ದೌವ ಹಸ್ತಿನೋ ದೃತೀ
ಎರಡು ಆನೆಗಳು, ಕೈಯ ಬಲ.
ವಿತತೌ ಕಿರಣೌ ದ್ವೌ ತಾವಾ ಪಿನಷ್ಟಿ ಪೂರುಷಃ । ನ ವೈ ಕುಮಾರಿ ತತ್ತಥಾ ಯಥಾ ಕುಮಾರಿ ಮನ್ಯಸೇ
ಎರಡು ಕಿರಣಗಳು ಹರಡಿವೆ; ಪುರುಷನು ಅವನ್ನು ನುಗ್ಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಗುರೆ, ಇದು ನೀನು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲ.
ಮಾತುಷ್ಟೇ ಕಿರಣೌ ದ್ವೌ ನಿವೃತ್ತಃ ಪುರುಷಾನೃತೇ । ನ ವೈ ಕುಮಾರಿ ತತ್ತಥಾ ಯಥಾ ಕುಮಾರಿ ಮನ್ಯಸೇ
ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯ ಎರಡು ಕಿರಣಗಳು ಹಿಂತಿರುಗಿವೆ, ಪುರುಷನನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ. ಹಗುರೆ, ಇದು ನೀನು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲ.
ನಿಗೃಹ್ಯ ಕರ್ಣಕೌ ದ್ವೌ ನಿರಾಯಚ್ಛಸಿ ಮಧ್ಯಮೇ । ನ ವೈ ಕುಮಾರಿ ತತ್ತಥಾ ಯಥಾ ಕುಮಾರಿ ಮನ್ಯಸೇ
ಎರಡು ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮಧ್ಯದವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತೀಯೆ. ಹಗುರೆ, ಇದು ನೀನು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲ.
ಉತ್ತಾನಾಯೈ ಶಯಾನಾಯೈ ತಿಷ್ಠನ್ತೀ ವಾವ ಗೂಹಸಿ । ನ ವೈ ಕುಮಾರಿ ತತ್ತಥಾ ಯಥಾ ಕುಮಾರಿ ಮನ್ಯಸೇ
ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಮಲಗಿರುವವನಿಗೂ, ನಿಂತಿರುವವನಿಗೂ, ನೀನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮುಚ್ಚುತ್ತೀಯೆ. ಹಗುರೆ, ಇದು ನೀನು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲ.
ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಾಯಾಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಿಕಾಯಾಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಮೇವಾವ ಗೂಹಸಿ । ನ ವೈ ಕುಮಾರಿ ತತ್ತಥಾ ಯಥಾ ಕುಮಾರಿ ಮನ್ಯಸೇ
ನಯವಾದದಲ್ಲಿಯೂ, ನಯವಾದದಲ್ಲಿಯೂ, ನೀನು ನಯವನ್ನೇ ಮುಚ್ಚುತ್ತೀಯೆ. ಹಗುರೆ, ಇದು ನೀನು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲ.
ಅವಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಮಿವ ಭ್ರಂಶದನ್ತರ್ಲೋಮಮತಿ ಹ್ರದೇ । ನ ವೈ ಕುಮಾರಿ ತತ್ತಥಾ ಯಥಾ ಕುಮಾರಿ ಮನ್ಯಸೇ
ನಯವಲ್ಲದಂತಿದೆ, ಒಳಗಿನ ಕೂದಲು ಬಿದ್ದಂತಿದೆ, ಆಳವಾದ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ. ಹಗುರೆ, ಇದು ನೀನು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲ.
ಇಹೇತ್ಥ ಪ್ರಾಗಪಾಗುದಗಧರಾಗರಾಲಾಗುದಭರ್ತ್ಸಥ
ಇಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, ನೀನು ದಂಡದಿಂದ ಗದರಿಸುತ್ತೀಯೆ.
ಇಹೇತ್ಥ ಪ್ರಾಗಪಾಗುದಗಧರಾಗ್ವತ್ಸಾಃ ಪುರುಷನ್ತ ಆಸತೇ
ಇಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ತಲೆ ಇಟ್ಟು, ಹಸುವಿನ ಕರುಗಳು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ.
ಇಹೇತ್ಥ ಪ್ರಾಗಪಾಗುದಗಧರಾಕ್ಸ್ಥಾಲೀಪಾಕೋ ವಿ ಲೀಯತೇ
ಇಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ತಲೆ ಇಟ್ಟು, ಅಡಿಗೆ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಇಹೇತ್ಥ ಪ್ರಾಗಪಾಗುದಗಧರಾಕ್ಸ ವೈ ಪೃಥು ಲೀಯತೇ
ಇಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ತಲೆ ಇಟ್ಟು, ವಿಶಾಲವಾದ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಇಹೇತ್ಥ ಪ್ರಾಗಪಾಗುದಗಧರಾಗಾಸ್ತೇ ಲಾಹಣಿ ಲೀಶಾಥೀ
ಇಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ತಲೆ ಇಟ್ಟು, ಲಾಹಣಿ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಇಹೇತ್ಥ ಪ್ರಾಗಪಾಗುದಗಧರಾಗಕ್ಷ್ಲಿಲೀ ಪುಛಿಲೀಯತೇ
ಇಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ತಲೆ ಇಟ್ಟು, ತೊಳೆದ ಚಮಚವನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಭುಗಿತ್ಯಭಿಗತಃ ಶಲಿತ್ಯಪಕ್ರಾನ್ತಃ ಫಲಿತ್ಯಭಿಷ್ಠಿತಃ । ದುನ್ದುಭಿಮಾಹನನಾಭ್ಯಾಂ ಜರಿತರೋಥಾಮೋ ದೈವ
ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಂದವನು, ಅಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಹೋದವನು, ಹಣ್ಣಿಗಾಗಿ ನಿಂತವನು, ಹಾಡುಗಾರನು ಡೊಳ್ಳು ಹೊಡೆದು ದೇವರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಕೋಶಬಿಲೇ ರಜನಿ ಗ್ರನ್ಥೇರ್ಧಾನಮುಪಾನಹಿ ಪಾದಮ್ । ಉತ್ತಮಾಂ ಜನಿಮಾಂ ಜನ್ಯಾನುತ್ತಮಾಂ ಜನೀನ್ ವರ್ತ್ಮನ್ಯಾತ್
ಪಾತ್ರೆಯ ಒಳಗೆ, ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಲನ್ನು ಇಡು; ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜನ್ಮವು ಹುಟ್ಟಲಿ, ಕಡಿಮೆ ಜನ್ಮವು ತನ್ನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಲಿ.
ಅಲಾಬೂನಿ ಪೃಷಾತಕಾನ್ಯಶ್ವತ್ಥಪಲಾಶಮ್ । ಪಿಪೀಲಿಕಾವತಶ್ವಸೋ ವಿದ್ಯುತ್ಸ್ವಾಪರ್ಣಶಫೋ ಗೋಶಫೋ ಜರಿತರೋಥಾಮೋ ದೈವ
ಸೊರಕೆ, ಕಾಡುಸೌತೆಕಾಯಿ, ಅಶ್ವತ್ಥ ಮತ್ತು ಪಲಾಶದ ಎಲೆಗಳು; ಪಿಪೀಲಿಕಾಸ್ಥಾನದ ಉಸಿರು, ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಹಸುವಿನ ಕಳಚು—ಹಾಡುಗಾರನು ದೇವರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ವೀಮೇ ದೇವಾ ಅಕ್ರಂಸತಾಧ್ವರ್ಯೋ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಪ್ರಚರ । ಸುಸತ್ಯಮಿದ್ಗವಾಮಸ್ಯಸಿ ಪ್ರಖುದಸಿ
ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಜಿಗಿದಿದ್ದಾರೆ, ಯಜಮಾನನೇ, ನೀನು ಬೇಗ ನಡೆಯು; ನೀನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಳ್ಳೆಯವನು, ಬಲಶಾಲಿಯಾಗುವೆ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗುವೆ.
ಪತ್ನೀ ಯದೃಶ್ಯತೇ ಪತ್ನೀ ಯಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾ ಜರಿತರೋಥಾಮೋ ದೈವ । ಹೋತಾ ವಿಷ್ಟೀಮೇನ ಜರಿತರೋಥಾಮೋ ದೈವ
ಪತ್ನಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಪತ್ನಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಹಾಡುಗಾರನು ದೇವರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಹೋತೃನು ವಿಷ್ಠೀಮದಿಂದ ಹಾಡುಗಾರನು ದೇವರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಆದಿತ್ಯಾ ಹ ಜರಿತರಙ್ಗಿರೋಭ್ಯೋ ದಕ್ಷಿಣಾಮನಯನ್ । ತಾಂ ಹ ಜರಿತಃ ಪ್ರತ್ಯಾಯಂಸ್ತಾಮು ಹ ಜರಿತಃ ಪ್ರತ್ಯಾಯನ್
ಆದಿತ್ಯರು ಅಂಗಿರಸರಿಂದ ಹಾಡುಗಾರರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ತಂದರು; ಹಾಡುಗಾರನು ಅದನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ ತಂದನು, ಹಾಡುಗಾರನು ಅದನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ ತಂದನು.
ತಾಂ ಹ ಜರಿತರ್ನಃ ಪ್ರತ್ಯಗೃಭ್ಣಂಸ್ತಾಮು ಹ ಜರಿತರ್ನಃ ಪ್ರತ್ಯಗೃಭ್ಣಃ । ಅಹಾನೇತರಸಂ ನ ವಿ ಚೇತನಾನಿ ಯಜ್ಞಾನ್ ಏತರಸಂ ನ ಪುರೋಗವಾಮಃ
ಅದನ್ನು ಹಾಡುಗಾರನು ನಮಗಾಗಿ ಪಡೆದನು, ಅದನ್ನು ಹಾಡುಗಾರನು ನಮಗಾಗಿ ಪಡೆದನು; ನಾವು ಬೇರೆದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಬೇರೆದು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಉತ ಶ್ವೇತ ಆಶುಪತ್ವಾ ಉತೋ ಪದ್ಯಾಭಿರ್ಯವಿಷ್ಠಃ । ಉತೇಮಾಶು ಮಾನಂ ಪಿಪರ್ತಿ
ಆ ಬಿಳಿಯವನು ವೇಗಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಕಿರಿಯವನು ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ವೇಗಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಈ ವೇಗಿಯವನು ಮಾನವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಆದಿತ್ಯಾ ರುದ್ರಾ ವಸವಸ್ತ್ವೇನು ತ ಇದಂ ರಾಧಃ ಪ್ರತಿ ಗೃಭ್ಣೀಹ್ಯಙ್ಗಿರಃ । ಇದಂ ರಾಧೋ ವಿಭು ಪ್ರಭು ಇದಂ ರಾಧೋ ಬೃಹತ್ಪೃಥು
ಆದಿತ್ಯರೆ, ರುದ್ರರೆ, ವಸುಗಳೆ, ಈ ದಾನವನ್ನು ಅಂಗಿರಸನೇ, ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಈ ದಾನವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದೆ, ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ, ದೊಡ್ಡದೂ ವಿಶಾಲವೂ ಆಗಿದೆ.
೦ ದೇವಾ ದದತ್ವಾಸುರಂ ತದ್ವೋ ಅಸ್ತು ಸುಚೇತನಮ್ । ಯುಷ್ಮಾಮಸ್ತು ದಿವೇದಿವೇ ಪ್ರತ್ಯೇವ ಗೃಭಾಯತ್
ದೇವತೆಗಳು ಅಸುರನನ್ನು ಕೊಡಲಿ; ಅದು ನಿಮಗೆ ಜ್ಞಾನವಾಗಲಿ; ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಅದು ನಿಮಗಿರಲಿ, ಸದಾ ನೀವು ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ.
ತ್ವಮಿನ್ದ್ರ ಶರ್ಮರಿಣಾ ಹವ್ಯಂ ಪಾರಾವತೇಭ್ಯಃ । ವಿಪ್ರಾಯ ಸ್ತುವತೇ ವಸುವನಿಂ ದುರಶ್ರವಸೇ ವಹ
ಇಂದ್ರನೇ, ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತಾ, ಹವಿಯನ್ನು ದೂರವಿರುವವರ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯು; ಕೀರ್ತಿ ಹಾಡುವ ಋಷಿಗೆ ಧನವನ್ನು ತರು, ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರುಳ್ಳವನಿಗೆ ಅದನ್ನು ದೂರಮಾಡು.
ತ್ವಮಿನ್ದ್ರ ಕಪೋತಾಯ ಛಿನ್ನಪಕ್ಷಾಯ ವಞ್ಚತೇ । ಶ್ಯಾಮಾಕಂ ಪಕ್ವಂ ಪೀಲು ಚ ವಾರಸ್ಮಾ ಅಕೃಣೋರ್ಬಹುಃ
ಇಂದ್ರನೇ, ಒಡಕಾದ ಹಕ್ಕಿಗೆ, ಮೋಸಹೊಂದಿದವನಿಗೆ, ನೀನು ಅವನಿಗೆ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳ್ಳು ಮತ್ತು ಪೀಲು ಹಣ್ಣನ್ನು ಕೊಟ್ಟೆ.
ಅರಂಗರೋ ವಾವದೀತಿ ತ್ರೇಧಾ ಬದ್ಧೋ ವರತ್ರಯಾ । ಇರಾಮಹ ಪ್ರಶಂಸತ್ಯನಿರಾಮಪ ಸೇಧತಿ
ಓದುಗನು ಮೌನವಾಗಿದ್ದರೂ 'ವಾವದಿತಿ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಮೂರು ಬಗ್ಗೆಯಾಗಿ ಮೂರು ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆಹಾರವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾನೆ, ಆಹಾರವಿಲ್ಲದವನು ಅದನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಯದಸ್ಯಾ ಅಂಹುಭೇದ್ಯಾಃ ಕೃಧು ಸ್ಥೂಲಮುಪಾತಸತ್। ಮುಷ್ಕಾವಿದಸ್ಯಾ ಏಜತೋ ಗೋಶಫೇ ಶಕುಲಾವಿವ
ಅವಳ ಮುಷ್ಕಗಳು ಬಿಗಿಯಾದ ಭಾಗವನ್ನು ತಟ್ಟಿದಾಗ, ಅವು ಹಕ್ಕಿಯ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಹಸುವಿನ ಕಳಚಿನಲ್ಲಿ ನಡುಗುವಂತೆ ಅಲ್ಲಾಡುತ್ತವೆ.
ಯದಾ ಸ್ಥೂಲೇನ ಪಸಸಾಣೌ ಮುಷ್ಕಾ ಉಪಾವಧೀತ್। ವಿಷ್ವಞ್ಚಾ ವಸ್ಯಾ ವರ್ಧತಃ ಸಿಕತಾಸ್ವೇವ ಗರ್ದಭೌ
ಬಿಗಿಯಾದ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮುಷ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದಾಗ, ಅವು ಮರಳಿನ ಮೇಲೆ ಕತ್ತೆಗಳು ನಡೆದು ಹೋದಂತೆ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಯದಲ್ಪಿಕಾಸ್ವಲ್ಪಿಕಾ ಕರ್ಕಧೂಕೇವಷದ್ಯತೇ । ವಾಸನ್ತಿಕಮಿವ ತೇಜನಂ ಯನ್ತ್ಯವಾತಾಯ ವಿತ್ಪತಿ
ಚಿಕ್ಕವುಗಳು ಚಿಕ್ಕದರಲ್ಲಿ ಚಕ್ಕಿ ಹತ್ತಿರ ಹೋದಂತೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ, ವಸಂತದ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ, ಗಾಳಿ ಅವುಗಳನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಯದ್ದೇವಾಸೋ ಲಲಾಮಗುಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟೀಮಿನಮಾವಿಷುಃ । ಸಕುಲಾ ದೇದಿಶ್ಯತೇ ನಾರೀ ಸತ್ಯಸ್ಯಾಕ್ಷಿಭುವೋ ಯಥಾ
ದೇವತೆಗಳು ಆಭರಣದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಈ ಹೆಂಗಸನ್ನು ಅವಳ ಸಂಗಾತಿಯರೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸಿದರು, ಅದು ಸತ್ಯದ ಕಣ್ಣುಗಳಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.