બોધા સુ મે મઘવન્ વાચમેમાં યાં તે વસિષ્ઠો અર્ચતિ પ્રશસ્તિમ્ । ઇમા બ્રહ્મ સધમાદે જુષસ્વ
હે દયાળુ, મારી આ વાણી સાંભળ, જેને વસિષ્ઠે તારી પ્રશંસા માટે ગાઈ છે; આ પ્રાર્થનાઓ સભામાં સ્વીકાર.
શગ્ધ્યૂ ષુ શચીપત ઇન્દ્ર વિશ્વાભિરૂતિભિઃ । ભગં ન હિ ત્વા યશસં વસુવિદમનુ શૂર ચરામસિ
હે શક્તિના સ્વામી ઇન્દ્ર, તું તારી સર્વ રક્ષાઓ સાથે ચેતન રહે; કેમ કે અમે, હે વિખ્યાત અને ધન જાણનારા, તને અમારા ભાગરૂપે અનુસરીએ છીએ.
પૌરો અશ્વસ્ય પુરુકૃદ્ગવામસ્યુત્સો દેવ હિરણ્યયઃ । નકિર્હિ દાનં પરિમર્ધિષત્ત્વે યદ્યદ્યામિ તદા ભર
તું ઘોડાઓનો સ્વામી, ઘણું કરનાર, ગાયોનો સ્વામી અને દેવ, સોનાનું ધન આપનાર છે; આપવું કદી અટકાવવું જોઈએ નહીં— હું જે પણ માગું, એ તું આપ.
ઇન્દ્રમિદ્દેવતાતયે ઇન્દ્રં પ્રયત્યધ્વરે । ઇન્દ્રં સમીકે વનિનો હવામહ ઇન્દ્રં ધનસ્ય સાતયે
દેવતાઓ માટે, યજ્ઞમાં, અમે ઇન્દ્રને બોલાવીએ છીએ; સભામાં, વનવાસીઓ પણ ઇન્દ્રને બોલાવે છે, અને ધન મેળવવા માટે પણ ઇન્દ્રને જ પુકારે છે.
ઇન્દ્રો મહ્ના રોદસી પપ્રથચ્છવ ઇન્દ્રઃ સૂર્યમરોચયત્। ઇન્દ્રે હ વિશ્વા ભુવનાનિ યેમિર ઇન્દ્રે સુવાનાસ ઇન્દવઃ
ઇન્દ્રે પોતાની મહાનતાથી આકાશ અને ધરતીને વિસ્તારી, ઇન્દ્રે જ સૂર્યને તેજ આપ્યું. બધાં જીવજંતુઓ ઇન્દ્રમાં જ ટકેલા છે; અને ઇન્દ્ર માટે જ સોમરસ વહે છે.
અસ્તાવિ મન્મ પૂર્વ્યં બ્રહ્મેન્દ્રાય વોચત । પૂર્વીર્ઋતસ્ય બૃહતીરનૂષત સ્તોતુર્મેઘા અસૃક્ષત
હું એ પ્રાચીન સ્તુતિ ગાઈ છે; હવે એ ઇન્દ્રને સમર્પિત થાય. અનેક મહાન સત્યોને અનુસરીને, સ્તોતાના મેઘોએ વરસાવ્યું છે.
તુરણ્યવો મધુમન્તં ઘૃતશ્ચુતં વિપ્રાસો અર્કમાનૃચુઃ । અસ્મે રયિઃ પપ્રથે વૃષ્ણ્યં શવોઽસ્મે સુવાનાસ ઇન્દવઃ
પ્રેરિત વિદ્વાનો એ મધુર અને ઘૃતથી વહેતી સ્તુતિ ઝડપથી ગાઈ છે. આપણાં માટે ધન અને પુરુષાર્થ ફેલાયો છે; આપણાં માટે સોમરસ વહે છે.
યદિન્દ્ર પ્રાગપાગુદઙ્ન્યગ્વા હૂયસે નૃભિઃ । સિમા પુરૂ નૃષૂતો અસ્યાનવેઽસિ પ્રશર્ધ તુર્વશે
હે ઇન્દ્ર, જ્યારે પણ પૂર્વ, પશ્ચિમ, ઉત્તર કે દક્ષિણ તરફથી લોકો તને બોલાવે છે, ત્યારે તું અનેક લોકોની પ્રાર્થનાએ સાંભળીને સહાય માટે હાજર રહે છે, તું તુર્વશનો રક્ષક છે.
યદ્વા રુમે રુશમે શ્યાવકે કૃપ ઇન્દ્ર માદયસે સચા । કણ્વાસસ્ત્વા બ્રહ્મભિ સ્તોમવાહસ ઇન્દ્રા યચ્છન્ત્યા ગહિ
કે પછી, હે ઇન્દ્ર, જ્યારે તું રૂમ, રૂશમ કે શ્યાવક સાથે આનંદ કરે છે, ત્યારે કણ્વો તને સ્તુતિ અને ભજનથી બોલાવે છે—હે મહાન, તું અહીં આવો.
અભિ ત્વા શૂર નોનુમોઽદુગ્ધા ઇવ ધેનવઃ । ઈશાનમસ્ય જગતઃ સ્વર્દૃશમીશાનમિન્દ્ર તસ્થુષઃ
હે વીર ઇન્દ્ર, અમે તને એ રીતે નજીક જઈએ છીએ જેમ દુહાયેલી નથી એવી ગાયો જાય. તું જ આ ચાલતી દુનિયાનો અને સ્થિર જગતનો સ્વામી છે, હે પ્રકાશદ્રષ્ટા ઇન્દ્ર.
ન ત્વાવામન્યો દિવ્યો ન પાર્થિવો ન જાતો ન જનિષ્યતે । અશ્વાયન્તો મઘવન્ન્ ઇન્દ્ર વાજિનો ગવ્યન્તસ્ત્વા હવામહે
આકાશમાં કે ધરતી પર, જન્મેલા કે જન્મવાના કોઈ પણ તારો સમો નથી. હે દયાળુ ઇન્દ્ર, અમે તને ઘોડાવાળા અને ગાયોની ઇચ્છા રાખીને બોલાવીએ છીએ.
રેવતીર્નઃ સધમાદ ઇન્દ્રે સન્તુ તુવિવાજાઃ । ક્ષુમન્તો યાભિર્મદેમ
ઇન્દ્ર સાથેની અમારી સભાઓ સમૃદ્ધ અને ઇનામોથી ભરપૂર હોય, જેથી અમે આનંદ કરી શકીએ.
આ ઘ ત્વાવાન્ ત્મનાપ્ત સ્તોતૃભ્યો ધૃષ્ણવિયાનઃ । ઋણોરક્ષં ન ચક્રયોઃ
હે પરાક્રમી, તું પોતાની શક્તિથી, અડગ અને અપરાજિત બનીને, ગાયકો પાસે આવજે—જેમ રથના પૈડાનું ધુરું ક્યારેય તૂટતું નથી.
આ યદ્દુવઃ શતક્રતવા કામં જરિતૄણામ્ । ઋણોરક્ષં ન શચીભિઃ
હે શતશક્તિમાન, જ્યારે પણ તું ગાયકોની ઇચ્છા પૂરી કરે છે, ત્યારે તારી શક્તિથી એ રથના ધુરા જેવો અડગ સહારો આપે છે.
તત્સૂર્યસ્ય દેવત્વં તન્ મહિત્વં મધ્યા કર્તોર્વિતતં સં જભાર । યદેદયુક્ત હરિતઃ સધસ્થાદાદ્રાત્રી વાસસ્તનુતે સિમસ્મૈ
સૂર્યનું એ જ દેવત્વ છે, એ જ મહાનતા છે, જે આકાશના મધ્યમાં ફેલાયેલી છે; જ્યારે તે પોતાના લીલા ઘોડાઓને જોડે છે, ત્યારે રાત તેના માટે પોતાનું આવરણ પાથરે છે.
તન્ મિત્રસ્ય વરુણસ્યાભિચક્ષે સૂર્યો રૂપં કૃણુતે દ્યોરુપસ્થે । અનન્તમન્યદ્રુશદસ્ય પાજઃ કૃષ્ણમન્યદ્ધરિતઃ સં ભરન્તિ
મિત્ર અને વરુણનું એ રૂપ, સૂર્ય આકાશના ગર્ભમાં પ્રગટ કરે છે; તેજસ્વીનું એક અનંત બળ છે, બીજું અંધકારમય, જે લીલાઓ સાથે વહે છે.
કયા નશ્ચિત્ર આ ભુવદૂતી સદાવૃધઃ સખા । કયા શચિષ્ઠયા વૃતા
કઈ અજાયબીથી એ હંમેશાં વધતો મિત્ર અમારી પાસે આવે છે? કઈ શક્તિશાળી સહાયથી એ પસંદ થાય છે?
કસ્ત્વા સત્યો મદાનાં મંહિષ્ઠો મત્સદન્ધસઃ । દૃલ્હા ચિદારુજે વસુ
તારા સાચા આનંદોમાંથી કયો સૌથી મહાન છે? કોણ સોમરસમાં આનંદ પામે છે? હે દાતા, તું તો દૃઢને પણ તોડી નાખે છે.
અભી ષુ નઃ સખીનામવિતા જરિતૄણામ્ । શતં ભવાસ્યૂતિભિઃ
તું અમારા મિત્રો અને ગાયકોનો રક્ષક બની રહે, તારી સહાયથી તું અમને શતગણો આશ્રય આપ.
ઇમા નુ કં ભુવના સીષધામેન્દ્રશ્ચ વિશ્વે ચ દેવાઃ । યજ્ઞં ચ નસ્તન્વં ચ પ્રજાં ચાદિત્યૈરિન્દ્રઃ સહ ચીકૢપાતિ
આમાંથી કયા લોકને અમે પ્રાપ્ત કરી શકીશું—ઇન્દ્ર અને બધા દેવતાઓ સાથે? ઇન્દ્ર, આદિત્યો સાથે, અમારી યજ્ઞ, શરીર અને સંતાનને સુવ્યવસ્થિત કરે.
આદિત્યૈરિન્દ્રઃ સગણો મરુદ્ભિરસ્માકં ભૂત્વવિતા તનૂનામ્ । હત્વાય દેવા અસુરાન્ યદાયન્ દેવા દેવત્વમભિરક્ષમાણાઃ
ઇન્દ્ર, આદિત્યો અને મરુતો સાથે, અમારા શરીરોના રક્ષક બની રહે; જ્યારે દેવોએ અસુરોને મારીને દૂર હાંકી દીધા, ત્યારે દેવોએ દેવત્વને જાળવી રાખ્યું.
પ્રત્યઞ્ચમર્કમનયં છચીભિરાદિત્સ્વધામિષિરાં પર્યપશ્યન્ । અયા વાજં દેવહિતં સનેમ મદેમ શતહિમાઃ સુવીરાઃ
હું તારી શક્તિથી સ્તુતિ પાછી લાવ્યો છું, અને બુદ્ધિથી પોષણ આપતું અન્ન જોયું છે; આથી, અમે દેવોના આશીર્વાદથી વિજય મેળવીએ અને શત વર્ષ સુધી વીર પુત્રો સાથે આનંદ કરીએ.
અપેન્દ્ર પ્રાચો મઘવન્ન્ અમિત્રાન્ અપાપાચો અભિભૂતે નુદસ્વ । અપોદીચો અપ શૂરાધરાચ ઉરૌ યથા તવ શર્મન્ મદેમ
હે ઇન્દ્ર, દયાળુ દેવ, તું પૂર્વ તરફના, નીચેના અને ઉપરના દુશ્મનોને દૂર હાંકી દે. ઉત્તર અને દક્ષિણ તરફથી પણ દુશ્મનોને દૂર કરી દે, જેથી અમે તારી વિશાળ રક્ષામાં આનંદ માણી શકીએ.
કુવિદઙ્ગ યવમન્તો યવં ચિદ્યથા દાન્ત્યનુપૂર્વં વિયૂય । ઇહેહૈષાં કૃણુહિ ભોજનાનિ યે બર્હિષો નમોવૃક્તિં ન જગ્મુઃ
કદાચ જેઓ પાસે જવાર છે, અથવા જવાર પોતે પણ, એક પછી એક વશ થઈ જાય. અહીં, જેઓ યજ્ઞસ્થળે ભક્તિપૂર્વક આવ્યા નથી, એમના માટે તું ભોજન તૈયાર કર.
નહિ સ્થૂર્યૃતુથા યાતમસ્તિ નોત શ્રવો વિવિદે સંગમેષુ । ગવ્યન્ત ઇન્દ્રં સખ્યાય વિપ્રા અશ્વાયન્તો વૃષણં વાજયન્તઃ
કોઈ યાત્રા વ્યર્થ નથી જતી, અને સભામાં ખ્યાતિ પણ સહેલાઈથી મળતી નથી. જ્ઞાની લોકો ગાય અને ઘોડા માટે, અને બળ માટે ઇન્દ્રની મિત્રતા શોધે છે.
યુવં સુરામમશ્વિના નમુચાવાસુરે સચા । વિપિપાના શુભસ્પતી ઇન્દ્રં કર્મસ્વાવતમ્
તમે બંને, અશ્વિનીકુમારોએ, અને નમુચિ અસુર સાથે મળીને મદિરા પીધી છે. તમે તેજસ્વી સ્વામી, ઇન્દ્ર સાથે મળીને મહાન કાર્યો કરો છો.
પુત્રમિવ પિતરાવશ્વિનોભેન્દ્રાવથુઃ કાવ્યૈર્દંસનાભિઃ । યત્સુરામં વ્યપિબઃ શચીભિઃ સરસ્વતી ત્વા મઘવન્ન્ અભિષ્ણક્
જેમ માતા-પિતા પુત્રની રક્ષા કરે છે, તેમ અશ્વિનીકુમારો, તમે અને ઇન્દ્રે કાવ્ય અને દાંતથી તેની રક્ષા કરી. જ્યારે તમે શચીદેવી સાથે મદિરા પીધી, ત્યારે સરસ્વતી, દયાળુ ઇન્દ્ર, તારી સ્તુતિ કરી.
ઇન્દ્રઃ સુત્રામા સ્વવામવોભિઃ સુમૃડીકો ભવતુ વિશ્વવેદાઃ । બાધતાં દ્વેષો અભયં નઃ કૃણોતુ સુવીર્યસ્ય પતયઃ સ્યામ
ઇન્દ્ર, સર્વજ્ઞ, સારા દાન આપનાર અને દયાળુ, તે દ્વેષ દૂર કરે અને અમને નિર્ભયતા આપે. અમે બલવાન બનીએ અને વિજયના સ્વામી બનીએ.
સ સુત્રામા સ્વવામિન્દ્રો અસ્મદારાચ્ચિદ્દ્વેષઃ સનુતર્યુયોતુ । તસ્ય વયં સુમતૌ યજ્ઞિયસ્યાપિ ભદ્રે સૌમનસે સ્યામ
એવો બુદ્ધિશાળી અને દયાળુ ઇન્દ્ર અમારામાંથી પણ દ્વેષ દૂર કરે. અમે એ પુજનીય ઇન્દ્રની કૃપા અને આનંદમાં રહીએ.
20.126 વિ હિ સોતોરસૃક્ષત નેન્દ્રં દેવમમંસત । યત્રામદદ્વૃષાકપિરર્યઃ પુષ્ટેષુ મત્સખા વિશ્વસ્માદિન્દ્ર ઉત્તરઃ
સોમરસ વહેવા લાગ્યો છે અને સૌએ ઇન્દ્રને દેવ તરીકે માન આપ્યો છે. જ્યાં વળી વાનરએ પાન કર્યું, ત્યાં મારા મિત્ર ઇન્દ્ર બધાથી શ્રેષ્ઠ છે.