અર્વાઞ્ચમિન્દ્રમમુતો હવામહે યો ગોજિદ્ધનજિદશ્વજિદ્યઃ । ઇમં નો યજ્ઞં વિહવે શૃણોત્વસ્માકમભૂર્હર્યશ્વ મેદી
અમે અહીં એવા ઇન્દ્રને બોલાવીએ છીએ, જે ગાય, ધન અને ઘોડામાં વિજયી છે. તે આ યજ્ઞને સાંભળે અને ઘોડા પ્રિય, તું અમારો નેતા બન.
યો ગિરિષ્વજાયથા વીરુધાં બલવત્તમઃ । કુષ્ઠેહિ તક્મનાશન તક્માનં નાશયન્ન્ ઇતઃ
પર્વત પર જન્મેલો, સૌ વનસ્પતિઓમાં સૌથી શક્તિશાળી કુષ્ટા, તું તાવને નાશ કરનાર છે, આ તાવને અહીંથી દૂર હાંકી દે.
સુપર્ણસુવને ગિરૌ જાતં હિમવતસ્પરિ । ધનૈરભિ શ્રુત્વા યન્તિ વિદુર્હિ તક્મનાશનમ્
સુપરિણના સંતાન, પર્વત પર જન્મેલો, હિમાલયની પારથી આવેલો, ધન સાથે સાંભળીને, તેઓ આવે છે, કેમ કે તેમને તાવના નાશની ખબર છે.
અશ્વત્થો દેવસદનસ્તૃતીયસ્યામિતો દિવિ । તત્રામૃતસ્ય ચક્ષણં દેવાઃ કુષ્ઠમવન્વત
અશ્વત્થ વૃક્ષ, દેવોનું નિવાસસ્થાન, ત્રીજા આકાશમાં છે; ત્યાં દેવોએ અમૃતનું સાર, એટલે કે કુષ્ટા, શોધ્યું.
હિરણ્યયી નૌરચરદ્ધિરણ્યબન્ધના દિવિ । તત્રામૃતસ્ય પુષ્પં દેવાઃ કુષ્ઠમવન્વત
સોનાની નૌકા, સોનાના બંધન સાથે, આકાશમાં ફરી; ત્યાં દેવોએ અમૃતનું ફૂલ, એટલે કે કુષ્ટા, શોધ્યું.
હિરણ્યયાઃ પન્થાન આસન્ન્ અરિત્રાણિ હિરણ્યયા । નાવો હિરણ્યયીરાસન્ યાભિઃ કુષ્ઠં નિરાવહન્
સોનાના માર્ગો હતા, સોનાની વહાણની પાંખીઓ હતી; સોનાની નૌકાઓથી તેઓ કુષ્ટાને લાવ્યા.
ઇમં મે કુષ્ઠ પૂરુષં તમા વહ તં નિષ્કુરુ । તમુ મે અગદં કૃધિ
આ મારું કુષ્ટા, તું તેને લઈ જા, દૂર કર અને મને માટે તે ઔષધિ બનાવી દે.
દેવેભ્યો અધિ જાતોઽસિ સોમસ્યાસિ સખા હિતઃ । સ પ્રાણાય વ્યાનાય ચક્ષુષે મે અસ્મૈ મૃડ
તું દેવોમાં જન્મેલો છે, સોમનો મિત્ર છે, અલગ રાખેલો છે; આ વ્યક્તિ માટે, તેના શ્વાસ, જીવન અને દ્રષ્ટિ માટે કૃપાળુ બન.
ઉદઙ્જાતો હિમવતઃ સ પ્રાચ્યાં નીયસે જનમ્ । તત્ર કુષ્ઠસ્ય નામાન્યુત્તમાનિ વિ ભેજિરે
હિમાલયના ઉત્તર ભાગમાં જન્મેલો, તું પૂર્વના લોકો સુધી લઈ જવાય છે; ત્યાં કુષ્ટાના શ્રેષ્ઠ નામો વહેંચાયા.
ઉત્તમો નામ કુષ્ઠસ્યુત્તમો નામ તે પિતા । યક્ષ્મં ચ સર્વં નાશય તક્માનં ચારસં કૃધિ
કુષ્ટાનું શ્રેષ્ઠ નામ છે, તારા પિતાનું પણ શ્રેષ્ઠ નામ છે; બધી બિમારીઓ નાશ કરી દે અને તાવને નિષ્ફળ કરી દે.
શીર્ષામયમુપહત્યામક્ષ્યોસ્તન્વો રપઃ । કુષ્ઠસ્તત્સર્વં નિષ્કરદ્દૈવં સમહ વૃષ્ણ્યમ્
માથાના રોગ અને આંખો તથા શરીરના દુઃખ દૂર કરીને, કુષ્ટાએ બધું દૂર કરી દીધું, દેવત્વ અને પુરૂષત્વ સાથે.
રાત્રી માતા નભઃ પિતાર્યમા તે પિતામહઃ । સિલાચી નામ વા અસિ સા દેવાનામસિ સ્વસા
રાત્રી તારી માતા છે, આકાશ તારો પિતા છે, આર્યમાન તારો પિતામહ છે; તને સિલાચી કહે છે, તું દેવોની બહેન છે.
યસ્ત્વા પિબતિ જીવતિ ત્રાયસે પુરુષં ત્વમ્ । ભર્ત્રી હિ શશ્વતામસિ જનાનાં ચ ન્યઞ્ચની
જે તને પીવે છે તે જીવતો રહે છે; તું મનુષ્યને બચાવે છે. તું ખરેખર બધાને પોષક અને આધારરૂપ છે.
વૃક્ષંવૃક્ષમા રોહસિ વૃષણ્યન્તીવ કન્યલા । જયન્તી પ્રત્યાતિષ્ઠન્તી સ્પરણી નામ વા અસિ
તું વૃક્ષે વૃક્ષે ઉગે છે, કન્યાની જેમ ફૂલે છે; વિજયી અને અડગ, તને સ્પર્શથી આરોગ્ય આપનારી કહેવાય છે.
યદ્દણ્ડેન યદિષ્વા યદ્વારુર્હરસા કૃતમ્ । તસ્ય ત્વમસિ નિષ્કૃતિઃ સેમં નિષ્કૃધિ પૂરુષમ્
દંડથી, બાણથી કે જોરથી જે કંઈ થયું હોય, એ બધાનું ઉપાય તું જ છે; આ પુરુષને એ દોષમાંથી મુક્ત કરી દે.
ભદ્રાત્પ્લક્ષાન્ નિસ્તિષ્ઠસ્યશ્વત્થાત્ખદિરાદ્ધવાત્। ભદ્રાન્ ન્યગ્રોધાત્પર્ણાત્સા ન એહ્યરુન્ધતિ
શુભ વટવૃક્ષ, પિપળા, ખેર, શુભ વડ અને પર્ણમાંથી અરુંધતી અહીં આવે છે.
હિરણ્યવર્ણે સુભગે સૂર્યવર્ણે વપુષ્ટમે । રુતં ગચ્છાસિ નિષ્કૃતે નિષ્કૃતિર્નામ વા અસિ
સુવર્ણ જેવી કાંતિવાળી, ભાગ્યશાળી, સૂર્ય સમાન તેજવાળી, સૌંદર્યમાં શ્રેષ્ઠ, હે ઉપાય, તું સત્ય સાથે આગળ વધે છે; તને ઉપાય નામે ઓળખવામાં આવે છે.
હિરણ્યવર્ણે સુભગે શુષ્મે લોમશવક્ષણે । અપામસિ સ્વસા લાક્ષે વાતો હાત્મા બભૂવ તે
સુવર્ણ જેવી કાંતિવાળી, ભાગ્યશાળી, શક્તિશાળી, ઘનઘોર વાળ અને તીક્ષ્ણ નજરવાળી, તું જ પાણીની કે લાખની બહેન છે; પવન તારો આત્મા બની ગયો છે.
સિલાચી નામ કાનીનોઽજબભ્રુ પિતા તવ । અશ્વો યમસ્ય યઃ શ્યાવસ્તસ્ય હાસ્નાસ્યુક્ષિતા
તારું નામ શિલાચી છે, હે કાનિની; અજબભ્રુ તારો પિતા છે; યમનો કાળો ઘોડો, જેના લગામ તું બાંધે છે.
અશ્વસ્યાસ્નઃ સંપતિતા સા વૃક્ષામભિ સિષ્યદે । સરા પતત્રિણી ભૂત્વા સા ન એહ્યરુન્ધતિ
ઘોડાની લગામ પડીને વૃક્ષોમાં અટકી ગઈ છે; વહેતી અને પાંખવાળી બનીને, અરુંધતી અહીં આવે છે.
બ્રહ્મ જજ્ઞાનં પ્રથમં પુરસ્તાદ્વિ સીમતઃ સુરુચો વેન આવઃ । સ બુધ્ન્યા ઉપમા અસ્ય વિષ્ઠાઃ સતશ્ચ યોનિમસતશ્ચ વિ વઃ
બ્રહ્મા સૌપ્રથમ જન્મ્યા, શરૂઆતમાં, બધાથી પહેલાં; તેજથી વેણએ પ્રસરી ગયો; તેની ઊંડા આધાર છે; સત્વ અને અસત્વમાંથી તેણે સંતાન ઉત્પન્ન કર્યા.
અનાપ્તા યે વઃ પ્રથમા યાનિ કર્માણિ ચક્રિરે । વીરાન્ નો અત્ર મા દભન્ તદ્વ એતત્પુરો દધે
તમે જે અપ્રાપ્ય હતા અને પ્રથમ કર્મો કર્યા, તેઓ અહીં અમારા વીરોને નુકસાન ન પહોંચાડે; એ જ પહેલાં સ્થાપિત થયું હતું.
સહસ્રધાર એવ તે સમસ્વરન્ દિવો નાકે મધુજિહ્વા અસશ્ચતઃ । તસ્ય સ્પશો ન નિ મિષન્તિ ભૂર્ણયઃ પદેપદે પાશિનઃ સન્તિ સેતવે
હજારો ધારો સાથે, તેઓ આકાશમાં મધુર વાણીથી ગુંજી ઉઠ્યા; તેમના દૂત કદી આંખ બંધ કરતા નથી, દરેક પગલે સતર્ક રહે છે, માર્ગમાં બંધનરૂપ છે.
પર્યૂ ષુ પ્ર ધન્વા વાજસાતયે પરિ વૃત્રાણિ સક્ષણિઃ । દ્વિષસ્તદધ્યર્ણવેનેયસે સનિસ્રસો નામાસિ ત્રયોદશો માસ ઇન્દ્રસ્ય ગૃહઃ
તુ ચારે બાજુ ફરી, શક્તિ મેળવવા માટે આગળ વધ; અવરોધો તોડી નાખ; તું ત્રયોદશો માસ, ઇન્દ્રનું ઘર છે, વિજય માટે નામ ધરાવ છે.
ન્વેતેનારાત્સીરસૌ સ્વાહા । તિગ્માયુધૌ તિગ્મહેતી સુશેવૌ સોમારુદ્રાવિહ સુ મૃડતં નઃ
આથી દુશ્મનોને દૂર કરો—સ્વાહા! હે સોમ અને રુદ્રો, તીક્ષ્ણ શસ્ત્રવાળા, દયાળુ, અહીં આવો અને અમને સુખ આપો.
અવૈતેનારાત્સીરસૌ સ્વાહા । તિગ્માયુધૌ તિગ્મહેતી સુશેવૌ સોમારુદ્રાવિહ સુ મૃડતં નઃ
આથી દુશ્મનોને દૂર કરો—સ્વાહા! હે સોમ અને રુદ્રો, તીક્ષ્ણ શસ્ત્રવાળા, દયાળુ, અહીં આવો અને અમને સુખ આપો.
અપૈતેનારાત્સીરસૌ સ્વાહા । તિગ્માયુધૌ તિગ્મહેતી સુશેવૌ સોમારુદ્રાવિહ સુ મૃડતં નઃ
આથી દુશ્મનોને દૂર કરો—સ્વાહા! હે સોમ અને રુદ્રો, તીક્ષ્ણ શસ્ત્રવાળા, દયાળુ, અહીં આવો અને અમને સુખ આપો.
મુમુક્તમસ્માન્ દુરિતાદવદ્યાજ્જુષેથાં યજ્ઞમમૃતમસ્માસુ ધત્તમ્
અમને દુઃખ અને અપવાદથી મુક્ત કરો; અમારી યજ્ઞ સ્વીકારો; અમારે વચ્ચે અમૃતત્વ સ્થાપો.
ચક્ષુષો હેતે મનસો હેતે બ્રહ્મણો હેતે તપસશ્ચ હેતે । મેન્યા મેનિરસ્યમેનયસ્તે સન્તુ યેઽસ્મામભ્યઘાયન્તિ
દ્રષ્ટિ, મન, વાણી અને તપસ્યાના શસ્ત્રો—જેઓ અમને નુકસાન પહોંચાડવા ઇચ્છે છે, તેમના વિચારો અને ઇરાદા પાછા ફરી જાય.
યોઽસ્માંશ્ચક્ષુષા મનસા ચિત્ત્યાકૂત્યા ચ યો અઘાયુરભિદાસાત્। ત્વં તાન્ અગ્ને મેન્યામેનીન્ કૃણુ સ્વાહા
જે કોઈ દ્રષ્ટિ, મન, વિચાર કે ઇરાદાથી અમને નુકસાન પહોંચાડવા માંગે છે—હે અગ્નિ, તેમના વિચારો અને ઇરાદા પાછા ફેરવી દે—સ્વાહા!