അമൂന് അശ്വത്ഥ നിഃ ശൃണീഹി ഖാദാമൂന് ഖദിരാജിരമ് । താജദ്ഭങ്ഗ ഇവ ഭജ്യന്താം ഹന്ത്വേനാന് വധകോ വധൈഃ
അശ്വത്തമരമേ, അവരെ വെട്ടിക്കളയൂ; കടിരമരവും അർജുനമരവും അവരെ തിന്നുകളയൂ; അവർ ഉണങ്ങിയ പുല്ലുപോലെ തകർന്നുപോകട്ടെ; വധിക്കാൻ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അവരെ സംഹരിക്കട്ടെ.
പരുഷാന് അമൂന് പരുഷാഹ്വഃ കൃണോതു ഹന്ത്വേനാന് വധകോ വധൈഃ । ക്ഷിപ്രം ശര ഇവ ഭജ്യന്താം ബൃഹജ്ജാലേന സംദിതാഃ
കഠിനന്മാരെ, കഠിനതയുള്ളവൻ കഠിനരാക്കട്ടെ; വധിക്കാൻ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അവരെ സംഹരിക്കട്ടെ; വലിയ വലയിൽ കുടുക്കപ്പെട്ടവരായി, അവർ അമ്പുപോലെ വേഗത്തിൽ തകർന്നുപോകട്ടെ.
അന്തരിക്ഷം ജാലമാസീജ്ജാലദണ്ഡാ ദിശോ മഹീഃ । തേനാഭിധായ ദസ്യൂനാം ശക്രഃ സേനാമപാവപത്
ആകാശത്ത് വല പടർന്നു, വലത്തണ്ടുകൾ ദിക്കുകളിലും ഭൂമിയിലും; അതുകൊണ്ട് ശക്രൻ ദസ്യുക്കളുടെ സൈന്യങ്ങളെ തകർത്തു.
ബൃഹദ്ധി ജാലം ബൃഹതഃ ശക്രസ്യ വാജിനീവതഃ । തേന ശത്രൂന് അഭി സര്വാന് ന്യുബ്ജ യഥാ ന മുച്യാതൈ കതമശ്ചനൈഷാമ്
ശക്തിയുള്ള, കുതിരകളുള്ള ശക്രന്റെ വല വളരെ വലുതാണ്; അതുപയോഗിച്ച് എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും കീഴടക്കൂ, ഒരാളും രക്ഷപ്പെടാതിരിക്കട്ടെ.
ബൃഹത്തേ ജാലം ബൃഹത ഇന്ദ്ര ശൂര സഹസ്രാര്ഘസ്യ ശതവീര്യസ്യ । തേന ശതം സഹസ്രമയുതം ന്യര്ബുദം ജഘാന ശക്രോ ദസ്യൂനാമഭിധായ സേനയാ
നിന്റെ വല വലിയതാണ്, മഹാശക്തിയുള്ള, ആയിരം സമ്മാനങ്ങൾ നേടിയ, നൂറു വീര്യങ്ങൾ ഉള്ള ഇന്ദ്രാ; അതുപയോഗിച്ച് ശക്രൻ നൂറും ആയിരവും പതിനായിരവും ലക്ഷവും ദസ്യുക്കളെ സൈന്യത്തോടെ തകർത്തു.
അയം ലോകോ ജാലമാസീച്ഛക്രസ്യ മഹതോ മഹാന് । തേനാഹമിന്ദ്രജാലേനാമൂംസ്തമസാഭി ദധാമി സര്വാന്
ഈ ലോകം മഹാശക്തിയുള്ള ശക്രന്റെ വലയായി മാറി; ആ ഇന്ദ്രവലത്തിൽ ഞാൻ അവരെല്ലാവരെയും ഇരുട്ടിൽ മൂടുന്നു.
സേദിരുഗ്രാ വ്യൃദ്ധിരാര്തിശ്ചാനപവാചനാ । ശ്രമസ്തന്ദ്രീശ്ച മോഹശ്ച തൈരമൂന് അഭി ദധാമി സര്വാന്
ജ്വരം, ഭയങ്കരമായ വർദ്ധന, ദു:ഖം, പുറത്താക്കൽ, ക്ഷീണം, മന്ദത, മായ എന്നിവകൊണ്ട് ഞാൻ അവരെല്ലാവരെയും മൂടുന്നു.
മൃത്യവേഽമൂന് പ്ര യഛാമി മൃത്യുപാശൈരമീ സിതാഃ । മൃത്യോര്യേ അഘലാ ദൂതാസ്തേഭ്യ ഏനാന് പ്രതി നയാമി ബദ്ധ്വാ
ഈ ശത്രുക്കളെ ഞാൻ മരണത്തിന് സമർപ്പിക്കുന്നു, മരണത്തിന്റെ പാശങ്ങളിൽ കെട്ടി; മരണദൂതന്മാർക്ക്, നാശത്തിന്റെ ദൂതന്മാർക്ക്, ഇവരെ കെട്ടി ഞാൻ കൈമാറുന്നു.
{൨൦} നയതാമൂന് മൃത്യുദൂതാ യമദൂതാ അപോമ്ഭത । പരഃസഹസ്രാ ഹന്യന്താം തൃണേഢ്വേനാന് മത്യം ഭവസ്യ
മരണദൂതന്മാരും യമദൂതന്മാരും ഇവരെ കൊണ്ടുപോകട്ടെ; ആയിരക്കണക്കിന് പേരെ സംഹരിക്കപ്പെടട്ടെ; വധകനേ, നിന്റെ ശക്തിയാൽ അവർ പുല്ലുപോലെ ആകട്ടെ.
സാധ്യാ ഏകം ജാലദണ്ഡമുദ്യത്യ യന്ത്യോജസാ । രുദ്രാ ഏകം വസവ ഏകമാദിത്യൈരേക ഉദ്യതഃ
സാധ്യന്മാർ ഒരു വലത്തണ്ട് ശക്തിയോടെ ഉയർത്തുന്നു; രുദ്രന്മാർ ഒരു വലത്തണ്ട്, വസുക്കൾ ഒരു വലത്തണ്ട്, ആദിത്യന്മാർ ഓരോ വലത്തണ്ട് ശക്തിയോടെ ഉയർത്തുന്നു.
വിശ്വേ ദേവാഃ ഉപരിഷ്ടാദുബ്ജന്തോ യന്ത്വോജസാ । മധ്യേന ഘ്നന്തോ യന്തു സേനാമങ്ഗിരസോ മഹീമ്
എല്ലാ ദേവന്മാരും മുകളിൽ വല പടർത്തുന്നു; അങ്കിരസന്മാർ നടുവിലും ഭൂമിയിലും സൈന്യത്തെ തകർക്കട്ടെ.
വനസ്പതീന് വാനസ്പത്യാന് ഓഷധീരുത വീരുധഃ । ദ്വിപാച്ചതുഷ്പാദിഷ്ണാമി യഥാ സേനാമമൂം ഹനന്
കാടിലെ മരങ്ങൾ, വന്യജീവികൾ, ഔഷധികൾ, പുല്ലുകൾ, രണ്ട് കാലുള്ളവരും നാല് കാലുള്ളവരും, ആ സൈന്യത്തെ തകർക്കാൻ ഞാൻ അയക്കുന്നു.
ഗന്ധര്വാപ്സരസഃ സര്പാന് ദേവാന് പുണ്യജനാന് പിതൄന് । ദൃഷ്ടാന് അദൃഷ്ടാന് ഇഷ്ണാമി യഥാ സേനാമമൂം ഹനന്
ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസ്സുകൾ, പാമ്പുകൾ, ദേവന്മാർ, പുണ്യജന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ, കാണുന്നവരും കാണാത്തവരും, ആ സൈന്യത്തെ തകർക്കാൻ ഞാൻ അയക്കുന്നു.
ഇമ ഉപ്താ മൃത്യുപാശാ യാന് ആക്രമ്യ ന മുച്യസേ । അമുഷ്യാ ഹന്തു സേനായാ ഇദം കൂടം സഹസ്രശഃ
ഇവയാണ് മരണത്തിന്റെ പാശങ്ങൾ; ഇവയിൽ കുടുങ്ങിയാൽ മോചനം ഇല്ല; ഈ ആയിരക്കണക്കിന് കുഴി ആ സൈന്യത്തെ നശിപ്പിക്കട്ടെ.
ഘര്മഃ സമിദ്ധോ അഗ്നിനായം ഹോമഃ സഹസ്രഹഃ । ഭവശ്ച പൃശ്നിബാഹുശ്ച ശര്വ സേനാമമൂം ഹതമ്
അഗ്നിയില് ഉണര്ത്തിയ ഉഷ്ണമായ ഹോമം ആയിരം പ്രാവശ്യം അര്പ്പിക്കുന്നു. ഭവനും പൃശ്നിബാഹുവും ശര്വനും ആ ശത്രുസൈന്യത്തെ തകര്ക്കട്ടെ.
മൃത്യോരാഷമാ പദ്യന്താം ക്ഷുധം സേദിം വധം ഭയമ് । ഇന്ദ്രശ്ചാക്ഷുജാലാഭ്യാം ശര്വ സേനാമമൂം ഹതമ്
അവര് മരണത്തിന്റെ പിടിയിലേക്കും വിശപ്പിലേക്കും ക്ഷയത്തിലേക്കും കൊല്ലലിലേക്കും ഭയത്തിലേക്കും വീഴട്ടെ. ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ രണ്ടു വജ്രങ്ങളാലും ശര്വനേ, ആ ശത്രുസൈന്യത്തെ തകര്ക്കണം.
പരാജിതാഃ പ്ര ത്രസതാമിത്രാ നുത്താ ധാവത ബ്രഹ്മണാ । ബൃഹസ്പതിപ്രനുത്താനാം മാമീഷാം മോചി കശ്ചന
ശത്രുക്കള് തോറ്റു ഭയത്തോടെ ഓടി രക്ഷപ്പെടട്ടെ, ബ്രഹ്മശബ്ദം കൊണ്ട് അവരെ തുരത്തട്ടെ. ബൃഹസ്പതി തള്ളിയവരില് ആരും എന്നെ മോചിപ്പിക്കരുത്.
അവ പദ്യന്താമേഷാമായുധാനി മാ ശകന് പ്രതിധാമിഷുമ് । അഥൈഷാം ബഹു ബിഭ്യതാമിഷവഃ ഘ്നന്തു മര്മണി
അവരുടെ ആയുധങ്ങള് നിലംപതിക്കട്ടെ; എനിക്ക് എതിരെ അമ്പ് ലക്ഷ്യമിടാന് അവര്ക്ക് കഴിയരുത്. അവര് വലിയ ഭയത്തോടെ വിറയച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള് അവരുടെ അമ്പുകള് അവരുടെ തന്നെ പ്രാണസ്ഥാനങ്ങളില് പതിക്കട്ടെ.
സം ക്രോശതാമേനാന് ദ്യാവാപൃഥിവീ സമന്തരിക്ഷം സഹ ദേവതാഭിഃ । മാ ജ്ഞാതാരം മാ പ്രതിഷ്ഠാം വിദന്ത മിഥോ വിഘ്നാനാ ഉപ യന്തു മൃത്യുമ്
അവര് ഒരുമിച്ച് നിലവിളിക്കട്ടെ; ആകാശവും ഭൂമിയും അന്തരീക്ഷവും ദേവതകളുമൊക്കെ അവര്ക്കെതിരെ നിലകൊള്ളട്ടെ. അവര് ബന്ധുക്കളെയും തങ്ങളുടെ സ്ഥലത്തെയും തിരിച്ചറിയരുത്; തടസ്സങ്ങള് അവരെ വേര്പെടുത്തട്ടെ, മരണത്തോട് അവര് അടുക്കട്ടെ.
ദിശശ്ചതസ്രോഽശ്വതര്യോ ദേവരഥസ്യ പുരോഡാശാഃ ശഫാ അന്തരിക്ഷമുദ്ധിഃ । ദ്യാവാപൃഥിവീ പക്ഷസീ ഋതവോഽഭീശവോഽന്തര്ദേശാഃ കിമ്കരാ വാക്പരിരഥ്യമ്
നാല് ദിശകളും ദേവരഥത്തിന്റെ കുതിരകള്; ഹോമപിണ്ടങ്ങള് മുന്ന് ഭാഗം; കുതിരകളുടെ കാളുകള് അന്തരീക്ഷം; മേല്വാതില് യോക്. ദ്യാവാപൃഥിവികള് ചിറകുകള്, ഋതുക്കള് കയറുകള്, ഇടത്തരം പ്രദേശങ്ങള് സേവകര്, വാക്ക് രഥത്തിന്റെ ചുറ്റുവഴി.
സംവത്സരോ രഥഃ പരിവത്സരോ രഥോപസ്ഥോ വിരാഡീഷാഗ്നീ രഥമുഖമ് । ഇന്ദ്രഃ സവ്യഷ്ഠാശ്ചന്ദ്രമാഃ സാരഥിഃ
വത്സരം രഥം, അര്ദ്ധവത്സരം രഥത്തിന്റെ ഇരിപ്പിടം, പ്രകാശമുള്ളവരാണ് രഥത്തിന്റെ മുന്നിലെ അഗ്നികള്. ഇന്ദ്രന് ഇടതുവശം, ചന്ദ്രന് സാരഥി.
ഇതോ ജയേതോ വി ജയ സം ജയ ജയ സ്വാഹാ । ഇമേ ജയന്തു പരാമീ ജയന്താം സ്വാഹൈഭ്യോ ദുരാഹാമീഭ്യഃ । നീലലോഹിതേനാമൂന് അഭ്യവതനോമി
ഇവിടെ നിന്നു ജയിക്കൂ, അതിജയിക്കൂ, ഒന്നാകൂ, വിജയിക്കൂ, സ്വാഹാ! ഇവര് ജയിക്കട്ടെ, എന്റെ ശത്രുക്കള് പരാജയപ്പെടട്ടെ, സ്വാഹാ! നീലചുവപ്പനായി അവരെ ഞാന് കീഴടക്കുന്നു.
കുതസ്തൌ ജാതൌ കതമഃ സോ അര്ധഃ കസ്മാല്ലോകാത്കതമസ്യാഃ പൃഥിവ്യാഃ । വത്സൌ വിരാജഃ സലിലാദുദൈതാം തൌ ത്വാ പൃഛാമി കതരേണ ദുഗ്ധാ
അവര് എവിടുനിന്നാണ് ജനിച്ചത്? ഏതാണ് ആ അര്ദ്ധം? ഏത് ലോകത്തില് നിന്നാണ്, ഭൂമിയുടെ ഏത് ഭാഗത്തില് നിന്നാണ്? വിരാജിന്റെ രണ്ടു കാളക്കുട്ടികള് ജലത്തില് നിന്നുയര്ന്നു; അവയെ ആരാണ് പാല്കൊടുത്തത് എന്ന് ഞാന് ചോദിക്കുന്നു.
യോ അക്രന്ദയത്സലിലം മഹിത്വാ യോനിം കൃത്വാ ത്രിഭുജം ശയാനഃ । വത്സഃ കാമദുഘോ വിരാജഃ സ ഗുഹാ ചക്രേ തന്വഃ പരാചൈഃ
ആ മഹത്വത്തോടെ ജലത്തെ നിലവിളിപ്പിച്ചവന്, ഗര്ഭം സൃഷ്ടിച്ച് മൂന്നു വളവുകളോടെ കിടന്നവന്— ആ മനസ്സിലുള്ളത് നല്കുന്ന കാളക്കുട്ടി വിരാജ്, അവന് തന്റെ രൂപങ്ങള് ഒളിപ്പിച്ചു.
യാനി ത്രീണി ബൃഹന്തി യേഷാം ചതുര്ഥം വിയുനക്തി വാചമ് । ബ്രഹ്മൈനദ്വിദ്യാത്തപസാ വിപശ്ചിദ്യസ്മിന്ന് ഏകം യുജ്യതേ യസ്മിന്ന് ഏകമ്
ആ മൂന്നു വലിയവരില് നാലാമന് വാക്ക് വിഭജിക്കുന്നു—വിദ്വാന് ഈ രഹസ്യം തപസ്സും ജ്ഞാനവും കൊണ്ട് അറിയണം; അതില് ഒന്നാണ് ചേര്ന്നിരിക്കുന്നത്, അതിലാണ് ഒന്നുള്ളത്.
ബൃഹതഃ പരി സാമാനി ഷഷ്ഠാത്പഞ്ചാധി നിര്മിതാ । ബൃഹദ്ബൃഹത്യാ നിര്മിതം കുതോഽധി ബൃഹതീ മിതാ
മഹതിന്റെ ചുറ്റും സാമഗാനങ്ങള് ആറില് അഞ്ചു മുകളില് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. വലിയത് വലിയതില് നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; വലിയ ഛന്ദസ്സിന്റെ അളവ് എവിടുനിന്നാണ്?
ബൃഹതീ പരി മാത്രായാ മാതുര്മാത്രാധി നിര്മിതാ । മായാ ഹ ജജ്ഞേ മായായാ മായായാ മാതലീ പരി
വലിയ ഛന്ദസ് അളവിന്റെ അളവിലാണ്, അമ്മയുടെ അളവിന് മുകളില് നിര്മ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. മായയില് നിന്ന് മായ ജനിച്ചു; മായയുടെ ചുറ്റും മാതലി ഉണ്ട്.
വൈശ്വാനരസ്യ പ്രതിമോപരി ദ്യൌര്യാവദ്രോദസീ വിബബാധേ അഗ്നിഃ । തതഃ ഷഷ്ഠാദാമുതോ യന്തി സ്തോമാ ഉദിതോ യന്ത്യഭി ഷഷ്ഠമഹ്നഃ
വൈശ്വാനരന്റെ രൂപത്തില് ദ്യു ലോകം ഭൂമിയെയും അന്തരീക്ഷത്തെയും അമര്ത്തി; അഗ്നി അവയെ നിയന്ത്രിച്ചു. ആറാമതില് നിന്ന് സ്തോത്രങ്ങള് പുറപ്പെടുന്നു; ഉദിച്ചവ ആറാമത്തെ ദിവസത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
ഷട് ത്വാ പൃച്ഛാമ ഋഷയഃ കശ്യപേമേ ത്വം ഹി യുക്തം യുയുക്ഷേ യോഗ്യം ച । വിരാജമാഹുര്ബ്രഹ്മണഃ പിതരം താം നോ വി ധേഹി യതിധാ സഖിഭ്യഃ
ആറ് ചോദ്യങ്ങള് ഞങ്ങള് ചോദിക്കുന്നു, കശ്യപമുനിയേ, നീ യോഗ്യനാണ്, യോജിപ്പിക്കേണ്ടതെല്ലാം നീ യോജിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിരാജ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ പിതാവാണെന്ന് പറയുന്നു; അതു ഞങ്ങള്ക്ക് സ്നേഹിതരായി പങ്കിടാന് അനുവദിക്കണം.
യാം പ്രച്യുതാമനു യജ്ഞാഃ പ്രച്യവന്ത ഉപതിഷ്ഠന്ത ഉപതിഷ്ഠമാനാമ് । യസ്യാ വ്രതേ പ്രസവേ യക്ഷമേജതി സാ വിരാഡൃഷയഃ പരമേ വ്യോമന്
അവള് വിട്ടുപോയാല് യാഗങ്ങള് അവളെ പിന്തുടരുന്നു, സമീപിക്കുന്നവളെ സമീപിക്കുന്നു; അവളുടെ വ്രതത്തിലും പ്രേരണയിലും യക്ഷന് ചലിക്കുന്നു—അവളാണ് പരമാകാശത്തിലെ വിരാജ്, ഋഷികള്.