ತೇಷಾಂ ನ ಕಶ್ಚನಾಹೋತಾ
ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಹೋತ್ರು ಯಜಮಾನರಲ್ಲ.
ಯದ್ವಾ ಅತಿಥಿಪತಿರತಿಥೀನ್ ಪರಿವಿಷ್ಯ ಗೃಹಾನ್ ಉಪೋದೈತ್ಯವಭೃಥಮೇವ ತದುಪಾವೈತಿ
ಅಥವಾ, ಅತಿಥಿಪತಿ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಊಟವನ್ನು ನೀಡಿದ ಮೇಲೆ ಮನೆಗೆ ಒಳಹೋಗಿದರೆ, ಅವನು ಅವಭೃತ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಸೇರಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ಯತ್ಸಭಾಗಯತಿ ದಕ್ಷಿಣಾಃ ಸಭಾಗಯತಿ ಯದನುತಿಷ್ಠತ ಉದವಸ್ಯತ್ಯೇವ ತತ್
ಯಾವುದನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಾನೋ, ದಾನಗಳನ್ನೇ ಹಂಚುತ್ತಾನೆ; ಯಾವುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅದನ್ನೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸ ಉಪಹೂತಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಭಕ್ಷಯತ್ಯುಪಹೂತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಯತ್ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ವಿಶ್ವರೂಪಮ್
ಅವನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಊಟಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳು ಅವನಲ್ಲೇ ಸೇರಿವೆ.
ಸ ಉಪಹೂತೋಽನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಭಕ್ಷಯತ್ಯುಪಹೂತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಯದ್ದಿವಿ ವಿಶ್ವರೂಪಮ್
ಅವನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ ಮಧ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಊಟಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳು ಅವನಲ್ಲೇ ಸೇರಿವೆ.
ಸ ಉಪಹೂತೋ ದಿವಿ ಭಕ್ಷಯತ್ಯುಪಹೂತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಯದ್ದಿವಿ ವಿಶ್ವರೂಪಮ್
ಅವನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಊಟಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳು ಅವನಲ್ಲೇ ಸೇರಿವೆ.
ಸ ಉಪಹೂತೋ ದೇವೇಷು ಭಕ್ಷಯತ್ಯುಪಹೂತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಯದ್ದಿವಿ ವಿಶ್ವರೂಪಮ್
ಅವನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಊಟಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳು ಅವನಲ್ಲೇ ಸೇರಿವೆ.
ಸ ಉಪಹೂತೋ ಲೋಕೇಷು ಭಕ್ಷಯತ್ಯುಪಹೂತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಯದ್ದಿವಿ ವಿಶ್ವರೂಪಮ್
ಅವನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಊಟಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳು ಅವನಲ್ಲೇ ಸೇರಿವೆ.
ಸ ಉಪಹೂತ ಉಪಹೂತಃ
ಅವನು ಆಹ್ವಾನಿತನು, ಆಹ್ವಾನಿತನು.
ಆಪ್ನೋತೀಮಂ ಲೋಕಮಾಪ್ನೋತ್ಯಮುಮ್
ಅವನು ಈ ಲೋಕವನ್ನೂ, ಆ ಲೋಕವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೋ ಲೋಕಾನ್ ಜಯತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಪ್ರಕಾಶಪೂರ್ಣ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಯಜಮಾನಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ವಾ ಏತದತಿಥಿಪತಿಃ ಕುರುತೇ ಯದಾಹಾರ್ಯಾಣಿ ಪ್ರೇಕ್ಷತ ಇದಂ ಭೂಯಾ೩ ಇದಾ೩ ಇತಿ
ಯಜಮಾನನನ್ನಾಗಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನಾಗಲಿ, ಅತಿಥಿಪತಿ ತಾನು ಅನ್ನಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವನು ಆಹಾರವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, 'ಇದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಗಲಿ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತಾನೆ.
ಯದಾಹ ಭೂಯ ಉದ್ಧರೇತಿ ಪ್ರಾಣಮೇವ ತೇನ ವರ್ಷೀಯಾಂಸಂ ಕುರುತೇ
ಅವನು 'ಇನ್ನಷ್ಟು ತಂದುಕೊ' ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಉಪ ಹರತಿ ಹವೀಂಷ್ಯಾ ಸಾದಯತಿ
ಅವನು ಹವಿಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಾನೆ, ಅವು ನೆಲೆಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ತೇಷಾಮಾಸನ್ನಾನಾಮತಿಥಿರಾತ್ಮನ್ ಜುಹೋತಿ
ಅವರಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರವಿರುವವರಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯವಾಗಿ ತಾನೇ ತಾನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸ್ರುಚಾ ಹಸ್ತೇನ ಪ್ರಾಣೇ ಯೂಪೇ ಸ್ರುಕ್ಕಾರೇಣ ವಷಟ್ಕಾರೇಣ
ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಣಾ ಚಮಚಿನಿಂದ, ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ, ಹೋಮದ ಕಂಬದ ಬಳಿ, ಚಮಚದಿಂದ, 'ವಷಟ್' ಎಂಬ ಶಬ್ದದಿಂದ ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಏತೇ ವೈ ಪ್ರಿಯಾಶ್ಚಾಪ್ರಿಯಾಶ್ಚ ರ್ತ್ವಿಜಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಗಮಯನ್ತಿ ಯದತಿಥಯಃ
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯರೂ ಅಪ್ರಿಯರೂ ಆಗಿರುವ ಯಜ್ಞಕರ್ಮದವರೇ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.
ಸ ಯ ಏವಂ ವಿದ್ವಾನ್ ನ ದ್ವಿಷನ್ನ್ ಅಶ್ನೀಯಾನ್ ನ ದ್ವಿಷತೋಽನ್ನಮಶ್ನೀಯಾನ್ ನ ಮೀಮಾಂಸಿತಸ್ಯ ನ ಮೀಮಾಂಸಮಾನಸ್ಯ
ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ದ್ವೇಷದಿಂದ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು, ದ್ವೇಷಿಸುವವನ ಊಟವನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು, ಪರಿಶೀಲಿಸದವನದು ಅಥವಾ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿರುವವನದು ತಿನ್ನಬಾರದು.
ಸರ್ವೋ ವಾ ಏಷ ಜಗ್ಧಪಾಪ್ಮಾ ಯಸ್ಯಾನ್ನಮಶ್ನನ್ತಿ
ಯಾರ ಊಟವನ್ನು ಇವರು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಆತನ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ಪಾಪವೂ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸರ್ವೋ ವಾ ಏಸೋಽಜಗ್ಧಪಾಪ್ಮಾ ಯಸ್ಯಾನ್ನಂ ನಾಶ್ನನ್ತಿ
ಯಾರ ಊಟವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಪಾಪವೂ ತಗುಲುವುದಿಲ್ಲ.
ಸರ್ವದಾ ವಾ ಏಷ ಯುಕ್ತಗ್ರಾವಾರ್ದ್ರಪವಿತ್ರೋ ವಿತತಾಧ್ವರ ಆಹೃತಯಜ್ಞಕ್ರತುರ್ಯ ಉಪಹರತಿ
ಯಾವಾಗಲೂ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದ ಕಲ್ಲು, ತೇವವಾದ ಚನ್ನಿ, ಹರಡಿದ ಯಜ್ಞದೊಂದಿಗೆ, ಯಜ್ಞದ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋ ವಾ ಏತಸ್ಯ ಯಜ್ಞೋ ವಿತತೋ ಯ ಉಪಹರತಿ
ಯಜ್ಞದ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವವನಿಗೆ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಯಜ್ಞವು ಹರಡಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಜಾಪತೇರ್ವಾ ಏಷ ವಿಕ್ರಮಾನ್ ಅನುವಿಕ್ರಮತೇ ಯ ಉಪಹರತಿ
ಯಜ್ಞದ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವವನು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಯೋಽತಿಥೀನಾಂ ಸ ಆಹವನೀಯೋ ಯೋ ವೇಶ್ಮನಿ ಸ ಗಾರ್ಹಪತ್ಯೋ ಯಸ್ಮಿನ್ ಪಚನ್ತಿ ಸ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿಃ
ಅತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವನು ಆಹವನೀಯಾಗ್ನಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವವನು ಗೃಹಪತ್ಯಾಗ್ನಿ, ಯಾರಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೋ ಅವನು ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಇಷ್ಟಂ ಚ ವಾ ಏಷ ಪೂರ್ತಂ ಚ ಗೃಹಾಣಾಮಶ್ನಾತಿ ಯಃ ಪೂರ್ವೋಽತಿಥೇರಶ್ನಾತಿ
ಅತಿಥಿಯೂಟಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ತಿನ್ನುವವನು ಪೂರ್ಣವಾದ ಮತ್ತು ಪೂಜಿತವಾದ ಫಲವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪಯಶ್ಚ ವಾ ಏಷ ರಸಂ ಚ ಗೃಹಾಣಾಮಶ್ನಾತಿ ಯಃ ಪೂರ್ವೋಽತಿಥೇರಶ್ನಾತಿ
ಅತಿಥಿಯೂಟಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ತಿನ್ನುವವನು ಹಾಲನ್ನೂ ರಸವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಊರ್ಜಾಂ ಚ ವಾ ಏಷ ಸ್ಫಾತಿಂ ಚ ಗೃಹಾಣಾಮಶ್ನಾತಿ ಯಃ ಪೂರ್ವೋಽತಿಥೇರಶ್ನಾತಿ
ಅತಿಥಿಯೂಟಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ತಿನ್ನುವವನು ಪೋಷಣೆಯನ್ನೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಜಾಂ ವಾ ಏಷ ಪಶೂಂಶ್ಚ ಗೃಹಾಣಾಮಶ್ನಾತಿ ಯಃ ಪೂರ್ವೋಽತಿಥೇರಶ್ನಾತಿ
ಅತಿಥಿಯೂಟಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ತಿನ್ನುವವನು ಸಂತಾನವನ್ನೂ ಪಶುಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಕೀರ್ತಿಂ ವಾ ಏಷ ಯಶಶ್ಚ ಗೃಹಾಣಾಮಶ್ನಾತಿ ಯಃ ಪೂರ್ವೋಽತಿಥೇರಶ್ನಾತಿ
ಅತಿಥಿಯೂಟಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ತಿನ್ನುವವನು ಕೀರ್ತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಶ್ರಿಯಂ ವಾ ಏಷ ಸಂವಿದಂ ಚ ಗೃಹಾಣಾಮಶ್ನಾತಿ ಯಃ ಪೂರ್ವೋಽತಿಥೇರಶ್ನಾತಿ
ಅತಿಥಿಯೂಟಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ತಿನ್ನುವವನು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.