ನಮಸ್ತೇ ಅಸ್ತು ಪಶ್ಯತ ಪಶ್ಯ ಮಾ ಪಶ್ಯತ
ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನನ್ನೆಡೆ ನೋಡು, ನನ್ನನ್ನು ಗಮನಿಸು, ದಯವಿಟ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಡ.
ಅನ್ನಾದ್ಯೇನ ಯಶಸಾ ತೇಜಸಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣವರ್ಚಸೇನ
ಅನ್ನದೊಂದಿಗೆ, ಪಾನದೊಂದಿಗೆ, ಕೀರ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಕಾಶದೊಂದಿಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ತೇಜಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ,
ಅಮ್ಭೋ ಅಮೋ ಮಹಃ ಸಹ ಇತಿ ತ್ವೋಪಾಸ್ಮಹೇ ವಯಮ್
ನೀರು, ಬಲ, ಮಹಿಮೆ — ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಅಮ್ಭೋ ಅರುಣಂ ರಜತಂ ರಜಃ ಸಹ ಇತಿ ತ್ವೋಪಾಸ್ಮಹೇ ವಯಮ್
ನೀರು, ಕೆಂಪು ಬೆಳಕು, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಲೋಕ, ಬಲ — ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ.
13.೮(೧೩.೪) ಉರುಃ ಪೃಥುಃ ಸುಭೂರ್ಭುವ ಇತಿ ತ್ವೋಪಾಸ್ಮಹೇ ವಯಮ್
ವಿಶಾಲ, ಅಗಾಧ, ಸುಸ್ಥಿರವಾದವನೆಂದು ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಪ್ರಥೋ ವರೋ ವ್ಯಚೋ ಲೋಕ ಇತಿ ತ್ವೋಪಾಸ್ಮಹೇ ವಯಮ್
ವಿಸ್ತಾರವಾದ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಲೋಕವೆಂದು ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಭವದ್ವಸುರಿದದ್ವಸುಃ ಸಂಯದ್ವಸುರಾಯದ್ವಸುರಿತಿ ತ್ವೋಪಾಸ್ಮಹೇ ವಯಮ್
ನೀನು ಒಳ್ಳೆಯ ಆತ್ಮ, ಉದಾರ ಮನಸ್ಸಿನವನು, ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನವನು, ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲನಾಗಿರಲಿ — ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ.
ನಮಸ್ತೇ ಅಸ್ತು ಪಶ್ಯತ ಪಶ್ಯ ಮಾ ಪಶ್ಯತ
ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನನ್ನೆಡೆ ನೋಡು, ನನ್ನನ್ನು ಗಮನಿಸು, ದಯವಿಟ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಡ.
ಅನ್ನಾದ್ಯೇನ ಯಶಸಾ ತೇಜಸಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣವರ್ಚಸೇನ
ಅನ್ನದೊಂದಿಗೆ, ಪಾನದೊಂದಿಗೆ, ಕೀರ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಕಾಶದೊಂದಿಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ತೇಜಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ,
ಸತ್ಯೇನೋತ್ತಭಿತಾ ಭೂಮಿಃ ಸೂರ್ಯೇಣೋತ್ತಭಿತಾ ದ್ಯೌಃ । ಋತೇನಾದಿತ್ಯಾಸ್ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ದಿವಿ ಸೋಮೋ ಅಧಿ ಶ್ರಿತಃ
ಭೂಮಿ ಸತ್ಯದಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ, ಆಕಾಶ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದಿತ್ಯರು ಧರ್ಮದಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ, ಸೋಮನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಸೋಮೇನಾದಿತ್ಯಾ ಬಲಿನಃ ಸೋಮೇನ ಪೃಥಿವೀ ಮಹೀ । ಅಥೋ ನಕ್ಷತ್ರಾಣಾಮೇಷಾಮುಪಸ್ಥೇ ಸೋಮ ಆಹಿತಃ
ಸೋಮದಿಂದ ಆದಿತ್ಯರು ಬಲಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಸೋಮದಿಂದ ಭೂಮಿ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಸೋಮನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವನು.
ಸೋಮಂ ಮನ್ಯತೇ ಪಪಿವಾನ್ ಯತ್ಸಂಪಿಂಷನ್ತ್ಯೋಷಧಿಮ್ । ಸೋಮಂ ಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಣೋ ವಿದುರ್ನ ತಸ್ಯಾಶ್ನಾತಿ ಪಾರ್ಥಿವಃ
ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಕುಡಿದವನು ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿದೆನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತಿಳಿದಿರುವ ಸೋಮವನ್ನು ಯಾರೂ ಭೂಮಿಯವರು ತಿನ್ನಲಾರರು.
ಯತ್ತ್ವಾ ಸೋಮ ಪ್ರಪಿಬನ್ತಿ ತತ ಆ ಪ್ಯಾಯಸೇ ಪುನಃ । ವಾಯುಃ ಸೋಮಸ್ಯ ರಕ್ಷಿತಾ ಸಮಾನಾಂ ಮಾಸ ಆಕೃತಿಃ
ಸೋಮನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕುಡಿಯುವಾಗ ನೀನು ಮತ್ತೆ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯೆ. ವಾಯು ಸೋಮನ ರಕ್ಷಕನು, ತಿಂಗಳುಗಳು ಅವನ ರೂಪ.
ಆಚ್ಛದ್ವಿಧಾನೈರ್ಗುಪಿತೋ ಬಾರ್ಹತೈಃ ಸೋಮ ರಕ್ಷಿತಃ । ಗ್ರಾವ್ಣಾಮಿಚ್ಛೃಣ್ವನ್ ತಿಷ್ಠಸಿ ನ ತೇ ಅಶ್ನಾತಿ ಪಾರ್ಥಿವಃ
ಆವರಣಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿತನಾದ ಸೋಮನು ಬರ್ಹಿಷರಿಂದ ಕಾಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಕಲ್ಲುಗಳ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತ ನಿಂತಿರುವೆ, ಭೂಮಿಯವರು ನಿನ್ನನ್ನು ತಿನ್ನಲಾರರು.
ಚಿತ್ತಿರಾ ಉಪಬರ್ಹಣಂ ಚಕ್ಷುರಾ ಅಭ್ಯಞ್ಜನಮ್ । ದ್ಯೌರ್ಭೂಮಿಃ ಕೋಶ ಆಸೀದ್ಯದಯಾತ್ಸೂರ್ಯಾ ಪತಿಮ್
ಅದ್ಭುತವಾದ ಹಾಸಿಗೆ, ಕಣ್ಣು ಹಚ್ಚುವ ತೈಲ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಹೊದಿಕೆಗಳಾಗಿ ಇದ್ದವು; ಸೂರ್ಯಾ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಾಗ.
ರೈಭ್ಯಾಸೀದನುದೇಯೀ ನಾರಾಶಂಸೀ ನ್ಯೋಚನೀ । ಸೂರ್ಯಾಯಾ ಭದ್ರಮಿದ್ವಾಸೋ ಗಾಥಯೈತಿ ಪರಿಷ್ಕೃತಾ
ರೈಭ್ಯನು ಸೇವಕನಾಗಿ, ನಾರಾಶಂಸಿಯು ಆಸನವನ್ನು ಹಾಸಿದವಳಾಗಿ ಇದ್ದಳು; ಹಾಡಿನಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಸೂರ್ಯೆಯ ಶುಭವಸ್ತ್ರ ಹೊರಟಿತು.
ಸ್ತೋಮಾ ಆಸನ್ ಪ್ರತಿಧಯಃ ಕುರೀರಂ ಛನ್ದ ಓಪಶಃ । ಸೂರ್ಯಾಯಾ ಅಶ್ವಿನಾ ವರಾಗ್ನಿರಾಸೀತ್ಪುರೋಗವಃ
ಹಾಡುಗಳು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಾಗಿ, ಕುರೀರಾ ಮಂಟಪವಾಗಿ, ಛಂದಸ್ಸುಗಳು ಮುಸುಕುಗಳಾಗಿ ಇದ್ದವು; ಸೂರ್ಯೆಗೆ ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಅಗ್ನಿ ಮುಂಚಾಳಿಯಾಗಿದ್ದನು.
ಸೋಮೋ ವಧೂಯುರಭವದಶ್ವಿನಾಸ್ತಾಮುಭಾ ವರಾ । ಸೂರ್ಯಾಂ ಯತ್ಪತ್ಯೇ ಶಂಸನ್ತೀಂ ಮನಸಾ ಸವಿತಾದದಾತ್
ಸೋಮನು ವರನಾಗಿ ಬಂದನು, ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ಇಬ್ಬರೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರು; ಸೂರ್ಯೆಯನ್ನು ಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವಾಗ ಸವಿತಾ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದನು.
ಮನೋ ಅಸ್ಯಾ ಅನ ಆಸೀದ್ದ್ಯೌರಾಸೀದುತ ಚ್ಛದಿಃ । ಶುಕ್ರಾವನಡ್ವಾಹಾವಾಸ್ತಾಂ ಯದಯಾತ್ಸೂರ್ಯಾ ಪತಿಮ್
ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ರಥದ ಅಕ್ಷವಾಗಿ, ಆಕಾಶ ಹೊದಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು; ಎರಡು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಎತ್ತುಗಳು ಸೂರ್ಯೆ ಪತಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಅವಳನ್ನು ಎಳೆದವು.
{೧} ಋಕ್ಸಾಮಾಭ್ಯಾಮಭಿಹಿತೌ ಗಾವೌ ತೇ ಸಾಮನಾವೈತಾಮ್ । ಶ್ರೋತ್ರೇ ತೇ ಚಕ್ರೇ ಆಸ್ತಾಂ ದಿವಿ ಪನ್ಥಾಶ್ಚರಾಚರಃ
ಋಕ್ ಮತ್ತು ಸಾಮದಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಎರಡು ಹಸುಗಳು ನಿನ್ನ ಹಾಡುಗಳಾಗಿ ಬಂದವು; ನಿನ್ನ ಕಿವಿಗಳು ಚಕ್ರಗಳಾಗಿ, ಆಕಾಶದ ಮಾರ್ಗ ಚಲಿಸುವುದೂ ನಿಲ್ಲುವುದೂ ಆಗಿತ್ತು.
ಶುಚೀ ತೇ ಚಕ್ರೇ ಯಾತ್ಯಾ ವ್ಯಾನೋ ಅಕ್ಷ ಆಹತಃ । ಅನೋ ಮನಸ್ಮಯಂ ಸೂರ್ಯಾರೋಹತ್ಪ್ರಯತೀ ಪತಿಮ್
ನಿನ್ನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಚಕ್ರ ಚಲಿಸುತ್ತಿದೆ, ಅಕ್ಷವು ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಸೂರ್ಯೆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ಪತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಸೂರ್ಯಾಯಾ ವಹತುಃ ಪ್ರಾಗಾತ್ಸವಿತಾ ಯಮವಾಸೃಜತ್। ಮಘಾಸು ಹನ್ಯನ್ತೇ ಗಾವಃ ಫಲ್ಗುನೀಷು ವ್ಯುಹ್ಯತೇ
ಸವಿತಾ ಸೂರ್ಯೆಗೆ ಎತ್ತನ್ನು ಕಳಿಸಿದನು; ಮಘಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ, ಫಲ್ಗುಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯದಶ್ವಿನಾ ಪೃಚ್ಛಮಾನಾವಯಾತಂ ತ್ರಿಚಕ್ರೇಣ ವಹತುಂ ಸೂರ್ಯಾಯಾಃ । ಕ್ವೈಕಂ ಚಕ್ರಂ ವಾಮಾಸೀತ್ಕ್ವ ದೇಷ್ಟ್ರಾಯ ತಸ್ಥಥುಃ
ನೀವು ಇಬ್ಬರು ಅಶ್ವಿನಿಗಳು, ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾ, ಮೂರು ಚಕ್ರದ ರಥದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಒಂದು ಚಕ್ರ ಎಲ್ಲಿತ್ತು, ಜುವಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಟ್ಟಿರಿ?
ಯದಯಾತಂ ಶುಭಸ್ಪತೀ ವರೇಯಂ ಸೂರ್ಯಾಮುಪ । ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾ ಅನು ತದ್ವಾಮಜಾನನ್ ಪುತ್ರಃ ಪಿತರಮವೃಣೀತ ಪೂಷಾ
ನೀವು ಶೋಭೆಯುಳ್ಳ ದೇವತೆಗಳು, ಸೂರ್ಯೆಯನ್ನು ಆರಿಸಲು ಬಂದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಅದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರು; ಪುತ್ರನಾದ ಪೂಷನು ತಂದೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿದನು.
ದ್ವೇ ತೇ ಚಕ್ರೇ ಸೂರ್ಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಣ ಋತುಥಾ ವಿದುಃ । ಅಥೈಕಂ ಚಕ್ರಂ ಯದ್ಗುಹಾ ತದದ್ಧಾತಯ ಇದ್ವಿದುಃ
ಸೂರ್ಯೆ, ನಿನ್ನ ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಋತುಗಳಂತೆ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ಒಂದು ಗುಪ್ತವಾದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಯಮಣಂ ಯಜಾಮಹೇ ಸುಬನ್ಧುಂ ಪತಿವೇದನಮ್ । ಉರ್ವಾರುಕಮಿವ ಬನ್ಧನಾತ್ಪ್ರೇತೋ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ನಾಮುತಃ
ನಾವು ಆರ್ಯಮನ್ ಎಂಬ ಸುವಂಧುವನ್ನು, ವಿವಾಹದ ಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ; ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಅಲ್ಲಿಂದಲ್ಲ.
ಪ್ರೇತೋ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ನಾಮುತಃ ಸುಬದ್ಧಾಮಮುತಸ್ಕರಮ್ । ಯಥೇಯಮಿನ್ದ್ರ ಮೀಢ್ವಃ ಸುಪುತ್ರಾ ಸುಭಗಾಸತಿ
ನಿನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಬಿಡಿಸುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ನೀನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಳೆದುಹೋಗಬಾರದು; ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ಸುಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಭಾಗ್ಯವಂತನಾಗಿರುವಂತೆ.
ಪ್ರ ತ್ವಾ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ವರುಣಸ್ಯ ಪಾಶಾದ್ಯೇನ ತ್ವಾಬಧ್ನಾತ್ಸವಿತಾ ಸುಶೇವಾಃ । ಋತಸ್ಯ ಯೋನೌ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕೇ ಸ್ಯೋನಂ ತೇ ಅಸ್ತು ಸಹಸಂಭಲಾಯೈ
ನಿನ್ನನ್ನು ವರಣನ ಬಲಯದಿಂದ ಬಿಡಿಸುತ್ತೇನೆ, ಅದರಿಂದ ಸವಿತಾ ದಯೆಯಿಂದ ಬಂಧಿಸಿದ್ದನು; ಸತ್ಯದ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸದುದ್ದೇಶಗಳ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಬಲ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಸುಖವಾಗಿರಲಿ.
ಭಗಸ್ತ್ವೇತೋ ನಯತು ಹಸ್ತಗೃಹ್ಯಾಶ್ವಿನಾ ತ್ವಾ ಪ್ರ ವಹತಾಂ ರಥೇನ । ಗೃಹಾನ್ ಗಚ್ಛ ಗೃಹಪತ್ನೀ ಯಥಾಸೋ ವಶಿನೀ ತ್ವಂ ವಿದಥಮಾ ವದಾಸಿ
ಭಗನು ನಿನ್ನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರಲಿ; ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ರಥದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಸಾಗಿಸಲಿ; ಮನೆಗೆ ಗೃಹಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಹೋಗು, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಣತನದಿಂದ ಮಾತಾಡು.
{೨} ಇಹ ಪ್ರಿಯಂ ಪ್ರಜಾಯೈ ತೇ ಸಮೃಧ್ಯತಾಮಸ್ಮಿನ್ ಗೃಹೇ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯಾಯ ಜಾಗೃಹಿ । ಏನಾ ಪತ್ಯಾ ತನ್ವಂ ಸಂ ಸ್ಪೃಶಸ್ವಾಥ ಜಿರ್ವಿರ್ವಿದಥಮಾ ವದಾಸಿ
ಈ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸಂತಾನವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ, ಗೃಹದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಕಾಯುವವಳಾಗಿರು; ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸು, ನಂತರ ವೃದ್ಧೆಯಾಗಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಣತನದಿಂದ ಮಾತಾಡು.