അയം യോ ഭൂരിമൂലഃ സമുദ്രമവതിഷ്ഠതി । ദര്ഭഃ പൃഥിവ്യാ ഉത്ഥിതോ മന്യുശമന ഉച്യതേ
അനേകം വേരുകളുള്ള ഈ ദർഭ പുല്ല് സമുദ്രത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഉദിച്ച ദർഭ പുല്ല് കോപം ശമിപ്പിക്കുന്നതെന്നു പറയുന്നു.
വി തേ ഹനവ്യാം ശരണിം വി തേ മുഖ്യാം നയാമസി । യഥാവശോ ന വാദിഷോ മമ ചിത്തമുപായസി
നിന്റെ നാശകരമായ ആയുധം ഞങ്ങൾ അകറ്റുന്നു, പ്രധാന ആയുധവും മാറ്റുന്നു; നീ എനിക്കെതിരെ സംസാരിക്കാതിരിക്കാൻ, എന്റെ മനസ്സ് നിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ വരട്ടെ.
അസ്ഥാദ്ദ്യൌരസ്ഥാത്പൃഥിവ്യസ്ഥാദ്വിശ്വമിദം ജഗത്। അസ്ഥുര്വൃക്ഷാ ഊര്ധ്വസ്വപ്നാസ്തിഷ്ഠാദ്രോഗോ അയം തവ
ആകാശത്തുനിന്നും ഭൂമിയില്നിന്നും ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാം വസ്തുക്കളിൽനിന്നും — മരങ്ങൾ നേരെ നിൽക്കുന്നു, സ്വപ്നം കാണുന്നപോലെ നില്ക്കുന്നു; ഈ രോഗം നിന്നിൽനിന്ന് മാറിപ്പോകട്ടെ.
ശതം യാ ഭേഷജാനി തേ സഹസ്രം സംഗതാനി ച । ശ്രേഷ്ഠമാസ്രാവഭേഷജം വസിഷ്ഠം രോഗനാശനമ്
നിനക്കു നൂറ് ഔഷധങ്ങൾ ഉണ്ട്, ആയിരം കൂടിച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു; അതിൽ ഏറ്റവും നല്ലതും, രോഗം നശിപ്പിക്കുന്നതുമായ ഔഷധം ഒഴുകി വരട്ടെ.
രുദ്രസ്യ മൂത്രമസ്യമൃതസ്യ നാഭിഃ । വിഷാണകാ നാമ വാ അസി പിതൄണാം മൂലാദുത്ഥിതാ വാതീകൃതനാശനീ
നീ രുദ്രന്റെ മൂത്രം, അമൃതത്തിന്റെ നാഭി; നിന്റെ പേര് വിഷാണകാ, പിതാക്കന്മാരുടെ വേരിൽനിന്ന് ഉദിച്ചവൾ, വായുവാൽ ഉണ്ടാകുന്ന രോഗം നശിപ്പിക്കുന്നവൾ.
പരോഽപേഹി മനസ്പാപ കിമശസ്താനി ശംസസി । പരേഹി ന ത്വാ കാമയേ വൃക്ഷാം വനാനി സം ചര ഗൃഹേഷു ഗോഷു മേ മനഃ
ദുഷ്ടചിന്തകളേ, നീ അകന്നു പോവു! നീ എന്തിനാണ് ദോഷം പറയുന്നത്? നീ പോ, ഞാൻ നിന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. നീ കാടുകളിലും മരങ്ങളിലുമാണ് സഞ്ചരിക്കുക; എന്റെ മനസ്സ് വീട്ടിലും പശുക്കളോടൊപ്പം പാർക്കട്ടെ.
അവശസാ നിഃശസാ യത്പരാശസോപാരിമ ജാഗ്രതോ യത്സ്വപന്തഃ । അഗ്നിര്വിശ്വാന്യപ ദുഷ്കൃതാന്യജുഷ്ടാന്യാരേ അസ്മദ്ദധാതു
എന്ത് ശത്രുതയും, എന്ത് മേൽക്കോയ്മയും, ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും ഉറക്കത്തിൽപോലും, നീ പുറത്താക്കണം, നീ അകറ്റണം; അഗ്നി എല്ലാ ദുഷ്കൃത്യങ്ങളും, ഞങ്ങൾ ഇഷ്ടപ്പെടാത്തവയെ, ഞങ്ങളിൽനിന്ന് ദൂരെയാക്കി കളയട്ടെ.
യദിന്ദ്ര ബ്രഹ്മണസ്പതേഽപി മൃഷാ ചരാമസി । പ്രചേതാ ന ആങ്ഗിരസോ ദുരിതാത്പാത്വംഹസഃ
ഇന്ദ്രേ, വാക്കിന്റെ അധിപനേ, ഞങ്ങൾ തെറ്റായി പ്രവർത്തിച്ചാലും, പ്രജ്ഞാനികൾ ആയ ആംഗിരസന്മാർ ഞങ്ങളെ ദുരിതവും പാപവും നിന്നു രക്ഷിക്കട്ടെ.
യോ ന ജീവോഽസി ന മൃതോ ദേവാനാമമൃതഗര്ഭോഽസി സ്വപ്ന । വരുണാനീ തേ മാതാ യമഃ പിതാരരുര്നാമാസി
നീ ജീവനും അല്ല, മരിച്ചവനും അല്ല, ദേവന്മാരിൽ അമൃതം നിറഞ്ഞ ഗർഭം, സ്വപ്നമേ; വരുണാനി നിന്റെ അമ്മ, യമൻ അച്ഛൻ, നിന്റെ പേര് അരരു.
വിദ്മ തേ സ്വപ്ന ജനിത്രം ദേവജാമീനാം പുത്രോഽസി യമസ്യ കരണഃ । അന്തകോഽസി മൃത്യുരസി തം ത്വാ സ്വപ്ന തഥാ സം വിദ്മ സ നഃ സ്വപ്ന ദുഷ്വപ്ന്യാത്പാഹി
സ്വപ്നമേ, നിന്റെ ഉത്ഭവം ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു, നീ ദൈവീക മാതാക്കളുടെ മകനാണ്, യമന്റെ ദൂതൻ; നീ അന്തകൻ, നീ മരണം. ഇങ്ങനെ ഞങ്ങൾ നിന്നെ അറിയുന്നു, സ്വപ്നമേ; ദുഷ്ടസ്വപ്നങ്ങളിൽനിന്ന് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണേ.
യഥാ കലാം യഥാ ശഫം യഥര്ണം സംനയന്തി । ഏവാ ദുഷ്വപ്ന്യം സര്വം ദ്വിഷതേ സം നയാമസി
ഒരു ഭാഗം, കുരു, അസ്ഥി ഇവയെ എങ്ങനെ ചേർക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ എല്ലാ ദുഷ്ടസ്വപ്നങ്ങളും ഞങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് ശത്രുക്കളിൽ കൊണ്ടുപോകുന്നു.
അഗ്നിഃ പ്രാതഃസവനേ പാത്വസ്മാന് വൈശ്വാനരോ വിശ്വകൃദ്വിശ്വശംഭൂഃ । സ നഃ പാവകോ ദ്രവിണേ ദധാത്വായുഷ്മന്തഃ സഹഭക്ഷാഃ സ്യാമ
സകലത്തിന്റെയും സ്രഷ്ടാവും സുഖം നൽകുന്നവനും ആയ അഗ്നി, പ്രഭാതസമയത്ത് ഞങ്ങളെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കട്ടെ; ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവൻ ഞങ്ങൾക്കു സമ്പത്ത് നൽകട്ടെ, ഞങ്ങൾ ദീർഘായുസ്സോടെ ഒരുമിച്ച് ആഹാരം പങ്കിടുന്നവരാകട്ടെ.
വിശ്വേ ദേവാ മരുത ഇന്ദ്രോ അസ്മാന് അസ്മിന് ദ്വിതീയേ സവനേ ന ജഹ്യുഃ । ആയുഷ്മന്തഃ പ്രിയമേഷാം വദന്തോ വയം ദേവാനാം സുമതൌ സ്യാമ
എല്ലാ ദേവന്മാരും, മരുതുകളും, ഇന്ദ്രനും, ഈ രണ്ടാം സമയത്ത് ഞങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കരുത്; അവർക്കു പ്രിയമായത് പറയുന്നവരായി, ദേവന്മാരുടെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ദീർഘായുസ്സോടെ ജീവിക്കട്ടെ.
ഇദം തൃതീയം സവനം കവീനാമൃതേന യേ ചമസമൈരയന്ത । തേ സൌധന്വനാഃ സ്വരാനശാനാഃ സ്വിഷ്ടിം നോ അഭി വസ്യോ നയന്തു
ഇത് ജ്ഞാനികൾക്കുള്ള മൂന്നാം സമർപ്പണമാണ്, അവർ അമൃതം നിറച്ച പാത്രം പൂരിപ്പിച്ചു; സൗധൻവനാ വംശജർ, പ്രകാശമുള്ളവരും വൃദ്ധിയില്ലാത്തവരും, ഞങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ സമർപ്പണം നൽകട്ടെ.
ശ്യേനോഽസി ഗായത്രച്ഛന്ദാ അനു ത്വാ രഭേ । സ്വസ്തി മാ സം വഹാസ്യ യജ്ഞസ്യോദൃചി സ്വാഹാ
നീ ശ്യേനൻ, ഗായത്രീ ചന്ദസ്സോടുകൂടിയവൻ; ഞാൻ നിന്നെ പിടിക്കുന്നു. യജ്ഞത്തിന്റെ ഉന്നതപഥത്തിൽ നീ എനിക്ക് ക്ഷേമം കൊണ്ടുവരണമേ. സ്വാഹാ!
ഋഭുരസി ജഗച്ഛന്ദാ അനു ത്വാ രഭേ । സ്വസ്തി മാ സം വഹാസ്യ യജ്ഞസ്യോദൃചി സ്വാഹാ
നീ ഋഭു, ജഗതീ ചന്ദസ്സോടുകൂടിയവൻ; ഞാൻ നിന്നെ പിടിക്കുന്നു. യജ്ഞത്തിന്റെ ഉന്നതപഥത്തിൽ നീ എനിക്ക് ക്ഷേമം കൊണ്ടുവരണമേ. സ്വാഹാ!
വൃഷാസി ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദാ അനു ത്വാ രഭേ । സ്വസ്തി മാ സം വഹാസ്യ യജ്ഞസ്യോദൃചി സ്വാഹാ
നീ കാള, ത്രിഷ്ടുപ് ചന്ദസ്സോടുകൂടിയവൻ; ഞാൻ നിന്നെ പിടിക്കുന്നു. യജ്ഞത്തിന്റെ ഉന്നതപഥത്തിൽ നീ എനിക്ക് ക്ഷേമം കൊണ്ടുവരണമേ. സ്വാഹാ!
നഹി തേ അഗ്നേ തന്വഃ ക്രൂരമാനംശ മര്ത്യഃ । കപിര്ബഭസ്തി തേജനം സ്വം ജരായു ഗൌരിവ
അഗ്നേ, ഒരു മനുഷ്യനും നിന്റെ രൂപത്തിന് ദോഷം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല; നീ കുരങ്ങൻപോലെയാണ്, നീ നിന്റെ സ്വന്തം സന്തതിയെ തിന്നുന്നവൻ, പശു തന്റെ പിറപ്പുപോടു പോലെ.
മേഷ ഇവ വൈ സം ച വി ചോര്വച്യസേ യദുത്തരദ്രാവുപരശ്ച ഖാദതഃ । ശീര്ഷ്ണാ ശിരോഽപ്സസാപ്സോ അര്ദയന്ന് അംശൂന് ബഭസ്തി ഹരിതേഭിരാസഭിഃ
ആടുപോലെ, നീ പ്രശംസിക്കപ്പെടുകയും വിളിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു, മേൽനക്കവും കീഴ്നക്കവും ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ; നിന്റെ തല കൊണ്ട് നീ ജലത്തിന്റെ തലകളെ തല്ലുന്നു, പച്ച ജ്വാലകളാൽ തന്തുക്കളെ തിന്നുന്നു.
സുപര്ണാ വാചമക്രതോപ ദ്യവ്യാഖരേ കൃഷ്ണാ ഇഷിരാ അനര്തിഷുഃ । നി യന് നിയന്തി ഉപരസ്യ നിഷ്കൃതിം പുരൂ രേതോ ദധിരേ സൂര്യശ്രിതഃ
പക്ഷികൾ വാക്ക് ഉച്ചരിക്കുന്നു, കറുത്തവൾ വയലിൽ കരയുന്നു; അവർ മേലുള്ള ഭാഗം മാറ്റുന്നു, അനേകം വിത്തുകൾ സൂര്യനിൽ ആശ്രയിച്ച് വയ്ക്കുന്നു.
ഹതം തര്ദം സമങ്കമാഖുമശ്വിനാ ഛിന്തം ശിരോ അപി പൃഷ്ടീഃ ശൃണീതമ് । യവാന് നേദദാന് അപി നഹ്യതം മുഖമഥാഭയം കൃണുതം ധാന്യായ
അശ്വിനികൾ, ടർഡ, സമങ്ക, ആഖുമു എന്നിങ്ങനെയുള്ള കീടങ്ങളെ തകർക്കൂ; അവയുടെ തലയും പുറവും തകർക്കൂ, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കൂ. അവയുടെ വായ് തുറക്കാതിരിക്കുക, ഞങ്ങളെ ബാധിക്കാതിരിക്കുക; ഞങ്ങൾക്ക് ഭയമില്ലാതെ ധാന്യസമൃദ്ധി നൽകൂ.
തര്ദ ഹൈ പതങ്ഗ ഹൈ ജഭ്യ ഹാ ഉപക്വസ । ബ്രഹ്മേവാസംസ്ഥിതം ഹവിരനദന്ത ഇമാന് യവാന് അഹിംസന്തോ അപോദിത
ടർഡയും പടങ്കയും ജഭ്യയും ഉപക്വസയും എല്ലാം ഒരു പോലെ കീടങ്ങളാണ്. ബ്രാഹ്മണന്റെ ആലയം പോലെ, ഇവർ സ്പർശിക്കാത്ത യവധാന്യങ്ങൾ അക്ഷതമായിരിക്കുക.
തര്ദാപതേ വഘാപതേ തൃഷ്ടജമ്ഭാ ആ ശൃണോത മേ । യ ആരണ്യാ വ്യദ്വരാ യേ കേ ച സ്ഥ വ്യദ്വരാസ്താന്ത്സര്വാന് ജമ്ഭയാമസി
ടർഡയുടെ അധിപനേ, വഘയുടെ അധിപനേ, കഠിനമായ പല്ലുള്ളവനേ, എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കൂ. കാട്ടിലെ എല്ലാ കീടങ്ങളെയും, മറ്റ് എല്ലാ കീടങ്ങളെയും ഞങ്ങൾ കീഴടക്കുന്നു.
വായോഃ പൂതഃ പവിത്രേണ പ്രത്യങ്സോമോ അതി ദ്രുതഃ । ഇന്ദ്രസ്യ യുജഃ സഖാ
വായുവിന്റെ ശുദ്ധീകരണത്തിലൂടെ ശുദ്ധമായ സോമം വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോവുന്നു; ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ചേർന്ന സ്നേഹിതനാണ് അവൻ.
ആപോ അസ്മാന് മാതരഃ സൂദയന്തു ഘൃതേന നോ ഘൃതപ്വഃ പുനന്തു । വിശ്വം ഹി രിപ്രം പ്രവഹന്തി ദേവീരുദിദാഭ്യഃ ശുചിരാ പൂത ഏമി
നമ്മുടെ അമ്മകളായ ജലങ്ങൾ ഞങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കട്ടെ; നെയ്യിൽ സമൃദ്ധിയുള്ളവ, ഞങ്ങളെ നെയ്യാൽ ശുദ്ധമാക്കട്ടെ. ദൈവീകമായ ജലങ്ങൾ എല്ലാ മലിനതയും ഒഴുക്കിക്കളയുന്നു; ശുദ്ധരായ ദേവതകളേ, ഞാൻ ശുദ്ധനായി നിങ്ങളുടെ അടുക്കൽ വരുന്നു.
യത്കിം ചേദം വരുണ ദൈവ്യേ ജനേഽഭിദ്രോഹം മനുഷ്യാശ്ചരന്തി । അചിത്ത്യാ ചേത്തവ ധര്മ യുയോപിമ മാ നസ്തസ്മാദേനസോ ദേവ രീരിഷഃ
വരുണാ, ദൈവീക ജനങ്ങളിൽ മനുഷ്യർ അറിയാതെ അല്ലെങ്കിൽ ഉദ്ദേശപൂർവ്വം ചെയ്യുന്ന ഏത് പാപവും, നീ അതിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ മോചിപ്പിക്കണം; ദേവാ, ആ പാപത്തിന്റെ ഫലമായി ഞങ്ങൾ ദുരിതം അനുഭവിക്കേണ്ടതില്ല.
ഉത്സൂര്യോ ദിവ ഏതി പുരോ രക്ഷാംസി നിജൂര്വന് । ആദിത്യഃ പര്വതേഭ്യോ വിശ്വദൃഷ്ടോ അദൃഷ്ടഹാ
സൂര്യൻ ആകാശത്തിന്റെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ഉദിക്കുന്നു, മുന്നിൽ രാക്ഷസന്മാരെ തുരത്തുന്നു; എല്ലാ പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന ആദിത്യൻ, മലകളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ദുഷ്ടരെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
നി ഗാവോ ഗോഷ്ഠേ അസദന് നി മൃഗാസോ അവിക്ഷത । ന്യൂര്മയോ നദീനാം ന്യദൃഷ്ടാ അലിപ്സത
പശുക്കൾ പശുവളപ്പിൽ വിശ്രമിച്ചു, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ പിന്മാറി; നദികളുടെ ജലം കുറയുകയും, കാണാനാകാത്ത ജീവികൾ അപ്രത്യക്ഷമാകുകയും ചെയ്തു.
ആയുര്ദദം വിപശ്ചിതം ശ്രുതാം കണ്വസ്യ വീരുധമ് । ആഭാരിഷം വിശ്വഭേഷജീമസ്യാദൃഷ്ടാന് നി ശമയത്
ജീവനും ജ്ഞാനവും പ്രശസ്തമായ കണ്വയുടെ ഔഷധിയും ഞാൻ കൊണ്ടുവന്നു; എല്ലാ രോഗശമന ഔഷധങ്ങളും ഞാൻ കൊണ്ടുവന്നു—അവ കാണാനാകാത്ത ദോഷങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കട്ടെ.
ദ്യൌശ്ച മ ഇദം പൃഥിവീ ച പ്രചേതസൌ ശുക്രോ ബൃഹന് ദക്ഷിണയാ പിപര്തു । അനു സ്വധാ ചികിതാം സോമോ അഗ്നിര്വായുര്നഃ പാതു സവിതാ ഭഗശ്ച
ആകാശവും ഭൂമിയും, ജ്ഞാനമുള്ളവ, അവരുടെ പ്രകാശമുള്ള വലതുകൈകൊണ്ട് ഇതിനെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ; സോമനും അഗ്നിയും വായുവും സവിതാവും ഭാഗവാനും ക്രമത്തിൽ ഞങ്ങളെ കാക്കട്ടെ.