ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಯಜ್ಞದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಋಷಿಗಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದರು: “ಅಗ್ನೇ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಬಿಗಿತ, ನಿನ್ನ ಹಾರ್ನೆಸ್, ನಿನ್ನ ಬಂಧನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಈಗಲೇ ಬಿಡುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜ್ವಲಿಸು.” ಅವರು ಅಗ್ನಿಗೆ ದೈವಿಕ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿದರು: “ನೀನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹವನು ನೀಡುವವನು, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ದಯಪಾಲಿಸಿ, ಸಮೃದ್ಧಿಯೂ ಆಶೀರ್ವಾದವೂ ನೀಡು, ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸುಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡು.” ಅವರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು: “ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ದಿನ, ದೇವತೆಗಳು ನಿನಗಾಗಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ನಿನಗೆ ಭಾಗವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಆ ಭಾಗದಿಂದ ನಮ್ಮ ಯಜ್ಞವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ, ಉತ್ತಮ ಸಂತಾನವನ್ನೂ ನೀಡು.” ಆಗ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಚಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು: “ಈ ಹೊಸ ಚಂದ್ರನೇ ನಾನು; ಧರ್ಮಾತ್ಮರು ನನ್ನೊಳಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ದೇವತೆಗಳು, ಸಾಧ್ಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮುಖ್ಯನಾದ ಇಂದ್ರನೂ ನನ್ನೊಳಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.” ರಾತ್ರಿ, ಧನ ಸಂಪಾದನೆಯುಳ್ಳವಳಾಗಿ, ಬಲವನ್ನೂ ಪೋಷಣೆಯನ್ನೂ ತಂದು, ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ನಾವು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗೆ ಹವನ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇವೆ; ಆ ಚಂದ್ರನು ಹಾಲಿನಂತೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹಾಲುಹರಿದು ತಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ದಿನ, “ನೀನೇ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವನು, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದವನು; ನಾವು ಅರ್ಪಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸು; ನಾವು ಧನದ ಸ್ವಾಮಿಗಳಾಗಲಿ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ, ಪೌರ್ಣಮಿಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ, “ಹಿಂದೆ, ಮುಂದೆ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವ ಚಂದ್ರನು ಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಮಹಾನ್ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಹವನ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಆನಂದಿಸೋಣ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಪೌರ್ಣಮಿಗೆ ಹವನ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು: “ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಚಂದ್ರನೇ, ನಮ್ಮಿಗೆ ಕ್ಷಯಿಸದ, ಸದಾ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ಧನವನ್ನು ಕೊಡು.” ಮತ್ತೆ, “ನೀನೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ನಮ್ಮ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸು, ನಾವು ಸಮೃದ್ಧರಾಗಲಿ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಪೌರ್ಣಮಿ ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮೊದಲಿಗೆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಳಾಗಿ, ಇತರರಿಗಿಂತ ಮೇಲುಗಡೆಯಾಗಿ, ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಆಟವನ್ನು ನೋಡಿದರು: ಅವುಗಳೆರಡೂ ಸಾಗರವನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾ, ಒಂದು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಮತ್ತೊಂದು ಋತುಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ. “ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಭಾತದೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತೀಯೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಭಾಗವನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಾ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತೀಯೆ” ಎಂದು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರು. “ನೀನು ಸೋಮದ ಭಾಗ, ಯುದ್ಧದ ಸ್ವಾಮಿ; ನಿನ್ನ ಹೆಸರು ‘ಅಪೂರಣ’ (ಎಲ್ಲವೂ ಇದೆ). ನಮ್ಮ ಸಂತಾನ, ಧನದಲ್ಲಿ ಅಪೂರಣವಾಗಿರಿಸು. ನೀನು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯೂ ಹೌದು, ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವನು, ಪೂರ್ಣನೂ ಹೌದು; ನಾನು ಕೂಡಾ ಹೀಗೆ ಪೂರ್ಣನಾಗಲಿ, ಹಸುಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಸಂತಾನ, ಮನೆ, ಧನದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಲಿ” ಎಂದು ಹಾರೈಸಿದರು. “ಯಾರು ನಮ್ಮನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾರೋ, ನಾವು ದ್ವೇಷಿಸುವವರನ್ನು, ನೀನು ನಿನ್ನ ಉಸಿರಿನಿಂದ ತುಂಬು; ನಾವು ಹಸು, ಕುದುರೆ, ಸಂತಾನ, ಮನೆ, ಧನದಿಂದ ತುಂಬಿರಲಿ.” ದೇವತೆಗಳು, ಸೋಮನೊಂದಿಗೆ ಯಾರನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವನ ಜೊತೆಗೆ ನಮಗೂ ವೃದ್ಧಿ ಬರಲಿ ಎಂದು ಇಂದ್ರ, ವರुण, ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಅವರು ಹವನಕ್ಕೆ ಪುನಃ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು: “ಧನ ತರಲಿ, ಶುಭದಾನ ನೀಡಲಿ, ಈ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸು ದೇವತೆಗಳೇ; ತುಪ್ಪದ ನದಿಗಳು, ಮಧುರದಿಂದ ಹರಿದು ಬರುವಂತೆ ಮಾಡು.” ಆಗ ಅವರು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು: “ಅಗ್ನೇ, ನಿನ್ನೊಡನೆ ರಾಜ್ಯ, ಪ್ರಕಾಶ, ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನೊಳಗೆ ಸಂತಾನ, ಜೀವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ—ಸ್ವಾಹಾ!” ಅಗ್ನಿಗೆ ಧನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು, ಹಳೆಯ ದುಷ್ಟರು ಅದನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು; ನಿನ್ನ ಆರಾಧಕನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಅಗ್ನಿಯು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಪ್ರಥಮ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಭಾತಗಳ ಹಿಂದೆ, ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅವನು ತುಪ್ಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಮನುನು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದನು; ದೇವಕನ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಸುಗಳು ಅವನಿಗಾಗಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ. ನಂತರ, ಅವರು ರಾಜನಾದ ವರుణನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರು: “ನಿನ್ನ ಚಿನ್ನದ, ಅಳತೆ ಮಾಡಿದ ನಿವಾಸವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಬಿಡು.” ಅವರು ಮತ್ತೆ ವಿನಂತಿಸಿದರು: “ಒಂದು ಬಂಧನದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ, ವರುಣ, ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಡು. ನಾವು ನೀರನ್ನು ಮತ್ತು ವರುಣನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದಾಗ ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಡು.” “ಮೇಲಿನ, ಕೆಳಗಿನ, ಮಧ್ಯದ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಬಿಡು; ಅಪಶಕುನ, ದುಃಸ್ವಪ್ನಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡು; ನಾವು ಧರ್ಮಿಗಳ ಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪೋಣ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಮರಿಸಿ, “ಅಜಯ, ಅಮೃತ, ಪ್ರಭಾವಂತ ಅಗ್ನೇ, ಇಂದೂ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ರೋಗಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡು, ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಪೋಷಿಸು” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, “ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಇಂದ್ರನೇ, ನೀನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ವಿಶಾಲಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೀಯೆ” ಎಂದರು. ಇಂದ್ರನಿಗೆ, “ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಭಯಾನಕ ಪ್ರಾಣಿಯಂತೆ ದೂರದಿಂದ ಬಾ; ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆ” ಎಂದರು. ಅವರು ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನನ್ನು ಕರೆದು, “ದೇವತೆಗಳು ಜೂತ ಹಾಕಿದ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ರಥಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ, ಚಕ್ರ ಮುರಿಯದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೇಗದ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನು ನಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಬಾರಲಿ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, “ರಕ್ಷಕ, ಸಹಾಯಕ, ಸದಾ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಇಂದ್ರನೇ, ನಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಬಾ; ದಾನಶೀಲನಾದ ನೀನು ನಮ್ಮ ಹಿತವನ್ನು ಕಾಪಾಡು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ರುದ್ರನಿಗೆ ನಮಿಸಿದರು: “ಅಗ್ನಿಯೊಳಗಿನ, ನೀರಿನೊಳಗಿನ, ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಲೋಕಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ರುದ್ರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.” ಶತ್ರುವನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು, “ಶತ್ರುವೇ, ನೀನು ಶತ್ರುವೆ; ವಿಷವು, ಬೇರೆ ವಿಷದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಾರದು; ಅವನಿಂದ ದೂರವಿರು, ಹಾವು ಹೋದಂತೆ ಹೋದು ಹೊಡೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಆಕಾಶದ ನೀರನ್ನು ಹಾರೈಸಿದರು: “ಅಗ್ನಿಯು ಹಾಲಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡು; ಅವನನ್ನು ಬಿಡಬೇಡ, ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ನೀಡು. ಅಗ್ನೇ, ನನಗೆ ಪ್ರಕಾಶ, ಸಂತಾನ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡು; ದೇವತೆಗಳು, ಇಂದ್ರ, ಋಷಿಗಳು ನನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಅರಿಯಲಿ.” ಅವರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು: “ಈ ನೀರುಗಳು ಹಾನಿಕರವಾದ, ಅಶುದ್ಧವಾದ, ಮೋಸದ, ಸುಳ್ಳಿನ, ಶಾಪದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹರಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಿ. ನೀನು ಇಂಧನ, ನೀನು ಹಗುರ, ನೀನು ಪ್ರಕಾಶ; ಆ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ನನ್ನೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸು.” ಹಳೆಯ ಕಾಲದಂತೆ, “ಅಡಗಿರುವವನ್ನೂ, ಬಲವನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕು; ಅವನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದುದನ್ನು ನಾವು ವಿಭಜಿಸೋಣ; ಅವನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನಾವು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸೋಣ. ಶಾಪ ದೂರವಾಗಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿ; ಶಂಕುರದ ಬೇರು ಹಗುರವಾಗಿ ಬಿಡುವುದು ಹೀಗೆಯೇ, ಬಿಗಿದಿರುವುದು ಬಿಡಲಿ, ಎತ್ತಿರುವುದು ಕೆಳಗಿಳಿಯಲಿ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ, ಆ ಮಹಾ ಯಜ್ಞದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಅಗ್ನಿ, ಚಂದ್ರ, ಇಂದ್ರ, ವರुण, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯೂ, ಸಮೃದ್ಧಿಯೂ, ಸಂತಾನವೂ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವೂ, ಧರ್ಮವೂ, ಪ್ರಭೆಯೂ, ರಕ್ಷಣೆಯೂ, ಶುಭವೂ, ಸಂಪತ್ತೂ ಕೋರಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು.