ಋಚಾ ಕುಮ್ಭ್ಯಧಿಹಿತಾರ್ತ್ವಿಜ್ಯೇನ ಪ್ರೇಷಿತಾ
ಮಂತ್ರವನ್ನು ಕುಂಭದ ಮೇಲೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅರ್ಚಕನು ಅದನ್ನು ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪರಿಗೃಹೀತಾ ಸಾಮ್ನಾ ಪರ್ಯೂಢಾ
ವೇದವಾಕ್ಯದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಗಾಯನದಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಬೃಹದಾಯವನಂ ರಥನ್ತರಂ ದರ್ವಿಃ
ಮಹಾ ಆಯವನ, ರಥಾಂತರ, ಚಮಚು.
ಋತವಃ ಪಕ್ತಾರ ಆರ್ತವಾಃ ಸಮಿನ್ಧತೇ
ಋತುಗಳು ಬೇಯಿಸುವವರು; ಋತುಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚುತ್ತವೆ.
ಚರುಂ ಪಞ್ಚಬಿಲಮುಖಂ ಘರ್ಮೋಽಭೀನ್ಧೇ
ಐದು ಬಾಯಿಗಳಿರುವ ಹವನಪಾತ್ರೆಗೆ ಘರ್ಮವು ಬಿಸಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಓದನೇನ ಯಜ್ಞವತಃ ಸರ್ವೇ ಲೋಕಾಃ ಸಮಾಪ್ಯಾಃ
ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಯಜ್ಞದ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಯಸ್ಮಿನ್ತ್ಸಮುದ್ರೋ ದ್ಯೌರ್ಭೂಮಿಸ್ತ್ರಯೋಽವರಪರಂ ಶ್ರಿತಾಃ
ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ, ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ — ಈ ಮೂರು ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ನೆಲೆಸಿವೆ.
ಯಸ್ಯ ದೇವಾ ಅಕಲ್ಪನ್ತೋಚ್ಛಿಷ್ಟೇ ಷಡಶೀತಯಃ
ಯಾರಿಗಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು ಎಪ್ಪತ್ತಾರು ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತಂ ತ್ವೌದನಸ್ಯ ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ಯೋ ಅಸ್ಯ ಮಹಿಮಾ ಮಹಾನ್
ಆ ಅಕ್ಕಿಯ ಮಹಿಮೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಸ ಯ ಓದನಸ್ಯ ಮಹಿಮಾನಂ ವಿದ್ಯಾತ್
ಯಾರು ಆ ಅಕ್ಕಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾರೆ.
ನಾಲ್ಪ ಇತಿ ಬ್ರೂಯಾನ್ ನಾನುಪಸೇಚನ ಇತಿ ನೇದಂ ಚ ಕಿಂ ಚೇತಿ
ಅದು ಚಿಕ್ಕದು ಎಂದು ಹೇಳಬಾರದು, ನೀರು ಹಾಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಬಾರದು, ಇದೇನು ಎಂದು ಕೂಡ ಕೇಳಬಾರದು.
ಯಾವದ್ದಾತಾಭಿಮನಸ್ಯೇತ ತನ್ ನಾತಿ ವದೇತ್
ಕೊಡುವವನು ಎಷ್ಟು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡಬಾರದು.
ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನೋ ವದನ್ತಿ ಪರಾಞ್ಚಮೋದನಂ ಪ್ರಾಶೀ೩ಃ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಾ೩ ಇತಿ
ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಒಬ್ಬನು ಹೊರಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಒಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ ಎಂದು.
ತ್ವಮೋದನಂ ಪ್ರಾಶೀ೩ ತ್ವಾಮೋದನಾ೩ ಇತಿ
ನೀನು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದೆ, ಅನ್ನವು ನಿನ್ನನ್ನು ತಿಂದಿತು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಪರಾಞ್ಚಂ ಚೈನಂ ಪ್ರಾಶೀಃ ಪ್ರಾಣಾಸ್ತ್ವಾ ಹಾಸ್ಯನ್ತೀತ್ಯೇನಮಾಹ
ಯಾರಾದರೂ ಹೊರಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರೆ, ಅವನಿಗೆ 'ನಿನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳು ಬಿಡುತ್ತವೆ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಂ ಚೈನಂ ಪ್ರಾಶೀರಪಾನಾಸ್ತ್ವಾ ಹಾಸ್ಯನ್ತೀತ್ಯೇನಮಾಹ
ಯಾರಾದರೂ ಒಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರೆ, ಅವನಿಗೆ 'ನಿನ್ನ ಉಸಿರಾಟಗಳು ಬಿಡುತ್ತವೆ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ನೈವಾಹಮೋದನಂ ನ ಮಾಮೋದನಃ
ನಾನು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುವವನಲ್ಲ, ಅನ್ನವೂ ನನ್ನನ್ನು ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ.
ಓದನ ಏವೌದನಂ ಪ್ರಾಶೀತ್
ಅನ್ನವನ್ನು ಅನ್ನವಾಗಿಯೇ ತಿನ್ನಬೇಕು.
ತತಶ್ಚೈನಮನ್ಯೇನ ಶೀರ್ಷ್ಣಾ ಪ್ರಾಶೀರ್ಯೇನ ಚೈತಂ ಪೂರ್ವ ಋಷಯಃ ಪ್ರಾಶ್ನನ್ । ಜ್ಯೇಷ್ಠತಸ್ತೇ ಪ್ರಜಾ ಮರಿಷ್ಯತೀತ್ಯೇನಮಾಹ । ತಂ ವಾ ಅಹಂ ನಾರ್ವಾಞ್ಚಂ ನ ಪರಾಞ್ಚಂ ನ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ । ಬೃಹಸ್ಪತಿನಾ ಶೀರ್ಷ್ಣಾ । ತೇನೈನಂ ಪ್ರಾಶಿಷಂ ತೇನೈನಮಜೀಗಮಮ್ । ಏಷ ವಾ ಓದನಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗಃ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ । ಸರ್ವಾಙ್ಗ ಏವ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ ಸಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಆಮೇಲೆ ಬೇರೆ ತಲೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದರು; ಆ ತಲೆಯಿಂದ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರು. 'ನಿನ್ನ ಸಂತಾನದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯವನು ಮೊದಲು ಸಾಯುತ್ತಾನೆ' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ಕೆಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಹೊರಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಒಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ತಲೆಯಿಂದ ತಿಂದೆನು. ಆ ತಲೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದೆನು, ಆ ತಲೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು. ಈ ಅನ್ನವು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
[೧] ತತಶ್ಚೈನಮನ್ಯಾಭ್ಯಾಂ ಶ್ರೋತ್ರಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಾಶೀರ್ಯಾಭ್ಯಾಂ ಚೈತಂ ಪೂರ್ವ ಋಷಯಃ ಪ್ರಾಶ್ನನ್ । ಬಧಿರೋ ಭವಿಷ್ಯಸೀತ್ಯೇನಮಾಹ । ತಂ ವಾ ಅಹಂ ನಾರ್ವಾಞ್ಚಂ ನ ಪರಾಞ್ಚಂ ನ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ । ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀಭ್ಯಾಂ ಶ್ರೋತ್ರಾಭ್ಯಾಮ್ । ತಾಭ್ಯಾಮೇನಂ ಪ್ರಾಶಿಷಂ ತಾಭ್ಯಾಮೇನಮಜೀಗಮಮ್ । ಏಷ ವಾ ಓದನಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗಃ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ । ಸರ್ವಾಙ್ಗ ಏವ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ ಸಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಆಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಎರಡು ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದರು; ಆ ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರು. 'ನೀನು ಕುರುಡನಾಗುತ್ತೀಯೆ' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ಕೆಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಹೊರಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಒಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ದ್ಯಾವಾ ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವಿಯ ಕಿವಿಗಳಿಂದ ತಿಂದೆನು. ಆ ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದೆನು, ಆ ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು. ಈ ಅನ್ನವು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
[೨] ತತಶ್ಚೈನಮನ್ಯಾಭ್ಯಾಮಕ್ಷೀಭ್ಯಾಂ ಪ್ರಾಶೀರ್ಯಾಭ್ಯಾಂ ಚೈತಂ ಪೂರ್ವ ಋಷಯಃ ಪ್ರಾಶ್ನನ್ । ಅನ್ಧೋ ಭವಿಷ್ಯಸೀತ್ಯೇನಮಾಹ । ತಂ ವಾ ಅಹಂ ನಾರ್ವಾಞ್ಚಂ ನ ಪರಾಞ್ಚಂ ನ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ । ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸಾಭ್ಯಾಮಕ್ಷೀಭ್ಯಾಮ್ । ತಾಭ್ಯಾಮೇನಂ ಪ್ರಾಶಿಷಂ ತಾಭ್ಯಾಮೇನಮಜೀಗಮಮ್ । ಏಷ ವಾ ಓದನಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗಃ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ । ಸರ್ವಾಙ್ಗ ಏವ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ ಸಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಆಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದರು; ಆ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರು. 'ನೀನು ಕುರುಡನಾಗುತ್ತೀಯೆ' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ಕೆಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಹೊರಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಒಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತಿಂದೆನು. ಆ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದೆನು, ಆ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು. ಈ ಅನ್ನವು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
[೩] ತತಶ್ಚೈನಮನ್ಯೇನ ಮುಖೇನ ಪ್ರಾಶೀರ್ಯೇನ ಚೈತಂ ಪೂರ್ವ ಋಷಯಃ ಪ್ರಾಶ್ನನ್ । ಮುಖತಸ್ತೇ ಪ್ರಜಾ ಮರಿಷ್ಯತೀತ್ಯೇನಮಾಹ । ತಂ ವಾ ಅಹಂ ನಾರ್ವಾಞ್ಚಂ ನ ಪರಾಞ್ಚಂ ನ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಮುಖೇನ । ತೇನೈನಂ ಪ್ರಾಶಿಷಂ ತೇನೈನಮಜೀಗಮಮ್ । ಏಷ ವಾ ಓದನಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗಃ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ । ಸರ್ವಾಙ್ಗ ಏವ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ ಸಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಆಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಬಾಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದರು; ಆ ಬಾಯಿಂದ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರು. 'ನಿನ್ನ ಸಂತಾನವು ಬಾಯಿಂದ ಸಾಯುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ಕೆಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಹೊರಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಒಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಬ್ರಹ್ಮದ ಬಾಯಿಂದ ತಿಂದೆನು. ಆ ಬಾಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದೆನು, ಆ ಬಾಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು. ಈ ಅನ್ನವು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
[೪] ತತಶ್ಚೈನಮನ್ಯಯಾ ಜಿಹ್ವಯಾ ಪ್ರಾಶೀರ್ಯಯಾ ಚೈತಂ ಪೂರ್ವ ಋಷಯಃ ಪ್ರಾಶ್ನನ್ । ಜಿಹ್ವಾ ತೇ ಮರಿಷ್ಯತೀತ್ಯೇನಮಾಹ । ತಂ ವಾ ಅಹಂ ನಾರ್ವಾಞ್ಚಂ ನ ಪರಾಞ್ಚಂ ನ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ । ಅಗ್ನೇರ್ಜಿಹ್ವಯಾ । ತಯೈನಂ ಪ್ರಾಶಿಷಂ ತಯೈನಮಜೀಗಮಮ್ । ಏಷ ವಾ ಓದನಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗಃ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ । ಸರ್ವಾಙ್ಗ ಏವ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ ಸಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಆಮೇಲೆ ಬೇರೆ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದರು; ಆ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರು. 'ನಿನ್ನ ನಾಲಿಗೆ ಸಾಯುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ಕೆಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಹೊರಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಒಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಅಗ್ನಿಯ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ತಿಂದೆನು. ಆ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದೆನು, ಆ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು. ಈ ಅನ್ನವು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
[೫] ತತಶ್ಚೈನಮನ್ಯೈರ್ದನ್ತೈಃ ಪ್ರಾಶೀರ್ಯೈಶ್ಚೈತಂ ಪೂರ್ವ ಋಷಯಃ ಪ್ರಾಶ್ನನ್ । ದನ್ತಾಸ್ತೇ ಶತ್ಸ್ಯನ್ತೀತ್ಯೇನಮಾಹ । ತಂ ವಾ ಅಹಂ ನಾರ್ವಾಞ್ಚಂ ನ ಪರಾಞ್ಚಂ ನ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ । ಋತುಭಿರ್ದನ್ತೈಃ । ತೈರೇನಂ ಪ್ರಾಶಿಷಂ ತೈರೇನಮಜೀಗಮಮ್ । ಏಷ ವಾ ಓದನಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗಃ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ । ಸರ್ವಾಙ್ಗ ಏವ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ ಸಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಆಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದರು; ಆ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರು. 'ನಿನ್ನ ಹಲ್ಲುಗಳು ಉದುರುತ್ತವೆ' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ಕೆಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಹೊರಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಒಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಋತುಗಳ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ತಿಂದೆನು. ಆ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದೆನು, ಆ ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು. ಈ ಅನ್ನವು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
[೬] ತತಶ್ಚೈನಮನ್ಯೈಃ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೈಃ ಪ್ರಾಶೀರ್ಯೈಶ್ಚೈತಂ ಪೂರ್ವ ಋಷಯಃ ಪ್ರಾಶ್ನನ್ । ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾಸ್ತ್ವಾ ಹಾಸ್ಯನ್ತೀತ್ಯೇನಮಾಹ । ತಂ ವಾ ಅಹಂ ನಾರ್ವಾಞ್ಚಂ ನ ಪರಾಞ್ಚಂ ನ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ । ಸಪ್ತಋಷಿಭಿಃ ಪ್ರಾಣಾಪಾನೈಃ । ತೈರೇನಂ ಪ್ರಾಶಿಷಂ ತೈರೇನಮಜೀಗಮಮ್ । ಏಷ ವಾ ಓದನಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗಃ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ । ಸರ್ವಾಙ್ಗ ಏವ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ ಸಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಆಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದರು; ಆ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಗಳಿಂದ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರು. 'ನಿನ್ನ ಉಸಿರಾಟಗಳು ಬಿಡುತ್ತವೆ' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ಕೆಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಹೊರಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಒಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಏಳು ಋಷಿಗಳ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಗಳಿಂದ ತಿಂದೆನು. ಆ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದೆನು, ಆ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು. ಈ ಅನ್ನವು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
[೭] ತತಶ್ಚೈನಮನ್ಯೇನ ವ್ಯಚಸಾ ಪ್ರಾಶೀರ್ಯೇನ ಚೈತಂ ಪೂರ್ವ ಋಷಯಃ ಪ್ರಾಶ್ನನ್ । ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಸ್ತ್ವಾ ಹನಿಷ್ಯತೀತ್ಯೇನಮಾಹ । ತಂ ವಾ ಅಹಂ ನಾರ್ವಾಞ್ಚಂ ನ ಪರಾಞ್ಚಂ ನ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ । ಅನ್ತರಿಕ್ಷೇಣ ವ್ಯಚಸಾ । ತೇನೈನಂ ಪ್ರಾಶಿಷಂ ತೇನೈನಮಜೀಗಮಮ್ । ಏಷ ವಾ ಓದನಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗಃ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ । ಸರ್ವಾಙ್ಗ ಏವ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ ಸಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಆಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಪಲ್ಲಟದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದರು; ಆ ಪಲ್ಲಟದಿಂದ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರು. 'ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮ ರೋಗವು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ಕೆಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಹೊರಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಒಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಮಧ್ಯಾಕಾಶದ ಪಲ್ಲಟದಿಂದ ತಿಂದೆನು. ಆ ಪಲ್ಲಟದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದೆನು, ಆ ಪಲ್ಲಟದಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು. ಈ ಅನ್ನವು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
[೮] ತತಶ್ಚೈನಮನ್ಯೇನ ಪೃಷ್ಠೇನ ಪ್ರಾಶೀರ್ಯೇನ ಚೈತಂ ಪೂರ್ವ ಋಷಯಃ ಪ್ರಾಶ್ನನ್ । ವಿದ್ಯುತ್ತ್ವಾ ಹನಿಷ್ಯತೀತ್ಯೇನಮಾಹ । ತಂ ವಾ ಅಹಂ ನಾರ್ವಾಞ್ಚಂ ನ ಪರಾಞ್ಚಂ ನ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ । ದಿವಾ ಪೃಷ್ಠೇನ । ತೇನೈನಂ ಪ್ರಾಶಿಷಂ ತೇನೈನಮಜೀಗಮಮ್ । ಏಷ ವಾ ಓದನಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗಃ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ । ಸರ್ವಾಙ್ಗ ಏವ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ ಸಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಆಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಬೆನ್ನಿನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದರು; ಆ ಬೆನ್ನಿನಿಂದ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರು. 'ಮಿಂಚು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ಕೆಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಹೊರಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಒಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಹಗಲಿನ ಬೆನ್ನಿನಿಂದ ತಿಂದೆನು. ಆ ಬೆನ್ನಿನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದೆನು, ಆ ಬೆನ್ನಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು. ಈ ಅನ್ನವು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
[೯] ತತಶ್ಚೈನಮನ್ಯೇನೋರಸಾ ಪ್ರಾಶೀರ್ಯೇನ ಚೈತಂ ಪೂರ್ವ ಋಷಯಃ ಪ್ರಾಶ್ನನ್ । ಕೃಷ್ಯಾ ನ ರಾತ್ಸ್ಯಸೀತ್ಯೇನಮಾಹ । ತಂ ವಾ ಅಹಂ ನಾರ್ವಾಞ್ಚಂ ನ ಪರಾಞ್ಚಂ ನ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ । ಪೃಥಿವ್ಯೋರಸಾ । ತೇನೈನಂ ಪ್ರಾಶಿಷಂ ತೇನೈನಮಜೀಗಮಮ್ । ಏಷ ವಾ ಓದನಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗಃ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ । ಸರ್ವಾಙ್ಗ ಏವ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ ಸಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಆಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಮಜ್ಜೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದರು; ಆ ಮಜ್ಜೆಯಿಂದ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರು. 'ನೀನು ಹೊಲದಿಂದ ತಿನ್ನಲಾರೆ' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ಕೆಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಹೊರಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಒಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಭೂಮಿಯ ಮಜ್ಜೆಯಿಂದ ತಿಂದೆನು. ಆ ಮಜ್ಜೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದೆನು, ಆ ಮಜ್ಜೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು. ಈ ಅನ್ನವು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
[೧೦] ತತಶ್ಚೈನಮನ್ಯೇನೋದರೇಣ ಪ್ರಾಶೀರ್ಯೇನ ಚೈತಂ ಪೂರ್ವ ಋಷಯಃ ಪ್ರಾಶ್ನನ್ । ಉದರದಾರಸ್ತ್ವಾ ಹನಿಷ್ಯತೀತ್ಯೇನಮಾಹ । ತಂ ವಾ ಅಹಂ ನಾರ್ವಾಞ್ಚಂ ನ ಪರಾಞ್ಚಂ ನ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ । ಸತ್ಯೇನೋದರೇಣ । ತೇನೈನಂ ಪ್ರಾಶಿಷಂ ತೇನೈನಮಜೀಗಮಮ್ । ಏಷ ವಾ ಓದನಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗಃ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ । ಸರ್ವಾಙ್ಗ ಏವ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ ಸಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಆಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದರು; ಆ ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರು. 'ಹೊಟ್ಟೆಯ ರೋಗವು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ಕೆಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಹೊರಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಒಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಸತ್ಯದ ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ತಿಂದೆನು. ಆ ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದೆನು, ಆ ಹೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು. ಈ ಅನ್ನವು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.
[೧೧] ತತಶ್ಚೈನಮನ್ಯೇನ ವಸ್ತಿನಾ ಪ್ರಾಶೀರ್ಯೇನ ಚೈತಂ ಪೂರ್ವ ಋಷಯಃ ಪ್ರಾಶ್ನನ್ । ಅಪ್ಸು ಮರಿಷ್ಯಸೀತ್ಯೇನಮಾಹ । ತಂ ವಾ ಅಹಂ ನಾರ್ವಾಞ್ಚಂ ನ ಪರಾಞ್ಚಂ ನ ಪ್ರತ್ಯಞ್ಚಮ್ । ಸಮುದ್ರೇಣ ವಸ್ತಿನಾ । ತೇನೈನಂ ಪ್ರಾಶಿಷಂ ತೇನೈನಮಜೀಗಮಮ್ । ಏಷ ವಾ ಓದನಃ ಸರ್ವಾಙ್ಗಃ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ । ಸರ್ವಾಙ್ಗ ಏವ ಸರ್ವಪರುಃ ಸರ್ವತನೂಃ ಸಂ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಆಮೇಲೆ ಬೇರೆ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದರು; ಆ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದಿಂದ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದರು. 'ನೀನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತೀಯೆ' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ಕೆಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಹೊರಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಒಳಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದವನು ಅಲ್ಲ, ಸಮುದ್ರದ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದಿಂದ ತಿಂದೆನು. ಆ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಿದೆನು, ಆ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು. ಈ ಅನ್ನವು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.