દધિષ્વા જઠરે સુતં સોમમિન્દ્ર વરેણ્યમ્ । તવ દ્યુક્ષાસ ઇન્દવઃ
હે ઇન્દ્ર, શ્રેષ્ઠ પિછડેલો સોમ તારા પેટમાં રાખ; તારા બળ માટે આ બિંદુઓ છે.
ગિર્વણઃ પાહિ નઃ સુતં મધોર્ધારાભિરજ્યસે । ઇન્દ્ર ત્વાદાતમિદ્યશઃ
હે ગીર્વાણ, અમારા પિછડેલા સોમ પાન કર; તું મીઠાશની ધારાથી આનંદિત થાય છે; હે ઇન્દ્ર, તારી પ્રસિદ્ધિ અમને મળે છે.
અભિ દ્યુમ્નાનિ વનિન ઇન્દ્રં સચન્તે અક્ષિતા । પીત્વી સોમસ્ય વાવૃધે
અવિનાશી શક્તિઓ ઇન્દ્રની મહિમા સાથે જોડાયેલી છે; સોમ પીને તે વધુ શક્તિશાળી થયો છે.
અર્વાવતો ન આ ગહિ પરાવતશ્ચ વૃત્રહન્ । ઇમા જુષસ્વ નો ગિરઃ
હે વૃત્રનાશક, નજીક અને દૂરથી અમારી પાસે આવો; અમારી આ સ્તુતિઓ સ્વીકારો.
યદન્તરા પરાવતમર્વાવતં ચ હૂયસે । ઇન્દ્રેહ તત આ ગહિ
જ્યારે તને દૂર અને નજીક વચ્ચે બોલાવાય છે, ત્યારે હે ઇન્દ્ર, ત્યાંથી અહીં આવો.
ઉદ્ઘેદભિ શ્રુતામઘં વૃષભં નર્યાપસમ્ । અસ્તારમેષિ સૂર્ય
હે સૂર્ય, તું પ્રસિદ્ધ અને પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ છે, તું ઉગે છે અને પછી અસ્ત પણ જાય છે.
નવ યો નવતિં પુરો બિભેદ બાહ્વોજસા । અહિં ચ વૃત્રહાવધીત્
જેણે પોતાની બાહુબળથી નવ્વુ અને નવ શહેરો તોડી નાખ્યાં અને વૃત્રહન એ અહિને મારી નાખ્યો.
સ ન ઇન્દ્રઃ શિવઃ સખાશ્વાવદ્ગોમદ્યવમત્। ઉરુધારેવ દોહતે
એ ઇન્દ્ર, દયાળુ મિત્ર, ઘોડા, ગાય અને જવારથી સમૃદ્ધ, અમારે માટે વિશાળ ઉધરમાંથી દૂધ આપે.
ઇન્દ્ર ક્રતુવિદં સુતં સોમં હર્ય પુરુષ્ટુત । પિબા વૃષસ્વ તાતૃપિમ્
હે ઇન્દ્ર, સંકલ્પ જાણનારો, બહુ વખાણાયેલો, પિછડાયેલા સોમમાં આનંદ માણ; પાન કર, આનંદિત થા અને તૃપ્ત થા.
એવા પાહિ પ્રત્નથા મન્દતુ ત્વા શ્રુધિ બ્રહ્મ વાવૃધસ્વોત ગીર્ભિઃ । આવિઃ સૂર્યં કૃણુહિ પીપિહીષો જહિ શત્રૂંરભિ ગા ઇન્દ્ર તૃન્ધિ
એ રીતે, પહેલા જેવું પાન કર, તે તને આનંદ આપે; અમારી પ્રાર્થના સાંભળ, સ્તુતિઓથી વધ; સૂર્યને સ્પષ્ટ કર, અમારી ઈચ્છા પૂરી કર, દુશ્મનોને હરાવ અને ગાયો આગળ લઈ જા, હે ઇન્દ્ર.
અર્વાઙેહિ સોમકામં ત્વાહુરયં સુતસ્તસ્ય પિબા મદાય । ઉરુવ્યચા જઠર આ વૃષસ્વ પિતેવ નઃ શૃણુહિ હૂયમાનઃ
હે સોમપ્રેમી, તને બોલાવવામાં આવ્યો છે, આ સોમ રસ તારા માટે પિછડાયો છે—તેને આનંદથી પી. તારો પેટ વિશાળ કર, શક્તિથી તેને ગ્રહણ કર; પિતાજી જેમ સંતાનોને સાંભળે, તેમ અમારું બોલાવવું સાંભળ.
આપૂર્ણો અસ્ય કલશઃ સ્વાહા સેક્તેવ કોશં સિષિચે પિબધ્યૈ । સમુ પ્રિયા આવવૃત્રન્ મદાય પ્રદક્ષિણિદભિ સોમાસ ઇન્દ્રમ્
તારા માટે કળશ પૂરો ભરાયો છે—સ્વાહા!—જેમ કોશમાં અર્પણ કરાય છે તેમ, પીવા માટે તે ગાળવામાં આવ્યો છે. પ્રિયજનોએ આનંદ માટે એકઠા થયા છે; સોમ રસ ડાબી તરફ ફરતા ઇન્દ્રને ઘેરી રહ્યા છે.
તં વો દસ્મમૃતીષહં વસોર્મન્દાનમન્ધસઃ । અભિ વત્સં ન સ્વસરેષુ ધેનવ ઇન્દ્રં ગીર્ભિર્નવામહે
એ અદ્ભુત, અજય, બળ અને આનંદમાં આનંદ પામનારને, જેમ ગાયો પોતાના વાછરડાને વાડામાં ઘેરી લે છે, તેમ અમે ઇન્દ્રની નવી સ્તુતિઓ ગાઈએ છીએ.
દ્યુક્ષં સુદાનું તવિષીભિરાવૃતં ગિરિં ન પુરુભોજસમ્ । ક્ષુમન્તં વાજં શતિનં સહસ્રિણં મક્ષૂ ગોમન્તમીમહે
અમે એને શોધીએ છીએ, જે આકાશ જેટલો તેજસ્વી, દયાળુ અને બળથી ભરેલો છે; જે પર્વતની જેમ અનેક દાન આપનાર છે; જે અન્નથી ભરપૂર, વિજયી, હજારો સંપત્તિ ધરાવનાર અને ઝડપથી ગાયો લાવનાર છે.
તત્ત્વા યામિ સુવીર્યં તદ્બ્રહ્મ પૂર્વચિત્તયે । યેના યતિભ્યો ભૃગવે ધને હિતે યેન પ્રસ્કણ્વમાવિથ
હું તારી એ વીરતા તરફ આવું છું, એ પ્રાચીન જ્ઞાન તરફ, જેના દ્વારા તું ભૃગુઓને ધન મેળવવામાં મદદ કરી, અને પ્રસ્કણ્વને પણ સહાય આપી.
યેના સમુદ્રમસૃજો મહીરપસ્તદિન્દ્ર વૃષ્ણિ તે શવઃ । સદ્યઃ સો અસ્ય મહિમા ન સંનશે યં ક્ષોણીરનુચક્રદે
જે બળથી, હે મહાન ઇન્દ્ર, તું મહાન નદીઓને વહેવા દીધા, એ તારો બળ છે; જેમની મહિમા ધરતી પણ પાર ન પાડી શકે, તેમનો મહિમા કદી ઓછો થતો નથી.
ઉદુ તે મધુમત્તમા ગિર સ્તોમાસ ઈરતે । સત્રાજિતો ધનસા અક્ષિતોતયો વાજયન્તો રથા ઇવ
હે ઇન્દ્ર, તારી સૌથી મધુર સ્તુતિઓ ઊભી થાય છે; ધન જીતનારા માટે સતત વહેતી સ્તુતિઓ, વિજય માટે દોડતા રથો જેવી છે.
કણ્વા ઇવ ભૃગવઃ સૂર્યા ઇવ વિશ્વમિદ્ધીતમાનશુઃ । ઇન્દ્રં સ્તોમેભિર્મહયન્ત આયવઃ પ્રિયમેધાસો અસ્વરન્
કણ્વો, ભૃગુઓ અને સૂર્યની જેમ, બધા તેજથી ઝગમગતા, ઉત્સાહી લોકો ઇન્દ્રની સ્તુતિઓ ગાઈને મહિમા કરે છે; પ્રિયમેધાઓએ ઊંચે અવાજે ગાયું છે.
તુ. ઋગ્વેદઃ [https://sa.wikisource.org/s/13j5 ૩.૩૪]ઇન્દ્રઃ પૂર્ભિદાતિરદ્દાસમર્કૈર્વિદદ્વસુર્દયમાનો વિ શત્રૂન્ । બ્રહ્મજૂતસ્તન્વા વાવૃધાનો ભૂરિદાત્ર આપૃણદ્રોદસી ઉભે
ઇન્દ્રે, કિલ્લા તોડી, દાસને પોતાની શક્તિથી દૂર કર્યો, દયાથી ધન આપ્યું, દુશ્મનોને વિખેરી દીધા; પ્રાર્થનાથી પ્રેરિત થઈ, પોતે બળમાં વધ્યો અને ધરતી-આકાશને પોતાના દાનથી ભર્યા.
મખસ્ય તે તવિષસ્ય પ્ર જૂતિમિયર્મિ વાચમમૃતાય ભૂષન્ । ઇન્દ્ર ક્ષિતીનામસિ માનુષીણાં વિશાં દૈવીનામુત પૂર્વયાવા
તારી મહાન યજ્ઞ માટે હું અમરતા માટે શોભાયમાન વાણી પાઠવું છું; હે ઇન્દ્ર, તું માનવ જાતિનો, દેવોનો અને પૂર્વજોનાં સમુદાયનો સ્વામી છે.
ઇન્દ્રો વૃત્રમવૃણોચ્છર્ધનીતિઃ પ્ર માયિનામમિનાદ્વર્પણીતિઃ । અહન્ વ્યંસમુશધગ્વનેષ્વાવિર્ધેના અકૃણોદ્રામ્યાણામ્
ઇન્દ્રે વૃત્રને મારી નાખ્યો, તેની ચાલાકી તોડી નાખી; તેણે દૂષિતોને પોતાની શક્તિથી નાશ કર્યા. ગુફા ફાડી, ગાયો મુક્ત કરી, છુપાયેલી વસ્તુઓ પ્રગટ કરી.
ઇન્દ્રઃ સ્વર્ષા જનયન્ન્ અહાનિ જિગાયોશિગ્ભિઃ પૃતના અભિષ્ટિઃ । પ્રારોચયન્ મનવે [https://vedastudy.yolasite.com/ketu1.php કેતુ ઉપરિ ટિપ્પણી], [http://puranastudy.000space.com/pur_index15/nachiketa.htm આરુણકેતુક ઉપરિ ટિપ્પણી]। બૃહદ્દૈવજ્ઞરઞ્જને [https://sa.wikisource.org/s/2xff ૩૨.૬] કથનમસ્તિ યત્ કેતુગ્રહસ્ય પૂર્ણરૂપઃ મીનાવતારઃ અસ્તિ - કેતોર્મીનાવતારશ્ચ યે ચાન્યે તેપિ ખેટજાઃ । પુરાણેષુ મત્સ્યાવતારસ્ય એકં વૈશિષ્ટ્યં જલપ્રલયતઃ મનોઃ રક્ષણમસ્તિ। કેતુમહ્નામવિન્દજ્જ્યોતિર્બૃહતે રણાય
ઇન્દ્રે પ્રકાશ લાવ્યો, દિવસો સર્જ્યા, પોતાના શસ્ત્રોથી દુશ્મનોને જીત્યા; તેણે મનુ માટે ચિહ્ન બનાવ્યું, મહાન યુદ્ધ માટે જ્યોતિ શોધી.
ઇન્દ્રસ્તુજો બર્હણા આ વિવેશ નૃવદ્દધાનો નર્યા પુરૂણિ । અચેતયદ્ધિય ઇમા જરિત્રે પ્રેમં વર્ણમતિરચ્છુક્રમાસામ્
ઇન્દ્ર, સ્તુતિથી પ્રસન્ન થઈ, બળના સ્થાનમાં પ્રવેશ્યો, પુરુષાર્થ અને અનેક દાન આપ્યા; તેણે ગાયક માટે આ વિચારો જગાડ્યા, તેમને તેજસ્વી અને શુદ્ધ બુદ્ધિ આપી.
મહો મહાનિ પનયન્ત્યસ્યેન્દ્રસ્ય કર્મ સુકૃતા પુરૂણિ । વૃજનેન વૃજિનાન્ત્સં પિપેષ માયાભિર્દસ્યૂંરભિભૂત્યોજાઃ
મહાન ઇન્દ્રના મહાન કાર્યો અનેક અને પ્રસિદ્ધ છે; તેણે પોતાની શક્તિથી દુષ્ટોને દબાવી દીધા, દસ્યોને પોતાની શક્તિ અને માયાથી હરાવ્યા.
યુધેન્દ્રો મહ્ના વરિવશ્ચકાર દેવેભ્યઃ સત્પતિશ્ચર્ષણિપ્રાઃ । વિવસ્વતઃ સદને અસ્ય તાનિ વિપ્રા ઉક્થેભિઃ કવયો ગૃણન્તિ
યુદ્ધમાં, ઇન્દ્રે દેવો માટે વિશાળ માર્ગ બનાવ્યો, સાચો સ્વામી અને મનુષ્યોનો રક્ષક; વિવસ્વતના ગૃહમાં, વિદ્વાનો આ કાર્યોને પોતાના સ્તુતિથી ગાય છે.
સત્રાસાહં વરેણ્યં સહોદાં સસવાંસં સ્વરપશ્ચ દેવીઃ । સસાન યઃ પૃથિવીં દ્યામુતેમામિન્દ્રં મદન્ત્યનુ ધીરણાસઃ
સર્વવિજયી, શ્રેષ્ઠ, બળવાન ઇન્દ્ર, બળ આપનાર અને તેજસ્વી દેવીઓ—એણે ધરતી અને આ આકાશ સ્થાપ્યા; વિદ્વાન લોકો ઇન્દ્રમાં આનંદ પામે છે.
સસાનાત્યામુત સૂર્યં સસાનેન્દ્રઃ સસાન પુરુભોજસં ગામ્ । હિરણ્યયમુત ભોગં સસાન હત્વી દસ્યૂન્ પ્રાર્યં વર્ણમાવત્
એણે જળ, સૂર્ય અને ધરતી સ્થાપી; ઇન્દ્રે પુષ્કળ ગાય, સોનાનું ધન મેળવ્યું, દસ્યોને મારીને આર્ય વર્ણને પ્રગટ કર્યો.
ઇન્દ્ર ઓષધીરસનોદહાનિ વનસ્પતીંરસનોદન્તરિક્ષમ્ । બિભેદ બલં નુનુદે વિવાચોઽથાભવદ્દમિતાભિક્રતૂનામ્
ઇન્દ્રે ઔષધિઓ, જળ, વૃક્ષો અને આકાશને ગતિ આપી; દુશ્મનોની શક્તિ તોડી, તેમના અવાજો શાંત કર્યા અને અહંકારીઓને વશમાં કર્યા.
શુનં હુવેમ મઘવાનમિન્દ્રમસ્મિન્ ભરે નૃતમં વાજસાતૌ । શૃણ્વન્તમુગ્રમૂતયે સમત્સુ ઘ્નન્તં વૃત્રાણિ સંજિતં ધનાનામ્
ચાલો, આપણે ઉદાર દાતા ઇન્દ્રને આ સ્પર્ધામાં બોલાવીએ, જે મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ છે અને અમને વિજય અને બળ આપે છે. યુદ્ધમાં અમારા બોલાવાને સાંભળનાર અને દુશ્મનોને હરાવનાર, ધન-સંપત્તિમાં વિજયી એવા ઇન્દ્રને આપણે પોકારીએ.
ઉદુ બ્રહ્માણ્યૈરત શ્રવસ્યેન્દ્રં સમર્યે મહયા વસિષ્ઠ । આ યો વિશ્વાનિ શવસા તતાનોપશ્રોતા મ ઈવતો વચાંસિ
વેદમંત્રોનું ગાન મહિમા માટે ઊભું થયું છે. વસિષ્ઠ, સભામાં ઇન્દ્રની સ્તુતિ કર, જે પોતાની શક્તિથી બધામાં વ્યાપી ગયો છે અને અમારા વચનો સાંભળે છે, અમારા બોલાવાને આતુર છે.