{૭} અતિ દ્રવ શ્વાનૌ સારમેયૌ ચતુરક્ષૌ શબલૌ સાધુના પથા । અધા પિતૄન્ત્સુવિદત્રામપીહિ યમેન યે સધમાદં મદન્તિ
તુ યમના બે શ્વાનો, ચાર આંખવાળા, ચિતરેલા, સારામેયા, સારા માર્ગે પાર કરી જા. પછી યમ સાથે જે પિતૃઓ આનંદ કરે છે, તેમના પાસે પહોંચી જા.
યૌ તે શ્વાનૌ યમ રક્ષિતારૌ ચતુરક્ષૌ પથિષદી નૃચક્ષસા । તાભ્યાં રાજન્ પરિ ધેહ્યેનં સ્વસ્ત્યસ્મા અનમીવં ચ ધેહિ
હે યમ, તારા બે શ્વાનો, ચાર આંખવાળા, માર્ગ પર બેઠેલા અને માણસોને જોતા, એ રક્ષકો છે. હે રાજા, આ આત્માને તેમની સંભાળમાં સોંપી દે. અમને સુખ અને નિરોગી રાખ.
ઉરૂણસાવસુતૃપાવુદુમ્બલૌ યમસ્ય દૂતૌ ચરતો જનામનુ । તાવસ્મભ્યં દૃશયે સૂર્યાય પુનર્દાતામસુમદ્યેહ ભદ્રમ્
યમના દૂત, પહોળા નાકવાળા, હવન માટે ઉત્સુક, ઉદુંબરી રંગના, લોકોમાં ફરતા રહે છે. એ અમને ફરીથી સૂર્યના દર્શન માટે પરત આપે અને અહીં અમને આયુષ્ય અને કલ્યાણ આપે.
સોમ એકેભ્યઃ પવતે ઘૃતમેક ઉપાસતે । યેભ્યો મધુ પ્રધાવતિ તાંશ્ચિદેવાપિ ગચ્છતાત્
કેટલાંક માટે સોમરસ વહે છે, કેટલાંક માટે ઘીનું અર્પણ થાય છે. જેમને માટે મધ વહે છે, દેવતાઓ, એ પણ તેમના પાસે જ જાય.
યે ચિત્પૂર્વ ઋતસાતા ઋતજાતા ઋતાવૃધઃ । ઋષીન્ તપસ્વતો યમ તપોજામપિ ગચ્છતાત્
જે લોકો પહેલાંથી જ સત્યના અનુયાયી, સત્યમાં જન્મેલા અને સત્યથી વૃદ્ધ થયા છે, તે તપસ્વી ઋષિઓ, હે યમ, તપથી જન્મેલા, એના પણ પાસે એ જાય.
તપસા યે અનાધૃષ્યાસ્તપસા યે સ્વર્યયુઃ । તપો યે ચક્રિરે મહસ્તાંશ્ચિદેવાપિ ગચ્છતાત્
જે તપથી અજેય છે, તપથી સ્વર્ગમાં પહોંચ્યા છે, અને જેમણે મહાન તપ કર્યું છે, દેવતાઓ, એના પણ પાસે એ જાય.
યે યુધ્યન્તે પ્રધનેષુ શૂરાસો યે સ્વર્તનૂત્યજઃ । યે વા સહસ્રદક્ષિણાસ્તાં ચિદેવાપિ ગચ્છતાત્
જે યુદ્ધમાં લડ્યા છે, વીર છે, પોતાના માટે શરીર ત્યાગ્યું છે, અને જેમણે હજારો દાન આપ્યા છે, દેવતાઓ, એના પણ પાસે એ જાય.
સહસ્રણીથાઃ કવયો યે ગોપાયન્તિ સૂર્યમ્ । ઋષીન્ તપસ્વતો યમ તપોજામપિ ગચ્છતાત્
હજારોને માર્ગ બતાવનારા કવિઓ, જે સૂર્યની રક્ષા કરે છે, અને તપસ્વી ઋષિઓ, હે યમ, તપથી જન્મેલા, એના પણ પાસે એ જાય.
સ્યોનાસ્મૈ ભવ પૃથિવ્યનૃક્ષરા નિવેશની । યછાસ્મૈ શર્મ સપ્રથાઃ
હે પૃથ્વી, તું તેને સુખદ, અડગ અને સુરક્ષિત નિવાસસ્થાન આપ. તેને વિશાળ આશ્રય અને શાંતિ આપ.
અસંબાધે પૃથિવ્યા ઉરૌ લોકે નિ ધીયસ્વ । સ્વધા યાશ્ચકૃષે જીવન્ તાસ્તે સન્તુ મધુશ્ચુતઃ
પૃથ્વીના વિશાળ અને ખુલ્લા સ્થાનમાં તેને સુવડાવી દે. જે સ્વધા તું જીવતા આપેલી છે, એ તેને મધુર ફળ આપે.
{૮} હ્વયામિ તે મનસા મન ઇહેમાન્ ગૃહામુપ જુજુષાણ એહિ । સં ગચ્છસ્વ પિતૃભિઃ સં યમેન સ્યોનાસ્ત્વા વાતા ઉપ વાન્તુ શગ્માઃ
હું મનથી તને બોલાવું છું, ઇચ્છા સાથે અહીં આ ઘરોએ આવ. પિતૃઓ અને યમ સાથે જોડાઈ જા. સુમેળવાળા પવન તને અહીં સુખથી લાવે.
ઉત્ત્વા વહન્તુ મરુત ઉદવાહા ઉદપ્રુતઃ । અજેન કૃણ્વન્તઃ શીતં વર્ષેણોક્ષન્તુ બાલિતિ
મરુતો તને ઉપર લઈ જાય, ઉપવાહક તને ઉંચે ઉઠાવે. બકરાથી તને ઠંડક આપે અને વરસાદ તને ભીંજવે, હે બાળક.
ઉદહ્વમાયુરાયુષે ક્રત્વે દક્ષાય જીવસે । સ્વાન્ ગચ્છતુ તે મનો અધા પિતૄંરુપ દ્રવ
ઉઠીને, તારો આયુષ્ય આયુષ્ય માટે, શક્તિ માટે, કુશળતા માટે અને જીવન માટે રહે. તારો મન પોતાના પાસે જાય, પછી પિતૃઓ પાસે દોડી જા.
મા તે મનો માસોર્માઙ્ગાનાં મા રસસ્ય તે । મા તે હાસ્ત તન્વઃ કિં ચનેહ
તારું મન મહિનામાં, અંગોમાં કે રસમાં ન જાય. તારા શરીર કે અંગનું કંઈ પણ અહીં ન જાય.
મા ત્વા વૃક્ષઃ સં બાધિષ્ટ મા દેવી પૃથિવી મહી । લોકં પિતૃષુ વિત્ત્વૈધસ્વ યમરાજસુ
વૃક્ષ તને કદી ન દબાવે, મહાન પવિત્ર પૃથ્વી પણ નહીં. પિતૃઓમાં, યમરાજાઓમાં તારો સ્થાન શોધ.
યત્તે અઙ્ગમતિહિતં પરાચૈરપાનઃ પ્રાણો ય ઉ વા તે પરેતઃ । તત્તે સંગત્ય પિતરઃ સનીડા ઘાસાદ્ઘાસં પુનરા વેશયન્તુ
તારો જે ભાગ દૂર ગયો હોય, શ્વાસ, પ્રાણ કે બીજું કંઈ, તે બધા પિતૃઓ એકસાથે ભેગા કરીને, ભાગે ભાગે ફરીથી તને વસાવે.
અપેમં જીવા અરુધન્ ગૃહેભ્યસ્તં નિર્વહત પરિ ગ્રામાદિતઃ । મૃત્યુર્યમસ્યાસીદ્દૂતઃ પ્રચેતા અસૂન્ પિતૃભ્યો ગમયાં ચકાર
જીવતા લોકોએ રડ્યા; તેને ઘર અને ગામમાંથી બહાર લઈ જાઓ. મૃત્યુ, યમરાજનો બુદ્ધિશાળી દૂત, તેની પ્રાણશક્તિને પિતૃઓ પાસે લઈ ગયો.
યે દસ્યવઃ પિતૃષુ પ્રવિષ્ટા જ્ઞાતિમુખા અહુતાદશ્ચરન્તિ । પરાપુરો નિપુરો યે ભરન્ત્યગ્નિષ્ટાન્ અસ્માત્પ્ર ધમાતિ યજ્ઞાત્
જે દુષ્ટો પિતૃઓમાં પ્રવેશી ગયા છે અને અજ્ઞાત સ્વરૂપે ફરતા રહે છે, અને જે અર્પણો લઈ જાય છે, અગ્નિ વહન કરે છે, તેઓ આ યજ્ઞથી દૂર રહે.
સં વિશન્ત્વિહ પિતરઃ સ્વા નઃ સ્યોનં કૃણ્વન્તઃ પ્રતિરન્ત આયુઃ । તેભ્યઃ શકેમ હવિષા નક્ષમાણા જ્યોગ્જીવન્તઃ શરદઃ પુરૂચીઃ
પિતૃઓ અહીં એકસાથે પ્રવેશ કરે અને અમારે માટે સુખદ સ્થાન બનાવે, દીર્ઘ આયુષ્ય આપે. અમે તેમને હવન અર્પણ કરીને અનેક વર્ષો સુધી તંદુરસ્ત રહીને જીવી શકીએ.
યાં તે ધેનું નિપૃણામિ યમુ ક્ષીર ઓદનમ્ । તેના જનસ્યાસો ભર્તા યોઽત્રાસદજીવનઃ
હું તને જે ગાય દૂધ માટે દબાવું છું, એના દૂધથી જે અહીં જીવતો બેઠો હતો, તે લોકોનો પાલનહાર બને.
{૯} અશ્વાવતીં પ્ર તર યા સુશેવા ર્ક્ષાકં વા પ્રતરં નવીયઃ । યસ્ત્વા જઘાન વધ્યઃ સો અસ્તુ મા સો અન્યદ્વિદત ભાગધેયમ્
તુ ઘોડાવાળી, સુખથી પાર ઉતરાવાળી અથવા નવી પાર ઉતરાવાળી જગ્યાએ જા. જેને તારે મારવું હતું તે જ મર્યા, બીજું કોઈ ભાગ્ય ન મેળવે.
યમઃ પરોઽવરો વિવસ્વાન્ તતઃ પરં નાતિ પશ્યામિ કિં ચન । યમે અધ્વરો અધિ મે નિવિષ્ટો ભુવો વિવસ્વાન્ અન્વાતતાન
યમ દૂર છે, વિવસ્વાન નજીક છે; એથી આગળ હું કશું જ નથી જોઈ શકતો. યમના યજ્ઞમાં તને મારા માટે સ્થિર કરવામાં આવ્યો છે; વિવસ્વાને તને ધરતી પર પથરાવ્યો છે.
અપાગૂહન્ન્ અમૃતાં મર્ત્યેભ્યઃ કૃત્વા સવર્ણામદધુર્વિવસ્વતે । ઉતાશ્વિનાવભરદ્યત્તદાસીદજહાદુ દ્વા મિથુના સરણ્યૂઃ
અમરને મરતાંથી અલગ કરી, વિવસ્વાન માટે ભેદ કર્યો. બંને અશ્વિનીકુમારો જે અપાયું હતું તે લઈ ગયા; સરણ્યુએ બંને જમલાઓને છોડી દીધા.
યે નિખાતા યે પરોપ્તા યે દગ્ધા યે ચોદ્ધિતાઃ । સર્વાંસ્તાન્ અગ્ન આ વહ પિતૄન્ હવિષે અત્તવે
જે જમીનખોદીને દફનાવ્યા છે, જે ઉપર મુકાયા છે, જે દાઝાયા છે અને જે ખુલ્લા મુકાયા છે, એ બધા પિતૃઓને, હે અગ્નિ, અર્પણનો ભાગ લેવા અહીં લાવ.
યે અગ્નિદગ્ધા યે અનગ્નિદગ્ધા મધ્યે દિવઃ સ્વધયા માદયન્તે । ત્વં તાન્ વેત્થ યદિ તે જાતવેદઃ સ્વધયા યજ્ઞં સ્વધિતિં જુષન્તામ્
જે અગ્નિમાં દાઝાયા છે અને જે અગ્નિમાં દાઝાયા નથી, અને જે સ્વશક્તિથી સ્વર્ગમાં આનંદ પામે છે, હે જાતવેદ, તું તેમને જાણે છે; તેઓ યજ્ઞ અને અર્પણને પ્રસન્નતાથી સ્વીકારે.
શં તપ માતિ તપો અગ્ને મા તન્વં તપઃ । વણેષુ શુષ્મો અસ્તુ તે પૃથિવ્યામસ્તુ યદ્ધરઃ
હે અગ્નિ, તેને વધારે દાઝે નહીં, તેની દેહને બળે નહીં. તારી જ્વાળા લાકડામાં રહે અને તેજ ધરતી પર રહે.
દદામ્યસ્મા અવસાનમેતદ્ય એષ આગન્ મમ ચેદભૂદિહ । યમશ્ચિકિત્વાન્ પ્રત્યેતદાહ મમૈષ રાય ઉપ તિષ્ઠતામિહ
હું તેને આ આરામનું સ્થાન આપું છું; જે અહીં આવ્યો છે, તે મારો રહે. યમ, જાણકાર, કહે છે: એ અહીં મારા ધન પાસે રહે.
ઇમાં માત્રાં મિમીમહે યથાપરં ન માસાતૈ । શતે શરત્સુ નો પુરા
ચાલો, આપણે જીવનનો આ અવધિ માપીએ, જેથી આપણે જે મળવું જોઈએ તે ઓછું ન પડે; આપણે સો વર્ષ પહેલાં પૂર્ણ કરીએ.
પ્રેમાં માત્રાં મિમીમહે યથાપરં ન માસાતૈ । શતે શરત્સુ નો પુરા
ચાલો, આપણે જીવનનો આ અવધિ માપીએ, જેથી આપણે જે મળવું જોઈએ તે ઓછું ન પડે; આપણે સો વર્ષ પહેલાં પૂર્ણ કરીએ.
અપેમાં માત્રાં મિમીમહે યથાપરં ન માસાતૈ । શતે શરત્સુ નો પુરા
ચાલો, આપણે જીવનનો આ અવધિ માપીએ, જેથી આપણે જે મળવું જોઈએ તે ઓછું ન પડે; આપણે સો વર્ષ પહેલાં પૂર્ણ કરીએ.