വഷയെ അമൃതം എന്ന് അവർ വിളിക്കുന്നു; വഷയെ തന്നെ മരണം എന്നും ആരാധിക്കുന്നു. ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും അസുരന്മാരും പിതൃപുരുഷന്മാരും ഋഷിമാരും—എല്ലാം വഷയായി മാറി. ഇതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുന്നവൻ വഷയെ സ്വീകരിക്കണം; അങ്ങനെ യജ്ഞം യജമാനന് എല്ലാ ഫലങ്ങളും നിർവ്യാജമായി നൽകുന്നു. വർണന്റെ മൂന്ന് നാവുകൾ അകത്താകെ ദീപ്തിയോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു; അവയിൽ നടുവിലുള്ളതായ വഷയെയാണ് സ്വീകരിക്കാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരം. വഷയുടെ വിത്ത് നാലായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: ജലങ്ങൾ, അമൃതം, യജ്ഞം, പശുക്കൾ—ഇവയാണ് ആ നാലു ഭാഗങ്ങൾ. വഷ ആകാശവും ഭൂമിയും വിഷ്ണുവും പ്രജാപതിയും തന്നെയാണ്; സധ്യന്മാരും വസുക്കളും വഷയുടെ പാൽ കുടിച്ചു. അവർ വഷയുടെ പാൽ കുടിച്ച് ബ്രധ്നയുടെ ഭവനത്തിലെ പാൽ ആരാധിക്കുന്നു. ചിലർ അവളിൽ നിന്ന് സോമയെ പിഴിഞ്ഞെടുക്കുന്നു, ചിലർ നെയ്യ് ആരാധിക്കുന്നു; വഷയെ ജ്ഞാനിക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നവർ മൂന്നാമത്തെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് ഉയര്ന്നു പോകുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് വഷയെ സമർപ്പിച്ചാൽ എല്ലാ ലോകങ്ങളും നേടാം; കാരണം സത്യം, ബ്രഹ്മവും തപസ്സും അവളിൽ സ്ഥാപിതമാണ്. ദേവന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും വഷയിലൂടെയാണ് ജീവനം; സൂര്യൻ കാണുന്നിടത്തോളം എല്ലാം വഷയായി മാറുന്നു. അഗ്നേ, ജനിക്കൂ; അദിതി നിന്റെ രക്ഷകയാണ്. സന്താനാർത്ഥികളായവർക്കായി അവൾ ഈ ബ്രഹ്മക്കഞ്ഞി പാകം ചെയ്യുന്നു. സപ്തർഷിമാർ, സൃഷ്ടികർത്താക്കളായവർ, നിനക്ക് സന്താനത്തോടൊപ്പം ഇവിടെ churn ചെയ്യുന്നു. ശക്തരായ സുഹൃത്തുക്കൾ, പകവുമില്ലാതെ, പുക ഉയർത്തട്ടെ; അവർ വാക്കിനെ ഉണർത്തട്ടെ. ഈ അഗ്നിയാണ് സൈന്യങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന വീരൻ; ദേവന്മാർ അസുരന്മാരെ ജയിച്ചതും ഇതുവഴിയാണ്. അഗ്നേ, നീ മഹാസക്തിക്കായി, ബ്രഹ്മക്കഞ്ഞി പാകം ചെയ്യുന്നതിനായി ജനിച്ചു; ജന്മങ്ങളെ അറിയുന്നവനേ, സപ്തർഷിമാർ നിന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു; അവളെ സമ്പത്തും വീരത്വവും നൽകുക, അതിൽ സ്ഥിരത സ്ഥാപിക്കുക. ഇന്ധനത്തോടെ അഗ്നിയെ തെളിയിക്കുക, ജ്ഞാനത്തോടെ ദേവന്മാരെ ഇവിടെ വരുത്തുക. ജാതവേദസേ, അവർക്കായി ഹോമം അർപ്പിക്കുക, ഇവളെ ഉന്നതമായ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുക. നിനക്ക് മുൻപ് മൂന്ന് വിധത്തിൽ വിഭജിച്ച പങ്ക്—ദേവന്മാർക്കും പിതാക്കൾക്കും മനുഷ്യർക്കുമുള്ളത്—അതിനുള്ള അവകാശം അറിയുക; ഞാൻ അവ നിനക്കായി വിതരണം ചെയ്യുന്നു. ദേവന്മാരിൽപ്പെട്ടവൻ ഇതിനെ ചുമക്കട്ടെ. അഗ്നേ, ശക്തനും ജയിച്ചും പരാജയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, ശത്രുക്കളെയും എതിരാളികളെയും കീഴ്പ്പെടുത്തുക, അവരെ തളർത്തുക. ഈ അളവ്, ഈ അതിർത്തി, അവയുടെ സമാനമായവ, ഹോമം സ്വീകരിക്കുന്നവരെ ശക്തിയില്ലാതാക്കട്ടെ. സഹജന്മാരോടൊപ്പം, പോഷണത്തോടെ, മഹാശക്തിക്കായി ഒന്നിക്കുക. ഉന്നതമായ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് ഉയരുക, ദൈവിക ലോകം എന്ന് വിളിക്കുന്ന പ്രദേശത്തേക്ക്. മഹാദേവിയായ ഭൂമി ദയയോടെ ഈ ത്വക് സ്വീകരിക്കട്ടെ. അതിനുശേഷം ഞങ്ങൾ ധർമ്മശാലയിലെ ലോകം പ്രാപിക്കട്ടെ. ത്വക്കിനായി ഈ രണ്ട് കല്ലുകൾ ചേർക്കുക, യജമാനനായി നൂലുകൾ തുളയ്ക്കുക. എതിരാളികളെ, സന്തതിയെ ഉയർത്തുന്നവരെ, അവരെ തള്ളിക്കളയുക. ഈ രണ്ട് കല്ലുകൾ വീരഹസ്തങ്ങൾ കൊണ്ടു എടുക്കുക; ദേവന്മാർ നിനക്കായി യജ്ഞം നേടിയിട്ടുണ്ട്, ആരാധ്യനായവനേ. നീ മൂന്ന് വരങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഞാൻ അവിടെ തന്നെ ആ സമ്പത്തുകൾ നിനക്കായി നിറവേറ്റുന്നു. ഇതാണ് നിന്റെ ചിന്ത, നിന്റെ ഉത്ഭവം; അദിതി, വീരപുത്രനായവളേ, നിന്നെ സ്വീകരിക്കട്ടെ. എതിരാളികളെ ശുദ്ധീകരിക്കുക, അവളെ സമ്പത്തും വീരത്വവും നൽകുക. സ്ഥിരതയ്ക്കും സ്ഥിരതയ്ക്കുമായി ഇരിക്കൂ; ആരാധ്യമായ സ്തുതികളാൽ വേർതിരിക്കുക. സൗന്ദര്യത്തിൽ എല്ലാവരെയും മറികടന്ന്, ശത്രുവിനെ താഴ്ന്ന സ്ഥാനത്തു സ്ഥാപിക്കട്ടെ. പെൺകുട്ടി, പുറത്ത് പോ, വീണ്ടും വേഗത്തിൽ മടങ്ങി വാ; പശുപുരയിൽ പ്രസവത്തിനായി പ്രവേശിച്ചു. ആരാധ്യന്മാർ ശ്രമിക്കുന്നവരെ സ്വീകരിക്കട്ടെ; ജ്ഞാനികൾ, വിവേകികൾ, വിഭജിക്കപ്പെട്ടവയെ ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ. ഈ യുവതികൾ, പ്രകാശത്തോടെ ഉയരുന്നു; സ്ത്രീയേ, ശക്തി പിടിക്കൂ. നല്ല ഭാര്യയായി, സന്താനത്തോടെയും കുടുംബത്തോടെയും, യജ്ഞം നിന്നെ പാത്രത്തിലേക്ക് നയിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനെ പിടിക്കൂ. നിനക്കായി മുൻപ് ജ്ഞാനികളും ഋഷികളും വിഭജിച്ച പോഷണത്തിന്റെ ഭാഗം കൊണ്ടുവാ. ഈ യജ്ഞം മാർഗ്ഗദർശിയായും രക്ഷകനായും, സന്താനത്തിലും പശുക്കളിലും വീരന്മാരിലും സമ്പന്നമായതായും ഇരിക്കട്ടെ. ആഘ്രാതമായ, ആരാധ്യനായ അഗ്നി, നിർമലനും അത്യന്തം ചൂടുള്ളവനും, പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു; അവൻ തന്റെ ചൂടോടെ ഇതിനെ ചൂടാക്കട്ടെ. ഋഷികളും ദേവന്മാരും ഒന്നിച്ച് ഈ പങ്കിനെ ഋതുക്കളോടെ ചൂടാക്കട്ടെ. ശുദ്ധമായ, ശുദ്ധീകരിച്ച സ്ത്രീകൾ, ആരാധ്യരായവർ, ഈ ജലങ്ങൾ ശുദ്ധമായവയായി ഹോമത്തിന് ഒഴുകട്ടെ. സമൃദ്ധമായ സന്താനവും പശുക്കളും ഞങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കട്ടെ; പാചകഭക്ഷണത്തിലൂടെ ധർമ്മശാലയിലെ ലോകം പ്രാപിക്കട്ടെ. ബ്രഹ്മണാൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട്, നെയ്യിൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട്, ഈ ആരാധ്യ ധാന്യങ്ങൾ സോമയുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്. ജലത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കൂ, മഹാഭൂമി ഹോമം സ്വീകരിക്കട്ടെ; പാകം ചെയ്ത ശേഷം ധർമ്മശാലയിലെ ലോകം ഞങ്ങൾ പ്രാപിക്കട്ടെ. വിപുലമായവളേ, മഹാത്വത്തോടുകൂടെ വ്യാപിച്ചു കിടക്കൂ, ആയിരം പുറകുകളുള്ളവളായി ധർമ്മശാലയിലെ ലോകത്തിൽ. പിതാമഹന്മാർക്കും പിതാക്കൾക്കും സന്തതിക്കും ഞാൻ പതിനഞ്ച് പാകം ചെയ്തു. ആയിരം പുറകുകളുള്ള, നൂറ് സ്രോതസ്സുകളുള്ള, ക്ഷയിക്കാത്ത, ബ്രഹ്മണാൽ പാകം ചെയ്ത, ദൈവികമായ, സ്വർഗ്ഗീയമായ ഇവയെ ഞാൻ അവിടെ സന്താനത്തോടൊപ്പം വയ്ക്കുന്നു; അവർ ഹോമത്തിന് സന്തോഷിക്കട്ടെ, എന്നോട് ദയയുള്ളവരാകട്ടെ. ഉയരുക, യാഗവേദിയെ സന്താനത്തോടുകൂടെ വർദ്ധിപ്പിക്കുക, പിശാചിനെ അകറ്റുക, അതിന് കടപ്പാത സ്ഥാപിക്കുക. സൗന്ദര്യത്തിൽ എല്ലാവരെയും മറികടന്ന്, ശത്രുവിനെ താഴ്ന്ന സ്ഥാനത്തു സ്ഥാപിക്കട്ടെ. പശുക്കളോടുകൂടെ മടങ്ങിക്കൊണ്ടു വരൂ, ദേവതകളോടുകൂടെ അവളെ തിരികെ കൊണ്ടു വരൂ; ദേവന്മാരോടൊപ്പം അവളോടുകൂടെ വരൂ. ശത്രുതയുള്ള വഴിയോ മായാജാലമോ നിന്നിലേക്കെത്തരുത്; രോഗമില്ലാതെ, സ്വന്തം നിലത്തിൽ ഭരിക്കൂ. സത്യത്തോടുകൂടെ കഷ്ടികാരനും, മനസ്സോടെ സുഹൃത്തും, യജ്ഞക്കഞ്ഞിയുടെ വേദിയെ മുൻവശത്ത് സ്ഥാപിച്ചു. സ്ത്രീയേ, ശുദ്ധവും വിശുദ്ധവുമായ തോള്പാട് വയ്ക്കൂ; അവിടെ ദേവന്മാർക്കായി കഞ്ഞി ഒരുക്കൂ. ഈ കഷ്ണി, അദിതിയുടെ രണ്ടാമത്തെ കൈയാണ്, സപ്തർഷിമാർ, സൃഷ്ടികർത്താക്കൾ, ഇത് നിർമ്മിച്ചു. ഇത് കഞ്ഞിയുടെ അവയവങ്ങൾ അറിയട്ടെ; സ്പൂൺ അതിനെ യാഗവേദിയുടെ നടുവിൽ ക്രമീകരിക്കട്ടെ. ദേവന്മാർ, പാകം ചെയ്ത ഹോമത്തിനു സമീപിക്കട്ടെ; അഗ്നിയിൽ നിന്ന് ഒഴിച്ചു വീണ്ടും ഇവിടെ ഇരിക്കൂ. സോമയിൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട്, ബ്രാഹ്മണരുടെ വയറ്റിൽ പാർക്കൂ; ഋഷികളുടെ സന്തതികൾ, ആഹാരം കഴിക്കുന്നവർ, ദോഷം വരരുത്. രാജസോമ, ഇവർക്ക് ബുദ്ധി നൽകൂ, നല്ലവാക്കുള്ളവനേ, അനുകമ്പയോടെ അടുത്ത് വരൂ. തപസ്സിൽ ജനിച്ച ഋഷികളും അവരുടെ സന്തതികളും യജ്ഞക്കഞ്ഞിക്ക് അതിഥികളായി വരട്ടെ. ശുദ്ധവും ശുദ്ധീകരിച്ചും ആരാധ്യവുമാണ് ഈ സ്ത്രീകൾ; ഞാൻ അവരെ ബ്രാഹ്മണരുടെ കൈകളിൽ സമർപ്പിക്കുന്നു. ഞാൻ ഏത് ആഗ്രഹത്താൽ നിന്നെ അനുലേപനം ചെയ്യുന്നു, അതു ഇന്ദ്രനും മരുത്ഗണങ്ങളും നൽകട്ടെ. ഇതാണ് എന്റെ പ്രകാശം, അമൃതം, പൊന്നും, പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണവും, കർഷകശ്രേഷ്ഠയായ കാമധേനുവും. ഈ സമ്പത്ത് ഞാൻ ബ്രാഹ്മണരിൽ വയ്ക്കുന്നു; പിതൃപുരുഷന്മാരിലേക്കുള്ള സ്വർഗ്ഗീയമായ പാത ഞാൻ ഒരുക്കുന്നു. ചെവിട് അഗ്നിയിൽ വലിച്ചെറിയൂ, ജാതവേദസേ; പുറംതൊലി ദൂരെയാക്കൂ. അങ്ങനെ ഗൃഹസ്ഥന്റെ പങ്ക് ഞങ്ങൾ കേട്ടിരിക്കുന്നു; ഇപ്പോൾ നിർൃതിക്കുള്ള പങ്ക് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു. ക്ലാന്തനും പാചകക്കാരനും ഹോമം ചെയ്യുന്നവനും സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള പാത അറിയുക; അവനെ സ്വർഗ്ഗീയ വഴിയിലേക്ക് ഉയർത്തുക. ഏറ്റവും ഉയർന്ന, പരമമായ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള ഉയർച്ചയിലൂടെ ഒരാൾ പോകുന്നു. അധ്വര്യുവേ, ആട്ടിൻ വായ് ശുദ്ധീകരിക്കൂ; നെയ്യിനായി അതിനെ യോഗ്യമാക്കൂ. എല്ലാ അവയവങ്ങളിലും നെയ്യ് അനുലേപനം ചെയ്യൂ; പിതൃപുരുഷന്മാരിലേക്കുള്ള സ്വർഗ്ഗീയമായ പാത ഞാൻ ഒരുക്കുന്നു.