ಶಿಂಶುಮಾರಾ ಅಜಗರಾಃ ಪುರೀಕಯಾ ಜಷಾ ಮತ್ಸ್ಯಾ ರಜಸಾ ಯೇಭ್ಯೋ ಅಸ್ಯಸಿ । ನ ತೇ ದೂರಂ ನ ಪರಿಷ್ಠಾಸ್ತಿ ತೇ ಭವ ಸದ್ಯಃ ಸರ್ವಾಂ ಪರಿ ಪಶ್ಯಸಿ ಭೂಮಿಂ ಪೂರ್ವಸ್ಮಾದ್ಧಂಸ್ಯುತ್ತರಸ್ಮಿನ್ತ್ಸಮುದ್ರೇ
ನೀನು ಡಾಲ್ಫಿನ್, ಅಜಗರ, ಗಟ್ಟಿ ಚರ್ಮದ ಜೀವಿಗಳು, ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಧೂಳಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯುವ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಒಡೆಯ. ನಿನಗೆ ದೂರವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಂತರವೂ ಇಲ್ಲ; ನೀನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದು, ಪೂರ್ವ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರದವರೆಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನೋಡುವೆ.
ಮಾ ನೋ ರುದ್ರ ತಕ್ಮನಾ ಮಾ ವಿಷೇಣ ಮಾ ನಃ ಸಂ ಸ್ರಾ ದಿವ್ಯೇನಾಗ್ನಿನಾ । ಅನ್ಯತ್ರಾಸ್ಮದ್ವಿದ್ಯುತಂ ಪಾತಯೈತಾಮ್
ರುದ್ರನೇ, ನಮ್ಮನ್ನು ಜ್ವರದಿಂದ, ವಿಷದಿಂದ, ಅಥವಾ ದಿವ್ಯ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಮಿಂಚನ್ನು ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಬೀಳು.
ಭವೋ ದಿವೋ ಭವ ಈಶೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಭವ ಆ ಪಪ್ರ ಉರ್ವನ್ತರಿಕ್ಷಮ್ । ತಸ್ಯೈ ನಮೋ ಯತಮಸ್ಯಾಂ ದಿಶೀತಃ
ನೀನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಭವ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಡೆಯ, ವಿಶಾಲ ಮಧ್ಯಾಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬಿರುವವನು. ನೀನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಆ ಶಕ್ತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಭವ ರಾಜನ್ ಯಜಮಾನಾಯ ಮೃಡ ಪಶೂನಾಂ ಹಿ ಪಶುಪತಿರ್ಬಭೂಥ । ಯಃ ಶ್ರದ್ದಧಾತಿ ಸನ್ತಿ ದೇವಾ ಇತಿ ಚತುಷ್ಪದೇ ದ್ವಿಪದೇಽಸ್ಯ ಮೃಡ
ರಾಜ ಭವನೇ, ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸು, ನೀನು ಪಶುಗಳ ಒಡೆಯನಾಗಿದ್ದೀ. ದೇವತೆಗಳಿರುವರೆಂದು ನಂಬುವ ಯಾರಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ಅವರ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲು, ಎರಡು ಕಾಲು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸು.
ಮಾ ನೋ ಮಹಾನ್ತಮುತ ಮಾ ನೋ ಅರ್ಭಕಂ ಮಾ ನೋ ವಹನ್ತಮುತ ಮಾ ನೋ ವಕ್ಷ್ಯತಃ । ಮಾ ನೋ ಹಿಂಸೀಃ ಪಿತರಂ ಮಾತರಂ ಚ ಸ್ವಾಂ ತನ್ವಂ ರುದ್ರ ಮಾ ರೀರಿಷೋ ನಃ
ನಮ್ಮ ದೊಡ್ಡವರಿಗೂ, ಮಕ್ಕಳಿಗೂ, ಹೊರುವವನಿಗೂ, ಹೊರುವವಳಿಗೂ ಹಾನಿ ಮಾಡಬೇಡ. ತಂದೆ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮದೇ ದೇಹಕ್ಕೂ ನೋವು ಕೊಡಬೇಡ, ರುದ್ರನೇ, ನಮ್ಮನ್ನು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿಸಬೇಡ.
ರುದ್ರಸ್ಯೈಲಬಕಾರೇಭ್ಯೋಽಸಂಸೂಕ್ತಗಿಲೇಭ್ಯಃ । ಇದಂ ಮಹಾಸ್ಯೇಭ್ಯಃ ಶ್ವಭ್ಯೋ ಅಕರಂ ನಮಃ
ರುದ್ರನ ಗರ್ಜಿಸುವ ರೂಪಗಳಿಗೆ, ಉಚ್ಚರಿಸದ ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ನುಂಗುವವರಿಗೆ, ದೊಡ್ಡ ಬಾಯಿಯವರಿಗೆ, ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ನಮಸ್ತೇ ಘೋಷಿಣೀಭ್ಯೋ ನಮಸ್ತೇ ಕೇಶಿನೀಭ್ಯಃ । ನಮೋ ನಮಸ್ಕೃತಾಭ್ಯೋ ನಮಃ ಸಂಭುಞ್ಜತೀಭ್ಯಃ । ನಮಸ್ತೇ ದೇವ ಸೇನಾಭ್ಯಃ ಸ್ವಸ್ತಿ ನೋ ಅಭಯಂ ಚ ನಃ
ಶಬ್ದ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಉದ್ದ ಕೂದಲಿರುವವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ನಮಸ್ಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ದೇವದಳಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಮಗೆ ಕ್ಷೇಮವೂ, ಭಯವಿಲ್ಲದೆಯೂ ಇರಲಿ.
ತಸ್ಯೌದನಸ್ಯ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ಶಿರೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಖಮ್
ಆ ಹವನ ಅನ್ನದ ತಲೆಯು ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಬಾಯಿಯು ಬ್ರಹ್ಮ.
ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ ಶ್ರೋತ್ರೇ ಸೂರ್ಯಾಚನ್ದ್ರಮಸಾವಕ್ಷಿಣೀ ಸಪ್ತಋಷಯಃ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಾಃ
ಆ ಅನ್ನದ ಕಿವಿಗಳು ದ್ಯಾವು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ, ಕಣ್ಣುಗಳು ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ, ಏಳು ಋಷಿಗಳು ಉಸಿರು ಮತ್ತು ಉಸಿರೆಳೆಯುವ ಶಕ್ತಿ.
ಚಕ್ಷುರ್ಮುಸಲಂ ಕಾಮ ಉಲೂಖಲಮ್
ಅದಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲು ಕಣ್ಣು, ಆಸೆ ಒಕ್ಕಲು.
ದಿತಿಃ ಶೂರ್ಪಮದಿತಿಃ ಶೂರ್ಪಗ್ರಾಹೀ ವಾತೋಽಪಾವಿನಕ್
ದಿತಿಯು ಚಲ್ಲಣ ಬಟ್ಟಲು, ಅದಿತಿಯು ಅದನ್ನು ಹಿಡಿಯುವವಳು, ಗಾಳಿ ಊದುತ್ತದೆ.
ಅಶ್ವಾಃ ಕಣಾ ಗಾವಸ್ತಣ್ಡುಲಾ ಮಶಕಾಸ್ತುಷಾಃ
ಕುದುರೆಗಳು ಅಕ್ಕಿ ಕಾಳುಗಳು, ಹಸುಗಳು ಅಕ್ಕಿ, ಸೊಪ್ಪು ಹುಳುಗಳು ಹುಲ್ಲು.
ಕಬ್ರು ಫಲೀಕರಣಾಃ ಶರೋಽಭ್ರಮ್
ಕಬ್ರುಗಳು ಕಾಯಿ ತಯಾರಿಸುವವರು, ಬಾಣ ಮೋಡ.
ಶ್ಯಾಮಮಯೋಽಸ್ಯ ಮಾಂಸಾನಿ ಲೋಹಿತಮಸ್ಯ ಲೋಹಿತಮ್
ಅದರ ಮಾಂಸ ಕಪ್ಪು ಲೋಹದಿಂದ, ರಕ್ತ ಕೆಂಪಾಗಿದೆ.
ತ್ರಪು ಭಸ್ಮ ಹರಿತಂ ವರ್ಣಃ ಪುಷ್ಕರಮಸ್ಯ ಗನ್ಧಃ
ತಗಡು, ಬೂದಿ, ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ, ಕಮಲದ ಸುಗಂಧ.
ಖಲಃ ಪಾತ್ರಂ ಸ್ಫ್ಯಾವಂಸಾವೀಷೇ ಅನೂಕ್ಯೇ
ಕಲ್ಲುಮೇಲು, ಪಾತ್ರೆ, ಉರುಳುಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಟುಮರ, ಎತ್ತಿನ ಜಾಗ.
ಆನ್ತ್ರಾಣಿ ಜತ್ರವೋ ಗುದಾ ವರತ್ರಾಃ
ಆಂತರಗಳು, ದವಡು, ಗುದ, ಸ್ನಾಯುಗಳು.
ಇಯಮೇವ ಪೃಥಿವೀ ಕುಮ್ಭೀ ಭವತಿ ರಾಧ್ಯಮಾನಸ್ಯೌದನಸ್ಯ ದ್ಯೌರಪಿಧಾನಮ್
ಈ ಭೂಮಿಯೇ ಅಕ್ಕಿ ಬೇಯಿಸಲು ಕುಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಆಕಾಶವೇ ಅದರ ಮುಚ್ಚಳಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸೀತಾಃ ಪರ್ಶವಃ ಸಿಕತಾ ಊಬಧ್ಯಮ್
ನೆಲದ ಹೋಳುಗಳು, ಪಕ್ಕಗಳು, ಮರಳು, ಎರಡು ಗಡಿಯುಗಳು.
ಋತಂ ಹಸ್ತಾವನೇಜನಂ ಕುಲ್ಯೋಪಸೇಚನಮ್
ಸತ್ಯವೇ ಕೈ ತೊಳೆಯುವುದು, ಕಾಲುವೆಯೇ ನೀರು ಹಾಯಿಸುವುದು.
ಋಚಾ ಕುಮ್ಭ್ಯಧಿಹಿತಾರ್ತ್ವಿಜ್ಯೇನ ಪ್ರೇಷಿತಾ
ಮಂತ್ರವನ್ನು ಕುಂಭದ ಮೇಲೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅರ್ಚಕನು ಅದನ್ನು ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪರಿಗೃಹೀತಾ ಸಾಮ್ನಾ ಪರ್ಯೂಢಾ
ವೇದವಾಕ್ಯದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಗಾಯನದಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಬೃಹದಾಯವನಂ ರಥನ್ತರಂ ದರ್ವಿಃ
ಮಹಾ ಆಯವನ, ರಥಾಂತರ, ಚಮಚು.
ಋತವಃ ಪಕ್ತಾರ ಆರ್ತವಾಃ ಸಮಿನ್ಧತೇ
ಋತುಗಳು ಬೇಯಿಸುವವರು; ಋತುಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹಚ್ಚುತ್ತವೆ.
ಚರುಂ ಪಞ್ಚಬಿಲಮುಖಂ ಘರ್ಮೋಽಭೀನ್ಧೇ
ಐದು ಬಾಯಿಗಳಿರುವ ಹವನಪಾತ್ರೆಗೆ ಘರ್ಮವು ಬಿಸಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಓದನೇನ ಯಜ್ಞವತಃ ಸರ್ವೇ ಲೋಕಾಃ ಸಮಾಪ್ಯಾಃ
ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಯಜ್ಞದ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಯಸ್ಮಿನ್ತ್ಸಮುದ್ರೋ ದ್ಯೌರ್ಭೂಮಿಸ್ತ್ರಯೋಽವರಪರಂ ಶ್ರಿತಾಃ
ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ, ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ — ಈ ಮೂರು ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ನೆಲೆಸಿವೆ.
ಯಸ್ಯ ದೇವಾ ಅಕಲ್ಪನ್ತೋಚ್ಛಿಷ್ಟೇ ಷಡಶೀತಯಃ
ಯಾರಿಗಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು ಎಪ್ಪತ್ತಾರು ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತಂ ತ್ವೌದನಸ್ಯ ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ಯೋ ಅಸ್ಯ ಮಹಿಮಾ ಮಹಾನ್
ಆ ಅಕ್ಕಿಯ ಮಹಿಮೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಸ ಯ ಓದನಸ್ಯ ಮಹಿಮಾನಂ ವಿದ್ಯಾತ್
ಯಾರು ಆ ಅಕ್ಕಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾರೆ.