લોમ લોમ્ના સં કલ્પયા ત્વચા સં કલ્પયા ત્વચમ્ । અસૃક્તે અસ્થિ રોહતુ છિન્નં સં ધેહ્યોષધે
વાળ વાળ સાથે ગોઠવ, ચામડી ચામડી સાથે ગોઠવ; હાડકું લોહી સાથે ઉગે, ઔષધિ, તું કપાયેલું જોડ.
સ ઉત્તિષ્ઠ પ્રેહિ પ્ર દ્રવ રથઃ સુચક્રઃ । સુપવિઃ સુનાભિઃ પ્રતિ તિષ્ઠોર્ધ્વઃ
ઉઠ, આગળ વધ, દોડ, રથ સુવ્હીલ છે, સારી રીતે જોડાયેલ છે, મજબૂત છે; સીધો ઊભો રહી.
યદિ કર્તં પતિત્વા સંશશ્રે યદિ વાશ્મા પ્રહૃતો જઘાન । ઋભૂ રથસ્યેવાઙ્ગાનિ સં દધત્પરુષા પરુઃ
જો ધુરા પરથી પડી તૂટી ગયું હોય, અથવા પથ્થર વાગી તૂટી ગયું હોય, તો ઋભુઓ રથના ભાગો જેવું સાંધા સાંધા જોડે.
ઉત દેવા અવહિતં દેવા ઉન્નયથા પુનઃ । ઉતાગશ્ચક્રુષં દેવા દેવા જીવયથા પુનઃ
દેવતાઓએ નીચે મૂક્યું, દેવતાઓએ ફરી ઊંચું કર્યું; દેવતાઓએ ફરી પૂરું કર્યું, દેવતાઓએ ફરી જીવંત કર્યું.
દ્વાવિમૌ વાતૌ વાત આ સિન્ધોરા પરાવતઃ । દક્ષં તે અન્ય આવાતુ વ્યન્યો વાતુ યદ્રપઃ
હે પવનદેવ, આ બે પવનો નદીના દૂર કાંઠેથી આવે છે; તેમાંનો એક તને કૌશલ્ય આપે અને બીજો તારા માટે નુકસાનકારક વસ્તુઓ દૂર કરે.
આ વાત વાહિ ભેષજં વિ વાત વાહિ યદ્રપઃ । ત્વં હિ વિશ્વભેષજ દેવાનાં દૂત ઈયસે
હે પવનદેવ, તું આરોગ્ય લાવજે; તું દુઃખદાયક વસ્તુઓ દૂર કરજે; કેમ કે તું સર્વરોગનાશક છે, દેવતાઓનો દૂત બનીને જાય છે.
ત્રાયન્તામિમં દેવાસ્ત્રાયન્તાં મરુતાં ગણાઃ । ત્રાયન્તાં વિશ્વા ભૂતાનિ યથાયમરપા અસત્
દેવતાઓ આ મનુષ્યની રક્ષા કરે, મરુતગણ તેની રક્ષા કરે; સર્વ જીવાત્માઓ તેની રક્ષા કરે જેથી તે દુઃખથી મુક્ત રહે.
આ ત્વાગમં શંતાતિભિરથો અરિષ્ટતાતિભિઃ । દક્ષં ત ઉગ્રમાભારિષં પરા યક્ષ્મં સુવામિ તે
હું તારી પાસે આશીર્વાદ અને સુરક્ષાના ઉપાયો સાથે આવ્યો છું; હું તને બલવાન અને શક્તિશાળી શક્તિ આપું છું; તારા માટે રોગ દૂર કરું છું.
અયં મે હસ્તો ભગવાન્ અયં મે ભગવત્તરઃ । અયં મે વિશ્વભેષજોઽયં શિવાભિમર્શનઃ
મારો આ હાથ શુભ છે, અને આ હાથ તો વધુ શુભ છે; આ સર્વરોગનાશક છે, આ કલ્યાણકારી સ્પર્શ છે.
હસ્તાભ્યાં દશશાખાભ્યાં જિહ્વા વાચઃ પુરોગવી । અનામયિત્નુભ્યાં હસ્તાભ્યાં તાભ્યાં ત્વાભિ મૃશામસિ
બન્ને હાથથી, દસ આંગળીઓથી, વાણીની આગેવાન જીભથી, આરોગ્યદાયક હાથોથી, અમે તને સ્પર્શ કરીએ છીએ.
અજો હ્યગ્નેરજનિષ્ટ શોકાત્સો અપશ્યજ્જનિતારમગ્રે । તેન દેવા દેવતામગ્ર આયન્ તેન રોહાન્ રુરુહુર્મેધ્યાસઃ
અજન્મા અગ્નિની તાપથી જન્મ્યો; તેણે શરૂઆતમાં પોતાના જનકને જોયો; તેના સાથે દેવતાઓએ પ્રથમ દિવ્યતા પામી, અને પવિત્રોએ તેની સાથે બળ મેળવ્યું.
ક્રમધ્વમગ્નિના નાકમુખ્યાન્ હસ્તેષુ બિભ્રતઃ । દિવસ્પૃષ્ઠં સ્વર્ગત્વા મિશ્રા દેવેભિરાધ્વમ્
અગ્નિ સાથે, નેતાઓને હાથમાં લઈને, સર્વોચ્ચ સ્વર્ગ તરફ આગળ વધો; આકાશની ચોટીને સ્પર્શો અને દેવતાઓ સાથે જોડાઈ જાઓ.
પૃષ્ઠાત્પૃથિવ્યા અહમન્તરિક્ષમારુહમન્તરિક્ષાદ્દિવમારુહમ્ । દિવો નાકસ્ય પૃષ્ઠાત્સ્વર્જ્યોતિરગામહમ્
પૃથ્વી પરથી હું અંતરિક્ષમાં ચડ્યો; અંતરિક્ષમાંથી સ્વર્ગમાં પહોંચ્યો; સ્વર્ગની ચોટી પરથી પ્રકાશમય લોકમાં ગયો.
સ્વર્યન્તો નાપેક્ષન્ત આ દ્યાં રોહન્તિ રોદસી । યજ્ઞં યે વિશ્વતોધારં સુવિદ્વાંસો વિતેનિરે
જે સ્વર્ગની ઇચ્છા રાખે છે, તેઓ પાછળ જોઈતા નથી; તેઓ બંને લોકમાં ચડે છે; જેઓ સર્વ આધારરૂપ યજ્ઞ ફેલાવે છે, તે વિદ્વાનો ચડે છે.
અગ્ને પ્રેહિ પ્રથમો દેવતાનાં ચક્ષુર્દેવાનામુત માનુષાણામ્ । ઇયક્ષમાણા ભૃગુભિઃ સજોષાઃ સ્વર્યન્તુ યજમાનાઃ સ્વસ્તિ
હે અગ્નિ, તું દેવતાઓમાં પ્રથમ છે, દેવો અને માનવોના નેત્ર છે; ભૃગુઓ સાથે એકતા પામેલા યજમાનો સ્વર્ગ પ્રાપ્ત કરે અને કલ્યાણ પામે.
અજમનજ્મિ પયસા ઘૃતેન દિવ્યં સુપર્ણં પયસં બૃહન્તમ્ । તેન ગેષ્મ સુકૃતસ્ય લોકં સ્વરારોહન્તો અભિ નાકમુત્તમમ્
હું અજન્માને દૂધ અને ઘીથી ભોજન કર્યો, તે દિવ્ય, વિશાળ પાંખોવાળું અને પુષ્કળ દૂધ છે; તેના દ્વારા અમે સારા કર્મના લોકમાં જઈ, સર્વોચ્ચ સ્વર્ગમાં ચડીશું.
પઞ્ચૌદનં પઞ્ચભિરઙ્ગુલિભિર્દર્વ્યોદ્ધર પઞ્ચધૈતમોદનમ્ । પ્રાચ્યાં દિશિ શિરો અજસ્ય ધેહિ દક્ષિણાયાં દિશિ દક્ષિણં ધેહિ પાર્શ્વમ્
પાંચ પ્રકારના અન્નને પાંચ આંગળીઓથી, કડછીએ ઉઠાવ; અજન્માનું માથું પૂર્વ દિશામાં મૂકી, જમણું બાજુ દક્ષિણ દિશામાં મૂકી.
પ્રતીચ્યાં દિશિ ભસદમસ્ય ધેહ્યુત્તરસ્યાં દિશ્યુત્તરં ધેહિ પાર્શ્વમ્ । ઊર્ધ્વાયાં દિશ્યજસ્યાનૂકં ધેહિ દિશિ ધ્રુવાયાં ધેહિ પાજસ્યમન્તરિક્ષે મધ્યતો મધ્યમસ્ય
પશ્ચિમ દિશામાં અજન્માની રાખ મૂકી, ઉત્તર દિશામાં ડાબું બાજુ મૂકી; ઉપર દિશામાં પીઠ મૂકી, સ્થિર દિશામાં આધાર મૂકી, અને અંતરિક્ષના મધ્યમાં મધ્ય ભાગ મૂકી.
શૃતમજં શૃતયા પ્રોર્ણુહિ ત્વચા સર્વૈરઙ્ગૈઃ સંભૃતં વિશ્વરૂપમ્ । સ ઉત્ તિષ્ઠેતો અભિ નાકમુત્તમં પદ્ભિશ્ચતુર્ભિઃ પ્રતિ તિષ્ઠ દિક્ષુ
રસોઈ કરેલા અજન્માને ઘીથી સ્નાન કરાવ, ચામડીથી ઢાંકી, સર્વ અંગો અને સ્વરૂપોથી પૂર્ણ રાખ; તે સર્વોચ્ચ સ્વર્ગમાં ઉઠે અને ચારેય દિશામાં પગથી ઊભો રહે.
સમુત્પતન્તુ પ્રદિશો નભસ્વતીઃ સમભ્રાણિ વાતજૂતાનિ યન્તુ । મહઋષભસ્ય નદતો નભસ્વતો વાશ્રા આપઃ પૃથિવીં તર્પયન્તુ
આકાશના બધા દિશાઓ ઊભી થાય, વાદળવાળા પવનો આગળ વધે; મહાન, ગર્જનારા, વાદળમાંથી ઉતરતી નદીઓ પૃથ્વીનું તૃપ્તિ કરે.
સમીક્ષયન્તુ તવિષાઃ સુદાનવોઽપાં રસા ઓષધીભિઃ સચન્તામ્ । વર્ષસ્ય સર્ગા મહયન્તુ ભૂમિં પૃથગ્જાયન્તામોષધયો વિશ્વરૂપાઃ
શક્તિશાળી, દયાળુ દેવતાઓ કૃપા દ્રષ્ટિ કરે; પાણીના રસ વનસ્પતિઓ સાથે જોડાય; વરસાદના ઝરણાં પૃથ્વીને મહાન બનાવે, વિવિધ સ્વરૂપની ઔષધિઓ જન્મે.
સમીક્ષયસ્વ ગાયતો નભાંસ્યપાં વેગાસઃ પૃથગુદ્વિજન્તામ્ । વર્ષસ્ય સર્ગા મહયન્તુ ભૂમિં પૃથગ્જાયન્તાં વીરુધો વિશ્વરૂપાઃ
હે ગાયક, તું આકાશ પર કૃપા દ્રષ્ટિ કર; પાણીના ઝડપી પ્રવાહો અલગથી ઊભા થાય; વરસાદના ઝરણાં પૃથ્વીને મહાન બનાવે, વિવિધ સ્વરૂપની વનસ્પતિઓ જન્મે.
ગણાસ્ત્વોપ ગાયન્તુ મારુતાઃ પર્જન્ય ઘોષિણઃ પૃથક્। સર્ગા વર્ષસ્ય વર્ષતો વર્ષન્તુ પૃથિવીમનુ
મારુતોના સમૂહો, વરસાદના ગર્જનાથી ગાતા આવે, દરેક પોતપોતાના રીતે. વરસાદની ધારા ધરતી પર વરસે, બધે સુખદ વરસાદ વરસે.
ઉદીરયત મરુતઃ સમુદ્રતસ્ત્વેષો અર્કો નભ ઉત્પાતયાથ । મહઋષભસ્ય નદતો નભસ્વતો વાશ્રા આપઃ પૃથિવીં તર્પયન્તુ
મારુતો, દરિયાથી પાણી ઊભું કરો; તેજસ્વી સૂર્ય આકાશમાં ચડે; મહાન વાછરડાની ગર્જનાથી ચાલેલી નદીઓ ધરતીને તૃપ્ત કરે.
અભિ ક્રન્દ સ્તનયાર્દયોદધિં ભૂમિં પર્જન્ય પયસા સમઙ્ધિ । ત્વયા સૃષ્ટં બહુલમૈતુ વર્ષમાશારૈષી કૃશગુરેત્વસ્તમ્
તુફાન ગર્જે, વીજળી કડે, દરિયો અને ધરતી ધ્રુજી ઉઠે; તારા દ્વારા સર્જાયેલું વરસાદ, ધણી માત્રામાં આવે, દુર્બળ અને મજબૂત સૌને યોગ્ય સમયે મળે.
સં વોઽવન્તુ સુદાનવ ઉત્સા અજગરા ઉત । મરુદ્ભિઃ પ્રચ્યુતા મેઘા વર્ષન્તુ પૃથિવીમનુ
દયાળુ દેવતાઓ, કૂવો અને ઊંડા જળાશયો સૌને રક્ષે; મારુતો દ્વારા ચલાવેલા મેઘો ધરતી પર વરસાદ વરસાવે.
આશામાશાં વિ દ્યોતતાં વાતા વાન્તુ દિશોદિશઃ । મરુદ્ભિઃ પ્રચ્યુતા મેઘાઃ સં યન્તુ પૃથિવીમનુ
આશા પ્રકાશિત થાય; પવન દરેક દિશામાં ફૂકે; મારુતો દ્વારા હંકારેલા વાદળો ધરતી પર એકઠા થાય.
આપો વિદ્યુદભ્રં વર્ષં સં વોઽવન્તુ સુદાનવ ઉત્સા અજગરા ઉત । મરુદ્ભિઃ પ્રચ્યુતા મેઘાઃ પ્રાવન્તુ પૃથિવીમનુ
પાણી, વીજળી, વાદળ અને વરસાદ સૌને રક્ષે; દયાળુ દેવતાઓ, કૂવો અને ઊંડા જળાશયો; મારુતો દ્વારા ચલાવેલા મેઘો ધરતીને ભરપૂર કરે.
અપામગ્નિસ્તનૂભિઃ સંવિદાનો ય ઓષધીનામધિપા બભૂવ । સ નો વર્ષં વનુતાં જાતવેદાઃ પ્રાણં પ્રજાભ્યો અમૃતં દિવસ્પરિ
પાણી સાથે જોડાયેલા, ઔષધિઓના સ્વામી અગ્નિ, જાતવેદા, અમને વરસાદ, શ્વાસ અને સંતાન માટે અમૃત આપે.
પ્રજાપતિઃ સલિલાદા સમુદ્રાદાપ ઈરયન્ન્ ઉદધિમર્દયાતિ । પ્ર પ્યાયતાં વૃષ્ણો અશ્વસ્ય રેતોઽર્વાન્ એતેન સ્તનયિત્નુનેહિ
પ્રજાપતિ દરિયાથી પાણી હલાવે છે, સમુદ્રને ઉથલાવે છે; મહાન ઘોડાનું બીજ વધે; વીજળીવાળું વાદળ વરસાદ વરસાવે.