ഒരു ദിവസം, ആഗ്രഹം എന്നത് എങ്ങനെ മനുഷ്യനെ ബാധിക്കുന്നു എന്നതിനെ കുറിച്ച് ഒരു മഹാനായ വേദപണ്ഡിതൻ ശിഷ്യന്മാരോട് പറഞ്ഞു തുടങ്ങി. "നീർ കുടിക്കുമ്പോൾ വായ് ഉണങ്ങാറില്ലല്ലോ, അതുപോലെ തന്നെ, എനിക്ക് നേരെയുള്ള നിങ്ങളുടെ ആഗ്രഹം ഉണങ്ങിപ്പോകട്ടെ; വായ് ഉണങ്ങി നിങ്ങൾ ഒഴിഞ്ഞുപോകട്ടെ," എന്നു അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. പിന്നെ, "നാഗത്തെ കീറി വേർതിരിക്കുന്ന മൂങ്ങുസ് വീണ്ടും അതിനെ കൂട്ടിയിടുന്നതുപോലെ, ശക്തനായവനേ, ആഗ്രഹം കൊണ്ടു വേർപെട്ടതെല്ലാം വീണ്ടും ഒന്നാക്കണം," എന്നും ഉപദേശിച്ചു. ശിഷ്യന്മാർക്ക് അദ്ദേഹം ഒരു ഉദാഹരണം നൽകി: "രണ്ടു കടുവകൾ മാതാപിതാക്കളെ ആഗ്രഹിച്ച് കാത്തിരിക്കുന്നതുപോലെ, ബ്രഹ്മണസ്പതേ, ജാതവേദസേ, അവരുടെ പല്ലുകൾ ശുഭമാക്കണം. അരി, യവം, പയർ, എള്ള്—ഇവയാണ് നിന്റെ ഭാഗം, നിന്റെ നിധിക്കായി മാറ്റിവെച്ചത്; പല്ലുകൾ മാതാപിതാക്കളെ കഷ്ടപ്പെടുത്തരുത്. വിളിച്ചുചേർത്ത, സ്നേഹമുള്ള ഈ പല്ലുകൾ ഏറ്റവും ശുഭമാകട്ടെ; ദേഹത്തിലെ ക്രൂരത മറ്റിടത്തേക്ക് പോകട്ടെ; പല്ലുകൾ മാതാപിതാക്കളെ ദോഷപ്പെടുത്തരുത്." അദ്ദേഹം തുടർന്നു, "കാറ്റ് അവയെ കൂട്ടുന്നു, ത്വഷ്ടാവ് അവയെ പോഷിക്കാൻ പിടിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രൻ അവയിൽ വചനം പറയുന്നു, രുദ്രൻ ശക്തിക്ക് വേണ്ടി ചികിത്സിക്കുന്നു. ചുവന്ന കൊയ്ത്തുകൊണ്ടു ചെവിക്കരികിൽ ഒരു ചിഹ്നം വെക്കണം; അശ്വിനീദേവതകളേ, ഈ ചിഹ്നം സന്താനപുഷ്ടിക്ക് അടയാളമാകട്ടെ. ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും ഉണ്ടാക്കിയതുപോലെ, അശ്വിനീദേവതകളേ, ഈ ചിഹ്നം ആയിരംമടങ്ങ് വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ഉണ്ടാക്കണം." "യവമേ, നിന്റെ മഹത്വത്തിൽ നിന്നു ഉയർന്ന് സമൃദ്ധിയിലാകുക; എല്ലാ തടസ്സങ്ങൾ മറികടക്കുക, ദിവ്യശക്തിയുടെ പ്രഹാരം നിന്നിൽ വീഴരുത്. ഞങ്ങൾ നിന്നെ ദൈവമായി വിളിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്നിടത്ത്, ആകാശം പോലെയും സമുദ്രം പോലെയും അകമ്പടിയില്ലാതെ ഉയരുക. കളങ്ങൾ അക്ഷതമായിരിക്കുക, കൂമ്പാരങ്ങൾ അക്ഷതമായിരിക്കുക; കൊത്തളങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കട്ടെ, കയറ്റുന്നവർ അക്ഷതമായിരിക്കുക." പണ്ഡിതൻ ശിഷ്യന്മാരോട് പ്രസംഗം തുടർന്നു: "ആദ്യമായ് വാക്ക് ചിന്തയോടെ ഉണർത്തിയവരും, മനസ്സോടെ സത്യം പറഞ്ഞവരും, മൂന്നാമത്തെ ഉച്ചാരണം കൊണ്ടു വളർന്നവരും, നാലാമത്തേത് കൊണ്ട് പശുവിന്റെ നാമം പിന്തുടർന്നവരും—അവർ മഹന്മാരാണ്. അവൻ തന്നെയാണ് പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും പുത്രനെയും അറിയുന്നതും, ദാനശീലനായി വീണ്ടും ജനിക്കുന്നവനും; ആകാശത്തെയും അന്തരീക്ഷത്തെയും സൂര്യനെയും പൊതിഞ്ഞവനും, ഈ ലോകമൊക്കെയും സൃഷ്ടിച്ചതും." "അഥർവൻ, ദേവതകളുടെ ബന്ധു, മാതാവിന്റെ ഗർഭം, പിതാവിന്റെ ശ്വാസം, യുവാവൻ—യജ്ഞം മനസ്സോടെ ഗ്രഹിക്കുന്നവനാണ്; അവനോടാണ് ഞങ്ങൾ പ്രസ്താവിക്കുന്നത്. ഈ ഗോമയത്തോടെ അവൻ പിണ്ണാക്കു ഉണ്ടാക്കുന്നു; പ്രകാശവാനായ അവനാണ് ഹോമത്തിന് വിശാലമായ പാതയുള്ളത്; അവൻ സ്വരൂപം കൊണ്ടു രൂപം സൃഷ്ടിച്ചു." "ഒന്നൊന്നായി, പത്തൊന്നു, നല്ലവിധത്തിൽ സമർപ്പിച്ച്; ഇഷ്ടത്തിനായി രണ്ടൊന്നു, ഇരുപതൊന്നു; മൂന്നു, മുപ്പതൊന്നു, വായുവേ, ഇവയെ കൂട്ടങ്ങളായി വിടുവിക്കണം." "യജ്ഞം കൊണ്ടു ദേവതകൾ യജ്ഞം ചെയ്തുവെന്നത് ആദികാല നിയമങ്ങളായിരുന്നു. അവർ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഉയരത്തിലെത്തി, അവിടെ പഴയ സാധ്യദേവതകളും ദേവതകളും വസിക്കുന്നു. യജ്ഞം ഉദിച്ചുവന്നു, വളർന്നു, പിറന്നു, വീണ്ടും വർദ്ധിച്ചു. അതാണ് ദേവതകളുടെ അധിപതി; സമ്പത്ത് ഞങ്ങളിലേക്കു വരട്ടെ." "ദേവതകൾ ദേവതകൾക്ക് ഹോമം അർപ്പിച്ചപ്പോൾ, മനുഷ്യർ മനസ്സോടെ, മനുഷ്യബുദ്ധിയോടെ, അവിടെയായി ആനന്ദിക്കട്ടെ, സൂര്യോദയത്തിൽ അതിനെ കാണട്ടെ. പുരുഷനെയും ഹോമത്തെയും ചേർത്ത് ദേവതകൾ യജ്ഞത്തെ വിപുലമാക്കി; അതിനേക്കാൾ ശക്തമായ ഒന്നുണ്ടോ? ദേവതകൾ, അറിവില്ലാതെ, നായുടെ മാംസവും പശുവിന്റെ അവയവങ്ങളും സമർപ്പിച്ച് യജ്ഞം ചെയ്തു; മനസ്സോടെ യജ്ഞം ഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഇവിടെ പ്രസ്താവിക്കട്ടെ." "അദിതി ആകാശം, അദിതി അന്തരീക്ഷം, അദിതി മാതാവും പിതാവും പുത്രനും; എല്ലാ ദേവതകളും അദിതിയാണ്, അഞ്ചു ജനങ്ങൾ അദിതിയാണ്, അദിതിയാണ് ജനനം, അദിതിയാണ് സൃഷ്ടി. ധർമ്മവതികളുടെ മഹാമാതാവായ, അമൃതാത്മാവിന്റെ ഭാര്യയായ, ശക്തിയുള്ള, അക്ഷയമായ, വിശാലമായ, നല്ല ആശ്രയവും മാർഗ്ഗനിർദേശവും നൽകുന്ന അദിതിയെ ഞങ്ങൾ വിളിക്കുന്നു." "ഭൂമി, ആകാശം, ദോഷരഹിതമായ് എത്താൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, നല്ല ആശ്രയവും മാർഗ്ഗനിർദേശവും നൽകുന്ന അദിതിയാണ് ദൈവികമായ, പാപരഹിതമായ, സങ്കടരഹിതമായ, നല്ല കപ്പലായി ഒഴുകുന്നതും. ശക്തിയുടെ ജനനത്തിൽ, അദിതിയുടെ മഹത്തായ നാമം ഞങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കുന്നു; അവളുടെ തോളിൽ വിശാലമായ അന്തരീക്ഷം കിടക്കുന്നു, അവൾ ഞങ്ങൾക്ക് ത്രിശൂല സംരക്ഷണം നൽകട്ടെ." "ദിതിയുടെയും അദിതിയുടെയും പുത്രന്മാർക്കും ദേവതകൾക്കും അവരുടെ മഹത്വത്തിനും വേണ്ടി ഞാൻ പ്രവർത്തിച്ചു; അവരുടെ വാസസ്ഥലം ആഴമുള്ള സമുദ്രം പോലെയാണ്; ഭക്തിയിൽ അവരെക്കാൾ വലുതുള്ളവരില്ല." "നല്ല ഭാഗ്യത്തിൽ നിന്ന് വലിയ സമൃദ്ധിയിലേക്ക് നീങ്ങുക; ബൃഹസ്പതിയാണ് നിന്റെ നേതാവ്. ഭൂമിയിലെ ഈ നല്ല പ്രദേശത്ത് നിന്നു ശത്രുക്കളെ നീക്കംചെയ്യുക, എല്ലാ മനുഷ്യരും നിന്റെവരാകട്ടെ." "വിശാലമായ പഥത്തിൽ, പൂഷൻ ജനിച്ചു; ദിവ്യപഥത്തിലും ഭൂമിപഥത്തിലും. ഇരു പ്രിയസ്ഥാനങ്ങളിലും അവൻ മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടും സഞ്ചരിക്കുന്നു, എല്ലാം അറിയുന്നു. പൂഷൻ എല്ലാ ദിശകളും അറിയട്ടെ; അവൻ ഏറ്റവും ഭയരഹിതമായി ഞങ്ങളെ നയിക്കട്ടെ; ക്ഷേമം നൽകുന്നവൻ, പ്രകാശവാൻ, ശക്തനായവൻ, ക്ഷീണമില്ലാത്തവൻ, അവൻ മുന്നോട്ട് പോവട്ടെ, അറിയുന്നവൻ. പൂഷനേ, നിന്റെ കമാന്റിൽ ഞങ്ങൾ ഒരിക്കലും ദോഷം അനുഭവിക്കരുത്; ഞങ്ങൾ ഇവിടെ നിന്റെ ഗായകർ ആണ്. പൂഷൻ, നിന്റെ കൈ വലതുവശത്ത് നീട്ടുക; നഷ്ടപ്പെട്ടത് വീണ്ടും ഞങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കട്ടെ; കിട്ടിയതുമായി ഞങ്ങൾ ഒന്നാകട്ടെ." "നിന്നുടെ ദുധ്, പോഷകവും സന്തോഷകരവും ദയയും ക്ഷമയും നിറഞ്ഞതും സമ്പത്തുകൾ നിലനിർത്തുന്നതും ആയ സരസ്വതീദേവി, ഞങ്ങൾ അതിനെ ഇവിടെ പ്രയോജനത്തിന് സമർപ്പിക്കുന്നു." "നിന്റെ വിശാലവും ഗർജ്ജിക്കുന്നതും ഉന്നതവും ദൈവീയവുമായ ദുധ്, അതിന്റെ പ്രകാശം എല്ലാം അലങ്കരിക്കുന്നു; ദേവതേ, മിന്നലാൽ ഞങ്ങളുടെ വിളകളെ നശിപ്പിക്കരുത്, സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾകൊണ്ടും ദോഷം വരുത്തരുത്." "സഭയും സമിതിയും എന്നെ സംരക്ഷിക്കണം, പ്രജാപതിയുടെ പുത്രിമാർ, ഏകോപനത്തോടെ. ആരുമായി ഞങ്ങൾ ഒന്നാകുന്നു, അവൻ എന്നെ പഠിപ്പിക്കട്ടെ; മുതിർന്നവരുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഞാൻ മനോഹരമായി സംസാരിക്കട്ടെ. നിന്റെ നാമം ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു, സഭേ; നീ 'അദുഷ്ട' എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. നിന്റെ അംഗങ്ങൾ എത്രയാണോ, എല്ലാവരും എന്നോട് സൗഹൃദപരമായി സംസാരിക്കട്ടെ. ഇവിടെ കൂടിയിരിക്കുന്നവരിൽ ഞാൻ തേജസും വിവേകവും നൽകുന്നു; ഇന്ദ്രേ, ഈ മുഴുവൻ സഭയുടെ ഭാഗ്യത്തിൽ എന്നെയും പങ്കാളിയാക്കണം." "നിന്റെ ചിന്ത മറ്റിടത്തേക്ക് പോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെ അകപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഞങ്ങൾ അതിനെ തിരിച്ചു നിനക്കു നൽകുന്നു; നിന്റെ മനസ്സ് എന്നിൽ സന്തോഷം കാണട്ടെ." "നക്ഷത്രങ്ങളിൽ നിന്നു ഉദയിക്കുന്ന സൂര്യൻ അവയുടെ പ്രകാശം എങ്ങനെ എടുക്കുന്നു, അതുപോലെ സ്ത്രീപുരുഷന്മാരിൽ എനിക്ക് ശത്രുതയുള്ളവരുടെ തേജസ് ഞാൻ എടുക്കുന്നു. എത്രയോ എതിരാളികൾ അടുത്തു വരുമ്പോഴും, ഉറങ്ങുന്നവരിൽ സൂര്യൻ എങ്ങനെ ഉദയിക്കുന്നു, അതുപോലെയാണ് ഞാൻ ശത്രുക്കളുടെ തേജസ് എടുക്കുന്നത്." "ആശ്ചര്യകരമായ ശക്തിയും, സത്യം നിറഞ്ഞ പ്രവൃത്തി, നല്ല ചിന്തയുള്ള, ധനസമ്പത്തുള്ള സവിറ്റാരിനെ ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു." ഇങ്ങനെ ആ മഹാപണ്ഡിതൻ ശിഷ്യന്മാരോട് വേദമന്ത്രങ്ങളുടെ മഹത്വവും, ദൈവങ്ങളുടെ കൃപയും, യജ്ഞത്തിന്റെ മഹിമയും, പ്രകൃതിയുടെ ഐക്യവും, മനസ്സിന്റെ സംയമനവും, സമൂഹത്തിലെ സൗഹൃദവും മനോഹരമായി വിശദീകരിച്ചു.