[೧೧] ಕರ್ಷೇದೇನಂ ನ ಚೈನಂ ಕರ್ಷೇತ್
ಅವನನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆಯಬೇಕು, ಆದರೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕರೆಯಬಾರದು.
[೧೨] ಅಸ್ಯೈ ದೇವತಾಯಾ ಉದಕಂ ಯಾಚಾಮೀಮಾಂ ದೇವತಾಂ ವಾಸಯ ಇಮಾಮಿಮಾಂ ದೇವತಾಂ ಪರಿ ವೇವೇಷ್ಮೀ ಪರಿ ವೇವಿಷ್ಯಾತ್
ಈ ದೇವತೆಗೆ ನೀರನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ; ಈ ದೇವತೆ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲಿ; ನಾನು ಈ ದೇವತೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತೇನೆ, ಮತ್ತೆ ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತೇನೆ.
ತಸ್ಯಾಮೇವಾಸ್ಯ ತದ್ದೇವತಾಯಾಂ ಹುತಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಯಾರು ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಆ ದೇವತೆಯಲ್ಲೇ ಹೋಮವಾಗುತ್ತದೆ.
15.14 ಸ ಯತ್ಪ್ರಾಚೀಂ ದಿಶಮನು ವ್ಯಚಲನ್ ಮಾರುತಂ ಶರ್ಧೋ ಭೂತ್ವಾನುವ್ಯಚಲನ್ ಮನೋಽನ್ನಾದಂ ಕೃತ್ವಾ । [೧] ಮನಸಾನ್ನಾದೇನಾನ್ನಮತ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಅವನು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ಗಾಳಿಯ ಸಮೂಹವಾಗಿ ಚಲಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಹಾರ ಸೇವಕನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿದವನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ.
[೨] ಸ ಯದ್ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದಿಶಮನು ವ್ಯಚಲದಿನ್ದ್ರೋ ಭೂತ್ವಾನುವ್ಯಚಲದ್ಬಲಮನ್ನಾದಂ ಕೃತ್ವಾ । [೩ ಬಲೇನಾನ್ನಾದೇನಾನ್ನಮತ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಅವನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ಇಂದ್ರನಾಗಿ ಬಲವನ್ನು ಆಹಾರ ಸೇವಕನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿದವನು ಬಲದಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ.
[೪] ಸ ಯತ್ಪ್ರತೀಚೀಂ ದಿಶಮನು ವ್ಯಚಲದ್ವರುಣೋ ರಾಜಾ ಭೂತ್ವಾನುವ್ಯಚಲದಪೋಽನ್ನಾದೀಃ ಕೃತ್ವಾ [೫] ಅದ್ಭಿರನ್ನಾದೀಭಿರನ್ನಮತ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಅವನು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ವರుణನಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಆಹಾರ ಸೇವಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿದವನು ನೀರಿನಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ.
[೬] ಸ ಯದುದೀಚೀಂ ದಿಶಮನು ವ್ಯಚಲತ್ಸೋಮೋ ರಾಜಾ ಭೂತ್ವಾನುವ್ಯಚಲತ್ಸಪ್ತರ್ಷಿಭಿರ್ಹುತ ಆಹುತಿಮನ್ನಾದೀಂ ಕೃತ್ವಾ । [೭] ಆಹುತ್ಯಾನ್ನಾದ್ಯಾನ್ನಮತ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಅವನು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ಸೋಮನಾಗಿ ಸಪ್ತ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಮವನ್ನು ಆಹಾರ ಸೇವಕನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿದವನು ಹೋಮದಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ.
[೮] ಸ ಯದ್ಧ್ರುವಾಂ ದಿಶಮನು ವ್ಯಚಲದ್ವಿಷ್ಣುರ್ಭೂತ್ವಾನುವ್ಯಚಲದ್ವಿರಾಜಮನ್ನಾದೀಂ ಕೃತ್ವಾ ವಿರಾಜಾನ್ನಾದ್ಯಾನ್ನಮತ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಅವನು ಸ್ಥಿರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ವಿಷ್ಣುವಾಗಿ ವಿರಾಜನ್ನು ಆಹಾರ ಸೇವಕನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿದವನು ವಿರಾಜಿನಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ.
[೧೦] ಸ ಯತ್ಪಶೂನ್ ಅನು ವ್ಯಚಲದ್ರುದ್ರೋ ಭೂತ್ವಾನುವ್ಯಚಲದೋಷಧೀರನ್ನಾದೀಃ ಕೃತ್ವಾ । [೧೧] ಓಷಧೀಭಿರನ್ನಾದೀಭಿರನ್ನಮತ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಅವನು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಹೋದಾಗ, ರುದ್ರನಾಗಿ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಆಹಾರ ಸೇವಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿದವನು ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ.
[೧೨] ಸ ಯತ್ಪಿತೄನ್ ಅನು ವ್ಯಚಲದ್ಯಮೋ ರಾಜಾ ಭೂತ್ವಾನುವ್ಯಚಲತ್ಸ್ವಧಾಕಾರಮನ್ನಾದಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ವಧಾಕಾರೇಣಾನ್ನಾದೇನಾನ್ನಮತ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಅವನು ಪಿತೃಗಳ ನಡುವೆ ಹೋದಾಗ, ಯಮನಾಗಿ ಸ್ವಧಾರೂಪವನ್ನು ಆಹಾರ ಸೇವಕನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿದವನು ಸ್ವಧೆಯಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ.
[೧೪] ಸ ಯನ್ ಮನುಷ್ಯಾನ್ ಅನು ವ್ಯಚಲದಗ್ನಿರ್ಭೂತ್ವಾನುವ್ಯಚಲತ್ಸ್ವಾಹಾಕಾರಮನ್ನಾದಂ ಕೃತ್ವಾ ಸ್ವಾಹಾಕಾರೇಣಾನ್ನಾದೇನಾನ್ನಮತ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಅವನು ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ ಮಾನವರ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸಿ, 'ಸ್ವಾಹಾ' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಅನ್ನದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಸ್ವಾಹಾ ಎಂಬ ಶಬ್ದದಿಂದ ಮತ್ತು ಅನ್ನದ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.
[೧೬] ಸ ಯದೂರ್ಧ್ವಾಂ ದಿಶಮನು ವ್ಯಚಲದ್ಬೃಹಸ್ಪತಿರ್ಭೂತ್ವಾನುವ್ಯಚಲದ್ವಷಟ್ಕಾರಮನ್ನಾದಂ ಕೃತ್ವಾ ವಷಟ್ಕಾರೇಣಾನ್ನಾದೇನಾನ್ನಮತ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಅವನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯಾಗಿ ಮೇಲ್ಮೈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, 'ವಷಟ್' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಅನ್ನದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ವಷಟ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದದಿಂದ ಮತ್ತು ಅನ್ನದ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.
[೧೮] ಸ ಯದ್ದೇವಾನ್ ಅನು ವ್ಯಚಲದೀಶಾನೋ ಭೂತ್ವಾನುವ್ಯಚಲನ್ ಮನ್ಯುಮನ್ನಾದಂ ಕೃತ್ವಾ । [೧ ಮನ್ಯುನಾನ್ನಾದೇನಾನ್ನಮತ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಅವನು ಈಶಾನನಾಗಿ ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸಿ, 'ಮನ್ಯು' ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಅನ್ನದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಮನ್ಯು ಎಂಬ ಶಬ್ದದಿಂದ ಮತ್ತು ಅನ್ನದ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.
[೨೦] ಸ ಯತ್ಪ್ರಜಾ ಅನು ವ್ಯಚಲತ್ಪ್ರಜಾಪತಿರ್ಭೂತ್ವಾನುವ್ಯಚಲತ್ಪ್ರಾಣಮನ್ನಾದಂ ಕೃತ್ವಾ । ಪ್ರಾಣೇನಾನ್ನಾದೇನಾನ್ನಮತ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಅವನು ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸಿ, ಉಸಿರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಅನ್ನದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಉಸಿರಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಅನ್ನದ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.
[೨೨] ಸ ಯತ್ಸರ್ವಾನ್ ಅನ್ತರ್ದೇಶಾನ್ ಅನು ವ್ಯಚಲತ್ಪರಮೇಷ್ಠೀ ಭೂತ್ವಾನುವ್ಯಚಲದ್ಬ್ರಹ್ಮಾನ್ನಾದಂ ಕೃತ್ವಾ । [೨೩] ಬ್ರಹ್ಮಣಾನ್ನಾದೇನಾನ್ನಮತ್ತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಅವನು ಪರಮೇಶ್ಠಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಒಳಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಅನ್ನದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂಬ ಶಬ್ದದಿಂದ ಮತ್ತು ಅನ್ನದ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತಸ್ಯ ವ್ರಾತ್ಯಸ್ಯ
ಆ ವ್ರಾತ್ಯನಿಗೆ
ಸಪ್ತ ಪ್ರಾಣಾಃ ಸಪ್ತಾಪಾನಾಃ ಸಪ್ತ ವ್ಯಾನಾಃ
ಏಳು ಪ್ರಾಣಗಳು, ಏಳು ಅಪಾನಗಳು, ಏಳು ವ್ಯಾನಗಳು ಇವೆ.
ಯೋಽಸ್ಯ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಾಣ ಊರ್ಧ್ವೋ ನಾಮಾಯಂ ಸೋ ಅಗ್ನಿಃ
ಅವನ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಾಣ, ಊರ್ಧ್ವ ಎಂಬ ಹೆಸರುಳ್ಳದು, ಅದು ಅಗ್ನಿಯಾಗಿದೆ.
ಯೋಽಸ್ಯ ದ್ವಿತೀಯಃ ಪ್ರಾಣಃ ಪ್ರೌಢೋ ನಾಮಾಸೌ ಸ ಆದಿತ್ಯಃ
ಅವನ ಎರಡನೆಯ ಪ್ರಾಣ, ಪ್ರೌಢ ಎಂಬ ಹೆಸರುಳ್ಳದು, ಅದು ಆದಿತ್ಯನಾಗಿದೆ.
ಯೋಽಸ್ಯ ತೃತೀಯಃ ಪ್ರಾಣೋಽಭ್ಯೂಢೋ ನಾಮಾಸೌ ಸ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ
ಅವನ ಮೂರನೆಯ ಪ್ರಾಣ, ಅಭ್ಯೂಢ ಎಂಬ ಹೆಸರುಳ್ಳದು, ಅದು ಚಂದ್ರನಾಗಿದೆ.
ಯೋಽಸ್ಯ ಚತುರ್ಥಃ ಪ್ರಾಣೋ ವಿಭೂರ್ನಾಮಾಯಂ ಸ ಪವಮಾನಃ
ಅವನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪ್ರಾಣ, ವಿಭೂ ಎಂಬ ಹೆಸರುಳ್ಳದು, ಅದು ಪವಮಾನನಾಗಿದೆ.
ಯೋಽಸ್ಯ ಪಞ್ಚಮಃ ಪ್ರಾಣೋ ಯೋನಿರ್ನಾಮ ತಾ ಇಮಾ ಆಪಃ
ಅವನ ಐದನೆಯ ಪ್ರಾಣ, ಯೋನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರುಳ್ಳದು, ಅವು ನೀರಾಗಿದೆ.
ಯೋಽಸ್ಯ ಷಷ್ಠಃ ಪ್ರಾಣಃ ಪ್ರಿಯೋ ನಾಮ ತ ಇಮೇ ಪಶವಃ
ಅವನ ಆರನೆಯ ಪ್ರಾಣ, ಪ್ರಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರುಳ್ಳದು, ಅವು ಪಶುಗಳು.
ಯೋಽಸ್ಯ ಸಪ್ತಮಃ ಪ್ರಾಣೋಽಪರಿಮಿತೋ ನಾಮ ತಾ ಇಮಾಃ ಪ್ರಜಾಃ
ಅವನ ಏಳನೆಯ ಪ್ರಾಣ, ಅಪರಿಮಿತ ಎಂಬ ಹೆಸರುಳ್ಳದು, ಅವು ಪ್ರಜೆಗಳು.
ಯೋಽಸ್ಯ ಪ್ರಥಮೋಽಪಾನಃ ಸಾ ಪೌರ್ಣಮಾಸೀ
ಅವನ ಮೊದಲನೆಯ ಅಪಾನ, ಅದು ಪೌರ್ಣಮಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಯೋಽಸ್ಯ ದ್ವಿತೀಯೋಽಪಾನಃ ಸಾಷ್ಟಕಾ
ಅವನ ಎರಡನೆಯ ಅಪಾನ, ಅದು ಅಷ್ಟಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಯೋಽಸ್ಯ ತೃತೀಯೋಽಪಾನಃ ಸಾಮಾವಾಸ್ಯಾ
ಅವನ ಮೂರನೆಯ ಅಪಾನ, ಅದು ಸಾಮಾವಾಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.
ಯೋಽಸ್ಯ ಚತುರ್ಥೋಽಪಾನಃ ಸಾ ಶ್ರದ್ಧಾ
ಅವನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಪಾನ, ಅದು ಶ್ರದ್ಧೆಯಾಗಿದೆ.
ಯೋಽಸ್ಯ ಪಞ್ಚಮೋಽಪಾನಃ ಸಾ ದೀಕ್ಷಾ
ಅವನ ಐದನೇ ಪಾದವೇ ದೀಕ್ಷೆ.
ಯೋಽಸ್ಯ ಷಷ್ಠೋಽಪಾನಃ ಸ ಯಜ್ಞಃ
ಅವನ ಆರನೇ ಪಾದವೇ ಯಜ್ಞ.