ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಯಜ್ಞದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಾಸಕರು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಮೊದಲು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರು: “ಅಗ್ನಿದೇವಾ, ನೀನು ನನಗೆ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನೀಡು; ವಿಷ್ಣು, ನೀನು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸು. ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ನನ್ನಿಗೆ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕರುಣಿಸಲಿ, ನದಿಗಳ ಪವಿತ್ರ ಜಲಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಲಿ,” ಎಂದು ಮನಸಾರೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡರು. ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರुण ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಆದಿತ್ಯರು ನನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿ, ಇಂದ್ರನು ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನೀಡಲಿ, ಸವಿತಾ ದೇವನು ನನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು. ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದವನು ಯಮನ ಬಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಮೊದಲ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರು. “ಪಿತೃಗಳೇ, ನೀವು ಬಂದು ಮತ್ತೆ ಹೋಗಿರಿ; ನಿಮಗಾಗಿ ಈ ಹವನವನ್ನು ಮಧುರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದೇವೆ. ನಮಗೆ ಶುಭ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಮತ್ತು ವೀರ್ಯವನ್ನು ಕರುಣಿಸಿ,” ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಋಷಿಗಳಾದ ಕಣ್ವ, ಕಕ್ಷೀವಾನ್, ಪುರುಮಿಧ, ಅಗಸ್ತ್ಯ, ಶ್ಯಾವಾಶ್ವ, ಸೋಭರಿ, ಅರ್ಚನಾನ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಜಮದಗ್ನಿ, ಅತ್ರಿ, ಕಶ್ಯಪ ಮತ್ತು ವಾಮದೇವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಅವರ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಬೇಡಿದರು. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಜಮದಗ್ನಿ, ವಸಿಷ್ಠ, ಭರದ್ವಾಜ, ಗೌತಮ, ವಾಮದೇವ—ಇವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಅತ್ರಿಯು ನಮ್ಮ ಬಳಗವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಹೆಸರಾಂತ ಪಿತೃಗಳು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ದಯೆ ವಹಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಪವಿತ್ರ ಪಿತೃಗಳು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಸದಾ ಹೊಸ ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖಿಯಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಮಧುರದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಒಂದಾಗಿ, ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಹನಿಯಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸುವರ್ಣದ ಖುರಗಳುಳ್ಳವರು, ದೋಣಿಯಂತೆ ಹಾರಿ ಹೋಗುವ ಎಮ್ಮೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ನದಿಯ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಾರೆ. “ಪಿತೃಗಳೇ, ನಿಮ್ಮ ಸೋಮಯಾಗ ಮತ್ತು ಗುರುತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಿ. ನೀವು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ನಮ್ಮ ಕರೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸದುಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿ,” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಅತ್ರಿ, ಅಂಗಿರಸ, ನವಗ್ವ, ಯಜ್ಞಕರ್ತೃಗಳು, ದಾನಿಗಳು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು, ಹವನದ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು, ಪವಿತ್ರ ಕುಶದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. “ನಮ್ಮ ಪಿತೃಗಳು, ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಿದವರು, ಪವಿತ್ರತೆ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವರು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿದವರು,” ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಿದರು. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪುಣ್ಯಶೀಲರು, ದೇವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದವರು, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ನಮ್ಮಿಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ, ಧನಧಾನ್ಯಯುಕ್ತ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದರು. ಹಸಿರು ಮೇಯುವ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ, ಮಹಾತ್ಮರು ದೈವಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಮನುಷ್ಯರೂ ಅಮೃತತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಹವಣಿಸುತ್ತಾ, ಉನ್ನತ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. “ನಾವು ಸ್ವತಃ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಉಷಸ್ಸುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು. ದೇವತೆಗಳು ರಕ್ಷಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಶುಭಗಳು ನಮಗೆ ಸಿಗಲಿ; ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿ, ಉತ್ತಮ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡೋಣ,” ಎಂದು ಆಶಿಸಿದರು. “ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಮರುತ್ಗಳೊಂದಿಗೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಭುಜಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಆಕಾಶಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವಂತೆ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವರನ್ನು ನಾವು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಧಾತೃನು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಆದಿತಿ ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯರು, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸೋಮ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಭುಜಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಆಕಾಶಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವಂತೆ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವರನ್ನು ನಾವು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ,” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. “ಧಾರಕನು, ಪೋಷಕನು, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಉಳಿಸಲಿ; ಸವಿತೃನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲಿ, ನಿಮ್ಮ ತೇಜಸ್ಸು ಆಕಾಶಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರಲಿ. ನಾವು ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ—ಪೂರ್ವ, ದಕ್ಷಿಣ, ಪಶ್ಚಿಮ, ಉತ್ತರ, ಸ್ಥಿರ ದಿಕ್ಕು, ಮೇಲ್ದಿಕ್ಕು—ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭುಜಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಆಕಾಶಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವಂತೆ, “ನಾವು ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ,” ಎಂದು ಪುನಃ ಪುನಃ ಸ್ಮರಿಸಿದರು. “ನೀನು ಧಾರಕ, ನೀನು ಆಧಾರ, ನೀನು ವಂಶಜ,” ಎಂದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು. “ನೀನು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದವಳು, ಹನಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದವಳು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದವಳು,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ, ಯಮನು ಹೊರಟಾಗ ಹೋರಾಡಿದಂತೆ, ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ದೇವಭಕ್ತರು, ಆರಾಧಕರು, ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತಾರೆ; ನೀನು ನಿನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಅದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಕುಳಿತುಕೋ,” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. “ಇಂದ್ರನೇ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಇರು. ನಾವು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಪುರಾತನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಪಂಥದಲ್ಲಿ ಪಂಢಿತರಂತೆ ಹರಡಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲಾ ಅಮೃತರು ಇದನ್ನು ಕೇಳಲಿ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ಅವನು ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿದನು, ನಂತರ ಚತುಷ್ಪದವನ್ನು ಹತ್ತಿರಗೊಂಡನು; ಅವಿನಾಶಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾ, ಅಮೃತನ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿದನು,” ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಿದರು. “ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವನು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು; ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಏಕೆ ಆರಿಸಲಿಲ್ಲ? ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು, ಯಮನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ಅಗ್ನಿದೇವಾ, ಎಲ್ಲ ಜನ್ಮಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು, ಸುಗಂಧದ ಹವನಗಳನ್ನು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದನು; ಅವರು ತಿಂದರು. ನೀನು, ದೇವತೆ, ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಬಲಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು,” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. “ಉಷಸ್ಸಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಮನುಷ್ಯರು ಭಕ್ತಿಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು; ಪಿತೃಗಳೇ, ಆ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಅವರ ಪುತ್ರರಿಗೆ ನೀಡಿ, ಇಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸಿ,” ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು. “ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡಿದ ಪಿತೃಗಳು, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು, ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಹವನದ ಬಲಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ನಮಗೆ ವೀರ್ಯಯುತ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿ,” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. “ನಮ್ಮ ಪಿತೃಗಳು, ಸೋಮದೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸಿದವರು, ಪ್ರೀತಿಯ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ, ಕುಶದಲ್ಲಿ ಕೂತು, ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು, ನಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಮಾತಾಡಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ,” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. “ನಮ್ಮ ಪಿತಾಮಹರು, ಅವರ ಪಿತೃಗಳು, ಸೋಮಪಾನ ಮಾಡಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠರು—ಯಮನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹವನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಪ್ರತಿೊಬ್ಬರ ಇಚ್ಛೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸಲಿ,” ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡರು. “ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾಗಿದ್ದವರು, ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು—ಅಗ್ನಿದೇವಾ, ಸಾವಿರಾರು ದೇವತಾ ಗೌರವ ಪಡೆದ, ಸತ್ಯವಂತ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಾ, ಹೋಮದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೋ,” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. “ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪರು, ಹವನಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರು, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುವವರು—ಅಗ್ನಿದೇವಾ, ಹಿತಕರ, ಪೂರ್ವಜ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಾ, ಹೋಮದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೋ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ಈ ಭೂಮಿಯ ತಾಯಿಗೆ ಸಮೀಪವಾಗು, ವಿಶಾಲವಾದ, ದಯಾಮಯಿಯಾದ, ಉಣ್ಣೆಯ ತೊಟ್ಟ ಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಲಿ; ಭೂಮಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮುನ್ನಡೆದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲಿ,” ಎಂದು ಆಶಿಸಿದರು. “ಏ ಭೂಮಿದೇವಿ, ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲು, ಒತ್ತಿಸಬೇಡ; ಅವನಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶವಾಗಲಿ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಗಲು ಸಹಾಯಮಾಡು; ತಾಯಿ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಹೊದಿಸುವಂತೆ, ನೀನು ಅವನನ್ನು ಮುಚ್ಚು,” ಎಂದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಬೇಡಿಕೊಂಡರು. ಈ ರೀತಿ, ಋಷಿಗಳು ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ಪವಿತ್ರ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.