മസ്തിഷ്കമസ്യ യതമോ ലലാടം കകാടികാം പ്രഥമോ യഃ കപാലമ് । ചിത്വാ ചിത്യം ഹന്വോഃ പൂരുഷസ്യ ദിവം രുരോഹ കതമഃ സ ദേവഃ
മസ്തിഷ്കം, നെറ്റി, തലയോട്ടി, ആദ്യ കപാലം — ഇവയെല്ലാം ആരാണ് ഉണ്ടാക്കിയത്? മനുഷ്യന്റെ ചുണ്ടുകള് തീര്ത്ത ശേഷം ആ ദേവന് ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയര്ന്നത് ആര്?
പ്രിയാപ്രിയാണി ബഹുലാ സ്വപ്നം സംബാധതന്ദ്ര്യഃ । ആനന്ദാന് ഉഗ്രോ നന്ദാംശ്ച കസ്മാദ്വഹതി പൂരുഷഃ
പ്രിയവും അപ്രീയവും, അനേകം സ്വപ്നങ്ങള്, കനത്ത ഉറക്കം, ക്ഷീണം — ഈ കടുത്ത സന്തോഷങ്ങളും ആനന്ദങ്ങളും മനുഷ്യന് എന്തുകൊണ്ടാണ് സഹിക്കുന്നത്?
ആര്തിരവര്തിര്നിര്ഋതിഃ കുതോ നു പുരുഷേഽമതിഃ । രാദ്ധിഃ സമൃദ്ധിരവ്യൃദ്ധിര്മതിരുദിതയഃ കുതഃ
വേദനയും ആശ്വാസവും, നാശവും മണ്ടത്തനവും മനുഷ്യനില് എവിടെ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്? വിജയവും സമൃദ്ധിയും ക്ഷയവും, ബുദ്ധിയും കരച്ചിലും എവിടെ നിന്നാണ് വരുന്നത്?
{൪} കോ അസ്മിന്ന് ആപോ വ്യദധാത്വിഷൂവൃതഃ പുരൂവൃതഃ സിന്ധുസൃത്യായ ജാതാഃ । തീവ്രാ അരുണാ ലോഹിനീസ്താമ്രധൂമ്രാ ഊര്ധ്വാ അവാചീഃ പുരുഷേ തിരശ്ചീഃ
മനുഷ്യനില് പ്രകാശംകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ട്, പലവഴികളായി ഒഴുകുന്ന വെള്ളം ആര് ആണ് വെച്ചത്? കഠിനവും ചുവപ്പും രക്തനിറവും താമ്രനിറവും പുകനിറവും, മുകളിലേക്കും താഴേക്കും അറ്റത്തേക്കുമുള്ളവ — ഇവയെ ആരാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്?
കോ അസ്മിന് രൂപമദധാത്കോ മഹ്മാനം ച നാമ ച । ഗാതും കോ അസ്മിന് കഃ കേതും കശ്ചരിത്രാനി പൂരുഷേ
മനുഷ്യന് രൂപം നല്കിയതാര്? മഹത്വവും പേരും നല്കിയതാര്? അവന്റെ സഞ്ചാരവും അടയാളവും പ്രവൃത്തികളും ആര് ആണ് നിശ്ചയിച്ചത്?
കോ അസ്മിന് പ്രാണമവയത്കോ അപാനം വ്യാനമു । സമാനമസ്മിന് കോ ദേവോഽധി ശിശ്രായ പൂരുഷേ
മനുഷ്യനില് ശ്വാസം ആര് ആണ് സ്ഥാപിച്ചത്? പുറത്ത് പോകുന്ന വായുവും വ്യാപകമായ വായുവും ആര് ആണ് നല്കിയത്? സമമായ ശ്വാസം അവനില് വെച്ചത് ഏത് ദേവന് ആണ്?
കോ അസ്മിന് യജ്ഞമദധാദേകോ ദേവോഽധി പൂരുഷേ । കോ അസ്മിന്ത്സത്യം കോഽനൃതം കുതോ മൃത്യുഃ കുതോഽമൃതമ്
യജ്ഞം മനുഷ്യനില് ആര് ആണ് വെച്ചത്? ഏത് ദേവന് അവനില് നിലകൊള്ളുന്നു? അവനില് സത്യം എന്ത്, അസത്യം എന്ത്, മരണം എവിടെ നിന്ന്, അമൃതം എവിടെ നിന്ന്?
കോ അസ്മൈ വാസഃ പര്യദധാത്കോ അസ്യായുരകല്പയത്। ബലം കോ അസ്മൈ പ്രായച്ഛത്കോ അസ്യാകല്പയജ്ജവമ്
മനുഷ്യനെ വസ്ത്രം ധരിപ്പിച്ചത് ആര്? ആയുസ്സ് നിശ്ചയിച്ചത് ആര്? ശക്തി നല്കിയതാര്? വേഗത നല്കിയതാര്?
കേനാപോ അന്വതനുത കേനാഹരകരോദ്രുചേ । ഉഷസം കേനാന്വൈന്ദ്ധ കേന സായംഭവം ദദേ
വെള്ളം വ്യാപിപ്പിച്ചത് ആര്? ഉഷസ്സിനെ പ്രകാശിപ്പിച്ചത് ആര്? പ്രഭാതം തെളിയിച്ചത് ആര്? സന്ധ്യ നല്കിയതാര്?
കോ അസ്മിന് രേതോ ന്യദധാത്തന്തുരാ തായതാമിതി । മേധാം കോ അസ്മിന്ന് അധ്യൌഹത്കോ ബാണം കോ നൃതോ ദധൌ
മണല് പോലെ വിത്ത് മനുഷ്യനില് വെച്ചത് ആര്? ജ്ഞാനം അവനില് നിറച്ചത് ആര്? അമ്പും നൃത്തക്കാരനെയും അവനില് വെച്ചത് ആര്?
കേനേമാം ഭൂമിമൌര്ണോത്കേന പര്യഭവദ്ദിവമ് । കേനാഭി മഹ്നാ പര്വതാന് കേന കര്മാണി പുരുഷഃ
ഭൂമിയെ ആരാണ് താങ്ങിയത്? ആകാശം ആര് ആണ് ചുറ്റിപ്പിടിച്ചത്? മഹത്വംകൊണ്ട് പര്വ്വതങ്ങള് ആര് ആണ് നിലനിര്ത്തുന്നത്? മനുഷ്യന്റെ പ്രവൃത്തികള് ആര് ആണ് നടത്തുന്നത്?
കേന പര്ജന്യമന്വേതി കേന സോമം വിചക്ഷണമ് । കേന യജ്ഞം ച ശ്രദ്ധാം ച കേനാസ്മിന് നിഹിതം മനഃ
മേഘം സഞ്ചരിക്കുന്നത് ആര് കൊണ്ടാണ്? സോമം തിരിച്ചറിയുന്നത് ആര് കൊണ്ടാണ്? യജ്ഞവും വിശ്വാസവും ആര് കൊണ്ടാണ് നിലനില്ക്കുന്നത്? മനസ്സിനെ മനുഷ്യനില് ആര് ആണ് വെച്ചത്?
കേന ശ്രോത്രിയമാപ്നോതി കേനേമം പരമേഷ്ഠിനമ് । കേനേമമഗ്നിം പൂരുഷഃ കേന സംവത്സരം മമേ
വിദ്യ നേടുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? പരമാവസ്ഥ നേടുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? അഗ്നി മനുഷ്യന് നേടുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? വര്ഷം അളക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
{൫} ബ്രഹ്മ ശ്രോത്രിയമാപ്നോതി ബ്രഹ്മേമം പരമേഷ്ഠിനമ് । ബ്രഹ്മേമമഗ്നിം പൂരുഷോ ബ്രഹ്മ സംവത്സരം മമേ
ബ്രഹ്മംകൊണ്ടാണ് വിദ്യ ലഭിക്കുന്നത്; ബ്രഹ്മംകൊണ്ടാണ് പരമാവസ്ഥയിലേക്കെത്തുന്നത്. ബ്രഹ്മംകൊണ്ടാണ് അഗ്നി മനുഷ്യന് ലഭിക്കുന്നത്; ബ്രഹ്മംകൊണ്ടാണ് വര്ഷം അളക്കുന്നത്.
കേന ദേവാമനു ക്ഷിയതി കേന ദൈവജനീര്വിശഃ । കേനേദമന്യന് നക്ഷത്രം കേന സത്ക്ഷത്രമുച്യതേ
ദേവന്മാർക്ക് വാസം ചെയ്യാൻ എന്താണ് കാരണമെന്നോ, ദൈവജനങ്ങൾ നിലനിൽക്കാൻ എന്താണ് കാരണം എന്നോ, ഈ മറ്റൊരു നക്ഷത്രം എന്തുകൊണ്ടാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്, സത്ക്ഷത്രം എന്ന് പറയുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്നും ചോദിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മ ദേവാമനു ക്ഷിയതി ബ്രഹ്മ ദൈവജനീര്വിശഃ । ബ്രഹ്മേദമന്യന് നക്ഷത്രം ബ്രഹ്മ സത്ക്ഷത്രമുച്യതേ
ബ്രഹ്മം കൊണ്ടാണ് ദേവന്മാർക്ക് വാസം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നത്. ദൈവജനങ്ങൾക്കും ബ്രഹ്മം കൊണ്ടാണ് നിലനിൽക്കാൻ കഴിയുന്നത്. ഈ മറ്റൊരു നക്ഷത്രവും ബ്രഹ്മം കൊണ്ടാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. സത്ക്ഷത്രം എന്നും ബ്രഹ്മം കൊണ്ടാണ് പറയുന്നത്.
കേനേയം ഭൂമിര്വിഹിതാ കേന ദ്യൌരുത്തരാ ഹിതാ । കേനേദമൂര്ധ്വം തിര്യക്ചാന്തരിക്ഷം വ്യചോ ഹിതമ്
ഈ ഭൂമി ഏത് ശക്തിയാൽ സ്ഥാപിതമായത്? ആകാശം മുകളിലായി ഏത് ശക്തിയാൽ നിലനിൽക്കുന്നു? മുകളിൽ, അറ്റത്തിലും അന്തരീക്ഷം ഏത് ശക്തിയാൽ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു?
ബ്രഹ്മണാ ഭൂമിര്വിഹിതാ ബ്രഹ്മ ദ്യൌരുത്തരാ ഹിതാ । ബ്രഹ്മേദമൂര്ധ്വം തിര്യക്ചാന്തരിക്ഷം വ്യചോ ഹിതമ്
ബ്രഹ്മം കൊണ്ടാണ് ഭൂമി സ്ഥാപിതമായത്. ബ്രഹ്മം കൊണ്ടാണ് മുകളിലുള്ള ആകാശം നിലനിൽക്കുന്നത്. മുകളിലും അറ്റത്തും അന്തരീക്ഷം ബ്രഹ്മം കൊണ്ടാണ് ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടത്.
മൂര്ധാനമസ്യ സംസീവ്യാഥര്വാ ഹൃദയം ച യത്। മസ്തിഷ്കാദൂര്ധ്വഃ പ്രൈരയത്പവമാനോഽധി ശീര്ഷതഃ
അഥർവൻ തന്റെ തലയും ഹൃദയവും ചേർത്തു കെട്ടി. തലച്ചോറിന്റെ മുകളിൽ നിന്ന് ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവൻ തലയുടെ മുകളിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വിട്ടു.
തദ്വാ അഥര്വണഃ ശിരോ ദേവകോശഃ സമുബ്ജിതഃ । തത്പ്രാണോ അഭി രക്ഷതി ശിരോ അന്നമഥോ മനഃ
അത് അഥർവന്റെ തലയാണ്, ദൈവികമായ ഒരു കലശം പോലെ പൂർണ്ണമായത്. പ്രാണൻ ആ തലയെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു, അന്നവും മനസ്സും പോലെ.
ഊര്ധ്വോ നു സൃഷ്ടാ൩ തിര്യങ്നു സൃഷ്ടാ൩ സര്വാ ദിശഃ പുരുഷ ആ ബഭൂവാ൩ । പുരം യോ ബ്രഹ്മണോ വേദ യസ്യാഃ പുരുഷ ഉച്യതേ
നേരെ ഉയർന്ന്, കിഴക്കോട്ട്, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ആ പുരുഷൻ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. ബ്രഹ്മത്തിന്റെ നഗരം ആരറിയുന്നു, അവനെയാണ് അതിന്റെ പുരുഷൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
യോ വൈ താം ബ്രഹ്മണോ വേദാമൃതേനാവൃതാം പുരമ് । തസ്മൈ ബ്രഹ്മ ച ബ്രാഹ്മാശ്ച ചക്ഷുഃ പ്രാണം പ്രജാം ദദുഃ
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ അമൃതം കൊണ്ട് മൂടിയിരിക്കുന്ന ആ നഗരത്തെ ആരറിയുന്നു, അവനു ബ്രഹ്മവും ബ്രാഹ്മണന്മാരും കാഴ്ചയും ശ്വാസവും സന്തതിയും നൽകുന്നു.
ന വൈ തം ചക്ഷുര്ജഹാതി ന പ്രാണോ ജരസഃ പുരാ । പുരം യോ ബ്രഹ്മണോ വേദ യസ്യാഃ പുരുഷ ഉച്യതേ
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ നഗരം ആരറിയുന്നു, അവനെയാണ് അതിന്റെ പുരുഷൻ എന്ന് പറയുന്നത്. അവനെ കാഴ്ചയും ശ്വാസവും വൃദ്ധപ്രായം വരുന്നതിന് മുമ്പ് വിട്ടുപോകുന്നില്ല.
അഷ്ടാചക്രാ നവദ്വാരാ ദേവാനാം പൂരയോധ്യാ । തസ്യാം ഹിരണ്യയഃ കോശഃ സ്വര്ഗോ ജ്യോതിഷാവൃതഃ
എട്ട് ചക്രങ്ങളുള്ള, ഒൻപത് വാതിലുകളുള്ള, ദേവന്മാർക്ക് വാസയോഗ്യമായ നഗരം. അതിനകത്ത് സ്വർണ്ണം നിറഞ്ഞ ഭണ്ഡാരവും പ്രകാശത്തിൽ മൂടപ്പെട്ട സ്വർഗ്ഗവും ഉണ്ട്.
തസ്മിന് ഹിരണ്യയേ കോശേ ത്ര്യരേ ത്രിപ്രതിഷ്ഠിതേ । തസ്മിന് യദ്യക്ഷമാത്മന്വത്തദ്വൈ ബ്രഹ്മവിദോ വിദുഃ
ആ സ്വർണ്ണഭണ്ഡാരത്തിൽ, മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി, മൂന്നു അടിസ്ഥാനങ്ങളോടുകൂടി, അതിനകത്തുള്ള ആത്മാവിനെ ബ്രഹ്മം അറിയുന്നവർ അറിയുന്നു.
പ്രഭ്രാജമാനാം ഹരിണീം യശസാ സംപരീവൃതാമ് । പുരം ഹിരണ്യയീം ബ്രഹ്മാ വിവേശാപരാജിതാമ്
പ്രഭയാൽ തിളങ്ങുന്ന, മഞ്ഞനിറമുള്ള, മഹത്വത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ട, ബ്രഹ്മം ജയിക്കപ്പെടാത്ത സ്വർണ്ണനഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
അയം മേ വരണോ മണിഃ സപത്നക്ഷയണോ വൃഷാ । തേനാ രഭസ്വ ത്വം ശത്രൂന് പ്ര മൃണീഹി ദുരസ്യതഃ
ഇത് എന്റെ സംരക്ഷണത്തിനുള്ള രത്നം, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കാൻ ശക്തിയുള്ളത്. ഇതിന്റെ സഹായത്തോടെ നീ ശത്രുക്കളെ പിടിച്ചു കീഴടക്കണം.
പ്രൈണാന് ഛൃണീഹി പ്ര മൃണാ രഭസ്വ മണിസ്തേ അസ്തു പുരഏതാ പുരസ്താത്। അവാരയന്ത വരണേന ദേവാ അഭ്യാചാരമസുരാണാം ശ്വഃശ്വഃ
നീ അവരെ മുറിച്ചെറിയുക, കീഴടക്കുക, പിടിച്ചെടുക്കുക. ഈ രത്നം നിന്റെ മുന്നിൽ നയിക്കട്ടെ. ഈ സംരക്ഷണത്താൽ ദേവന്മാർ അസുരന്മാരുടെ ആക്രമണം ദിവസേന തടഞ്ഞു.
അയം മണിര്വരണോ വിശ്വഭേഷജഃ സഹസ്രാക്ഷോ ഹരിതോ ഹിരണ്യയഃ । സ തേ ശത്രൂന് അധരാന് പാദയാതി പൂര്വസ്താന് ദഭ്നുഹി യേ ത്വാ ദ്വിഷന്തി
ഈ സംരക്ഷണരത്നം സർവ്വരോഗങ്ങൾക്ക് മരുന്നാണ്, ആയിരം കണ്ണുകളുള്ളത്, പച്ചയും സ്വർണ്ണനിറവുമുള്ളത്. ഇത് നിന്റെ ശത്രുക്കളെ കീഴിൽ വീഴ്ത്തും, മുമ്പ് നിന്നെ വെറുക്കുന്നവരെ നീ ജയിക്കണം.
അയം തേ കൃത്യാം വിതതാം പൌരുഷേയാദയം ഭയാത്। അയം ത്വാ സര്വസ്മാത്പാപാദ്വരണോ വാരയിഷ്യതേ
നിന്നെതിരെ someone ചെയ്ത കൃത്യവും, ഭയവും ഇതു നീക്കും. ഈ സംരക്ഷണം നിന്നെ എല്ലാ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്നും കാക്കും.