સંવત્સરસ્ય પ્રતિમાં યાં ત્વા રાત્ર્યુપાસ્મહે । સા ન આયુષ્મતીં પ્રજાં રાયસ્પોષેણ સં સૃજ
તને, જેને અમે વર્ષની સમાન રાત્રિ રૂપે પૂજીએ છીએ; એ અમને દીર્ઘાયુ સંતાન આપે અને ધન-પોષણમાં જોડે.
ઇયમેવ સા યા પ્રથમા વ્યૌચ્છદાસ્વિતરાસુ ચરતિ પ્રવિષ્ટા । મહાન્તો અસ્યાં મહિમાનો અન્તર્વધૂર્જિગાય નવગજ્જનિત્રી
આ એ જ છે, જે સૌપ્રથમ ઉષાઓમાં પ્રવેશી ચાલે છે; તેમાં મહાન શક્તિઓ વસે છે, નવ સંતાનોની માતા, કન્યા વિજેતા બની છે.
વાનસ્પત્યા ગ્રાવાણો ઘોષમક્રત હવિષ્કૃણ્વન્તઃ પરિવત્સરીણમ્ । એકાષ્ટકે સુપ્રજસઃ સુવીરા વયં સ્યામ પતયો રયીણામ્
વનના પથ્થરો ધ્વનિ કરીને વર્ષ માટે હવન તૈયાર કરે છે; એકાષ્ટમીની રાત્રિએ અમે સુપુત્ર અને શક્તિશાળી સંતાનવાળા, ધનના સ્વામી બનીએ.
ઇડાયાસ્પદં ઘૃતવત્સરીસૃપં જાતવેદઃ પ્રતિ હવ્યા ગૃભાય । યે ગ્રામ્યાઃ પશવો વિશ્વરૂપાસ્તેષાં સપ્તાનાં મયિ રન્તિરસ્તુ
ઇડા ના ઘીથી ભરેલા સ્થાનમાં, જાતવેદા, તું હવન સ્વીકાર; વિવિધ રૂપ ધરાવતાં ગામના સાત પશુઓમાં, તેમનો આનંદ મારેમાં રહે.
આ મા પુષ્ટે ચ પોષે ચ રાત્રિ દેવાનાં સુમતૌ સ્યામ । પૂર્ણા દર્વે પરા પત સુપૂર્ણા પુનરા પત । સર્વાન્ યજ્ઞાન્ત્સંભુઞ્જતીષમૂર્જં ન આ ભર
પોષણ અને વૃદ્ધિમાં, હે રાત્રિ, અમે દેવતાઓની કૃપામાં રહીએ; ભરેલી દાવથી આગળ વધ, ફરીથી પૂરી દાવથી પણ આગળ વધ; બધા યજ્ઞોનો આનંદ માણીને અમને અન્ન અને શક્તિ આપ.
આયમગન્ત્સંવત્સરઃ પતિરેકાષ્ટકે તવ । સા ન આયુષ્મતીં પ્રજાં રાયસ્પોષેણ સં સૃજ
આ વર્ષ આવી ગયું છે, તારી એકાષ્ટમીની રાત્રિમાં સ્વામી બની; એ અમને દીર્ઘાયુ સંતાન આપે અને ધન-પોષણમાં જોડે.
ઋતૂન્ યજ ઋતુપતીન્ આર્તવાન્ ઉત હાયનાન્ । સમાઃ સંવત્સરાન્ માસાન્ ભૂતસ્ય પતયે યજે
હું ઋતુઓ, ઋતુપતિઓ, ઋતુકાળ અને વર્ષોની પૂજા કરું છું; માસ, વર્ષ અને ભૂતના સ્વામી માટે પણ પૂજા કરું છું.
ઋતુભ્યષ્ટ્વાર્તવેભ્યો માદ્ભ્યઃ સંવત્સરેભ્યઃ । ધાત્રે વિધાત્રે સમૃધે ભૂતસ્ય પતયે યજે
ઋતુઓ, ઋતુકાળ, માસ અને વર્ષ માટે; સંભાળનાર, વ્યવસ્થાપક અને સમૃદ્ધિદાતા માટે, હું ભૂતના સ્વામી માટે પૂજા કરું છું.
ઇડયા જુહ્વતો વયં દેવાન્ ઘૃતવતા યજે । ગૃહાન્ અલુભ્યતો વયં સં વિશેમોપ ગોમતઃ
ઇડા સાથે, ઘીથી હવન કરીને, અમે દેવતાઓની પૂજા કરીએ છીએ; લોભ વિના, ગાયોથી ભરેલા ઘરમાં પ્રવેશીએ.
એકાષ્ટકા તપસા તપ્યમાના જજાન ગર્ભં મહિમાનમિન્દ્રમ્ । તેન દેવા વ્યસહન્ત શત્રૂન્ હન્તા દસ્યૂનામભવચ્છચીપતિઃ
એકાષ્ટમી, તપથી તપેલી, મહાન બીજ ઇન્દ્રને જન્મ આપ્યો; તેના દ્વારા દેવતાઓએ શત્રુઓને હરાવ્યા, દસ્યુઓના વિનાશક અને શક્તિના સ્વામી બન્યા.
ઇન્દ્રપુત્રે સોમપુત્રે દુહિતાસિ પ્રજાપતેઃ । કામાન્ અસ્માકં પૂરય પ્રતિ ગૃહ્ણાહિ નો હવિઃ
ઇન્દ્રપુત્રી, સોમપુત્રી, તું પ્રજાપતિની પુત્રી છે; અમારી ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કર અને અમારું હવન સ્વીકાર.
મુઞ્ચામિ ત્વા હવિષા જીવનાય કમજ્ઞાતયક્ષ્માદુત રાજયક્ષ્માત્। ગ્રાહિર્જગ્રાહ યદ્યેતદેનં તસ્યા ઇન્દ્રાગ્ની પ્ર મુમુક્તમેનમ્
હું તને હવનથી, જીવન માટે, જાણીતી અને રાજયક્ષ્માથી મુક્ત કરું છું; જો પકડી લેનારએ તેને પકડી લીધો હોય, તો ઇન્દ્ર અને અગ્નિ તેને મુક્ત કરે.
યદિ ક્ષિતાયુર્યદિ વા પરેતો યદિ મૃત્યોરન્તિકમેવ । તમા હરામિ નિર્ઋતેરુપસ્થાદસ્પાર્શમેનં શતશારદાય
ચાહે તેનું જીવન ધરતીમાં જડેલું હોય, કે તે અહીંથી વિદાય લઈ ચૂક્યો હોય, કે મૃત્યુના બિલકુલ નજીક પહોંચી ગયો હોય, હું તેને વિનાશની ગોદમાંથી સુરક્ષિત રીતે દૂર ખેંચી લઉં છું, જેથી તે શત વર્ષ સુધી અસ્પર્શિત રહે.
સહસ્રાક્ષેણ શતવીર્યેણ શતાયુષા હવિષાહાર્ષમેનમ્ । ઇન્દ્રો યથૈનં શરદો નયાત્યતિ વિશ્વસ્ય દુરિતસ્ય પારમ્
હજારો આંખો ધરાવતી, શતગુણ બળવત્તર અને શત આયુષ્યવાળી હવનથી મેં તેને ખેંચી લીધો છે; જેમ ઇન્દ્ર તેને શરદઋતુઓમાં લઈ જાય છે, તેમ બધાં દુઃખો અને અપરાધોથી પાર ઉતારી જાય છે.
શતં જીવ શરદો વર્ધમાનઃ શતં હેમન્તાન્ છતમુ વસન્તાન્ । શતં તે ઇન્દ્રો અગ્નિઃ સવિતા બૃહસ્પતિઃ શતાયુષા હવિષાહાર્ષમેનમ્
તુ શત વર્ષ જીવી, સતત વૃદ્ધિ પામતો; શત હેમંત, શત વસંત ભોગવી. ઇન્દ્ર, અગ્નિ, સવિતા અને બૃહસ્પતિ શત આયુષ્યવાળી હવનથી તને સુરક્ષિત રાખે.
પ્ર વિશતં પ્રાણાપાનાવનડ્વાહાવિવ વ્રજમ્ । વ્યન્યે યન્તુ મૃત્યવો યાન્ આહુરિતરાન્ છતમ્
હવે, શ્વાસો, ગાય-બળદ વાડામાં પ્રવેશે તેમ, તું પણ શરીરમાં પ્રવેશો; જે અન્ય શત મૃત્યુઓ કહેવાય છે, તે બધા દૂર ચાલ્યા જાય.
ઇહૈવ સ્તં પ્રાણાપાનૌ માપ ગાતમિતો યુવમ્ । શરીરમસ્યાઙ્ગાનિ જરસે વહતં પુનઃ
હવે, શ્વાસો, તું અહીં જ રહે, અહીંથી કદી જતો નહિ; તું આ શરીરના અંગો અને અવયવોને ફરી યુવાની તરફ લઈ જા.
જરાયૈ ત્વા પરિ દદામિ જરાયૈ નિ ધુવામિ ત્વા । જરા ત્વા ભદ્રા નેષ્ટ વ્યન્યે યન્તુ મૃત્યવો યાન્ આહુરિતરાન્ છતમ્
હું તને વૃદ્ધાવસ્થામાં સ્થિર કરું છું, તને વૃદ્ધાવસ્થામાં રાખું છું; શુભ વૃદ્ધાવસ્થા તને માર્ગદર્શન આપે, અને જે અન્ય શત મૃત્યુઓ કહેવાય છે, તે બધા દૂર ચાલ્યા જાય.
અભિ ત્વા જરિમાહિત ગામુક્ષણમિવ રજ્જ્વા । યસ્ત્વા મૃત્યુરભ્યધત્ત જાયમાનં સુપાશયા । તં તે સત્યસ્ય હસ્તાભ્યામુદમુઞ્ચદ્બૃહસ્પતિઃ
વૃદ્ધાવસ્થાએ તને દોરડાથી ગાયને બાંધે તેમ બાંધ્યો છે; જે મૃત્યુ જન્મ સમયે તને કડક બંધનથી પકડવા આવ્યું હતું, તેને બૃહસ્પતિએ સત્યના હાથથી મુક્ત કરી દીધો છે.
ઇહૈવ ધ્રુવાં નિ મિનોમિ શાલાં ક્ષેમે તિષ્ઠાતિ ઘૃતમુક્ષમાણા । તાં ત્વા શાલે સર્વવીરાઃ સુવીરા અરિષ્ટવીરા ઉપ સં ચરેમ
હું અહીં મજબૂત ઘર સ્થાપું છું, જે સુખ-શાંતિથી ભરેલું છે અને ઘી વહે છે; આ ઘરમાં, હે ઘર, બધા વીર, સારા અને નિરાપદ, તારી સાથે વસે.
ઇહૈવ ધ્રુવા પ્રતિ તિષ્ઠ શાલેઽશ્વાવતી ગોમતી સૂનૃતાવતી । ઊર્જસ્વતી ઘૃતવતી પયસ્વત્યુચ્છ્રયસ્વ મહતે સૌભગાય
હે ઘર, તું અહીં મજબૂતીથી ઊભું રહેજે, ઘોડા, ગાય, મધુર વાણી, બળ, ઘી અને દૂધથી ભરપૂર; મહાન સુખ-સમૃદ્ધિ માટે ઊંચું ઉઠ.
ધરુણ્યસિ શાલે બૃહચ્છન્દાઃ પૂતિધાન્યા । આ ત્વા વત્સો ગમેદા કુમાર આ ધેનવઃ સાયમાસ્પન્દમાનાઃ
હે ઘર, તું વિશાળ છાંયાવાળું અને શુદ્ધ અનાજથી ભરેલું છે; તારી પાસે વાછરડો, બાળક આવે અને સાંજે ગાયો ધીમે ધીમે પાછી આવે.
ઇમાં શાલાં સવિતા વાયુરિન્દ્રો બૃહસ્પતિર્નિ મિનોતુ પ્રજાનન્ । ઉક્ષન્તૂદ્ના મરુતો ઘૃતેન ભગો નો રાજા નિ કૃષિં તનોતુ
સવિતા, વાયુ, ઇન્દ્ર અને બૃહસ્પતિ આ ઘર જ્ઞાનપૂર્વક સ્થાપે; મારુતો ઘીથી સિંચન કરે; ભાગ્યદેવ, અમારા રાજા, ખેતીમાં વૃદ્ધિ કરે.
માનસ્ય પત્નિ શરણા સ્યોના દેવી દેવેભિર્નિમિતાસ્યગ્રે । તૃણં વસાના સુમના અસસ્ત્વમથાસ્મભ્યં સહવીરં રયિં દાઃ
મનની પત્ની, આશ્રયરૂપ, સૌમ્ય દેવી, દેવોએ શરૂઆતમાં રચેલી, તૃણ ધારણ કરનારી, સદભાવનાવાળી, દુશ્મનાવિહોણી, અમને બળવાન પુત્રો સાથે ધન આપ.
ઋતેન સ્થૂણામધિ રોહ વંશોગ્રો વિરાજન્ન્ અપ વૃઙ્ક્ષ્વ શત્રૂન્ । મા તે રિષન્ન્ ઉપસત્તારો ગૃહાણાં શાલે શતં જીવેમ શરદઃ સર્વવીરાઃ
સત્યથી તું થાંભલા પર ચડી જા, હે વાંસ, તેજસ્વી બની દુશ્મનોને દૂર હટાડી દે; તને નુકસાન પહોંચાડનારા નજીક ન આવે; હે ઘર, આપણે બધા વીર શત વર્ષ જીવી શકીએ.
એમાં કુમારસ્તરુણ આ વત્સો જગતા સહ । એમાં પરિસ્રુતઃ કુમ્ભ આ દધ્નઃ કલશૈરગુઃ
અહીં યુવાન બાળક, વાછરડો, જીવંત સૌ સાથે આવે છે; અહીં વહેતા કુંભ, દહીંના પાત્રો સાથે લાવવામાં આવે છે.
પૂર્ણં નારિ પ્ર ભર કુમ્ભમેતં ઘૃતસ્ય ધારામમૃતેન સંભૃતામ્ । ઇમાં પાતૄન્ અમૃતેન સમઙ્ગ્ધીષ્ટાપૂર્તમભિ રક્ષાત્યેનામ્
હે સ્ત્રી, આ ભરેલું કુંભ લાવ, જે ઘીથી ભરેલું છે અને અમૃતથી ભેગું થયેલું છે; આ પાત્રોને અમૃતથી ભેળવી દે; પૂર્ણ યજ્ઞ અને દાન તેને રક્ષે.
ઇમા આપઃ પ્ર ભરામ્યયક્ષ્મા યક્ષ્મનાશનીઃ । ગૃહાન્ ઉપ પ્ર સીદામ્યમૃતેન સહાગ્નિના
હું આ જળ લાવું છું, જે રોગમુક્ત અને રોગનાશક છે; હું અમૃત અને અગ્નિ સાથે ઘરમાં પ્રવેશું છું.
યદદઃ સંપ્રયતીરહાવનદતા હતે । તસ્માદા નદ્યો નામ સ્થ તા વો નામાનિ સિન્ધવઃ
જ્યારે વહેતી નદીઓ એકસાથે વહેતી અને ધ્વનિ કરતી હતી, અને અખંડિત હતી, ત્યારે તમારું નામ નદીઓ પડ્યું; હે સરિતાઓ, એ જ તમારાં નામ છે.
યત્પ્રેષિતા વરુણેનાચ્છીભં સમવલ્ગત । તદાપ્નોદિન્દ્રો વો યતીસ્તસ્માદાપો અનુ ષ્ઠન
જ્યારે વરુણે તમને મોકલ્યા અને તમે ઝડપથી દોડીને આવી, ત્યારે ઇન્દ્રે તમને પ્રાપ્ત કરી; તેથી, હે જળો, તમે સતત વહો છો.