തേഷാം ന കശ്ചനാഹോതാ
അവരിൽ ആരും ഹോത്രു എന്ന പാത്രം അല്ല.
യദ്വാ അതിഥിപതിരതിഥീന് പരിവിഷ്യ ഗൃഹാന് ഉപോദൈത്യവഭൃഥമേവ തദുപാവൈതി
അഥവാ, അതിഥികളെ സേവിച്ച ശേഷം, അതിഥിപതി വീട്ടിൽ കടക്കുമ്പോൾ, അവൻ അവഭൃഥം സമീപിക്കുന്നു.
യത്സഭാഗയതി ദക്ഷിണാഃ സഭാഗയതി യദനുതിഷ്ഠത ഉദവസ്യത്യേവ തത്
അവൻ എന്ത് വിഭജിച്ചാലും, അതാണ് ദക്ഷിണ വിഭജിക്കുന്നത്; എന്ത് പ്രവർത്തിച്ചാലും, അതു തന്നെ പൂർത്തിയാക്കുന്നു.
സ ഉപഹൂതഃ പൃഥിവ്യാം ഭക്ഷയത്യുപഹൂതസ്തസ്മിന് യത്പൃഥിവ്യാം വിശ്വരൂപമ്
അവൻ വിളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഭൂമിയിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു; വിളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും അവനിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
സ ഉപഹൂതോഽന്തരിക്ഷേ ഭക്ഷയത്യുപഹൂതസ്തസ്മിന് യദ്ദിവി വിശ്വരൂപമ്
അവൻ വിളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു; വിളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ആകാശത്തിലെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും അവനിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
സ ഉപഹൂതോ ദിവി ഭക്ഷയത്യുപഹൂതസ്തസ്മിന് യദ്ദിവി വിശ്വരൂപമ്
അവൻ വിളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു; വിളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ സ്വർഗ്ഗത്തിലെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും അവനിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
സ ഉപഹൂതോ ദേവേഷു ഭക്ഷയത്യുപഹൂതസ്തസ്മിന് യദ്ദിവി വിശ്വരൂപമ്
അവൻ വിളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ദേവതകളിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു; വിളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ സ്വർഗ്ഗത്തിലെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും അവനിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
സ ഉപഹൂതോ ലോകേഷു ഭക്ഷയത്യുപഹൂതസ്തസ്മിന് യദ്ദിവി വിശ്വരൂപമ്
അവൻ വിളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ലോകങ്ങളിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു; വിളിക്കപ്പെടുമ്പോൾ സ്വർഗ്ഗത്തിലെ എല്ലാ രൂപങ്ങളും അവനിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
സ ഉപഹൂത ഉപഹൂതഃ
അവൻ വിളിക്കപ്പെടുന്നവൻ, വീണ്ടും വിളിക്കപ്പെടുന്നവൻ.
ആപ്നോതീമം ലോകമാപ്നോത്യമുമ്
അവൻ ഈ ലോകവും, ആ ലോകവും പ്രാപിക്കുന്നു.
ജ്യോതിഷ്മതോ ലോകാന് ജയതി യ ഏവം വേദ
ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ പ്രകാശം നിറഞ്ഞ ലോകങ്ങളെ ജയിക്കുന്നു.
യജമാനബ്രാഹ്മണം വാ ഏതദതിഥിപതിഃ കുരുതേ യദാഹാര്യാണി പ്രേക്ഷത ഇദം ഭൂയാ൩ ഇദാ൩ ഇതി
യജമാനനെയോ ബ്രാഹ്മണനെയോ അതിഥിപതി തനിക്കു തുല്യനാക്കുന്നു, ഭക്ഷണം നോക്കുമ്പോൾ, 'ഇത് കൂടുതലാകട്ടെ, കൂടുതലാകട്ടെ' എന്നു ആഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ.
യദാഹ ഭൂയ ഉദ്ധരേതി പ്രാണമേവ തേന വര്ഷീയാംസം കുരുതേ
അവൻ 'കൂടുതൽ കൊണ്ടുവരിക' എന്നു പറഞ്ഞാൽ, അതിനാൽ അവന്റെ ശ്വാസം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നു.
ഉപ ഹരതി ഹവീംഷ്യാ സാദയതി
അവൻ ഹോമദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നു, അവയെ ശാന്തമാക്കുന്നു.
തേഷാമാസന്നാനാമതിഥിരാത്മന് ജുഹോതി
അവരിൽ അടുത്തവരായവരുടെ ഇടയിൽ അതിഥി താനെ തന്നെ സമർപ്പിക്കുന്നു.
സ്രുചാ ഹസ്തേന പ്രാണേ യൂപേ സ്രുക്കാരേണ വഷട്കാരേണ
കൈയിൽ ചമച് പിടിച്ച്, ശ്വാസത്തിൽ, യാഗശിലയിൽ, ചമച് ഉപയോഗിച്ച്, 'വഷട്' വിളിച്ചുകൊണ്ട് സമർപ്പിക്കുന്നു.
ഏതേ വൈ പ്രിയാശ്ചാപ്രിയാശ്ച ര്ത്വിജഃ സ്വര്ഗം ലോകം ഗമയന്തി യദതിഥയഃ
ഇവരിൽ ഇഷ്ടരും അനിഷ്ടരും ആയ യാഗകർ, അതിഥികളെ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
സ യ ഏവം വിദ്വാന് ന ദ്വിഷന്ന് അശ്നീയാന് ന ദ്വിഷതോഽന്നമശ്നീയാന് ന മീമാംസിതസ്യ ന മീമാംസമാനസ്യ
ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ വൈരാഗ്യത്തോടെ ഭക്ഷിക്കരുത്, വൈരമുള്ളവന്റെ അന്നം കഴിക്കരുത്, പരിശോധിക്കാത്തവന്റെ അന്നം കഴിക്കരുത്, പരിശോധിക്കുന്നവന്റെ അന്നവും കഴിക്കരുത്.
സര്വോ വാ ഏഷ ജഗ്ധപാപ്മാ യസ്യാന്നമശ്നന്തി
ആരുടെ അന്നം അവർ കഴിക്കുമ്പോൾ, ആ വ്യക്തിക്ക് മുഴുവൻ പാപവും ലഭിക്കും.
സര്വോ വാ ഏസോഽജഗ്ധപാപ്മാ യസ്യാന്നം നാശ്നന്തി
ആരുടെ അന്നം അവർ കഴിക്കാത്തപക്ഷം, ആ വ്യക്തിയിൽ ഭക്ഷണപാപം ഒന്നും ഉണ്ടാകില്ല.
സര്വദാ വാ ഏഷ യുക്തഗ്രാവാര്ദ്രപവിത്രോ വിതതാധ്വര ആഹൃതയജ്ഞക്രതുര്യ ഉപഹരതി
എല്ലാ സമയത്തും, യുക്തമായ ചങ്ങലയും ഈർപ്പമുള്ള ചാനലും നീട്ടിയ യാഗവും ഉള്ളവൻ സമർപ്പണം നടത്തുന്നു.
പ്രാജാപത്യോ വാ ഏതസ്യ യജ്ഞോ വിതതോ യ ഉപഹരതി
യജ്ഞം സമർപ്പിക്കുന്നവനു വേണ്ടി പ്രജാപതിയുടെ യാഗം നീട്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പ്രജാപതേര്വാ ഏഷ വിക്രമാന് അനുവിക്രമതേ യ ഉപഹരതി
യജ്ഞം സമർപ്പിക്കുന്നവൻ പ്രജാപതിയുടെ പാത പിന്തുടരുന്നു.
യോഽതിഥീനാം സ ആഹവനീയോ യോ വേശ്മനി സ ഗാര്ഹപത്യോ യസ്മിന് പചന്തി സ ദക്ഷിണാഗ്നിഃ
അതിഥികളിൽ ഉള്ളവൻ ആഹവനീയാഗ്നിയാണ്; വീട്ടിൽ ഉള്ളവൻ ഗാർഹപത്യാഗ്നിയാണ്; ആരിൽ അവർ പാചകം ചെയ്യുന്നു, അവൻ ദക്ഷിണാഗ്നിയാണ്.
ഇഷ്ടം ച വാ ഏഷ പൂര്തം ച ഗൃഹാണാമശ്നാതി യഃ പൂര്വോഽതിഥേരശ്നാതി
അതിഥി ഭക്ഷിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് ആരെങ്കിലും ഭക്ഷിച്ചാൽ, അവൻ ചെയ്തതും പൂർത്തിയായതും അവൻ ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
പയശ്ച വാ ഏഷ രസം ച ഗൃഹാണാമശ്നാതി യഃ പൂര്വോഽതിഥേരശ്നാതി
അതിഥി ഭക്ഷിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് ആരെങ്കിലും ഭക്ഷിച്ചാൽ, അവൻ പാലും സാരവും ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
ഊര്ജാം ച വാ ഏഷ സ്ഫാതിം ച ഗൃഹാണാമശ്നാതി യഃ പൂര്വോഽതിഥേരശ്നാതി
അതിഥി ഭക്ഷിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് ആരെങ്കിലും ഭക്ഷിച്ചാൽ, അവൻ പോഷണവും വളർച്ചയും ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
പ്രജാം വാ ഏഷ പശൂംശ്ച ഗൃഹാണാമശ്നാതി യഃ പൂര്വോഽതിഥേരശ്നാതി
അതിഥി ഭക്ഷിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് ആരെങ്കിലും ഭക്ഷിച്ചാൽ, അവൻ സന്തതിയും മൃഗങ്ങളും ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
കീര്തിം വാ ഏഷ യശശ്ച ഗൃഹാണാമശ്നാതി യഃ പൂര്വോഽതിഥേരശ്നാതി
അതിഥി ഭക്ഷിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് ആരെങ്കിലും ഭക്ഷിച്ചാൽ, അവൻ കീർത്തിയും പ്രശസ്തിയും ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
ശ്രിയം വാ ഏഷ സംവിദം ച ഗൃഹാണാമശ്നാതി യഃ പൂര്വോഽതിഥേരശ്നാതി
അതിഥി ഭക്ഷിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് ആരെങ്കിലും ഭക്ഷിച്ചാൽ, അവൻ ഐശ്വര്യവും വിവേകവും ഏറ്റെടുക്കുന്നു.