તૃષ્ણામારં ક્ષુધામારમથો અક્ષપરાજયમ્ । અપામાર્ગ ત્વયા વયં સર્વં તદપ મૃજ્મહે
તરસ, ભૂખ, જૂઆમાં હાર—હે અપામાર્ગ, તારી સાથે અમે આ બધું દૂર કરી નાખીએ છીએ.
અપામાર્ગ ઓષધીનાં સર્વાસામેક ઇદ્વશી । તેન તે મૃજ્મ આસ્થિતમથ ત્વમગદશ્ચર
હે અપામાર્ગ, તું બધી ઔષધિઓમાં એકમાત્ર સ્વામી છે; તારી સાથે હું જે વસી ગયું છે, તે દૂર કરું છું, અને તું સર્વ રોગ માટે ફરતી રહે છે.
સમં જ્યોતિઃ સૂર્યેણાહ્ના રાત્રી સમાવતી । કૃણોમિ સત્યમૂતયેઽરસાઃ સન્તુ કૃત્વરીઃ
હું પ્રકાશને દિવસે સૂર્ય જેટલું સમાન કરું છું, અને રાતને પણ સમાન પૂર્ણ કરું છું; હું સાચાઈથી રક્ષણ લાવું છું—રસો અસરકારક થાય.
યો દેવાઃ કૃત્યાં કૃત્વા હરાદવિદુષો ગૃહમ્ । વત્સો ધારુરિવ માતરં તં પ્રત્યગુપ પદ્યતામ્
જે દેવોએ કૃત્ય કરીને અજ્ઞાનના ઘરમાં પ્રવેશ કર્યો—એ વાંછો જેવી પોતાની માતા પાસે પાછો ફરી જાય.
અમા કૃત્વા પાપ્માનં યસ્તેનાન્યં જિઘાંસતિ । અશ્માનસ્તસ્યાં દગ્ધાયાં બહુલાઃ ફટ્કરિક્રતિ
જે પોતાના ઘરમાં પાપ રાખીને બીજાને નુકસાન પહોંચાડવા ઈચ્છે છે—જ્યારે એ પાપ દહન થાય, ત્યારે ઘણા પથ્થરો તીવ્ર અવાજે ફાટે છે.
સહસ્રધામન્ વિશિખાન્ વિગ્રીવાં છાયયા ત્વમ્ । પ્રતિ સ્મ ચક્રુષે કૃત્યાં પ્રિયાં પ્રિયાવતે હર
હજારો શક્તિઓથી, બાણોથી, અને ગળાવિહોણી છાયાથી, તું કૃત્ય કર્યું છે; પ્રિયને તેના પ્રિયથી દૂર કરી દે.
અનયાહમોષધ્યા સર્વાઃ કૃત્યા અદૂદુષમ્ । યાં ક્ષેત્રે ચક્રુર્યાં ગોષુ યાં વા તે પુરુષેષુ
આ ઔષધિથી હું બધી કૃત્ય દૂર કરું છું—ખેતરમાં, ગાયોમાં કે માણસોમાં જે કૃત્ય કર્યું હોય.
યશ્ચકાર ન શશાક કર્તું શશ્રે પાદમઙ્ગુરિમ્ । ચકાર ભદ્રમસ્મભ્યમાત્મને તપનં તુ સઃ
જે એણે કર્યું પણ પૂરું કરી શક્યો નહીં, પગ કે અંગૂઠો કાપી નાખ્યો—એણે આપણા માટે અને પોતાના માટે ભલું કર્યું, પણ એ સૂર્યથી દાઝાય.
અપામાર્ગોઽપ માર્ષ્ટુ ક્ષેત્રિયં શપથશ્ચ યઃ । અપાહ યાતુધાનીરપ સર્વા અરાય્યઃ
અપામારગ વનસ્પતિ ખેતરની બધી અશુદ્ધિ અને શાપ દૂર કરે છે; દુશ્મન અને કૂટિલ સ્ત્રીઓને પણ દૂર હટાવે છે.
અપમૃજ્ય યાતુધાનાન્ અપ સર્વા અરાય્યઃ । અપામાર્ગ ત્વયા વયં સર્વં તદપ મૃજ્મહે
અપામારગ, તું દુશ્મન અને કૂટિલ સ્ત્રીઓને દૂર કરી, બધી અશુદ્ધિ પણ સાફ કરે છે; તારી મદદથી અમે બધું દૂર કરીએ છીએ.
ઉતો અસ્યબન્ધુકૃદુતો અસિ નુ જામિકૃત્। ઉતો કૃત્યાકૃતઃ પ્રજાં નદમિવા છિન્ધિ વાર્ષિકમ્
તુ જ સંબંધીઓ અને જમાઈઓ બનાવે છે; તું જ કાળજથી પેદા થયેલી છે, અને સંતાનને વરસાદી નદીની જેમ કાપી નાખે છે.
બ્રાહ્મણેન પર્યુક્તાસિ કણ્વેન નાર્ષદેન । સેનેવૈષિ ત્વિષીમતી ન તત્ર ભયમસ્તિ યત્ર પ્રાપ્નોષ્યોષધે
તને બ્રાહ્મણ, કણ્વ અને નારષદે શક્તિ આપી છે; તું તેજથી ભરપૂર છે, વનસ્પતિ, જ્યાં તું પહોંચે છે ત્યાં કોઈ ભય નથી.
અગ્રમેષ્યોષધીનાં જ્યોતિષેવાભિદીપયન્ । ઉત ત્રાતાસિ પાકસ્યાથો હન્તાસિ રક્ષસઃ
તુ વનસ્પતિઓમાં પ્રથમ છે, પ્રકાશની જેમ તેજ આપે છે; તું દુઃખથી બચાવે છે અને રાક્ષસોને પણ નાશ કરે છે.
યદદો દેવા અસુરાંસ્ત્વયાગ્રે નિરકુર્વત । તતસ્ત્વમધ્યોષધેઽપામાર્ગો અજાયથાઃ
જ્યારે દેવોએ તારી સાથે આસુરોને અલગ કર્યા, ત્યારે, અપામારગ વનસ્પતિ, તું વનસ્પતિઓમાં જન્મી હતી.
વિભિન્દતી શતશાખા વિભિન્દન્ નામ તે પિતા । પ્રત્યગ્વિ ભિન્ધિ ત્વં તં યો અસ્મામભિદાસતિ
તારા અનેક શાખાઓ છે, તારા પિતાનું નામ 'વિભિન્દન' છે; જે અમને દુઃખ આપે છે, તેને તું પાછો ફાડ.
અસદ્ભૂમ્યાઃ સમભવત્તદ્યામેતિ મહદ્વ્યચઃ । તદ્વૈ તતો વિધૂપાયત્પ્રત્યક્કર્તારમૃચ્છતુ
જે અસ્થિર ધરતીમાંથી ઊભી થઈ છે અને દુર સુધી જાય છે, તે ધૂપથી શુદ્ધ થઈ, પાછા ફરનાર સુધી પહોંચે.
પ્રત્યઙ્હિ સંબભૂવિથ પ્રતીચીનફલસ્ત્વમ્ । સર્વાન્ મચ્છપથામધિ વરીયો યાવયા વધમ્
તુ પાછી વળી ગઈ છે, તારા ફળ પણ પાછા તરફ છે; મારા માર્ગમાંથી બધું દુઃખ દૂર કર અને વિનાશ દૂર કર.
શતેન મા પરિ પાહિ સહસ્રેણાભિ રક્ષા મા । ઇન્દ્રસ્તે વીરુધાં પત ઉગ્ર ઓજ્માનમા દધત્
હું માગું છું, તું મને સો વાર રક્ષા કર, હજાર વાર બચાવ; ઇન્દ્રે તારા અંદર ભયંકર અને શક્તિશાળી બળ મૂક્યું છે.
આ પશ્યતિ પ્રતિ પશ્યતિ પરા પશ્યતિ પશ્યતિ । દિવમન્તરિક્ષમાદ્ભૂમિં સર્વં તદ્દેવિ પશ્યતિ
તે દેવી આગળ જુએ છે, પાછળ જુએ છે, દૂર જુએ છે, બધું જુએ છે; આકાશ, અંતરિક્ષ અને ધરતી—બધું જુએ છે.
તિસ્રો દિવસ્તિસ્રઃ પૃથિવીઃ ષટ્ચેમાઃ પ્રદિશાઃ પૃથક્। ત્વયાહં સર્વા ભૂતાનિ પશ્યાનિ દેવ્યોષધે
ત્રણ આકાશ છે, ત્રણ ધરતી છે, અને છ દિશાઓ અલગ છે; દેવી વનસ્પતિ, તારી સાથે હું બધાં જીવોને જુએ છું.
દિવ્યસ્ય સુપર્ણસ્ય તસ્ય હાસિ કનીનિકા । સા ભૂમિમા રુરોહિથ વહ્યં શ્રાન્તા વધૂરિવ
તુ દેવપક્ષીની આંખની પાંપણ છે; તે થાકી ને વધૂની જેમ ધરતી પર આવી છે.
તાં મે સહસ્રાક્ષો દેવો દક્ષિણે હસ્ત આ દધત્। તયાહં સર્વં પશ્યામિ યશ્ચ શૂદ્ર ઉતાર્યઃ
હજારો આંખો ધરાવતો દેવએ તેને મારા જમણા હાથમાં મૂક્યો છે; તેની સાથે હું બધું જુએ છું, શૂદ્ર અને આર્ય બંને.
આવિષ્કૃણુષ્વ રૂપાણિ માત્માનમપ ગૂહથાઃ । અથો સહસ્રચક્ષો ત્વં પ્રતિ પશ્યાઃ કિમીદિનઃ
તારા બધા રૂપ દેખાડ, પોતાને છુપાવ નહીં; અને, હજારો આંખો ધરાવતી, તું અહીં જે છે તે બધું જુએ.
દર્શય મા યાતુધાનાન્ દર્શય યાતુધાન્યઃ । પિશાચાન્ત્સર્વાન્ દર્શયેતિ ત્વા રભ ઓષધે
મને કૂટિલ સ્ત્રીઓ, કૂટિલ પુરુષો અને બધા પિશાચો દેખાડ; એ માટે હું તને વનસ્પતિ સ્વીકારું છું.
કશ્યપસ્ય ચક્ષુરસિ શુન્યાશ્ચ ચતુરક્ષ્યાઃ । વીધ્રે સૂર્યમિવ સર્પન્તં મા પિશાચં તિરસ્કરઃ
તુ કશ્યપ અને ચાર આંખો ધરાવતી શુનીની આંખ છે; પિશાચને છુપાવ દે નહીં, જેમ સૂર્ય ખુલ્લેઆમ આકાશમાં ફરે છે.
ઉદગ્રભં પરિપાણાદ્યાતુધાનં કિમીદિનમ્ । તેનાહં સર્વં પશ્યામ્યુત શૂદ્રમુતાર્યમ્
મને ઉપરથી પકડનારા અને ઘેરી લેતા કૂટિલો પાસેથી બચાવ; તેની સાથે હું બધું જુએ છું, શૂદ્ર અને આર્ય બંને.
યો અન્તરિક્ષેણ પતતિ દિવં યશ્ચ અતિસર્પતિ । ભૂમિં યો મન્યતે નાથં તં પિશાચં પ્ર દર્શય
જે અંતરિક્ષમાં ઉડે છે અને જે આકાશથી પણ પાર જાય છે, અને જે પૃથ્વીને પોતાનો સ્વામી માને છે—એવો પિશાચ અમને દેખાડો.
આ ગાવો અગ્મન્ન્ ઉત ભદ્રમક્રન્ત્સીદન્તુ ગોષ્ઠે રણયન્ત્વસ્મે । પ્રજાવતીઃ પુરુરૂપા ઇહ સ્યુરિન્દ્રાય પૂર્વીરુષસો દુહાનાઃ
ગાયો આવી ગઈ છે; તેઓ શુભતા લાવી છે. હવે તેઓ ગૌશાળામાં શાંતિથી વસે અને અમારે માટે રંભાવે. એ ગાયો અહીં અનેક રૂપે, સંતાનવાળી બને અને પ્રાચીન ઉષા જેવી ઇન્દ્ર માટે ઘણું દુધ આપે.
ઇન્દ્રો યજ્વને ગૃણતે ચ શિક્ષત ઉપેદ્દદાતિ ન સ્વં મુષાયતિ । ભૂયોભૂયો રયિમિદસ્ય વર્ધયન્ન્ અભિન્ને ખિલ્યે નિ દધાતિ દેવયુમ્
ઇન્દ્ર યજ્ઞ કરનાર અને તેની સ્તુતિ કરનાર પર પ્રસન્ન થાય છે; તે ખુલ્લેઆમ આપે છે, પોતાનું કશું છુપાવતો નથી. એના ધનને વારંવાર વધારતો જાય છે અને અખંડિત, દેવમય સંપત્તિ તેના ભંડારમાં મૂકે છે.
ન તા નશન્તિ ન દભાતિ તસ્કરો નાસામામિત્રો વ્યથિરા દધર્ષતિ । દેવાંશ્ચ યાભિર્યજતે દદાતિ ચ જ્યોગિત્તાભિઃ સચતે ગોપતિઃ સહ
એ સંપત્તિ ગુમાતી નથી, ચોર તેને નુકસાન પહોંચાડી શકતો નથી; કોઈ દુશ્મન કે વિરોધી તેને હરાવી શકતો નથી. એ ગાયોથી દેવતાઓની પૂજા થાય છે અને દાન પણ થાય છે; ગોપાલક એ ગાયોથી સમૃદ્ધ બને છે.