યત્રા સુહાર્દઃ સુકૃતો મદન્તિ વિહાય રોગં તન્વઃ સ્વાયાઃ । તં લોકં યમિન્યભિસંબભૂવ સા નો મા હિંસીત્પુરુષાન્ પશૂંશ્ચ
જ્યાં સારા દિલવાળા અને સારા કર્મવાળા મિત્રો આનંદ કરે છે, પોતાની દેહમાંથી રોગ દૂર કરીને—રાત એ જગ્યા સુધી પહોંચે; એ અમારા પુરુષો અને પશુઓને કોઈ હાનિ ન પહોંચાડે.
યત્રા સુહાર્દાં સુકૃતામગ્નિહોત્રહુતાં યત્ર લોકઃ । તં લોકં યમિન્યભિસંબભૂવ સા નો મા હિંસીત્પુરુષાન્ પશૂંશ્ચ
જ્યાં સારા દિલવાળા મિત્રો છે, જ્યાં સારા કર્મો અને અગ્નિમાં આહુતિઓ આપવામાં આવે છે, એ જગ્યા સુધી રાત પહોંચે; એ અમારા પુરુષો અને પશુઓને કોઈ હાનિ ન કરે.
યદ્રાજાનો વિભજન્ત ઇષ્ટાપૂર્તસ્ય ષોડશં યમસ્યામી સભાસદઃ । અવિસ્તસ્માત્પ્ર મુઞ્ચતિ દત્તઃ શિતિપાત્સ્વધા
જ્યારે રાજાઓ યમના સભ્યોએ યજ્ઞ અને દાનમાંથી સોળમો ભાગ વહેંચે છે, ત્યારે જે શ્વેતપાદવાળું પશુ દાનમાં આપવામાં આવે છે, એ તેને એમાંથી મુક્ત કરે.
સર્વાન્ કામાન્ પૂરયત્યાભવન્ પ્રભવન્ ભવન્ । આકૂતિપ્રોઽવિર્દત્તઃ શિતિપાન્ન્ નોપ દસ્યતિ
એ બધા ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરે છે, એ સમૃદ્ધ થાય છે, એ બને છે; જે શ્વેતપાદવાળું પશુ ખુલ્લેઆમ ઇચ્છાથી આપવામાં આવે છે, એ તમને ક્યારેય નિરાશ નહીં કરે.
યો દદાતિ શિતિપાદમવિં લોકેન સંમિતમ્ । સ નાકમભ્યારોહતિ યત્ર શુલ્કો ન ક્રિયતે અબલેન બલીયસે
જે વ્યક્તિ શ્વેતપાદવાળું, અખંડિત અને જગતના માપદંડથી મળતું પશુ આપે છે, એ એ સ્વર્ગમાં નથી પહોંચતો જ્યાં નબળા લોકો મજબૂતને કર ચૂકવતા નથી.
પઞ્ચાપૂપં શિતિપાદમવિં લોકેન સંમિતમ્ । પ્રદાતોપ જીવતિ પિતૄણાં લોકેઽક્ષિતમ્
જે વ્યક્તિ પાંચ પુરીઓ અને શ્વેતપાદવાળું પશુ જગતના માપદંડથી આપે છે, એ પિતૃઓના અક્ષય લોકમાં દાનથી જીવે છે.
પઞ્ચાપૂપં શિતિપાદમવિં લોકેન સંમિતમ્ । પ્રદાતોપ જીવતિ સૂર્યામાસયોરક્ષિતમ્
જે વ્યક્તિ પાંચ પુરીઓ અને શ્વેતપાદવાળું પશુ જગતના માપદંડથી આપે છે, એ સૂર્ય અને ચંદ્રના અક્ષય લોકમાં દાનથી જીવે છે.
ઇરેવ નોપ દસ્યતિ સમુદ્ર ઇવ પયો મહત્। દેવૌ સવાસિનાવિવ શિતિપાન્ નોપ દસ્યતિ
એ તમને ક્યારેય નિરાશ નહીં કરે, જેમ મહાસાગર ક્યારેય પાણીથી ખાલી થતો નથી; જેમ બે દેવતાઓ સાથે બેઠા હોય, તેમ શ્વેતપાદવાળું પશુ પણ તમને ક્યારેય નિરાશ નહીં કરે.
ક ઇદં કસ્મા અદાત્કામઃ કામાયાદાત્। કામો દાતા કામઃ પ્રતિગ્રહીતા કામઃ સમુદ્રમા વિવેશ । કામેન ત્વા પ્રતિ ગૃહ્ણામિ કામૈતત્તે
આ કોણે આપ્યું અને કોને આપ્યું? ઇચ્છાએ ઇચ્છા માટે આપ્યું. ઇચ્છા આપનાર છે, ઇચ્છા સ્વીકારનાર છે, ઇચ્છા મહાસાગરમાં પ્રવેશી ગઈ છે. હું પણ ઇચ્છાથી તને સ્વીકારું છું; આ તારી ઇચ્છા છે.
ભૂમિષ્ટ્વા પ્રતિ ગૃહ્ણાત્વન્તરિક્ષમિદં મહત્। માહં પ્રાણેન માત્મના મા પ્રજયા પ્રતિગૃહ્ય વિ રાધિષિ
પૃથ્વી તને સ્વીકારે, આ વિશાળ આકાશ તને સ્વીકારે. હું શ્વાસથી, આત્માથી કે સંતાનથી સ્વીકારીને ક્યારેય વંચિત ન થાઉં.
સહૃદયં સાંમનસ્યમવિદ્વેષં કૃણોમિ વઃ । અન્યો અન્યમભિ હર્યત વત્સં જાતમિવાઘ્ન્યા
હું તમારું દિલ અને મન એક કરું છું, તમે એકબીજાથી વિરુદ્ધ ન થાઓ; દરેકે દરેકને એ રીતે પ્રેમ કરે જેમ ગાય પોતાના નવજાત વાછરડાને કરે છે.
અનુવ્રતઃ પિતુઃ પુત્રો માત્રા ભવતુ સંમનાઃ । જાયા પત્યે મધુમતીં વાચં વદતુ શન્તિવામ્
પુત્ર પિતાને અનુયાયી બને, માતા સાથે એક મનથી રહે; પત્ની પતિ સાથે મીઠા અને શાંતિભર્યા શબ્દો બોલે.
મા ભ્રાતા ભ્રાતરં દ્વિક્ષન્ મા સ્વસારમુત સ્વસા । સમ્યઞ્ચઃ સવ્રતા ભૂત્વા વાચં વદત ભદ્રયા
ભાઈ ભાઈથી અને બહેન બહેનથી ક્યારેય દ્વેષ ન કરે; બધા એક જ વ્રત અને મનથી, સારા શબ્દો બોલો.
યેન દેવા ન વિયન્તિ નો ચ વિદ્વિષતે મિથઃ । તત્કૃણ્મો બ્રહ્મ વો ગૃહે સંજ્ઞાનં પુરુષેભ્યઃ
જેના કારણે દેવતાઓ વિભાજિત થતા નથી કે એકબીજાથી દ્વેષ કરતા નથી—એવો જ સમજૂતીનો બળ અમે તમારા ઘરમાં સ્થાપિત કરીએ, પુરુષોમાં સમજણ રહે.
જ્યાયસ્વન્તશ્ચિત્તિનો મા વિ યૌષ્ટ સંરાધયન્તઃ સધુરાશ્ચરન્તઃ । અન્યો અન્યસ્મૈ વલ્ગુ વદન્ત એત સધ્રીચીનાન્ વઃ સંમનસસ્ક્ર્ણોમિ
વડિલો, જેઓનું મન સમજદાર છે, તેઓ ક્યારેય વિખૂટા ન પડે; બધા એકમનથી પ્રયત્ન કરે, એકબીજાને મીઠા શબ્દો બોલે—હું તમને આ રીતે એક મન કરું છું.
સમાની પ્રપા સહ વોઽન્નભાગઃ સમાને યોક્ત્રે સહ વો યુનજ્મિ । સમ્યઞ્ચોઽગ્નિં સપર્યતારા નાભિમિવાભિતઃ
તમારી પીવાની વસ્તુ એક છે, તમારો ખોરાક એક છે; હું તમને એક જ જૂએ જોડું છું. તમે બધા એક મનથી અગ્નિની પૂજા કરો, જેમ ચક્રીના કાંડા નાભિની આસપાસ હોય છે.
સધ્રીચીનાન્ વઃ સંમનસસ્કૃણોમ્યેકશ્નુષ્ટીન્ત્સંવનનેન સર્વાન્ । દેવા ઇવામૃતં રક્ષમાણાઃ સાયંપ્રાતઃ સૌમનસો વો અસ્તુ
હું તમે બધા એક મનથી, એક ઉદ્દેશ સાથે જોડાઈ જાવ એવી ઈચ્છા રાખું છું, જેમ દેવતાઓ અમૃતને રક્ષે છે તેમ તમે સૌ સાંજે અને સવારે સુખી અને પ્રસન્ન રહો.
વિ દેવા જરસાવૃતન્ વિ ત્વમગ્ને અરાત્યા । વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા
હે દેવતાઓ, વૃદ્ધાવસ્થાને દૂર કરો; હે અગ્નિ, દુશ્મનાવટ દૂર કરો; બધા પાપો દૂર કરો, દુર્બળતા અને ટૂંકી આયુષ્યને પણ દૂર કરો.
વ્યાર્ત્યા પવમાનો વિ શક્રઃ પાપકૃત્યયા । વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા
પવિત્ર કરનાર અને શક્તિશાળી દુશ્મનાવટ અને પાપી કર્મો દૂર કરે છે; બધા પાપો દૂર કરો, દુર્બળતા અને ટૂંકી આયુષ્યને પણ દૂર કરો.
વિ ગ્રામ્યાઃ પશવ આરણ્યૈર્વ્યાપસ્તૃષ્ણયાસરન્ । વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા
ગામડાંનાં પશુઓ જંગલનાં પશુઓથી અલગ રહે, તરસ દૂર થઈ જાય; બધા પાપો દૂર કરો, દુર્બળતા અને ટૂંકી આયુષ્યને પણ દૂર કરો.
વી મે દ્યાવાપૃથિવી ઇતો વિ પન્થાનો દિશંદિશમ્ । વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા
આકાશ અને પૃથ્વી અહીંથી મારા માટે અલગ રહે, રસ્તાઓ દરેક દિશામાં ફેલાઈ જાય; બધા પાપો દૂર કરો, દુર્બળતા અને ટૂંકી આયુષ્યને પણ દૂર કરો.
ત્વષ્ટા દુહિત્રે વહતું યુનક્તીતીદં વિશ્વં ભુવનં વિ યાતિ । વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા
ત્વષ્ટા પુત્રીને પતિ સાથે જોડે છે, એ રીતે આખું જગત આગળ વધે છે; બધા પાપો દૂર કરો, દુર્બળતા અને ટૂંકી આયુષ્યને પણ દૂર કરો.
અગ્નિઃ પ્રાણાન્ત્સં દધાતિ ચન્દ્રઃ પ્રાણેન સંહિતઃ । વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા
અગ્નિ શ્વાસોને એક સાથે રાખે છે, ચંદ્ર શ્વાસ સાથે જોડાયેલો છે; બધા પાપો દૂર કરો, દુર્બળતા અને ટૂંકી આયુષ્યને પણ દૂર કરો.
પ્રાણેન વિશ્વતોવીર્યં દેવાઃ સૂર્યં સમૈરયન્ । વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા
દેવતાઓએ શ્વાસથી સર્વત્ર વ્યાપક શક્તિ, એટલે કે સૂર્યને ગતિ આપી; બધા પાપો દૂર કરો, દુર્બળતા અને ટૂંકી આયુષ્યને પણ દૂર કરો.
આયુષ્મતામાયુષ્કૃતાં પ્રાણેન જીવ મા મૃથાઃ । વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા
શ્વાસથી, જીવન ધરાવનાર અને જીવન આપનારાઓમાં, જીવતો રહે, મરતો નહિ; બધા પાપો દૂર કરો, દુર્બળતા અને ટૂંકી આયુષ્યને પણ દૂર કરો.
પ્રાણેન પ્રાણતાં પ્રાણેહૈવ ભવ મા મૃથાઃ । વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા
શ્વાસથી, જીવતાંઓમાં, અહીં જ શ્વાસમાં રહો, મરશો નહિ; બધા પાપો દૂર કરો, દુર્બળતા અને ટૂંકી આયુષ્યને પણ દૂર કરો.
ઉદાયુષા સમાયુષોદોષધીનાં રસેન । વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા
ઔષધિઓના રસથી, દીર્ઘ આયુષ્ય અને સંપૂર્ણ આયુષ્ય સાથે; બધા પાપો દૂર કરો, દુર્બળતા અને ટૂંકી આયુષ્યને પણ દૂર કરો.
આ પર્જન્યસ્ય વૃષ્ટ્યોદસ્થામામૃતા વયમ્ । વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા
પર્જન્યની વરસાદ હેઠળ અમૃત સમાન અડીખમ ઊભા રહીએ; બધા પાપો દૂર કરો, દુર્બળતા અને ટૂંકી આયુષ્યને પણ દૂર કરો.
4.1 બ્રહ્મ જજ્ઞાનં પ્રથમં પુરસ્તાદ્વિ સીમતઃ સુરુચો વેન આવઃ । સ બુધ્ન્યા ઉપમા અસ્ય વિષ્ઠાઃ સતશ્ચ યોનિમસતશ્ચ વિ વઃ
બ્રહ્મા સૌપ્રથમ જન્મ્યા, શરૂઆતમાં, બધાથી પહેલાં; એમની પાસેથી તેજસ્વી સ્તુતિ ફેલાઈ. એમના ઊંડા આધાર આ જગતના આદર્શ છે, સત્તા અને અસત્તાનું મૂળ છે.
ઇયં પિત્ર્યા રાષ્ટ્ર્યેત્વગ્રે પ્રથમાય જનુષે ભુવનેષ્ઠાઃ । તસ્મા એતં સુરુચં હ્વારમહ્યં ઘર્મં શ્રીણન્તુ પ્રથમાય ધાસ્યવે
આ પિતૃઓની રાજ્ય શરૂઆતમાં, સૌપ્રથમ જન્મેલા માટે જગતમાં સ્થાપિત થઈ હતી; તેથી, તેઓ આ તેજસ્વી, આમંત્રિત અને મહિમાવંત તાપ સૌપ્રથમ ધારક માટે ફેલાવે.