દિક્ષુ ચન્દ્રાય સમનમન્ત્સ આર્ધ્નોત્। યથા દિક્ષુ ચન્દ્રાય સમનમન્ન્ એવા મહ્યં સંનમઃ સં નમન્તુ
દિશાઓમાં ચંદ્રને અર્પણ કર્યું છે, એ પૂર્ણ થાય એવી minha કામના છે. જેમ દિશાઓમાં ચંદ્રને અર્પણ કર્યું છે, તેમ બધા લોકો મને વંદન કરે, ખરેખર મને વંદન કરે.
દિશો ધેનવસ્તાસાં ચન્દ્રો વત્સઃ । તા મે ચન્દ્રેણ વત્સેનેષમૂર્જં કામં દુહામાયુઃ પ્રથમં પ્રજાં પોષં રયિં સ્વાહા
દિશાઓ ગાય છે અને ચંદ્ર એનો વાછરડો છે. એ ચંદ્રવાછરડાથી હું ઈચ્છિત શક્તિ, પોષણ, દીર્ઘ આયુષ્ય, શ્રેષ્ઠ સંતાન અને ધન પ્રાપ્ત કરું—સ્વાહા.
અગ્નાવગ્નિશ્ચરતિ પ્રવિષ્ટ ઋષીણાં પુત્રો અભિશસ્તિપા ઉ । નમસ્કારેણ નમસા તે જુહોમિ મા દેવાનાં મિથુયા કર્મ ભાગમ્
અગ્નિમાં અગ્નિ પ્રવેશી રહ્યો છે, જે ઋષિઓનો પુત્ર છે અને અપશબ્દોથી રક્ષક છે. હું તને શ્રદ્ધા અને નમનથી અર્પણ કરું છું; દેવતાઓના વિભાજિત કર્મમાં મારો ભાગ ન આવે.
હૃદા પૂતં મનસા જાતવેદો વિશ્વાનિ દેવ વયુનાનિ વિદ્વાન્ । સપ્તાસ્યાનિ તવ જાતવેદસ્તેભ્યો જુહોમિ સ જુષસ્વ હવ્યમ્
હૃદય અને મનથી શુદ્ધ, સર્વ દેવકાર્ય જાણનારા જાતવેદા, તારા સાત મુખો માટે હું આ હવન અર્પણ કરું છું; તું આ હવન સ્વીકાર.
યે પુરસ્તાજ્જુહ્વતિ જાતવેદઃ પ્રાચ્યા દિશોઽભિદાસન્ત્યસ્માન્ । અગ્નિમૃત્વા તે પરાઞ્ચો વ્યથન્તાં પ્રત્યગેનાન્ પ્રતિસરેણ હન્મિ
પૂર્વ દિશામાં જે જાતવેદાને અર્પણ કરે છે અને અમને આક્રમણ કરે છે, તેમને અગ્નિ પુજારી બની દૂર કરે; હું પ્રતિકાર મંત્રથી તેમને પાછા હાંકી દઉં છું.
યે દક્ષિણતો જુહ્વતિ જાતવેદો દક્ષિણાયા દિશોઽભિદાસન્ત્યસ્માન્ । યમમૃત્વા તે પરાઞ્ચો વ્યથન્તાં પ્રત્યગેના પ્રતિસરેણ હન્મિ
દક્ષિણ દિશામાં જે જાતવેદાને અર્પણ કરે છે અને અમને આક્રમણ કરે છે, તેમને યમ પુજારી બની દૂર કરે; હું પ્રતિકાર મંત્રથી તેમને પાછા હાંકી દઉં છું.
યે પશ્ચાજ્જુહ્વતિ જાતવેદઃ પ્રતીચ્યા દિશોઽભિદાસન્ત્યસ્માન્ । વરુણમૃત્વા તે પરાઞ્ચો વ્યથન્તાં પ્રત્યગેનાન્ પ્રતિસરેણ હન્મિ
પશ્ચિમ દિશામાં જે જાતવેદાને અર્પણ કરે છે અને અમને આક્રમણ કરે છે, તેમને વરુણ પુજારી બની દૂર કરે; હું પ્રતિકાર મંત્રથી તેમને પાછા હાંકી દઉં છું.
ય ઉત્તરતો જુહ્વતિ જાતવેદ ઉદીચ્યા દિશોઽભિદાસન્ત્યસ્માન્ । સોમમૃત્વા તે પરાઞ્ચો વ્યથન્તાં પ્રત્યગેનાન્ પ્રતિસરેણ હન્મિ
ઉત્તર દિશામાં જે જાતવેદાને અર્પણ કરે છે અને અમને આક્રમણ કરે છે, તેમને સોમ પુજારી બની દૂર કરે; હું પ્રતિકાર મંત્રથી તેમને પાછા હાંકી દઉં છું.
યેઽધસ્તાજ્જુહ્વતિ જાતવેદ ઉદીચ્યા દિશોઽભિદાસન્ત્યસ્માન્ । ભૂમિમૃત્વા તે પરાઞ્ચો વ્યથન્તાં પ્રત્યગેનાન્ પ્રતિસરેણ હન્મિ
નીચેથી, નીચેની દિશામાં જે જાતવેદાને અર્પણ કરે છે અને અમને આક્રમણ કરે છે, તેમને ભૂમિ પુજારી બની દૂર કરે; હું પ્રતિકાર મંત્રથી તેમને પાછા હાંકી દઉં છું.
યેઽન્તરિક્ષાજ્જુહ્વતિ જાતવેદો વ્યધ્વાયા દિશોઽભિદાસન્ત્યસ્માન્ । વાયુમૃત્વા તે પરાઞ્ચો વ્યથન્તાં પ્રત્યગેનાન્ પ્રતિસરેણ હન્મિ
આકાશમાર્ગથી, મધ્ય દિશામાં જે જાતવેદાને અર્પણ કરે છે અને અમને આક્રમણ કરે છે, તેમને વાયુ પુજારી બની દૂર કરે; હું પ્રતિકાર મંત્રથી તેમને પાછા હાંકી દઉં છું.
ય ઉપરિષ્ટાજ્જુહ્વતિ જાતવેદ ઊર્ધ્વાયા દિશોઽભિદાસન્ત્યસ્માન્ । સૂર્યમૃત્વા તે પરાઞ્ચો વ્યથન્તાં પ્રત્યગેનાન્ પ્રતિસરેણ હન્મિ
ઉપરથી, ઉપરની દિશામાં જે જાતવેદાને અર્પણ કરે છે અને અમને આક્રમણ કરે છે, તેમને સૂર્ય પુજારી બની દૂર કરે; હું પ્રતિકાર મંત્રથી તેમને પાછા હાંકી દઉં છું.
યે દિશામન્તર્દેશેભ્યો જુહ્વતિ જાતવેદઃ સર્વાભ્યો દિગ્ભ્યોઽભિદાસન્તિ અસ્માન્ । બ્રહ્મર્ત્વા તે પરાઞ્ચો વ્યથન્તાં પ્રત્યગેનાન્ પ્રતિસરેણ હન્મિ
દિશાઓની વચ્ચે, સર્વ દિશાઓમાંથી જે જાતવેદાને અર્પણ કરે છે અને અમને આક્રમણ કરે છે, તેમને બ્રહ્મા પુજારી બની દૂર કરે; હું પ્રતિકાર મંત્રથી તેમને પાછા હાંકી દઉં છું.
ઋધઙ્મન્ત્રો યોનિં ય આબભૂવામૃતાસુર્વર્ધમાનઃ સુજન્મા । અદબ્ધાસુર્ભ્રાજમાનોઽહેવ ત્રિતો ધર્તા દાધાર ત્રીણિ
જેનું મંત્ર શક્તિશાળી છે, જે યોનિમાંથી જન્મ્યો છે, અમર, પ્રબળ, સતત વધતો, ઉત્તમ કુળમાં જન્મેલો છે; અપરાજિત, તેજસ્વી, અહિ જેવો, ત્રિતાએ ત્રણને ધારણ કર્યા છે.
આ યો ધર્માણિ પ્રથમઃ સસાદ તતો વપૂંષિ કૃણુષે પુરૂણિ । ધાસ્યુર્યોનિં પ્રથમ આ વિવેશા યો વાચમનુદિતાં ચિકેત
જેણે સૌપ્રથમ ધર્મ સ્થાપ્યા, ત્યારથી તું અનેક રૂપો ધારણ કરે છે; આધારરૂપે સૌપ્રથમ યોનિમાં પ્રવેશ કર્યો—જે અણઉચ્ચારિત વાણીને જાણે છે.
યસ્તે શોકાય તન્વં રિરેચ ક્ષરદ્ધિરણ્યં શુચયોઽનુ સ્વાઃ । અત્રા દધેતે અમૃતાનિ નામાસ્મે વસ્ત્રાણિ વિશ એરયન્તામ્
જેણે દહન માટે પોતાનું સ્વરૂપ ત્યાગ્યું, વહેતું સોનું, શુદ્ધ લોકો પોતાના સ્વભાવથી ચાલે છે; અહીં અમર નામો સ્થિર થાય છે, વસ્ત્રો અમારે ઘરમાં પ્રવેશ કરે, હે કુળો.
પ્ર યદેતે પ્રતરં પૂર્વ્યં ગુઃ સદઃસદ આતિષ્ઠન્તો અજુર્યમ્ । કવિઃ શુષસ્ય માતરા રિહાણે જામ્યૈ ધુર્યં પતિમેરયેથામ્
જ્યારે આ બે પ્રાચીન પાર પહોંચ્યા, સદાસદમાં સ્થિર રહ્યા, અજર; કવિ, શુષ્કના માતાઓ, યોક માટે આતુર, સંતાન માટે તું માલિક નિમણુંક કર.
તદૂ ષુ તે મહત્પૃથુજ્મન્ નમઃ કવિઃ કાવ્યેના કૃણોમિ । યત્સમ્યઞ્ચાવભિયન્તાવભિ ક્ષામત્રા મહી રોધચક્રે વાવૃધેતે
હું તને, મહાન અને વિશાળ શક્તિવાળા, વંદન કરું છું; કવિ તરીકે કાવ્યથી તારી સેવા કરું છું. જ્યારે એ બે મળીને આવે છે, ત્યારે મહાન પૃથ્વી અને આકાશે આ જગ્યા વિસ્તારી છે.
સપ્ત મર્યાદાઃ કવયસ્તતક્ષુસ્તાસામિદેકામભ્યંહુરો ગાત્। આયોર્હ સ્કમ્ભ ઉપમસ્ય નીડે પથાં વિસર્ગે ધરુણેષુ તસ્થૌ
સાત સીમાઓ કવિઓએ ઘડી છે; તેમાંની એકને હું બોલાવું છું કે નજીક આવે. લોખંડનો થાંભલો સમાનતાના ગાબામાં, માર્ગોના વિસ્તારે, આધારસ્થાનોમાં ઊભો રહ્યો.
ઉતામૃતાસુર્વ્રત એમિ કૃન્વન્ન્ અસુરાત્મા તન્વસ્તત્સુમદ્ગુઃ । ઉત વા શક્રો રત્નં દધાત્યૂર્જયા વા યત્સચતે હવિર્દાઃ
હું અમર અને શક્તિશાળી વચ્ચે ફરું છું, અસુરનું વ્રત પાળું છું; અસુરનો આત્મા મારા શરીરમાં છે, અને એ જ બુદ્ધિશાળી લોકો માટે આનંદ છે. અને ઇન્દ્ર ખજાનો મૂકે છે, અથવા હવન આપનાર પોતાની શક્તિથી ઇચ્છિત વસ્તુ મેળવે છે.
ઉત પુત્રઃ પિતરં ક્ષત્રમીડે જ્યેષ્ઠં મર્યાદમહ્વયન્ત્સ્વસ્તયે । દર્શન્ નુ તા વરુણ યાસ્તે વિષ્ઠા આવર્વ્રતતઃ કૃણવો વપૂંષિ
પુત્ર પોતાના પિતા, ક્ષત્રિય, મોટા અને વડીલને સુખ અને યોગ્ય વ્યવહાર માટે બોલાવે છે. હે વરુણ, તારા સ્થળો મને દેખાડ; હું તારા નિયમિત વ્યવસ્થાથી રૂપો બનાવું છું.
અર્ધમર્ધેન પયસા પૃણક્ષ્યર્ધેન શુષ્મ વર્ધસે અમુર । અવિં વૃધામ શગ્મિયં સખાયં વરુણં પુત્રમદિત્યા ઇષિરમ્ । કવિશસ્તાન્યસ્મૈ વપૂંષ્યવોચામ રોદસી સત્યવાચા
અર્ધ પાણીએ હું પોષણ આપું છું; બીજાં અર્ધથી, હે અમર, તું શક્તિમાં વધે છે. અમે અમારાં શક્તિશાળી મિત્ર વરુણ, અદિતિપુત્રને મજબૂત બનાવીએ છીએ. કવિઓએ એના માટે આ રૂપો કહ્યાં છે, જે પૃથ્વી અને આકાશના સત્યવક્તા છે.
તદિદાસ ભુવનેષુ જ્યેષ્ઠં યતો યજ્ઞ ઉગ્રસ્ત્વેષનૃમ્ણઃ । સદ્યો જજ્ઞાનો નિ રિણાતિ શત્રૂન્ અનુ યદેનં મદન્તિ વિશ્વ ઊમાઃ
આ ખરેખર જગતમાં સૌથી મોટું છે, જેમાંથી યજ્ઞ, ભયંકર અને તેજસ્વી, ઉદ્ભવે છે. તુરંત જન્મેલો, એ દુશ્મનોને દૂર કરે છે; બધાં શક્તિઓ એમાં આનંદ માણે છે.
વવૃધાનઃ શવસા ભૂર્યોજાઃ શત્રુર્દાસાય ભિયસં દધાતિ । અવ્યનચ્ચ વ્યનચ્ચ સસ્નિ સં તે નવન્ત પ્રભૃતા મદેષુ
શક્તિમાં વધતો, ઘણાં બળ ધરાવતો, એ દુશ્મનને ડર આપે છે અને પોતાના સેવકને રક્ષે છે. એ રક્ષે છે અને વિનાશ પણ કરે છે; એ વિજયી છે. હે શક્તિશાળી, તારા યજ્ઞોમાં બધા તને વંદન કરે છે.
ત્વે ક્રતુમપિ પૃઞ્ચન્તિ ભૂરિ દ્વિર્યદેતે ત્રિર્ભવન્ત્યૂમાઃ । સ્વદોઃ સ્વાદીયઃ સ્વાદુના સૃજા સમદઃ સુ મધુ મધુનાભિ યોધીઃ
તને ઘણાં જ્ઞાનથી ભરી દે છે, કેમ કે આ શક્તિઓ બે વાર અને ત્રણ વાર ઊભી થાય છે. સ્વાદિષ્ટમાં સૌથી વધુ સ્વાદિષ્ટ, આનંદ છોડો; મધ લાવો અને એને મધવાળાઓ સાથે જોડો.
યદિ ચિન્ નુ ત્વા ધના જયન્તં રણેરણે અનુમદન્તિ વિપ્રાઃ । ઓજીયઃ શુષ્મિન્ત્સ્થિરમા તનુષ્વ મા ત્વા દભન્ દુરેવાસઃ કશોકાઃ
જ્યારે ઋષિઓ તને ધન અને યુદ્ધમાં વિજયી કહે છે, ત્યારે હે બળવાન, તું તારો દૃઢ શરીર મજબૂત કર. દુષ્ટ અને દુઃખી લોકો તને ક્યારેય નુકસાન ન પહોંચાડે.
ત્વયા વયં શાશદ્મહે રણેષુ પ્રપશ્યન્તો યુધેન્યાનિ ભૂરિ । ચોદયામિ ત આયુધા વચોભિઃ સં તે શિશામિ બ્રહ્મણા વયાંસિ
તારા સાથે અમે યુદ્ધમાં નિર્ભય છીએ, વિજય માટે અનેક અવસરો જોઈ રહ્યા છીએ. હું તારા શસ્ત્રોને શબ્દોથી ઉત્તેજિત કરું છું; હું પ્રાર્થનાથી તારી શક્તિઓ વધારું છું.
નિ તદ્દધિષેઽવરે પરે ચ યસ્મિન્ન્ આવિથાવસા દુરોણે । આ સ્થાપયત માતરં જિગત્નુમત ઇન્વત કર્વરાણિ ભૂરિ
તું એને નીચલા અને ઉપરના સ્થાનોમાં મૂકે છે, જ્યાં તું ઘરમા વસે છે. ચાલતી માતાને સ્થિર કર, અનેક રૂપો પ્રગટ કર.
સ્તુષ્વ વર્ષ્મન્ પુરુવર્ત્માનં સમૃભ્વાણમિનતમમાપ્તમાપ્ત્યાનામ્ । આ દર્શતિ શવસા ભૂર્યોજાઃ પ્ર સક્ષતિ પ્રતિમાનં પૃથિવ્યાઃ
વિશાળ કાયાવાળા, અનેક માર્ગવાળા, શક્તિશાળી, શ્રેષ્ઠ પુરુષની સ્તુતિ કરો. એ પોતાની શક્તિ અને બળથી પ્રગટ થાય છે; એ પૃથ્વીનું માપ દર્શાવે છે.
ઇમા બ્રહ્મ બૃહદ્દિવઃ કૃણવદિન્દ્રાય શૂષમગ્રિયઃ સ્વર્ષાઃ । મહો ગોત્રસ્ય ક્ષયતિ સ્વરાજા તુરશ્ચિદ્વિશ્વમર્ણવત્તપસ્વાન્
આ પ્રાર્થનાઓ, વિશાળ આકાશમાં રચાયેલી, ઇન્દ્ર માટે છે, જે શ્રેષ્ઠ, તેજસ્વી અને પ્રકાશના સ્વામી છે. એ મહાન વંશનો રાજા છે, પોતે સ્વાધીન છે; ઝડપી અને સર્વ રંગવાળા તપસ્વી પણ એના છે.
એવા મહાન્ બૃહદ્દિવો અથર્વાવોચત્સ્વાં તન્વમિન્દ્રમેવ । સ્વસારૌ માતરિભ્વરી અરિપ્રે હિન્વન્તિ ચૈને શવસા વર્ધયન્તિ ચ
વિશાળ આકાશના મહાન અથર્વાએ પોતાનું શરીર ઇન્દ્ર તરીકે વર્ણવ્યું. બે બહેનો, માતાઓ, એને ઉત્તેજિત કરે છે; એને બળથી વધારીએ છે અને મજબૂત બનાવીએ છે.