બ્રહ્મણા તે બ્રહ્મયુજા યુનજ્મિ હરી સખાયા સધમાદ આશૂ । સ્થિરં રથં સુખમિન્દ્રાધિતિષ્ઠન્ પ્રજાનન્ વિદ્વામુપ યાહિ સોમમ્
પ્રાર્થનાથી, પ્રાર્થનાથી જોડાયેલી, હું તારા બે ઘોડા જોડું છું, હે મિત્ર, સૌ સાથે બેઠા; હે ઇન્દ્ર, મજબૂત રથને આરામથી સંભાળો અને સમજદારીથી સોમ પાસે આવો.
અધ્વર્યવોઽરુણં દુગ્ધમંશું જુહોતન વૃષભાય ક્ષિતીનામ્ । ગૌરાદ્વેદીયામવપાનમિન્દ્રો વિશ્વાહેદ્યાતિ સુતસોમમિચ્છન્
હે યજમાનો, લાલ રંગનું, દૂધથી દોઢાયેલું શુદ્ધ રસ વરિષ્ઠ પુરુષ માટે ચઢાવો; ઇન્દ્ર, પિછાણેલા સોમની ઇચ્છા રાખી, ગાયમાંથી, યજ્ઞપાત્રમાંથી બધું પીવા આવે છે.
યદ્દધિષે પ્રદિવિ ચાર્વન્નં દિવેદિવે પીતિમિદસ્ય વક્ષિ । ઉત હૃદોત મનસા જુષાણ ઉશન્ન્ ઇન્દ્ર પ્રસ્થિતાન્ પાહિ સોમાન્
તમે જે ઉત્તમ ભોજન સ્વર્ગમાં મૂક્યું છે, એ આનંદ રોજે રોજ લાવો; હૃદય અને મનથી સ્વીકારીને, હે તેજસ્વી ઇન્દ્ર, પિછાણેલા સોમ પીવો.
જજ્ઞાનઃ સોમં સહસે પપાથ પ્ર તે માતા મહિમાનમુવાચ । એન્દ્ર પપ્રાથોર્વન્તરિક્ષં યુધા દેવેભ્યો વરિવશ્ચકર્થ
શક્તિ માટે જન્મેલા, તું સોમ પીતો; તારી માતાએ તારી મહાનતાની ઘોષણા કરી; હે ઇન્દ્ર, તું વિશાળ આકાશ વિસ્તૃત કર્યું અને યુદ્ધ કરીને દેવો માટે માર્ગ બનાવ્યો.
યદ્યોધયા મહતો મન્યમાનાન્ સાક્ષામ તાન્ બાહુભિઃ શાશદાનાન્ । યદ્વા નૃભિર્વૃત ઇન્દ્રાભિયુધ્યાસ્તં ત્વયાજિં સૌશ્રવસં જયેમ
હે ઇન્દ્ર, જો અમારે એવાં લોકો સામે લડવું પડે, જે પોતાને બહુ શક્તિશાળી માને છે અને બાહુબળથી અડગ ઊભા છે, અથવા યુદ્ધ માટે ભેગા થયેલા વીર સામે લડવું પડે, તો તું અમારી બાજુએ રહે, અને એ પ્રસિદ્ધ વિજય અમને મળે.
પ્રેન્દ્રસ્ય વોચં પ્રથમા કૃતાનિ પ્ર નૂતના મઘવા યા ચકાર । યદેદદેવીરસહિષ્ટ માયા અથાભવત્કેવલઃ સોમો અસ્ય
હું ઇન્દ્રના પ્રાચીન મહાન કાર્યોનું વર્ણન કરું છું, અને હવે પણ, દયાળુ ઇન્દ્રે જે નવા કાર્યો કર્યા છે, તેનું પણ વર્ણન કરું છું; જ્યારે તેના દુશ્મનો તેની શક્તિ સામે ટકી શક્યા નહીં, ત્યારે સોમ માત્ર તેનો જ થયો.
તવેદં વિશ્વમભિતઃ પશવ્યં યત્પશ્યસિ ચક્ષસા સૂર્યસ્ય । ગવામસિ ગોપતિરેક ઇન્દ્ર ભક્ષીમહિ તે પ્રયતસ્ય વસ્વઃ
હે ઇન્દ્ર, તું જે સૂર્યની નજરે જુએ છે, એ આખું જગત તારો ચારો છે; તું ગાયોના એકમાત્ર રક્ષક અને માલિક છે. તું જે ધન પૂજાથી આપે છે, એ અમને પ્રાપ્ત થાય.
બૃહસ્પતે યુવમિન્દ્રશ્ચ વસ્વો દિવ્યસ્યેશાથે ઉત પાર્થિવસ્ય । ધત્તં રયિં સ્તુવતે કીરયે ચિદ્યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ
હે બૃહસ્પતિ અને ઇન્દ્ર, તમે સ્વર્ગ અને પૃથ્વીના ધનના સ્વામી છો; જે તમારી સ્તુતિ કરે છે, તેને ધન આપો, કીર્તિ માટે પણ આપો; તમે બંને હંમેશા અમારો કલ્યાણથી રક્ષણ કરો.
યસ્તસ્તમ્ભ સહસા વિ જ્મો અન્તાન્ બૃહસ્પતિસ્ત્રિષધસ્થો રવેણ । તં પ્રત્નાસ ઋષયો દીધ્યાનાઃ પુરો વિપ્રા દધિરે મન્દ્રજિહ્વમ્
જે બૃહસ્પતિએ શક્તિથી પૃથ્વીના છેડા ઊંચા રાખ્યા, અને ત્રણ સ્થાન પર બેઠા રહીને ગર્જના કરી, તેમને પ્રાચીન ઋષિઓએ, જ્ઞાનથી તેજસ્વી, મૃદુ વાણીથી સ્થાપ્યા.
ધુનેતયઃ સુપ્રકેતં મદન્તો બૃહસ્પતે અભિ યે નસ્તતસ્રે । પૃષન્તં સૃપ્રમદબ્ધમૂર્વં બૃહસ્પતે રક્ષતાદસ્ય યોનિમ્
હે બૃહસ્પતિ, જે તેજસ્વી અને આનંદિત રક્ષકો છે, તેઓ તને ઘેરી લે; તું જે વિશાળ અને સતત વહેતી, દૂધ આપતી નદી છે, તેના મૂળને તું જ રક્ષા કર.
બૃહસ્પતે યા પરમા પરાવદત આ તે ઋતસ્પૃશો નિ ષેદુઃ । તુભ્યં ખાતા અવતા અદ્રિદુગ્ધા મધ્વ શ્ચોતન્ત્યભિતો વિરપ્શમ્
હે બૃહસ્પતિ, જે લોકો સૌથી ઊંચું અને દૂર બોલે છે, તે ધર્મનિષ્ઠો તારી પાસે બેઠા છે; તારા માટે, ખોદેલા, પર્વતમાંથી દૂધ કાઢેલા, સર્વત્ર મધ વહાવે છે.
બૃહસ્પતિઃ પ્રથમં જાયમાનો મહો જ્યોતિષઃ પરમે વ્યોમન્ । સપ્તાસ્યસ્તુવિજાતો રવેણ વિ સપ્તરશ્મિરધમત્તમાંસિ
બૃહસ્પતિ જ્યારે પ્રથમ જન્મ્યા, ત્યારે મહાન પ્રકાશના પરમ આકાશમાં હતા; સાત મુખવાળા, સ્તુતિથી જન્મેલા, ગર્જનાથી સાત કિરણોથી અંધકાર દૂર કર્યો.
સ સુષ્ટુભા સ ઋક્વતા ગણેન વલં રુરોજ ફલિગં રવેણ । બૃહસ્પતિરુસ્રિયા હવ્યસૂદઃ કનિક્રદદ્વાવશતીરુદાજત્
સુષ્ટુભ અને ઋક સ્તુતિઓથી, પોતાના સમૂહ સાથે, બૃહસ્પતિએ ગર્જના કરીને વલને તોડી નાખ્યો; હવન સ્વીકારનારા બૃહસ્પતિએ ગાયોના રંભાટ સાથે તેમને બહાર કાઢ્યા.
એવા પિત્રે વિશ્વદેવાય વૃષ્ણે યજ્ઞૈર્વિધેમ નમસા હવિર્ભિઃ । બૃહસ્પતે સુપ્રજા વીરવન્તો વયં સ્યામ પતયો રયીણામ્
આ રીતે, પિતા, સર્વદેવ અને પરાક્રમીને અમે યજ્ઞ, નમન અને હવનથી પૂજીએ; હે બૃહસ્પતિ, અમને સારા સંતાન, વીર અને ધનના માલિક બનાવ.
અસ્તેવ સુ પ્રતરં લાયમસ્યન્ ભૂષન્ન્ ઇવ પ્ર ભરા સ્તોમમસ્મૈ । વાચા વિપ્રાસ્તરત વાચમર્યો નિ રામય જરિતઃ સોમ ઇન્દ્રમ્
જેમ નિપુણ ધનુર્ધારી લક્ષ્ય પર તીર ચલાવે છે, અથવા શોભાયમાન થાય છે, તેમ તું તારી સ્તુતિ પ્રગટ કર; હે વિદ્વાનો, વાણીથી સ્તુતિ ગાઓ, ગાયક સોમ અને ઇન્દ્રને બોલાવે.
દોહેન ગામુપ શિક્ષા સખાયં પ્ર બોધય જરિતર્જારમિન્દ્રમ્ । કોશં ન પૂર્ણં વસુના ન્યૃષ્ટમા ચ્યાવય મઘદેયાય શૂરમ્
દૂધ દઈને ગાયને શોધ, મિત્રને શોધ; હે ગાયક, પ્રાચીન ઇન્દ્રને જાગૃત કર; ભરપૂર ધનથી ભરેલા પાત્રની જેમ, દાન માટે વીરને ઉદ્ગ્રાહિત કર.
કિમઙ્ગ ત્વા મઘવન્ ભોજમાહુઃ શિશીહિ મા શિશયં ત્વા શૃણોમિ । અપ્નસ્વતી મમ ધીરસ્તુ શક્ર વસુવિદં ભગમિન્દ્રા ભરા નઃ
હે દયાળુ, લોકો કહે છે કે તું શું ભોગવે છે? તું પોતાને સંયમમાં રાખ, કેમ કે હું સાંભળું છું કે તું અટકાવવાનો નથી; હે શક્ર, મારી પ્રાર્થના અમને ધનનો ભાગ આપે, હે ઇન્દ્ર, અમને ખજાનાના જ્ઞાનથી ભાગ આપ.
ત્વાં જના મમસત્યેષ્વિન્દ્ર સંતસ્થાના વિ હ્વયન્તે સમીકે । અત્રા યુજં કૃણુતે યો હવિષ્માન્ નાસુન્વતા સખ્યં વષ્ટિ શૂરઃ
હે ઇન્દ્ર, લોકો સચ્ચાઈમાં, સભામાં ઊભા રહીને તને બોલાવે છે; અહીં, જે યજ્ઞ કરે છે, તે તને મિત્ર બનાવે છે; જે સોમ પિડે છે એ વીર, યજ્ઞ વિના મિત્રતા ઇચ્છતો નથી.
ધનં ન સ્પન્દ્રં બહુલં યો અસ્મૈ તીવ્રાન્ત્સોમામાસુનોતિ પ્રયસ્વાન્ । તસ્મૈ શત્રૂન્ત્સુતુકાન્ પ્રાતરહ્નો નિ સ્વષ્ટ્રાન્ યુવતિ હન્તિ વૃત્રમ્
જે ઉત્સાહી, તીવ્ર અને શુદ્ધ સોમ તને અર્પણ કરે છે, તેને તું કદી ખૂટતું નથી એવું ધન આપે છે; તેના માટે તું દુશ્મન, સ્પર્ધક અને વૃત્રને સવારમાં જ નાશ કરે છે.
યસ્મિન્ વયં દધિમા શંસમિન્દ્રે યઃ શિશ્રાય મઘવા કામમસ્મે । આરાચ્ચિત્સન્ ભયતામસ્ય શત્રુર્ન્યસ્મૈ દ્યુમ્ના જન્યા નમન્તામ્
જેમાં અમે અમારી સ્તુતિ રાખી છે, એ ઇન્દ્રમાં—જે દયાળુ છે અને અમારે માટે ઇચ્છા બતાવે છે; દૂરથી પણ દુશ્મન તેને ડરે; બધું યશ અમારે માટે તેના આગળ નમે.
આરાચ્છત્રુમપ બાધસ્વ દૂરમુગ્રો યઃ શમ્બઃ પુરુહૂત તેન । અસ્મે ધેહિ યવમદ્ગોમદિન્દ્ર કૃધી ધિયં જરિત્રે વાજરત્નામ્
દુશ્મનને દૂર હાંકી દે, દૂર રાખ, હે મહાબળવાન, હે બહુવાર બોલાવનારા; અમને યવ અને ગાયો આપ, અને ગાયકને બુદ્ધિ અને વિજયી શક્તિ આપ.
પ્ર યમન્તર્વૃષસવાસો અજ્મન્ તીવ્રાઃ સોમા બહુલાન્તાસ ઇન્દ્રમ્ । નાહ દામાનં મઘવા નિ યંસન્ નિ સુન્વતે વહતિ ભૂરિ વામમ્
જે આંતરિક બળથી સજ્જ, તીવ્ર અને ભરપૂર સોમ સાથે ઇન્દ્રને યાત્રામાં મળે છે, તેમને દયાળુ કદી અટકાવતો નથી; જે સોમ પિડે છે, તેને ઇન્દ્ર ઘણું ધન આપે છે.
ઉત પ્રહામતિદીવા જયતિ કૃતમિવ શ્વઘ્ની વિ ચિનોતિ કાલે । યો દેવકામો ન ધનં રુણદ્ધિ સમિત્તં રાયઃ સૃજતિ સ્વધાભિઃ
જે વ્યક્તિ દેવોની ઇચ્છા રાખે છે અને ધન છુપાવતો નથી, પણ યોગ્ય સમયે તે ધન વહેંચે છે, એ દિવસે વિજય મેળવે છે અને પોતે કરેલું કાર્ય પૂર્ણ થયેલું હોય તેમ બધામાં વહેંચે છે. પોતાની કમાણીથી એ ધનનો પ્રવાહ વહાવે છે.
ગોભિષ્ટરેમામતિં દુરેવાં યવેન વા ક્ષુધં પુરુહૂત વિશ્વે । વયં રાજસુ પ્રથમા ધનાન્યરિષ્ટાસો વૃજનીભિર્જયેમ
ગાય, જવાર કે અનાજથી, હે અનેકવાર બોલાવાતા દેવ, તું અમારી ભૂખ અને દુષ્ટ વિચારો દૂર કર. અમે રાજાઓમાં સર્વોપરી ધનવાન અને અખંડિત રહી, અમારા જૂથ સાથે વિજયી થાઈએ.
બૃહસ્પતિર્નઃ પરિ પાતુ પશ્ચાદુતોત્તરસ્માદધરાદઘયોઃ । ઇન્દ્રઃ પુરસ્તાદુત મધ્યતો નઃ સખા સખિભ્યો વરીયઃ કૃણોતુ
બૃહસ્પતિ અમને પછાડેથી, ઉપરથી અને નીચેની બધી બુરાઈઓથી બચાવે. ઇન્દ્ર, અમારો મિત્ર, આગળ અને વચ્ચે રહે અને અમને અમારા મિત્રો કરતાં શ્રેષ્ઠ બનાવે.
યો અદ્રિભિત્પ્રથમજા ઋતાવા બૃહસ્પતિરાઙ્ગિરસો હવિષ્માન્ । દ્વિબર્હજ્મા પ્રાઘર્મસત્પિતા ન આ રોદસી વૃષભો રોરવીતિ
પર્વત તોડનાર, સૌપ્રથમ જન્મેલા, નિયમ પાળનાર, અંંગિરસપુત્ર બૃહસ્પતિ, જે યજ્ઞમાં સમૃદ્ધ છે અને બે આશ્રય ધરાવે છે, પિતા સમાન હવનકુંડ પાસે બેઠો છે—એ વૃષભ આકાશ અને ધરતી વચ્ચે ગર્જના કરે છે.
જનાય ચિદ્ય ઈવતે ઉ લોકં બૃહસ્પતિર્દેવહૂતૌ ચકાર । ઘ્નન્ વૃત્રાણિ વિ પુરો દર્દરીતિ જયં છત્રૂંરમિત્રાન્ પૃત્સુ સાહન્
જે લોકો તેને બોલાવે છે, તેમના માટે પણ બૃહસ્પતિએ દેવોની પ્રાર્થનામાં જગત રચ્યું છે; દુશ્મનોને હરાવી, એ કિલ્લાઓ તોડી નાખે છે અને યુદ્ધમાં શત્રુઓ પર વિજય મેળવે છે.
બૃહસ્પતિઃ સમજયદ્વસૂનિ મહો વ્રજાન્ ગોમતે દેવ એષઃ । અપઃ સિષાસન્ત્સ્વરપ્રતીતો બૃહસ્પતિર્હન્ત્યમિત્રમર્કૈઃ
બૃહસ્પતિએ ધન જીત્યું છે, એ મહાસંપત્તિ અને ગાયોના સ્વામી દેવ છે; પાણી શોધતા અને સૂર્યપ્રેરિત બૃહસ્પતિ પોતાના સ્તોત્રોથી દુશ્મનને હરાવે છે.
ઇમાં ધિયં સપ્તશીર્ષ્ણીં પિતા ન ઋતપ્રજાતાં બૃહતીમવિન્દત્। તુરીયં સ્વિજ્જનયદ્વિશ્વજન્યોઽયાસ્ય ઉક્થમિન્દ્રાય શંસન્
પિતાએ આ ઊંચી, સત્યથી જન્મેલી અને સાત મથાળાવાળી વિચારધારા શોધી, ચોથું સર્વત્ર ફેલાયેલું સંતાન ઉત્પન્ન કર્યું અને એમાંથી ઇન્દ્રની સ્તુતિ માટે સ્તોત્ર રચાયું.
ઋતં શંસન્ત ઋજુ દીધ્યાના દિવસ્પુત્રાસો અસુરસ્ય વીરાઃ । વિપ્રં પદમઙ્ગિરસો દધાના યજ્ઞસ્ય ધામ પ્રથમં મનન્ત
સત્ય બોલતા, સીધા પ્રકાશતા, આકાશપુત્ર અને દૈવી નાયક અંંગિરસો, જ્ઞાનીનું સ્થાન પકડી, યજ્ઞનું પ્રથમ સ્થાન ધ્યાનપૂર્વક વિચારે છે.