અર્ધમર્ધેન પયસા પૃણક્ષ્યર્ધેન શુષ્મ વર્ધસે અમુર । અવિં વૃધામ શગ્મિયં સખાયં વરુણં પુત્રમદિત્યા ઇષિરમ્ । કવિશસ્તાન્યસ્મૈ વપૂંષ્યવોચામ રોદસી સત્યવાચા
અર્ધ પાણીએ હું પોષણ આપું છું; બીજાં અર્ધથી, હે અમર, તું શક્તિમાં વધે છે. અમે અમારાં શક્તિશાળી મિત્ર વરુણ, અદિતિપુત્રને મજબૂત બનાવીએ છીએ. કવિઓએ એના માટે આ રૂપો કહ્યાં છે, જે પૃથ્વી અને આકાશના સત્યવક્તા છે.
તદિદાસ ભુવનેષુ જ્યેષ્ઠં યતો યજ્ઞ ઉગ્રસ્ત્વેષનૃમ્ણઃ । સદ્યો જજ્ઞાનો નિ રિણાતિ શત્રૂન્ અનુ યદેનં મદન્તિ વિશ્વ ઊમાઃ
આ ખરેખર જગતમાં સૌથી મોટું છે, જેમાંથી યજ્ઞ, ભયંકર અને તેજસ્વી, ઉદ્ભવે છે. તુરંત જન્મેલો, એ દુશ્મનોને દૂર કરે છે; બધાં શક્તિઓ એમાં આનંદ માણે છે.
વવૃધાનઃ શવસા ભૂર્યોજાઃ શત્રુર્દાસાય ભિયસં દધાતિ । અવ્યનચ્ચ વ્યનચ્ચ સસ્નિ સં તે નવન્ત પ્રભૃતા મદેષુ
શક્તિમાં વધતો, ઘણાં બળ ધરાવતો, એ દુશ્મનને ડર આપે છે અને પોતાના સેવકને રક્ષે છે. એ રક્ષે છે અને વિનાશ પણ કરે છે; એ વિજયી છે. હે શક્તિશાળી, તારા યજ્ઞોમાં બધા તને વંદન કરે છે.
ત્વે ક્રતુમપિ પૃઞ્ચન્તિ ભૂરિ દ્વિર્યદેતે ત્રિર્ભવન્ત્યૂમાઃ । સ્વદોઃ સ્વાદીયઃ સ્વાદુના સૃજા સમદઃ સુ મધુ મધુનાભિ યોધીઃ
તને ઘણાં જ્ઞાનથી ભરી દે છે, કેમ કે આ શક્તિઓ બે વાર અને ત્રણ વાર ઊભી થાય છે. સ્વાદિષ્ટમાં સૌથી વધુ સ્વાદિષ્ટ, આનંદ છોડો; મધ લાવો અને એને મધવાળાઓ સાથે જોડો.
યદિ ચિન્ નુ ત્વા ધના જયન્તં રણેરણે અનુમદન્તિ વિપ્રાઃ । ઓજીયઃ શુષ્મિન્ત્સ્થિરમા તનુષ્વ મા ત્વા દભન્ દુરેવાસઃ કશોકાઃ
જ્યારે ઋષિઓ તને ધન અને યુદ્ધમાં વિજયી કહે છે, ત્યારે હે બળવાન, તું તારો દૃઢ શરીર મજબૂત કર. દુષ્ટ અને દુઃખી લોકો તને ક્યારેય નુકસાન ન પહોંચાડે.
ત્વયા વયં શાશદ્મહે રણેષુ પ્રપશ્યન્તો યુધેન્યાનિ ભૂરિ । ચોદયામિ ત આયુધા વચોભિઃ સં તે શિશામિ બ્રહ્મણા વયાંસિ
તારા સાથે અમે યુદ્ધમાં નિર્ભય છીએ, વિજય માટે અનેક અવસરો જોઈ રહ્યા છીએ. હું તારા શસ્ત્રોને શબ્દોથી ઉત્તેજિત કરું છું; હું પ્રાર્થનાથી તારી શક્તિઓ વધારું છું.
નિ તદ્દધિષેઽવરે પરે ચ યસ્મિન્ન્ આવિથાવસા દુરોણે । આ સ્થાપયત માતરં જિગત્નુમત ઇન્વત કર્વરાણિ ભૂરિ
તું એને નીચલા અને ઉપરના સ્થાનોમાં મૂકે છે, જ્યાં તું ઘરમા વસે છે. ચાલતી માતાને સ્થિર કર, અનેક રૂપો પ્રગટ કર.
સ્તુષ્વ વર્ષ્મન્ પુરુવર્ત્માનં સમૃભ્વાણમિનતમમાપ્તમાપ્ત્યાનામ્ । આ દર્શતિ શવસા ભૂર્યોજાઃ પ્ર સક્ષતિ પ્રતિમાનં પૃથિવ્યાઃ
વિશાળ કાયાવાળા, અનેક માર્ગવાળા, શક્તિશાળી, શ્રેષ્ઠ પુરુષની સ્તુતિ કરો. એ પોતાની શક્તિ અને બળથી પ્રગટ થાય છે; એ પૃથ્વીનું માપ દર્શાવે છે.
ઇમા બ્રહ્મ બૃહદ્દિવઃ કૃણવદિન્દ્રાય શૂષમગ્રિયઃ સ્વર્ષાઃ । મહો ગોત્રસ્ય ક્ષયતિ સ્વરાજા તુરશ્ચિદ્વિશ્વમર્ણવત્તપસ્વાન્
આ પ્રાર્થનાઓ, વિશાળ આકાશમાં રચાયેલી, ઇન્દ્ર માટે છે, જે શ્રેષ્ઠ, તેજસ્વી અને પ્રકાશના સ્વામી છે. એ મહાન વંશનો રાજા છે, પોતે સ્વાધીન છે; ઝડપી અને સર્વ રંગવાળા તપસ્વી પણ એના છે.
એવા મહાન્ બૃહદ્દિવો અથર્વાવોચત્સ્વાં તન્વમિન્દ્રમેવ । સ્વસારૌ માતરિભ્વરી અરિપ્રે હિન્વન્તિ ચૈને શવસા વર્ધયન્તિ ચ
વિશાળ આકાશના મહાન અથર્વાએ પોતાનું શરીર ઇન્દ્ર તરીકે વર્ણવ્યું. બે બહેનો, માતાઓ, એને ઉત્તેજિત કરે છે; એને બળથી વધારીએ છે અને મજબૂત બનાવીએ છે.
મમાગ્ને વર્ચો વિહવેષ્વસ્તુ વયં ત્વેન્ધાનાસ્તન્વં પુષેમ । મહ્યં નમન્તાં પ્રદિશશ્ચતસ્રસ્ત્વયાધ્યક્ષેણ પૃતના જયેમ
મારો તેજ, હે અગ્નિ, બોલાવામાં હાજર રહે. અમે તને પ્રગટાવીને શરીરમાં વૃદ્ધિ પામીએ. ચારેય દિશાઓ મને વંદન કરે; તારી માર્ગદર્શનથી અમે યુદ્ધમાં વિજયી થાઈએ.
અગ્ને મન્યું પ્રતિનુદન્ પરેષાં ત્વં નો ગોપાઃ પરિ પાહિ વિશ્વતઃ । અપાઞ્ચો યન્તુ નિવતા દુરસ્યવોઽમૈષાં ચિત્તં પ્રબુધાં વિ નેશત્
હે અગ્નિ, બીજાના ક્રોધને દૂર કર; તું અમારો રક્ષક છે, ચારે બાજુથી અમને બચાવ. દુશ્મનો દૂર જાય, દુષ્ટ મનવાળા દમાઈ જાય, એમના જાગેલા વિચારો વિખેરી દે.
મમ દેવા વિહવે સન્તુ સર્વ ઇન્દ્રવન્તો મરુતો વિષ્ણુરગ્નિઃ । મમાન્તરિક્ષમુરુલોકમસ્તુ મહ્યં વાતઃ પવતાં કામાયાસ્મૈ
મારા બોલાવામાં બધા દેવતાઓ હાજર રહે: ઇન્દ્ર, મારુત, વિષ્ણુ, અગ્નિ. વિશાળ આકાશ અને વિશાળ પૃથ્વી મારી થાય; પવન મારી ઈચ્છા માટે વહે.
મહ્યં યજન્તાં મમ યાનીષ્ટાકૂતિઃ સત્યા મનસો મે અસ્તુ । એનો મા નિ ગાં કતમચ્ચનાહં વિશ્વે દેવા અભિ રક્ષન્તુ મેહ
મારા માટે યજ્ઞ થાય; મારી ઈચ્છિત કામના પૂરી થાય, મારો મન સાચો રહે. કોઈ પણ રીતે પાપ મારા પર ના આવે; બધા દેવતાઓ અહીં મારી રક્ષા કરે.
મયિ દેવા દ્રવિણમા યજન્તાં મયિ આશીરસ્તુ મયિ દેવહૂતિઃ । દૈવાઃ હોતારઃ સનિષન્ ન એતદરિષ્ટાઃ સ્યામ તન્વા સુવીરાઃ
દેવતાઓ મને ધન આપે; આશીર્વાદ અને દેવપૂજા મારી થાય. દેવહોતાઓ મારા માટે બેસે; અમે અક્ષત અને બળવાન રહીએ.
દૈવીઃ ષડુર્વીરુરુ નઃ કૃણોત વિશ્વે દેવાસ ઇહ માદયધ્વમ્ । મા નો વિદદભિભા મો અશસ્તિર્મા નો વિદદ્વૃજિના દ્વેષ્યા યા
છહ દેવદૂત અમને વીર બનાવે; બધા દેવતાઓ અહીં આનંદ કરો. અમારે પર કોઈ દુઃખ કે દુષ્ટતા ના આવે; અમારે પર કોઈ દ્વેષપૂર્ણ પાપ ના આવે.
તિસ્રો દેવીર્મહિ નઃ શર્મ યચ્છત પ્રજાયૈ નસ્તન્વે યચ્ચ પુષ્ટમ્ । મા હાસ્મહિ પ્રજયા મા તનૂભિર્મા રધામ દ્વિષતે સોમ રાજન્
ત્રણ દેવીઓ, અમને અને અમારી સંતાનને અને શરીરને વિશાળ સુરક્ષા આપો, સમૃદ્ધિ આપો. અમને સંતાન કે શરીરથી વંચિત ન કરો; સોમરાજા, દુશ્મન સામે અમારો હાર ન થાય.
ઉરુવ્યચા નો મહિષઃ શર્મ યચ્છત્વસ્મિન્ હવે પુરુહૂતઃ પુરુક્ષુ । સ નઃ પ્રજાયૈ હર્યશ્વ મૃડેન્દ્ર મા નો રીરિષો મા પરા દાઃ
ઘણા લોકો દ્વારા પૂજાતા મહાન દેવ, આ યજ્ઞમાં અમને વિશાળ રક્ષા આપો. ઘોડા પ્રિય ઇન્દ્ર, અમારી સંતાન પર કૃપા રાખો; અમને દુઃખ ન આપો, અમને દૂર ન કરો.
ધાતા વિધાતા ભુવનસ્ય યસ્પતિર્દેવઃ સવિતાભિમાતિષાહઃ । આદિત્યા રુદ્રા અશ્વિનોભા દેવાઃ પાન્તુ યજમાનં નિર્ઋથાત્
સૃષ્ટિના રચયિતા અને નિયમક દેવ, સર્વજ્ઞ સવિતા, દુશ્મનને જીતનારા, આદિત્ય, રુદ્ર અને અશ્વિનીકુમાર દેવો, યજમાનને દુર્ભાગ્યથી બચાવો.
યે નઃ સપત્ના અપ તે ભવન્ત્વિન્દ્રાગ્નિભ્યામવ બાધામહ એનાન્ । આદિત્યા રુદ્રા ઉપરિસ્પૃશો નો ઉગ્રં ચેત્તારમધિરાજમક્રત
અમારા શત્રુઓ દૂર થઈ જાય, ઇન્દ્ર અને અગ્નિ સાથે અમે તેમને હરાવીએ. આદિત્ય, રુદ્ર અને ઉપરના દેવોએ અમારે માટે ભયંકર અને બુદ્ધિશાળી રાજાને સ્થાપ્યો છે.
અર્વાઞ્ચમિન્દ્રમમુતો હવામહે યો ગોજિદ્ધનજિદશ્વજિદ્યઃ । ઇમં નો યજ્ઞં વિહવે શૃણોત્વસ્માકમભૂર્હર્યશ્વ મેદી
અમે અહીં એવા ઇન્દ્રને બોલાવીએ છીએ, જે ગાય, ધન અને ઘોડામાં વિજયી છે. તે આ યજ્ઞને સાંભળે અને ઘોડા પ્રિય, તું અમારો નેતા બન.
યો ગિરિષ્વજાયથા વીરુધાં બલવત્તમઃ । કુષ્ઠેહિ તક્મનાશન તક્માનં નાશયન્ન્ ઇતઃ
પર્વત પર જન્મેલો, સૌ વનસ્પતિઓમાં સૌથી શક્તિશાળી કુષ્ટા, તું તાવને નાશ કરનાર છે, આ તાવને અહીંથી દૂર હાંકી દે.
સુપર્ણસુવને ગિરૌ જાતં હિમવતસ્પરિ । ધનૈરભિ શ્રુત્વા યન્તિ વિદુર્હિ તક્મનાશનમ્
સુપરિણના સંતાન, પર્વત પર જન્મેલો, હિમાલયની પારથી આવેલો, ધન સાથે સાંભળીને, તેઓ આવે છે, કેમ કે તેમને તાવના નાશની ખબર છે.
અશ્વત્થો દેવસદનસ્તૃતીયસ્યામિતો દિવિ । તત્રામૃતસ્ય ચક્ષણં દેવાઃ કુષ્ઠમવન્વત
અશ્વત્થ વૃક્ષ, દેવોનું નિવાસસ્થાન, ત્રીજા આકાશમાં છે; ત્યાં દેવોએ અમૃતનું સાર, એટલે કે કુષ્ટા, શોધ્યું.
હિરણ્યયી નૌરચરદ્ધિરણ્યબન્ધના દિવિ । તત્રામૃતસ્ય પુષ્પં દેવાઃ કુષ્ઠમવન્વત
સોનાની નૌકા, સોનાના બંધન સાથે, આકાશમાં ફરી; ત્યાં દેવોએ અમૃતનું ફૂલ, એટલે કે કુષ્ટા, શોધ્યું.
હિરણ્યયાઃ પન્થાન આસન્ન્ અરિત્રાણિ હિરણ્યયા । નાવો હિરણ્યયીરાસન્ યાભિઃ કુષ્ઠં નિરાવહન્
સોનાના માર્ગો હતા, સોનાની વહાણની પાંખીઓ હતી; સોનાની નૌકાઓથી તેઓ કુષ્ટાને લાવ્યા.
ઇમં મે કુષ્ઠ પૂરુષં તમા વહ તં નિષ્કુરુ । તમુ મે અગદં કૃધિ
આ મારું કુષ્ટા, તું તેને લઈ જા, દૂર કર અને મને માટે તે ઔષધિ બનાવી દે.
દેવેભ્યો અધિ જાતોઽસિ સોમસ્યાસિ સખા હિતઃ । સ પ્રાણાય વ્યાનાય ચક્ષુષે મે અસ્મૈ મૃડ
તું દેવોમાં જન્મેલો છે, સોમનો મિત્ર છે, અલગ રાખેલો છે; આ વ્યક્તિ માટે, તેના શ્વાસ, જીવન અને દ્રષ્ટિ માટે કૃપાળુ બન.
ઉદઙ્જાતો હિમવતઃ સ પ્રાચ્યાં નીયસે જનમ્ । તત્ર કુષ્ઠસ્ય નામાન્યુત્તમાનિ વિ ભેજિરે
હિમાલયના ઉત્તર ભાગમાં જન્મેલો, તું પૂર્વના લોકો સુધી લઈ જવાય છે; ત્યાં કુષ્ટાના શ્રેષ્ઠ નામો વહેંચાયા.
ઉત્તમો નામ કુષ્ઠસ્યુત્તમો નામ તે પિતા । યક્ષ્મં ચ સર્વં નાશય તક્માનં ચારસં કૃધિ
કુષ્ટાનું શ્રેષ્ઠ નામ છે, તારા પિતાનું પણ શ્રેષ્ઠ નામ છે; બધી બિમારીઓ નાશ કરી દે અને તાવને નિષ્ફળ કરી દે.