗാ പര്വാണി മജ്ജാനം കോ മാംസം കുത ആഭരത്
അവൻ എവിടെ നിന്നാണ് മുടി കൂട്ടിയത്? എവിടെ നിന്നാണ് സ്നायु, എവിടെ നിന്നാണ് അസ്ഥികൾ? അവയവങ്ങൾ, സന്ധികൾ, മജ്ജ എന്നിവ ആരാണ് കൊണ്ടുവന്നത്? മാംസം എവിടെ നിന്നാണ് കൊണ്ടുവന്നത്?
സംസിചോ നാമ തേ ദേവാ യേ സംഭാരാന്ത്സമഭരന് । സര്വം സംസിച്യ മര്ത്യം ദേവാഃ പുരുഷമാവിശന്
സംസിച് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ദേവന്മാർ എല്ലാം ഒന്നിച്ച് കൂട്ടിച്ചേർത്തപ്പോൾ, അവർ എല്ലാം ചേർത്ത് മനുഷ്യശരീരത്തിൽ ദേവന്മാർ പ്രവേശിച്ചു.
ഊരൂ പാദാവഷ്ഠീവന്തൌ ശിരോ ഹസ്താവഥോ മുഖമ് । പൃഷ്ടീര്ബര്ജഹ്യേ പാര്ശ്വേ കസ്തത്സമദധാദൃഷിഃ
അസ്ഥിയുള്ള തോളുകളും കാലുകളും, തല, കൈകൾ, വായ്, പിൻഭാഗം, വശങ്ങൾ, പാഴ്സ്വങ്ങൾ—ഇതെല്ലാം ആരാണ് ഒരുമിച്ച് ക്രമപ്പെടുത്തി, മഹർഷേ?
ശിരോ ഹസ്താവഥോ മുഖം ജിഹ്വാം ഗ്രീവാശ്ച കീകസാഃ । ത്വചാ പ്രാവൃത്യ സര്വം തത്സംധാ സമദധാന് മഹീ
തല, കൈകൾ, വായ്, നാവ്, കഴുത്ത്, താടികൾ—ഇവയെല്ലാം ചർമ്മം കൊണ്ട് മൂടി, ഭൂമി അവയെല്ലാം ചേർത്ത് ഒന്നാക്കി.
യത്തച്ഛരീരമശയത്സംധയാ സംഹിതം മഹത്। യേനേദമദ്യ രോചതേ കോ അസ്മിന് വര്ണമാഭരത്
സന്ധികളോടെ ചേർത്ത് വച്ച ആ വലിയ ശരീരം, ഇന്ന് പ്രകാശിക്കുന്നത് ആരാണ് അതിന് വർണ്ണം നൽകിയതുകൊണ്ടാണ്?
സര്വേ ദേവാ ഉപാശിക്ഷന് തദജാനാദ്വധൂഃ സതീ । ഈശാ വശസ്യ യാ ജായാ സാസ്മിന് വര്ണമാഭരത്
എല്ലാ ദേവന്മാരും അതിനെ അന്വേഷിച്ചു; അറിവുള്ള വധു അതറിയുന്നു. ശക്തിയുടെ അധിപന്റെ ഭാര്യ തന്നെയാണ് അതിന് വർണ്ണം നൽകിയതും.
യദാ ത്വഷ്ടാ വ്യതൃണത്പിതാ ത്വഷ്ടുര്യ ഉത്തരഃ । ഗൃഹം കൃത്വാ മര്ത്യം ദേവാഃ പുരുഷമാവിശന്
ത്വഷ്ടാവ് വിഭജിച്ചപ്പോൾ, ത്വഷ്ടാവിന്റെ അച്ഛനും, അവന്റെ ശേഷം വന്നവനും, വീടുണ്ടാക്കി ദേവന്മാർ മനുഷ്യശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സ്വപ്നോ വൈ തന്ദ്രീര്നിര്ഋതിഃ പാപ്മാനോ നാമ ദേവതാഃ । ജരാ ഖാലത്യം പാലിത്യം ശരീരമനു പ്രാവിശന്
നിദ്ര, തളർച്ച, ക്ഷയം, പാപം—ഇവ ദേവതകളുടെ പേരുകളാണ്; വയസ്സായതു, തലമുടി കൊഴിച്ചൽ, ചാരമുടി—ഇവ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സ്തേയം ദുഷ്കൃതം വൃജിനം സത്യം യജ്ഞോ യശോ ബൃഹത്। ബലം ച ക്ഷത്രമോജശ്ച ശരീരമനു പ്രാവിശന്
മോഷണം, ദുഷ്കൃത്യം, പാപം, സത്യം, യജ്ഞം, മഹത്വം, ബലം, അധികാരം, ഊർജ്ജം—ഇവയെല്ലാം ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
{൨൩} ഭൂതിശ്ച വാ അഭൂതിശ്ച രാതയോഽരാതയശ്ച യാഃ । ക്ഷുധശ്ച സര്വാസ്തൃഷ്ണാശ്ച ശരീരമനു പ്രാവിശന്
സൗഭാഗ്യവും ദുർഭാഗ്യവും, ദാനം, നിരാകരണം, എല്ലാ വിധം വിശപ്പും ദാഹവും ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
നിന്ദാശ്ച വാ അനിന്ദാശ്ച യച്ച ഹന്തേതി നേതി ച । ശരീരം ശ്രദ്ധാ ദക്ഷിണാശ്രദ്ധാ ചാനു പ്രാവിശന്
നിന്ദയും അനിന്ദയും, അടിക്കണം എന്നതും അടിക്കരുത് എന്നതും, വിശ്വാസം, ദാനം, അവിശ്വാസം—ഇവയെല്ലാം ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
വിദ്യാശ്ച വാ അവിദ്യാശ്ച യച്ചാന്യദുപദേശ്യമ് । ശരീരം ബ്രഹ്മ പ്രാവിശദൃചഃ സാമാഥോ യജുഃ
വിദ്യയും അവിദ്യയും, പഠിപ്പിക്കേണ്ട മറ്റെല്ലാം, വേദം, ഋക്, സാമ, യജുസ്—ഇവയെല്ലാം ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ആനന്ദാ മോദാഃ പ്രമുദോഽഭീമോദമുദശ്ച യേ । ഹസോ നരിഷ്ടാ നൃത്താനി ശരീരമനു പ്രാവിശന്
ആനന്ദം, സന്തോഷം, പരമാനന്ദം, ഉല്ലാസം, ചിരി, ഹാനികരമല്ലാത്തത്, നൃത്തങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ആലാപാശ്ച പ്രലാപാശ്ചാഭീലാപലപശ്ച യേ । ശരീരം സര്വേ പ്രാവിശന്ന് ആയുജഃ പ്രയുജോ യുജഃ
സംഭാഷണം, അനർത്ഥമായ സംസാരങ്ങൾ, ആഗ്രഹങ്ങൾ, വെറുതെ പറയലുകൾ—ഇവയെല്ലാം, ചേർന്നതും ചേർന്നില്ലാത്തതും, ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
പ്രാണാപാനൌ ചക്ഷുഃ ശ്രോത്രമക്ഷിതിശ്ച ക്ഷിതിശ്ച യാ । വ്യാനോദാനൌ വാങ്മനഃ ശരീരേണ ത ഈയന്തേ
ഉള്ളിൽ കയറിയും പുറത്തു വരികയും ചെയ്യുന്ന ശ്വാസം, കാഴ്ചയും കേൾവിയും, നിലനിൽക്കുന്ന ഭൂമി, ജീവവായു, ഉയരുന്ന ശ്വാസം, വാക്ക്, മനസ്സ് — ഇവയെല്ലാം ശരീരത്തോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ആശിഷശ്ച പ്രശിഷശ്ച സംശിഷോ വിശിഷശ്ച യാഃ । ചിത്താനി സര്വേ സംകല്പാഃ ശരീരമനു പ്രാവിശന്
ആശംസകളും ആജ്ഞകളും അനുമതികളും വ്യത്യാസങ്ങളും, മനസ്സിലെ എല്ലാ ഉദ്ദേശങ്ങളും നിർണ്ണയങ്ങളും ശരീരത്തിനകത്ത് പ്രവേശിച്ചു.
ആസ്തേയീശ്ച വാസ്തേയീശ്ച ത്വരണാഃ കൃപണാശ്ച യാഃ । ഗുഹ്യാഃ ശുക്രാ സ്ഥൂലാ അപസ്താ ബീഭത്സാവസാദയന്
മോഷ്ടിക്കാൻ ഉള്ള പ്രവണതയും താമസിക്കാൻ ഉള്ള സ്വഭാവവും അതിവേഗതയും ദു:ഖവും, മറച്ചുവച്ചതും ശുദ്ധമായതും ഭാരം കൂടിയതും ഉപേക്ഷിച്ചതും വെറുപ്പുണ്ടാക്കുന്നതും എല്ലാം അവിടെ അടിഞ്ഞു കിടന്നു.
അസ്ഥി കൃത്വാ സമിധം തദഷ്ടാപോ അസാദയന് । രേതഃ കൃത്വാജ്യം ദേവാഃ പുരുഷമാവിശന്
എല്ലാ അസ്ഥികളും ഇന്ധനമായി നിർമിച്ച് ആ എട്ട് ജലങ്ങൾ അവിടെ അധിവസിച്ചു; വീര്യം നെയ്യായി മാറ്റി ദേവന്മാർ മനുഷ്യനിൽ പ്രവേശിച്ചു.
യാ ആപോ യാശ്ച ദേവതാ യാ വിരാഡ്ബ്രഹ്മണാ സഹ । ശരീരം ബ്രഹ്മ പ്രാവിശച്ഛരീരേഽധി പ്രജാപതിഃ
ജലങ്ങളും ദേവതകളും മഹോന്നതമായ നിയമവും ബ്രഹ്മണോടൊപ്പം ശരീരത്തിനകത്ത് പ്രവേശിച്ചു; ബ്രഹ്മയും ശരീരത്തിൽ കയറി, പ്രജാപതി ശരീരത്തിൽ അധിഷ്ഠിതനായി.
സൂര്യശ്ചക്ഷുര്വാതഃ പ്രാണം പുരുഷസ്യ വി ഭേജിരേ । അഥാസ്യേതരമാത്മാനം ദേവാഃ പ്രായച്ഛന്ന് അഗ്നയേ
സൂര്യൻ കണ്ണായി, വായു മനുഷ്യന്റെ ശ്വാസമായി; പിന്നെ ദേവന്മാർ അവന്റെ മറ്റൊരു ആത്മാവിനെ അഗ്നിക്കു സമർപ്പിച്ചു.
തസ്മാദ്വൈ വിദ്വാന് പുരുഷമിദം ബ്രഹ്മേതി മന്യതേ । സര്വാ ഹ്യസ്മിന് ദേവതാ ഗാവോ ഗോഷ്ഠ ഇവാസതേ
അതിനാൽ അറിവുള്ളവൻ ഈ മനുഷ്യനെ ബ്രഹ്മം എന്നു കരുതുന്നു; കാരണം, എല്ലാ ദേവതകളും അവനിൽ പശുക്കൾ കിടക്കുന്നതുപോലെ പാർക്കുന്നു.
പ്രഥമേന പ്രമാരേണ ത്രേധാ വിഷ്വങ്വി ഗച്ഛതി । അദ ഏകേന ഗച്ഛത്യദ ഏകേന ഗച്ഛതീഹൈകേന നി ഷേവതേ
ആദ്യ അളവിൽ, അത് മൂന്നു വഴികളിൽ എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഒന്നിൽ അവിടെ പോവുന്നു, മറ്റൊന്നിൽ മറ്റിടത്ത് പോവുന്നു, മറ്റൊന്നിൽ ഇവിടെ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
അപ്സു സ്തീമാസു വൃദ്ധാസു ശരീരമന്തരാ ഹിതമ് । തസ്മിം ഛവോഽധ്യന്തരാ തസ്മാച്ഛവോഽധ്യുച്യതേ
ജലങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിച്ചും അമ്മമാരിൽ വളർന്നും ശരീരം അകത്തായി സ്ഥാപിതം; അതിനകത്ത് നിഴൽ ഉണ്ട്, അതുകൊണ്ടാണ് അതിനെ 'നിഴൽ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
11.9(൧൧.൧൧) യേ ബാഹവോ യാ ഇഷവോ ധന്വനാം വീര്യാണി ച । അസീന് പരശൂന് ആയുധം ചിത്താകൂതം ച യദ്ധൃദി । സര്വം തദര്ബുദേ ത്വമമിത്രേഭ്യോ ദൃശേ കുരൂദാരാംശ്ച പ്ര ദര്ശയ
എല്ലാ കൈകളും അമ്പുകളും വില്ലിന്റെ ശക്തിയും വാളുകളും പരശുകളും ആയുധങ്ങളും ഹൃദയത്തിലെ ഉദ്ദേശവും—all ഈ അർബുദേ, നിനക്കുണ്ട്; ശത്രുക്കൾക്ക് കാണാൻ ഇവ ഞങ്ങൾക്ക് കാണിച്ചുതരിക, മഹാശക്തന്മാരെയും കാണിക്ക.
ഉത്തിഷ്ഠത സം നഹ്യധ്വം മിത്രാ ദേവജനാ യൂയമ് । സംദൃഷ്ടാ ഗുപ്താ വഃ സന്തു യാ നോ മിത്രാണ്യര്ബുദേ
എഴുന്നേറ്റു, ഒന്നിച്ചു ചേരൂ, ദൈവസ്വഭാവമുള്ള സുഹൃത്തുക്കളേ; കാണപ്പെടുന്നവരും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവരും നിങ്ങളെ കാക്കട്ടെ—അർബുദയിലെ നമ്മുടെ സുഹൃത്തുക്കൾ.
ഉത്തിഷ്ഠതമാ രഭേതാമാദാനസംദാനാഭ്യാമ് । അമിത്രാണാം സേനാ അഭി ധത്തമര്ബുദേ
എഴുന്നേറ്റു, പിടിച്ചു നിൽക്കൂ, കൈവശമാക്കിയും ബന്ധിപ്പിച്ചും; ശത്രുക്കളുടെ സൈന്യങ്ങൾ അർബുദയിൽ തകർക്കപ്പെടട്ടെ.
അര്ബുദിര്നാമ യോ ദേവ ഈശാനശ്ച ന്യര്ബുദിഃ । യാഭ്യാമന്തരിക്ഷമാവൃതമിയം ച പൃഥിവീ മഹീ । താഭ്യാമിന്ദ്രമേദിഭ്യാമഹം ജിതമന്വേമി സേനയാ
അർബുദ് എന്ന ദേവനും, ന്യർബുദ് എന്ന ഇശ്വരനും, ഇവരാൽ ആകാശവും ഈ വലിയ ഭൂമിയും ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇവരോടൊപ്പം ഇന്ദ്രനെയും ചേർത്ത് ഞാൻ എന്റെ സൈന്യത്തോടെ ജയത്തിനായി പോവുന്നു.
ഉത്തിഷ്ഠ ത്വം ദേവജനാര്ബുദേ സേനയാ സഹ । ഭഞ്ജന്ന് അമിത്രാണാം സേനാം ഭോഗേഭിഃ പരി വാരയ
ദൈവസ്വഭാവമുള്ളവരേ, അർബുദിൽ സൈന്യത്തോടൊപ്പം എഴുന്നേറ്റു; ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ തകർക്കുകയും ആനന്ദങ്ങൾകൊണ്ട് അവരെ ചുറ്റുകയും ചെയ്യൂ.