ഒരു വിശുദ്ധ യാഗവേദിയിലെ കാഴ്ചയാണ് ഇത്. പശുക്കളോടൊപ്പം, ദേവതകളുടെ അനുഗ്രഹത്തോടുകൂടി അവളെ തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ദുഷ്ടശക്തികളും, മായാജാലങ്ങളും അവരെ സ്പർശിക്കരുതേ എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചുകൊണ്ട്, അവളുടെ സ്വന്തം നിലത്തും ആരോഗ്യത്തോടെ രാജാവായി ഭരിക്കട്ടെ എന്ന ആശംസയും ഉച്ചരിക്കുന്നു. സത്യത്തോടുകൂടി കുടിരക്കാരനും, മനസ്സോടെ ഹിതചിന്തകനും, യാഗപാചകത്തിനുള്ള അഗ്നിവേദി മുന്നിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ശുദ്ധവും വിശുദ്ധവുമായ വിഭവം, സ്ത്രീയെ അഭ്യർത്ഥിച്ച് ദേവതകൾക്കായി അവിടെ ഒരുക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. അദിതിയുടെ രണ്ടാമത്തെ കൈപോലെയുള്ള ഈ കശായംചുമക്കാനുള്ള കരണ്ടി, സപ്തർഷിമാർ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. അവൻ പായസം വിഭജിക്കേണ്ട അവയവങ്ങൾ അറിയട്ടെ; കരണ്ടി അതിനെ യാഗവേദിയുടെ നടുവിൽ ക്രമീകരിക്കട്ടെ. അന്നം പാകം ചെയ്തിട്ടുള്ള ഹവിസ്സായി ദേവതകൾ സമീപിക്കട്ടെ; അഗ്നിയിൽ നിന്നും ഒഴുകിയെത്തി വീണ്ടും ഇവിടെ ഇരിക്കട്ടെ. സോമയാൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട്, ബ്രാഹ്മണരുടെ വയറ്റിൽ അഭയം പ്രാപിക്കട്ടെ; ഋഷിപുത്രന്മാരായ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ഒരു ദോഷവും സംഭവിക്കരുതെന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. രാജാവ് സോമൻ, ഇവർക്കു ജ്ഞാനം നൽകട്ടെ; സുന്ദരമായ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കുന്നവ, അനുഗ്രഹപൂർവ്വം സമീപിക്കണം. തപസ്സിൽ ജനിച്ച ഋഷികളും അവരുടെ സന്തതികളും, ഈ യാഗപാചകത്തേക്കു ആദരപൂർവ്വം ക്ഷണിക്കുന്നു. ശുദ്ധവും, ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടതുമായ, യാഗയോഗ്യമായ സ്ത്രീകളെ ബ്രാഹ്മണരുടെ കൈകളിൽ സമർപ്പിക്കുന്നു. ഞാൻ നിങ്ങളെ അനുഷ്ഠാനത്തിനായി അഭിഷേകിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ ഇന്ദ്രനും മരുത്തുകളും നിറവേറ്റട്ടെ. ഇത് എന്റെ പ്രകാശവും, അമൃതവും, പൊന്നും, പാകം ചെയ്ത അന്നവും, കർഷകഭൂമിയിലെ കാമധേനുവുമാണ്. ഈ സമ്പത്ത് ബ്രാഹ്മണുകളിൽ ഞാൻ നിക്ഷേപിക്കുന്നു; പിതൃമാർഗം സ്വർഗത്തിലേക്കുള്ള പാത ഞാൻ ഒരുക്കുന്നു. തൊലി അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കുക, ജാതവേദസേ; പുറംചൊവ്വ അകറ്റുക. ഗൃഹസ്ഥന്റെ ഭാഗം ഞങ്ങൾ കേട്ടിരിക്കുന്നു; നിരൃതി എന്ന ദുഷ്ടശക്തിക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയ ഭാഗം അറിയുന്നു. ശ്രമിച്ചവർക്കും, പാചകക്കാരനും, ഹവിയർപ്പിച്ചവർക്കും സ്വർഗപഥം അറിയുക; അവരെ സ്വർഗത്തിലേക്കുള്ള ഉയർന്ന പാതയിലേക്ക് ഉയർത്തുക. ഏറ്റവും ഉന്നതമായ ആകാശത്തിൽ എത്തുന്ന പാതയിലൂടെയാണ് ഈ യാത്ര. അധ്വര്യുവേ, ആട്ടിൻ വായ് ശുദ്ധീകരിക്കുക; അതിനെ നെയ്യിനായി യോഗ്യമായി മാറ്റുക. നെയ്യാൽ അതിന്റെ എല്ലാ അവയവങ്ങളും അഭിഷേകിക്കുക; പിതൃമാർഗം, സ്വർഗപഥം ഞാൻ ഒരുക്കുന്നു. ആട്ടേ, ഇവർക്കായി ദുഷ്ടാത്മാവിനെ അകറ്റുക; സുന്ദരമായി സംസാരിക്കുന്നവ, അനുഗ്രഹപൂർവ്വം സമീപിക്കുക. ആദി പിതാക്കന്മാർ, ഋഷിപുത്രന്മാർ, ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ദോഷം സംഭവിക്കരുത്. ഋഷിപുത്രന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്നു നിന്നെ, പായസേ, ഞാൻ വയ്ക്കുന്നു; ഇവിടെ മറ്റു ഋഷിപുത്രന്മാരും ഉണ്ട്. അഗ്നി എന്റെ രക്ഷകനാണ്; മരുത്ത്ഗണങ്ങളും ദേവതകളും പാകം ചെയ്ത അന്നത്തെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ. യാഗം എപ്പോഴും സമൃദ്ധിയുള്ളതും, സ്ത്രൈണവും, ധനസമ്പത്തിന്റെ ആധാരവുമാണ്. സന്താനവും, അമൃതവും, ദീർഘായുസും, സമൃദ്ധിയുമുള്ള ധനം എല്ലാം ഒരുമിച്ച് ലഭിക്കട്ടെ. നീ സ്വർഗീയമായ കാളയാണ്; ഋഷികൾക്കു, അവരുടെ സന്തതികൾക്കു പോകുക. ധാർമികരുടെ ലോകത്ത്, അവിടെയാണു ഞങ്ങൾ ഒരുക്കിയ ഹവിസ്സിന്റെ സ്ഥാനം. എല്ലാവരും ഒന്നായി ചേരുക, ക്രമത്തിൽ മുന്നേറുക; അഗ്നേ, ദേവതകളുടെ പാത ഒരുക്കുക. ഈ നല്ല കർമ്മങ്ങളോടൊപ്പം യാഗപഥം പിന്തുടർന്ന്, ഏഴു കിരണങ്ങളുള്ളവൻ കഴിയുന്ന സ്വർഗത്തിലേക്ക് നാം എത്തട്ടെ. ദേവതകൾ യാഗപാചകം ചെയ്ത്, പ്രകാശത്തോടുകൂടി സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്ന ആ പാതയിലൂടെയാണ് നാം ധാർമികരുടെ ലോകത്തേക്ക്, ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നത്. ഇപ്പോൾ, ഭവയേയും സർവനെയും വിനീതമായി അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു: ദയയോടെ സമീപിക്കണം, ദോഷം വരുത്തരുത്. ജീവികളുടെ, പശുക്കളുടെ അധിപതികളേ, നമസ്കാരം. എറിഞ്ഞ കുന്തം വിട്ടയക്കരുത്; ഞങ്ങളെയും, ഇരുപാദികളെയും, നാൽപ്പാദികളെയും ഹാനിക്കരുത്. നായയുടെയും കൂരക്കയുടെയും, ചണ്ടാളന്മാരുടെയും, കഴുകൻപക്ഷികളുടെയും, കരുത്തൻ കാക്കകളുടെയും ശരീരങ്ങൾ ഹാനിക്കരുത്. പശുക്കളുടെ അധിപതിയായവ, ഈ ഈച്ചകൾ നിന്റെ പക്ഷികളാണ്; ഞങ്ങളെ ദുഷ്ടശക്തികൾ കണ്ടെത്തരുതെന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. നിന്റെ നിലവിളിക്കും, ശ്വാസത്തിനും, നിന്റെ വേരുകൾക്കും ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു. ആയിരം കണ്ണുള്ള, അമൃതസ്വരൂപിയായ രുദ്രനേ, വന്ദനം. കിഴക്കിലും, വടക്കിലും, താഴെ, മുകളിലും, എല്ലാ ദിശകളിലും, ആകാശത്തിലും, അന്തരീക്ഷത്തിലും നിനക്ക് ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു. ഭവയുടെ വായ്ക്കും, കണ്ണുകൾക്കും, ത്വക്കിനും, രൂപത്തിനും, ദർശനത്തിനും, പടിഞ്ഞാറൻ രൂപത്തിനും നമസ്കാരം. നിന്റെ അവയവങ്ങൾക്കും, വയറ്റിനും, നാവിനും, വായ്ക്കും, പല്ലുകൾക്കും, സുഗന്ധത്തിനും നമസ്കാരം. നീലക്കൊമ്പൻ, ആയിരം കണ്ണുള്ള, വേഗത്തിൽ ചലിക്കുന്ന, അർദ്ധവീരനായ രുദ്രന്റെ ആയുധത്തോട് ഞങ്ങൾ എതിര്ക്കരുത്. ഭവൻ നമ്മെ എല്ലാ ദിശകളിലും വെള്ളം പോലെ, അഗ്നി പോലെ ചുറ്റി സംരക്ഷിക്കട്ടെ; ഭവൻ നമ്മെ ആക്രമിക്കരുത്; അവനോടു വിനയം. നാലു പ്രാവശ്യം, എട്ട് പ്രാവശ്യം, പത്ത് പ്രാവശ്യം ഭവയ്ക്കും, ജീവികളുടെ അധിപതിക്കുമാണ് ഞങ്ങളുടെ നമസ്കാരം. നിന്റെ ഈ അഞ്ചു സൃഷ്ടികൾ: പശു, കുതിര, മനുഷ്യൻ, ആട് എന്നിങ്ങനെ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. നിന്റെ നാലു ദിശകളും, ആകാശവും, ഭൂമിയും, ഈ ഉഗ്രമായ അന്തരീക്ഷവും—ഇതെല്ലാം നിനക്കാണ്; ഭൂമിയിൽ ശ്വസിക്കുന്ന എല്ലാം നിന്റെതാണ്. നിന്റെ വിശാല പാത്രം ഭൂമിയാണ്, അതിൽ എല്ലാ ലോകങ്ങളും വസിക്കുന്നു. ജീവികളുടെ അധിപതിയായവ, ദയവായി ഞങ്ങളോട് കരുണ കാണിക്കണം; നമസ്കാരം. ദൂരെയുള്ള നിലവിളിക്കുന്നവരും, ഉയിർച്ചൊരിയുന്നവരും, ഭയങ്കരമായ രോമമുള്ളവരും അകലെ ഇരിക്കട്ടെ. നീ പച്ചക്കൊമ്പ്, പൊന്നുപൊലിഞ്ഞ, ആയിരം പേർക്ക് പ്രഹരിക്കുന്ന, നൂറുപേർ കൊല്ലുന്ന, കൊമ്പുള്ള വില്ലാണ് കൈവശം വയ്ക്കുന്നത്. രുദ്രന്റെ ബാണം ദിവ്യായുധം; അതിനും, അതു ലക്ഷ്യമിടുന്ന ദിശയ്ക്കും നമസ്കാരം. രുദ്രനേ, നിന്നെ ഹാനിക്കാനോ, ദോഷം ചെയ്യാനോ ശ്രമിക്കുന്നവരെ, അവൻ തന്നെ പിൻവശം ആക്രമിക്കട്ടെ. ഭവയെയും രുദ്രനെയും, ഒരുമിച്ച്, ശക്തിയോടെ, ഉഗ്രതയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരെ, അവരുടെ ആയുധം ലക്ഷ്യമിടുന്ന ദിശയെയും ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു. സമീപിക്കുന്നവർക്കും, പിന്മാറുന്നവർക്കും, നില്ക്കുന്നവർക്കും, ഇരിക്കുന്നവർക്കും, രുദ്രനേ, നമസ്കാരം. വൈകുന്നേരത്തും, രാവിലെയും, രാത്രിയും, പകലും, ഭവയുടെയും സർവയുടെയും, ഇരുവരുടെയും നമസ്കാരം. ആയിരം കണ്ണുള്ള, എല്ലാം കാണുന്ന രുദ്രൻ മുന്നിൽ നില്ക്കുന്നു; അനേകം മാർഗങ്ങളിൽ ജ്ഞാനിയായവൻ. എന്റെ നാവ് അവനെ അപമാനിക്കരുതേ. കറുത്ത കുതിര, കറുത്തവൻ, ഭയങ്കരമായ രഥം, രോമവാനായവൻ, പടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിലെയും, പുരാതന ദിശയിലെയും ദേവതയെ നമസ്കരിക്കുന്നു. ദിവ്യായുധം ഞങ്ങളെ തൊടരുതേ; ജീവികളുടെ അധിപതിയായവ, കോപം ഞങ്ങളിലേക്കു വരരുതേ. നിന്റെ ദിവ്യശാഖ മറ്റിടത്തേക്ക് തിരിയട്ടെ. അവൻ ഞങ്ങളെ ഹാനിക്കരുതേ; സൌമ്യമായി സംസാരിക്കണം; ചുറ്റി സംരക്ഷിക്കണം; കോപം വരരുതേ; ഞങ്ങൾ നിന്നോട് എതിര്ക്കരുത്. പശുക്കളിലും, മനുഷ്യരിലും, ആടുകളിലും, ചെമ്മരികളിലും ഞങ്ങളെ ആഗ്രഹിക്കരുതേ. ഉഗ്രനായവ, മറ്റിടത്തേക്ക് തിരിയുക; പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ സന്തതിയെ നശിപ്പിക്കുക. ആശ്വാസം, ചുമ, ആയുധം—കുതിരയുടെ കിരീടം പോലെ മുഴങ്ങുന്ന അതിനെ അവൻ അകറ്റുന്നു; അവനോട് നമസ്കാരം. അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവനും, യാഗം ചെയ്യുന്നവരുടെ ഹവികൾ നശിപ്പിക്കുന്നവനും, ദേവതകളുടെ പാനീയങ്ങൾ കുടിക്കുന്നവനും—അവനോട് പത്തുപാട്ടുകൾ കൊണ്ട് നമസ്കാരം. കാടിലെ വന്യജീവികളും, കാടിൽ വച്ചിരിക്കുന്ന മൃഗങ്ങളും, ഹംസകൾ, പരുന്തുകൾ, പക്ഷികൾ, പറക്കുന്ന ജീവികൾ—ഇവയെല്ലാം നിനക്കാണ്. ജീവികളുടെ അധിപതിയായവ, നിന്റെ അദ്ഭുതശക്തി ദിവ്യജലങ്ങൾക്കുള്ളിൽ വർദ്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ, യാഗത്തിന്റെ വിശുദ്ധതയും, ദേവതകളോടുള്ള പ്രാർത്ഥനയും, അനന്തരവാഴ്ചയിലേക്കുള്ള ആഗ്രഹവും, ഭവയും രുദ്രനും എന്ന ദൈവിക ശക്തികളോടുള്ള വിനീതതയും ഈ കഥയിലുടനീളം നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു.