ഋതം സത്യം തപോ രാഷ്ട്രം ശ്രമോ ധര്മശ്ച കര്മ ച । ഭൂതം ഭവിഷ്യദുച്ഛിഷ്ടേ വീര്യം ലക്ഷ്മീര്ബലം ബലേ
ന്യായം, സത്യം, തപം, രാജ്യം, പരിശ്രമം, ധർമ്മം, പ്രവർത്തനം, കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും, ശേഷിച്ചതും, വീര്യം, ഐശ്വര്യം, ശക്തി—ഇവയെല്ലാം ശേഷിപ്പിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
സമൃദ്ധിരോജ ആകൂതിഃ ക്ഷത്രം രാഷ്ട്രം ഷഡുര്വ്യഃ । സംവത്സരോഽധ്യുച്ഛിഷ്ട ഇഡാ പ്രൈഷാ ഗ്രഹാ ഹവിഃ
സമൃദ്ധി, പ്രകാശം, മനസ്സിലെ ആഗ്രഹം, അധികാരം, രാജ്യം, ആറു ঋതുക്കൾ, സംവത്സരം, ശേഷിപ്പിൽ ഇടംപിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇള, ആജ്ഞ, ഹോമപാത്രങ്ങൾ, ഹോമം—ഇവയും അവിടെയുണ്ട്.
ചതുര്ഹോതാര ആപ്രിയശ്ചാതുര്മാസ്യാനി നീവിദഃ । ഉച്ഛിഷ്ടേ യജ്ഞാ ഹോത്രാഃ പശുബന്ധാസ്തദിഷ്ടയഃ
നാലു ഹോത്രാക്കന്മാർ, ആഹ്വാനകൻ, നാലുമാസം കൊണ്ടുള്ള യാഗങ്ങൾ, പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ, ശേഷിപ്പിൽ യാഗങ്ങൾ, ഹോത്രകർമ്മങ്ങൾ, പശുബന്ധങ്ങൾ, ആഗ്രഹിച്ച ഹോമങ്ങൾ—ഇവയും ഉണ്ട്.
അര്ധമാസാശ്ച മാസാശ്ചാര്തവാ ഋതുഭിഃ സഹ । ഉച്ഛിഷ്ടേ ഘോഷിണീരാപ സ്തനയിത്നുഃ ശ്രുതിര്മഹീ
അർദ്ധമാസങ്ങൾ, മാസങ്ങൾ, ঋതുക്കളോടൊപ്പം ঋതുക്കാലങ്ങൾ, ശേഷിപ്പിൽ ഗംഭീരമായ വെള്ളങ്ങൾ, ഇടിമുഴക്കം, കേൾവ്, ഭൂമി—ഇവയും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
{൨൦} ശര്കരാഃ സികതാ അശ്മാന ഓഷധയോ വീരുധസ്തൃണാ । അഭ്രാണി വിദ്യുതോ വര്ഷമുച്ഛിഷ്ടേ സംശ്രിതാ ശ്രിതാ
ചെറുകല്ലുകൾ, മണൽ, കല്ലുകൾ, ഔഷധികൾ, ചെടികൾ, പുല്ലുകൾ, മേഘങ്ങൾ, മിന്നൽ, മഴ—ഇവയെല്ലാം ശേഷിപ്പിൽ ഒന്നിച്ചു ചേരുന്നു, അവിടെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.
രാദ്ധിഃ പ്രാപ്തിഃ സമാപ്തിര്വ്യാപ്തിര്മഹ ഏധതുഃ । അത്യാപ്തിരുച്ഛിഷ്ടേ ഭൂതിശ്ചാഹിതാ നിഹിതാ ഹിതാ
വിജയം, പ്രാപ്തി, സമാപ്തി, വ്യാപനം, മഹത്വം, വർദ്ധന, അത്യധികമായ പ്രാപ്തി, ശേഷിപ്പിൽ ഐശ്വര്യവും, സൂക്ഷിച്ചതും, നിക്ഷേപിച്ചതും, ഉപകാരപ്രദമായതും ഉണ്ട്.
യച്ച പ്രാണതി പ്രാണേന യച്ച പശ്യതി ചക്ഷുഷാ । ഉച്ഛിഷ്ടാജ്ജജ്ഞിരേ സര്വേ ദിവി ദേവാ ദിവിശ്രിതഃ
ശ്വാസം കൊണ്ട് ജീവിക്കുന്നതും, കണ്ണുകൊണ്ട് കാണുന്നതും—ഇവയെല്ലാം ശേഷിപ്പിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; ദിവിയിൽ ദേവന്മാരും അവിടെ വസിക്കുന്നവരും.
ഋചഃ സാമാനി ഛന്ദാംസി പുരാണം യജുഷാ സഹ । ഉച്ഛിഷ്ടാജ്ജജ്ഞിരേ സര്വേ ദിവി ദേവാ ദിവിശ്രിതഃ
ഋക് വേദം, സാമഗാനങ്ങൾ, ഛന്ദസ്സുകൾ, പുരാണം, യജുസ്സുമായി കൂടി—ഇവയെല്ലാം ശേഷിപ്പിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; ദിവിയിൽ ദേവന്മാരും അവിടെ വസിക്കുന്നവരും.
പ്രാണാപാനൌ ചക്ഷുഃ ശ്രോത്രമക്ഷിതിശ്ച ക്ഷിതിശ്ച യാ । ഉച്ഛിഷ്ടാജ്ജജ്ഞിരേ സര്വേ ദിവി ദേവാ ദിവിശ്രിതഃ
ശ്വാസവും ഉച്ച്വാസവും, കാഴ്ച, ശ്രവണശക്തി, നശിക്കാത്തതും നശിക്കുന്നതും—ഇവയെല്ലാം ശേഷിപ്പിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; ദിവിയിൽ ദേവന്മാരും അവിടെ വസിക്കുന്നവരും.
ആനന്ദാ മോദാഃ പ്രമുദോഽഭീമോദമുദശ്ച യേ । ഉച്ഛിഷ്ടാജ്ജജ്ഞിരേ സര്വേ ദിവി ദേവാ ദിവിശ്രിതഃ
ആനന്ദങ്ങൾ, സന്തോഷങ്ങൾ, ഉല്ലാസങ്ങൾ, പരമാനന്ദം, സുഖം—ഇവയെല്ലാം ശേഷിപ്പിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; ദിവിയിൽ ദേവന്മാരും അവിടെ വസിക്കുന്നവരും.
ദേവാഃ പിതരോ മനുഷ്യാ ഗന്ധര്വാപ്സരസശ്ച യേ । ഉച്ഛിഷ്ടാജ്ജജ്ഞിരേ സര്വേ ദിവി ദേവാ ദിവിശ്രിതഃ
ദേവന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ, മനുഷ്യർ, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസ്സുകൾ—ഇവരെല്ലാം ശേഷിപ്പിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; ദിവിയിൽ ദേവന്മാരും അവിടെ വസിക്കുന്നവരും.
11.8(൧൧.൧൦) യന് മന്യുര്ജായാമാവഹത്സംകല്പസ്യ ഗൃഹാദധി । ക ആസം ജന്യാഃ കേ വരാഃ ക ഉ ജ്യേഷ്ഠവരോഽഭവത്
കോപം ഭാര്യയെ സങ്കല്പത്തിന്റെ വീടിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്നു. ആരായിരുന്നു അവളുടെ മക്കൾ? ആരാണ് ശ്രേഷ്ഠർ? ആരാണ് മൂത്തവനും ശ്രേഷ്ഠനുമായത്?
തപശ്ചൈവാസ്താം കര്മ ചാന്തര്മഹത്യര്ണവേ । ത ആസം ജന്യാസ്തേ വരാ ബ്രഹ്മ ജ്യേഷ്ഠവരോഽഭവത്
മഹാസമുദ്രത്തിനുള്ളിൽ തപസ്സും പ്രവർത്തിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവയാണ് മക്കളും ശ്രേഷ്ഠരും. ബ്രഹ്മാവാണ് മൂത്തവനും ശ്രേഷ്ഠനുമായത്.
ദശ സാകമജായന്ത ദേവാ ദേവേഭ്യഃ പുരാ । യോ വൈ താന് വിദ്യാത്പ്രത്യക്ഷം സ വാ അദ്യ മഹദ്വദേത്
പത്ത് ദേവന്മാർ ഒരുമിച്ച് ജനിച്ചു; അവർ ദേവന്മാരിൽ നിന്നായിരുന്നു. ആരെങ്കിലും അവരെ നേരിട്ട് അറിയുന്നുവെങ്കിൽ, ഇന്നവൻ മഹത്തായതിനെ പ്രഖ്യാപിക്കട്ടെ.
പ്രാണാപാനൌ ചക്ഷുഃ ശ്രോത്രമക്ഷിതിശ്ച ക്ഷിതിശ്ച യാ । വ്യാനോദാനൌ വാങ്മനസ്തേ വാ ആകൂതിമാവഹന്
ശ്വാസവും ഉച്ച്വാസവും, കാഴ്ച, കേൾവ്, നശിക്കാത്തതും നശിക്കുന്നതും, വ്യാപനവും ഉയർന്ന ശ്വാസവും, വാക്കും മനസ്സും—ഇവയാണ് ആഗ്രഹത്തെ ഉണർത്തിയത്.
അജാതാ ആസന്ന് ഋതവോഽഥോ ധാതാ ബൃഹസ്പതിഃ । ഇന്ദ്രാഗ്നീ അശ്വിനാ തര്ഹി കം തേ ജ്യേഷ്ഠമുപാസത
ആർതുക്കൾ അപ്പോൾ ജനിച്ചിരുന്നില്ല; പിന്നെ സ്രഷ്ടാവും ബൃഹസ്പതിയും ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയും അശ്വിനികളും. അവർ ആരെയാണ് മൂത്തവനായി ആരാധിച്ചത്?
തപശ്ചൈവാസ്താം കര്മ ചാന്തര്മഹത്യര്ണവേ । തപോ ഹ ജജ്ഞേ കര്മണസ്തത്തേ ജ്യേഷ്ഠമുപാസത
മഹാസമുദ്രത്തിനുള്ളിൽ തപസ്സും പ്രവർത്തിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. പ്രവർത്തിയിൽ നിന്ന് തപസ്സാണ് ജനിച്ചത്; അതിനെയാണ് അവർ മൂത്തവനായി ആരാധിച്ചത്.
യേത ആസീദ്ഭൂമിഃ പൂര്വാ യാമദ്ധാതയ ഇദ്വിദുഃ । യോ വൈ താം വിദ്യാന് നാമഥാ സ മന്യേത പുരാണവിത്
ആദിയിലെ ഭൂമി സ്രഷ്ടാക്കൾ അറിയുന്നതുപോലെയാണ്. ആരെങ്കിലും അതിന്റെ പേരറിയുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ തന്നെ പുരാതനവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനെന്ന് കരുതട്ടെ.
കുത ഇന്ദ്രഃ കുതഃ സോമഃ കുതോ അഗ്നിരജായത । കുതസ്ത്വഷ്ടാ സമഭവത്കുതോ ധാതാജായത
ഇന്ദ്രൻ എവിടെ നിന്നാണ് ഉദിച്ചത്? സോമൻ എവിടെ നിന്നാണ് വന്നത്? അഗ്നി എവിടെ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്? ത്വഷ്ടാവ് എവിടെ നിന്നാണ് ഉദിച്ചത്? ധാതാവ് എവിടെ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്?
ഇന്ദ്രാദിന്ദ്രഃ സോമാത്സോമോ അഗ്നേരഗ്നിരജായത । ത്വഷ്ടാ ഹ ജജ്ഞേ ത്വഷ്ടുര്ധാതുര്ധാതാജായത
ഇന്ദ്രനിൽ നിന്ന് തന്നെ ഇന്ദ്രൻ ജനിച്ചു, സോമനിൽ നിന്ന് തന്നെ സോമൻ, അഗ്നിയിൽ നിന്ന് തന്നെ അഗ്നി. ത്വഷ്ടാവ് ത്വഷ്ടാവിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്, ധാതാവ് ധാതാവിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.
യേ ത ആസന് ദശ ജാതാ ദേവാ ദേവേഭ്യഃ പുരാ । പുത്രേഭ്യോ ലോകം ദത്ത്വാ കസ്മിംസ്തേ ലോക ആസതേ
മറ്റു ദേവന്മാരുടെ മുമ്പ് ജനിച്ച ആ പത്ത് ദേവന്മാർ, ലോകം തങ്ങളുടെ പുത്രന്മാർക്ക് നൽകി, അവർ ഇപ്പോൾ ഏത് ലോകത്തിലാണ് പാർക്കുന്നത്?
{൨൨} യദാ കേശാന് അസ്ഥി സ്നാവ മാംസം മജ്ജാനമാഭരത്। ശരീരം കൃത്വാ പാദവത്കം ലോകമനു പ്രാവിശത്
അവൻ മുടി, അസ്ഥി, സ്നायु, മാംസം, മജ്ജ എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് കാലുള്ള ശരീരം ഉണ്ടാക്കി, പിന്നെ ഏത് ലോകത്തിലേക്ക് അവൻ കടന്നു入りച്?
കുതഃ കേശാന് കുതഃ സ്നാവ കുതോ അസ്ഥീന്യാഭരത്। അങ്ഗാ പര്വാണി മജ്ജാനം കോ മാംസം കുത ആഭരത്
അവൻ എവിടെ നിന്നാണ് മുടി കൂട്ടിയത്? എവിടെ നിന്നാണ് സ്നायु, എവിടെ നിന്നാണ് അസ്ഥികൾ? അവയവങ്ങൾ, സന്ധികൾ, മജ്ജ എന്നിവ ആരാണ് കൊണ്ടുവന്നത്? മാംസം എവിടെ നിന്നാണ് കൊണ്ടുവന്നത്?
സംസിചോ നാമ തേ ദേവാ യേ സംഭാരാന്ത്സമഭരന് । സര്വം സംസിച്യ മര്ത്യം ദേവാഃ പുരുഷമാവിശന്
സംസിച് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ദേവന്മാർ എല്ലാം ഒന്നിച്ച് കൂട്ടിച്ചേർത്തപ്പോൾ, അവർ എല്ലാം ചേർത്ത് മനുഷ്യശരീരത്തിൽ ദേവന്മാർ പ്രവേശിച്ചു.
ഊരൂ പാദാവഷ്ഠീവന്തൌ ശിരോ ഹസ്താവഥോ മുഖമ് । പൃഷ്ടീര്ബര്ജഹ്യേ പാര്ശ്വേ കസ്തത്സമദധാദൃഷിഃ
അസ്ഥിയുള്ള തോളുകളും കാലുകളും, തല, കൈകൾ, വായ്, പിൻഭാഗം, വശങ്ങൾ, പാഴ്സ്വങ്ങൾ—ഇതെല്ലാം ആരാണ് ഒരുമിച്ച് ക്രമപ്പെടുത്തി, മഹർഷേ?
ശിരോ ഹസ്താവഥോ മുഖം ജിഹ്വാം ഗ്രീവാശ്ച കീകസാഃ । ത്വചാ പ്രാവൃത്യ സര്വം തത്സംധാ സമദധാന് മഹീ
തല, കൈകൾ, വായ്, നാവ്, കഴുത്ത്, താടികൾ—ഇവയെല്ലാം ചർമ്മം കൊണ്ട് മൂടി, ഭൂമി അവയെല്ലാം ചേർത്ത് ഒന്നാക്കി.
യത്തച്ഛരീരമശയത്സംധയാ സംഹിതം മഹത്। യേനേദമദ്യ രോചതേ കോ അസ്മിന് വര്ണമാഭരത്
സന്ധികളോടെ ചേർത്ത് വച്ച ആ വലിയ ശരീരം, ഇന്ന് പ്രകാശിക്കുന്നത് ആരാണ് അതിന് വർണ്ണം നൽകിയതുകൊണ്ടാണ്?
സര്വേ ദേവാ ഉപാശിക്ഷന് തദജാനാദ്വധൂഃ സതീ । ഈശാ വശസ്യ യാ ജായാ സാസ്മിന് വര്ണമാഭരത്
എല്ലാ ദേവന്മാരും അതിനെ അന്വേഷിച്ചു; അറിവുള്ള വധു അതറിയുന്നു. ശക്തിയുടെ അധിപന്റെ ഭാര്യ തന്നെയാണ് അതിന് വർണ്ണം നൽകിയതും.
യദാ ത്വഷ്ടാ വ്യതൃണത്പിതാ ത്വഷ്ടുര്യ ഉത്തരഃ । ഗൃഹം കൃത്വാ മര്ത്യം ദേവാഃ പുരുഷമാവിശന്
ത്വഷ്ടാവ് വിഭജിച്ചപ്പോൾ, ത്വഷ്ടാവിന്റെ അച്ഛനും, അവന്റെ ശേഷം വന്നവനും, വീടുണ്ടാക്കി ദേവന്മാർ മനുഷ്യശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സ്വപ്നോ വൈ തന്ദ്രീര്നിര്ഋതിഃ പാപ്മാനോ നാമ ദേവതാഃ । ജരാ ഖാലത്യം പാലിത്യം ശരീരമനു പ്രാവിശന്
നിദ്ര, തളർച്ച, ക്ഷയം, പാപം—ഇവ ദേവതകളുടെ പേരുകളാണ്; വയസ്സായതു, തലമുടി കൊഴിച്ചൽ, ചാരമുടി—ഇവ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.