અર્વાઙેહિ સોમકામં ત્વાહુરયં સુતસ્તસ્ય પિબા મદાય । ઉરુવ્યચા જઠર આ વૃષસ્વ પિતેવ નઃ શૃણુહિ હૂયમાનઃ
હે સોમપ્રેમી, તને બોલાવવામાં આવ્યો છે, આ સોમ રસ તારા માટે પિછડાયો છે—તેને આનંદથી પી. તારો પેટ વિશાળ કર, શક્તિથી તેને ગ્રહણ કર; પિતાજી જેમ સંતાનોને સાંભળે, તેમ અમારું બોલાવવું સાંભળ.
આપૂર્ણો અસ્ય કલશઃ સ્વાહા સેક્તેવ કોશં સિષિચે પિબધ્યૈ । સમુ પ્રિયા આવવૃત્રન્ મદાય પ્રદક્ષિણિદભિ સોમાસ ઇન્દ્રમ્
તારા માટે કળશ પૂરો ભરાયો છે—સ્વાહા!—જેમ કોશમાં અર્પણ કરાય છે તેમ, પીવા માટે તે ગાળવામાં આવ્યો છે. પ્રિયજનોએ આનંદ માટે એકઠા થયા છે; સોમ રસ ડાબી તરફ ફરતા ઇન્દ્રને ઘેરી રહ્યા છે.
તં વો દસ્મમૃતીષહં વસોર્મન્દાનમન્ધસઃ । અભિ વત્સં ન સ્વસરેષુ ધેનવ ઇન્દ્રં ગીર્ભિર્નવામહે
એ અદ્ભુત, અજય, બળ અને આનંદમાં આનંદ પામનારને, જેમ ગાયો પોતાના વાછરડાને વાડામાં ઘેરી લે છે, તેમ અમે ઇન્દ્રની નવી સ્તુતિઓ ગાઈએ છીએ.
દ્યુક્ષં સુદાનું તવિષીભિરાવૃતં ગિરિં ન પુરુભોજસમ્ । ક્ષુમન્તં વાજં શતિનં સહસ્રિણં મક્ષૂ ગોમન્તમીમહે
અમે એને શોધીએ છીએ, જે આકાશ જેટલો તેજસ્વી, દયાળુ અને બળથી ભરેલો છે; જે પર્વતની જેમ અનેક દાન આપનાર છે; જે અન્નથી ભરપૂર, વિજયી, હજારો સંપત્તિ ધરાવનાર અને ઝડપથી ગાયો લાવનાર છે.
તત્ત્વા યામિ સુવીર્યં તદ્બ્રહ્મ પૂર્વચિત્તયે । યેના યતિભ્યો ભૃગવે ધને હિતે યેન પ્રસ્કણ્વમાવિથ
હું તારી એ વીરતા તરફ આવું છું, એ પ્રાચીન જ્ઞાન તરફ, જેના દ્વારા તું ભૃગુઓને ધન મેળવવામાં મદદ કરી, અને પ્રસ્કણ્વને પણ સહાય આપી.
યેના સમુદ્રમસૃજો મહીરપસ્તદિન્દ્ર વૃષ્ણિ તે શવઃ । સદ્યઃ સો અસ્ય મહિમા ન સંનશે યં ક્ષોણીરનુચક્રદે
જે બળથી, હે મહાન ઇન્દ્ર, તું મહાન નદીઓને વહેવા દીધા, એ તારો બળ છે; જેમની મહિમા ધરતી પણ પાર ન પાડી શકે, તેમનો મહિમા કદી ઓછો થતો નથી.
ઉદુ તે મધુમત્તમા ગિર સ્તોમાસ ઈરતે । સત્રાજિતો ધનસા અક્ષિતોતયો વાજયન્તો રથા ઇવ
હે ઇન્દ્ર, તારી સૌથી મધુર સ્તુતિઓ ઊભી થાય છે; ધન જીતનારા માટે સતત વહેતી સ્તુતિઓ, વિજય માટે દોડતા રથો જેવી છે.
કણ્વા ઇવ ભૃગવઃ સૂર્યા ઇવ વિશ્વમિદ્ધીતમાનશુઃ । ઇન્દ્રં સ્તોમેભિર્મહયન્ત આયવઃ પ્રિયમેધાસો અસ્વરન્
કણ્વો, ભૃગુઓ અને સૂર્યની જેમ, બધા તેજથી ઝગમગતા, ઉત્સાહી લોકો ઇન્દ્રની સ્તુતિઓ ગાઈને મહિમા કરે છે; પ્રિયમેધાઓએ ઊંચે અવાજે ગાયું છે.
તુ. ઋગ્વેદઃ [https://sa.wikisource.org/s/13j5 ૩.૩૪]ઇન્દ્રઃ પૂર્ભિદાતિરદ્દાસમર્કૈર્વિદદ્વસુર્દયમાનો વિ શત્રૂન્ । બ્રહ્મજૂતસ્તન્વા વાવૃધાનો ભૂરિદાત્ર આપૃણદ્રોદસી ઉભે
ઇન્દ્રે, કિલ્લા તોડી, દાસને પોતાની શક્તિથી દૂર કર્યો, દયાથી ધન આપ્યું, દુશ્મનોને વિખેરી દીધા; પ્રાર્થનાથી પ્રેરિત થઈ, પોતે બળમાં વધ્યો અને ધરતી-આકાશને પોતાના દાનથી ભર્યા.
મખસ્ય તે તવિષસ્ય પ્ર જૂતિમિયર્મિ વાચમમૃતાય ભૂષન્ । ઇન્દ્ર ક્ષિતીનામસિ માનુષીણાં વિશાં દૈવીનામુત પૂર્વયાવા
તારી મહાન યજ્ઞ માટે હું અમરતા માટે શોભાયમાન વાણી પાઠવું છું; હે ઇન્દ્ર, તું માનવ જાતિનો, દેવોનો અને પૂર્વજોનાં સમુદાયનો સ્વામી છે.
ઇન્દ્રો વૃત્રમવૃણોચ્છર્ધનીતિઃ પ્ર માયિનામમિનાદ્વર્પણીતિઃ । અહન્ વ્યંસમુશધગ્વનેષ્વાવિર્ધેના અકૃણોદ્રામ્યાણામ્
ઇન્દ્રે વૃત્રને મારી નાખ્યો, તેની ચાલાકી તોડી નાખી; તેણે દૂષિતોને પોતાની શક્તિથી નાશ કર્યા. ગુફા ફાડી, ગાયો મુક્ત કરી, છુપાયેલી વસ્તુઓ પ્રગટ કરી.
ઇન્દ્રઃ સ્વર્ષા જનયન્ન્ અહાનિ જિગાયોશિગ્ભિઃ પૃતના અભિષ્ટિઃ । પ્રારોચયન્ મનવે [https://vedastudy.yolasite.com/ketu1.php કેતુ ઉપરિ ટિપ્પણી], [http://puranastudy.000space.com/pur_index15/nachiketa.htm આરુણકેતુક ઉપરિ ટિપ્પણી]। બૃહદ્દૈવજ્ઞરઞ્જને [https://sa.wikisource.org/s/2xff ૩૨.૬] કથનમસ્તિ યત્ કેતુગ્રહસ્ય પૂર્ણરૂપઃ મીનાવતારઃ અસ્તિ - કેતોર્મીનાવતારશ્ચ યે ચાન્યે તેપિ ખેટજાઃ । પુરાણેષુ મત્સ્યાવતારસ્ય એકં વૈશિષ્ટ્યં જલપ્રલયતઃ મનોઃ રક્ષણમસ્તિ। કેતુમહ્નામવિન્દજ્જ્યોતિર્બૃહતે રણાય
ઇન્દ્રે પ્રકાશ લાવ્યો, દિવસો સર્જ્યા, પોતાના શસ્ત્રોથી દુશ્મનોને જીત્યા; તેણે મનુ માટે ચિહ્ન બનાવ્યું, મહાન યુદ્ધ માટે જ્યોતિ શોધી.
ઇન્દ્રસ્તુજો બર્હણા આ વિવેશ નૃવદ્દધાનો નર્યા પુરૂણિ । અચેતયદ્ધિય ઇમા જરિત્રે પ્રેમં વર્ણમતિરચ્છુક્રમાસામ્
ઇન્દ્ર, સ્તુતિથી પ્રસન્ન થઈ, બળના સ્થાનમાં પ્રવેશ્યો, પુરુષાર્થ અને અનેક દાન આપ્યા; તેણે ગાયક માટે આ વિચારો જગાડ્યા, તેમને તેજસ્વી અને શુદ્ધ બુદ્ધિ આપી.
મહો મહાનિ પનયન્ત્યસ્યેન્દ્રસ્ય કર્મ સુકૃતા પુરૂણિ । વૃજનેન વૃજિનાન્ત્સં પિપેષ માયાભિર્દસ્યૂંરભિભૂત્યોજાઃ
મહાન ઇન્દ્રના મહાન કાર્યો અનેક અને પ્રસિદ્ધ છે; તેણે પોતાની શક્તિથી દુષ્ટોને દબાવી દીધા, દસ્યોને પોતાની શક્તિ અને માયાથી હરાવ્યા.
યુધેન્દ્રો મહ્ના વરિવશ્ચકાર દેવેભ્યઃ સત્પતિશ્ચર્ષણિપ્રાઃ । વિવસ્વતઃ સદને અસ્ય તાનિ વિપ્રા ઉક્થેભિઃ કવયો ગૃણન્તિ
યુદ્ધમાં, ઇન્દ્રે દેવો માટે વિશાળ માર્ગ બનાવ્યો, સાચો સ્વામી અને મનુષ્યોનો રક્ષક; વિવસ્વતના ગૃહમાં, વિદ્વાનો આ કાર્યોને પોતાના સ્તુતિથી ગાય છે.
સત્રાસાહં વરેણ્યં સહોદાં સસવાંસં સ્વરપશ્ચ દેવીઃ । સસાન યઃ પૃથિવીં દ્યામુતેમામિન્દ્રં મદન્ત્યનુ ધીરણાસઃ
સર્વવિજયી, શ્રેષ્ઠ, બળવાન ઇન્દ્ર, બળ આપનાર અને તેજસ્વી દેવીઓ—એણે ધરતી અને આ આકાશ સ્થાપ્યા; વિદ્વાન લોકો ઇન્દ્રમાં આનંદ પામે છે.
સસાનાત્યામુત સૂર્યં સસાનેન્દ્રઃ સસાન પુરુભોજસં ગામ્ । હિરણ્યયમુત ભોગં સસાન હત્વી દસ્યૂન્ પ્રાર્યં વર્ણમાવત્
એણે જળ, સૂર્ય અને ધરતી સ્થાપી; ઇન્દ્રે પુષ્કળ ગાય, સોનાનું ધન મેળવ્યું, દસ્યોને મારીને આર્ય વર્ણને પ્રગટ કર્યો.
ઇન્દ્ર ઓષધીરસનોદહાનિ વનસ્પતીંરસનોદન્તરિક્ષમ્ । બિભેદ બલં નુનુદે વિવાચોઽથાભવદ્દમિતાભિક્રતૂનામ્
ઇન્દ્રે ઔષધિઓ, જળ, વૃક્ષો અને આકાશને ગતિ આપી; દુશ્મનોની શક્તિ તોડી, તેમના અવાજો શાંત કર્યા અને અહંકારીઓને વશમાં કર્યા.
શુનં હુવેમ મઘવાનમિન્દ્રમસ્મિન્ ભરે નૃતમં વાજસાતૌ । શૃણ્વન્તમુગ્રમૂતયે સમત્સુ ઘ્નન્તં વૃત્રાણિ સંજિતં ધનાનામ્
ચાલો, આપણે ઉદાર દાતા ઇન્દ્રને આ સ્પર્ધામાં બોલાવીએ, જે મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ છે અને અમને વિજય અને બળ આપે છે. યુદ્ધમાં અમારા બોલાવાને સાંભળનાર અને દુશ્મનોને હરાવનાર, ધન-સંપત્તિમાં વિજયી એવા ઇન્દ્રને આપણે પોકારીએ.
ઉદુ બ્રહ્માણ્યૈરત શ્રવસ્યેન્દ્રં સમર્યે મહયા વસિષ્ઠ । આ યો વિશ્વાનિ શવસા તતાનોપશ્રોતા મ ઈવતો વચાંસિ
વેદમંત્રોનું ગાન મહિમા માટે ઊભું થયું છે. વસિષ્ઠ, સભામાં ઇન્દ્રની સ્તુતિ કર, જે પોતાની શક્તિથી બધામાં વ્યાપી ગયો છે અને અમારા વચનો સાંભળે છે, અમારા બોલાવાને આતુર છે.
અયામિ ઘોષ ઇન્દ્ર દેવજામિરિરજ્યન્ત યચ્છુરુધો વિવાચિ । નહિ સ્વમાયુશ્ચિકિતે જનેષુ તાનીદંહાંસ્યતિ પર્ષ્યસ્માન્
હું આ ધ્વનિ સાથે, દેવોથી જન્મેલા ઇન્દ્ર, તારી પાસે આવું છું, જેમ બુદ્ધિશાળી લોકો ઉંચે ગાય છે. લોકોમાં કોઈ પોતાનું આયુષ્ય જાણતું નથી—તુ અમને આ સંકટોમાંથી પાર પાડી દે.
યુજે રથં ગવેષણં હરિભ્યામુપ બ્રહ્માણિ જુજુષાણમસ્થુઃ । વિ બાધિષ્ટ સ્ય રોદસી મહિત્વેન્દ્રો વૃત્રાણ્યપ્રતી જઘન્વાન્
ઇન્દ્રે પોતાના બે ઘોડાં જોડીને શોધક રથ હાંકી, અને સ્તુતિઓની નજીક આવીને આનંદ માણ્યો. મહાન ઇન્દ્રે આકાશ અને ધરતીને વિભાજિત કરી, બધા વિઘ્નો પર વિજય મેળવ્યો છે અને કોઈ તેને હરાવી શકતો નથી.
આપશ્ચિત્પિપ્યુ સ્તર્યો ન ગાવો નક્ષન્ન્ ઋતં જરિતારસ્ત ઇન્દ્ર । યાહિ વાયુર્ન નિયુતો નો અચ્છા ત્વં હિ ધીભિર્દયસે વિ વાજાન્
પાણીયાં પણ ગાયોની જેમ પૂરાઈ ગઈ છે, અને સત્યમાંથી ક્યારેય વિમુખ થતી નથી, જેમ ગાયકોએ તારી સ્તુતિ કરી છે, ઇન્દ્ર. તું પવનની જેમ અમારે તરફ આવી જા, કેમ કે તારી બુદ્ધિથી તું અમને અનેક ઇનામો આપે છે.
તે ત્વા મદા ઇન્દ્ર માદયન્તુ શુષ્મિણં તુવિરાધસં જરિત્રે । એકો દેવત્રા દયસે હિ મર્તાન્ અસ્મિન્ છૂર સવને માદયસ્વ
ઈન્દ્ર, એ આનંદદાયક પાનીઓ તને આનંદ આપે—તુ શક્તિશાળી છે અને ગાયક માટે વિશાળ દાતા છે. દેવોમાં તું એકલો જ મનુષ્યો પર કૃપા કરે છે—આ સમારોહમાં, વીર, તું આનંદ માણ.
એવેદિન્દ્રં વૃષણં વજ્રબાહું વસિષ્ઠાસો અભ્યર્ચન્ત્યર્કૈઃ । સ ન સ્તુતો વીરવદ્ધાતુ ગોમદ્યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ
વસિષ્ઠોએ પોતાના સ્તુતિગાનથી વજ્રધારી, શક્તિશાળી ઇન્દ્રની પૂજા કરી છે. એ ઇન્દ્ર, અમારી સ્તુતિથી પ્રસન્ન થઈ, અમને વીરતા અને ગાયો આપે અને હંમેશા આશીર્વાદથી અમારી રક્ષા કરે.
ઋજીષી વજ્રી વૃષભસ્તુરાષાટ્છુષ્મી રાજા વૃત્રહા સોમપાવા । યુક્ત્વા હરિભ્યામુપ યાસદર્વાઙ્માધ્યંદિને સવને મત્સદિન્દ્રઃ
ઝડપદાર, વજ્રધારી, વાઘા જેવો બળવાન, રાજા, વિઘ્નહર્તા અને સોમપાન કરનાર ઇન્દ્ર—એણે બે ઘોડાં જોડીને, મધ્યાહ્નના હવનમાં અહીં આવી આનંદ માણે.
ઉદુ બ્રહ્માણ્યૈરત શ્રવસ્યેન્દ્રં સમર્યે મહયા વસિષ્ઠ । આ યો વિશ્વાનિ શવસા તતાનોપશ્રોતા મ ઈવતો વચાંસિ
વેદમંત્રોનું ગાન મહિમા માટે ઊભું થયું છે. વસિષ્ઠ, સભામાં ઇન્દ્રની સ્તુતિ કર, જે પોતાની શક્તિથી બધામાં વ્યાપી ગયો છે અને અમારા વચનો સાંભળે છે, અમારા બોલાવાને આતુર છે.
અયામિ ઘોષ ઇન્દ્ર દેવજામિરિરજ્યન્ત યચ્છુરુધો વિવાચિ । નહિ સ્વમાયુશ્ચિકિતે જનેષુ તાનીદંહાંસ્યતિ પર્ષ્યસ્માન્
હું આ ધ્વનિ સાથે, દેવોથી જન્મેલા ઇન્દ્ર, તારી પાસે આવું છું, જેમ બુદ્ધિશાળી લોકો ઉંચે ગાય છે. લોકોમાં કોઈ પોતાનું આયુષ્ય જાણતું નથી—તુ અમને આ સંકટોમાંથી પાર પાડી દે.
યુજે રથં ગવેષણં હરિભ્યામુપ બ્રહ્માણિ જુજુષાણમસ્થુઃ । વિ બાધિષ્ટ સ્ય રોદસી મહિત્વેન્દ્રો વૃત્રાણ્યપ્રતી જઘન્વાન્
ઇન્દ્રે પોતાના બે ઘોડાં જોડીને શોધક રથ હાંકી, અને સ્તુતિઓની નજીક આવીને આનંદ માણ્યો. મહાન ઇન્દ્રે આકાશ અને ધરતીને વિભાજિત કરી, બધા વિઘ્નો પર વિજય મેળવ્યો છે અને કોઈ તેને હરાવી શકતો નથી.
આપશ્ચિત્પિપ્યુ સ્તર્યો ન ગાવો નક્ષન્ન્ ઋતં જરિતારસ્ત ઇન્દ્ર । યાહિ વાયુર્ન નિયુતો નો અછા ત્વં હિ ધીભિર્દયસે વિ વાજાન્
પાણીયાં પણ ગાયોની જેમ પૂરાઈ ગઈ છે, અને સત્યમાંથી ક્યારેય વિમુખ થતી નથી, જેમ ગાયકોએ તારી સ્તુતિ કરી છે, ઇન્દ્ર. તું પવનની જેમ અમારે તરફ આવી જા, કેમ કે તારી બુદ્ધિથી તું અમને અનેક ઇનામો આપે છે.