આશાસાના સૌમનસં પ્રજાં સૌભાગ્યં રયિમ્ । પત્યુરનુવ્રતા ભૂત્વા સં નહ્યસ્વામૃતાય કમ્
આ સ્ત્રી આશાવાદી મનથી પોતાના પરિવારમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને ઢગલાબંધ ધનની કામના રાખે છે. પતિપ્રતિ નિષ્ઠાવાન રહી, અમરત્વ માટે એ અમારામાં જોડાય એવી પ્રાર્થના કરીએ છીએ.
યથા સિન્ધુર્નદીનાં સામ્રાજ્યં સુષુવે વૃષા । એવા ત્વં સમ્રાજ્ઞ્યેધિ પત્યુરસ્તં પરેત્ય
જેમ સિંધુ નદી અન્ય નદીઓમાં રાજસિંહાસન પામે છે, તેમ તું પણ પતિના ઘરમાં પ્રવેશી, રાજમાતા બની રહે.
સમ્રાજ્ઞ્યેધિ શ્વશુરેષુ સમ્રાજ્ઞ્યુત દેવૃષુ । નનાન્દુઃ સમ્રાજ્ઞ્યેધિ સમ્રાજ્ઞ્યુત શ્વશ્ર્વાઃ
તું પતિના પિતાઓમાં, પતિના ભાઈઓમાં, નણંદોમાં અને સાસુઓમાં સર્વત્ર રાજમાતા બની રહે.
યા અકૃન્તન્ન્ અવયન્ યાશ્ચ તત્નિરે યા દેવીરન્તામભિતોઽદદન્ત । તાસ્ત્વા જરસે સં વ્યયન્ત્વાયુષ્મતીદં પરિ ધત્સ્વ વાસઃ
જેઓએ કપડાં કાપ્યાં નહીં, ફાડ્યાં નહીં, જેમણે એ વણ્યાં અને ચારેય બાજુથી પહેરાવ્યાં—એ સ્ત્રીઓ તને વૃદ્ધાવસ્થાએ પણ જોડાયેલી રહે, તું આ જીવનથી ભરપૂર વસ્ત્ર ધારણ કર.
જીવં રુદન્તિ વિ નયન્ત્યધ્વરં દીર્ઘામનુ પ્રસિતિં દીધ્યુર્નરઃ । વામં પિતૃભ્યો ય ઇદં સમીરિરે મયઃ પતિભ્યો જનયે પરિષ્વજે
જ્યારે જીવતી સ્ત્રીને યજ્ઞસ્થળે લઈ જાય છે ત્યારે લોકો રડે છે, પુરુષો લાંબી પંક્તિમાં તેજસ્વી બને છે; જે પિતૃઓને પ્રિય છે, તે પતિઓને આનંદ આપે—હું વધૂને હૃદયથી અપનાવું છું.
સ્યોનં ધ્રુવં પ્રજાયૈ ધારયામિ તેઽશ્માનં દેવ્યાઃ પૃથિવ્યા ઉપસ્થે । તમા તિષ્ઠાનુમાદ્યા સુવર્ચા દીર્ઘં ત આયુઃ સવિતા કૃણોતુ
દિવ્ય પૃથ્વી માતાના આંગણે, તારા સંતાન માટે હું મજબૂત અને અડગ પથ્થર મૂકી રહ્યો છું; તું એ પર ઊભી રહી, તેજસ્વી બન, અને સવિતાએ તને દીર્ઘ આયુષ્ય આપે.
યેનાગ્નિરસ્યા ભૂમ્યા હસ્તં જગ્રાહ દક્ષિણમ્ । તેન ગૃહ્ણામિ તે હસ્તં મા વ્યથિષ્ઠા મયા સહ પ્રજયા ચ ધનેન ચ
જેમ અગ્નિએ પૃથ્વીનો જમણો હાથ પકડ્યો હતો, તેમ હું તારો હાથ પકડું છું; ડરતી નહીં—મારા સાથે, સંતાન અને ધન સાથે તું રહે.
દેવસ્તે સવિતા હસ્તં ગૃહ્ણાતુ સોમો રાજા સુપ્રજસં કૃણોતુ । અગ્નિઃ સુભગાં જતવેદાઃ પત્યે પત્નીં જરદષ્ટિં કૃણોતુ
દેવ સવિતા તારો હાથ પકડે, સોમરાજા તને સુપુત્રવતી બનાવે; અગ્નિ, સર્વજ્ઞ, તને પતિ માટે શુભ અને દીર્ઘાયુ બનાવે.
ગૃહ્ણામિ તે સૌભગત્વાય હસ્તં મયા પત્યા જરદષ્ટિર્યથાસઃ । ભગો અર્યમા સવિતા પુરંધિર્મહ્યં ત્વાદુર્ગાર્હપત્યાય દેવાઃ
હું તારો હાથ શુભતાના આશયે પકડું છું, જેથી તું મારા સાથે, પતિ તરીકે, વૃદ્ધાવસ્થાએ પહોંચી શકે; ભાગ, અર્યમા, સવિતા અને પુરંધિ—એ દેવતાઓ તને ઘરની સુખ-સમૃદ્ધિ માટે મને અર્પણ કરે.
{૫} ભગસ્તે હસ્તમગ્રહીત્સવિતા હસ્તમગ્રહીત્। પત્ની ત્વમસિ ધર્મણાહં ગૃહપતિસ્તવ
ભાગદેવ અને સવિતાએ તારો હાથ પકડ્યો છે; તું ધર્મથી મારી પત્ની છે, અને હું તારો ગૃહસ્થ છું.
મમેયમસ્તુ પોષ્યા મહ્યં ત્વાદાદ્બૃહસ્પતિઃ । મયા પત્યા પ્રજાવતિ સં જીવ શરદઃ શતમ્
આ સ્ત્રી મારી માટે સુખદાયી બને, બૃહસ્પતિ તને મને આપે; મારા સાથે, સંતાનવતી બની, તું શતાબ્દી સુધી જીવ.
ત્વષ્ટા વાસો વ્યદધાચ્છુભે કં બૃહસ્પતેઃ પ્રશિષા કવીનામ્ । તેનેમાં નારીં સવિતા ભગશ્ચ સૂર્યામિવ પરિ ધત્તાં પ્રજયા
ત્વષ્ટાએ બૃહસ્પતિના માર્ગદર્શનથી સુંદર વસ્ત્ર તૈયાર કર્યું; એ વસ્ત્રથી સવિતા અને ભાગદેવ તને, સુર્યાની જેમ, સંતાનથી યુક્ત કરે.
ઇન્દ્રાગ્ની દ્યાવાપૃથિવી માતરિશ્વા મિત્રાવરુણા ભગો અશ્વિનોભા । બૃહસ્પતિર્મરુતો બ્રહ્મ સોમ ઇમાં નારિં પ્રજયા વર્ધયન્તુ
ઇન્દ્ર, અગ્નિ, દ્યાવા-પૃથ્વી, માતરિશ્વાન, મિત્ર, વરુણ, ભાગ, અશ્વિનીકુમાર, બૃહસ્પતિ, મારુતગણ, બ્રહ્મા અને સોમ—એ બધા તને સંતાનથી સમૃદ્ધ કરે.
બૃહસ્પતિઃ પ્રથમઃ સૂર્યાયાઃ શીર્ષે કેશાઁ અકલ્પયત્। તેનેમામશ્વિના નારીં પત્યે સં શોભયામસિ
બૃહસ્પતિએ સૌપ્રથમ સુર્યાના માથા પર વાળ ગોઠવ્યા; એ જ રીતે, અશ્વિનીકુમારો, અમે આ સ્ત્રીને પતિ માટે શોભાયમાન કરીએ છીએ.
ઇદં તદ્રૂપં યદવસ્ત યોષા જાયાં જિજ્ઞાસે મનસા ચરન્તીમ્ । તામન્વર્તિષ્યે સખિભિર્નવગ્વૈઃ ક ઇમાન્ વિદ્વાન્ વિ ચચર્ત પાશાન્
સ્ત્રીનું સ્વરૂપ એવું છે કે પત્ની મનમાં પતિને જાણવાની ઈચ્છા રાખે છે અને વિચારોમાં ફરતી રહે છે; હું નવા મિત્રો સાથે એના પીછા કરીશ—કોણ છે જે આ બંધનો જાણીને તેમને ખોલી શકે છે?
અહં વિ ષ્યામિ મયિ રૂપમસ્યા વેદદિત્પશ્યન્ મનસઃ કુલાયમ્ । ન સ્તેયમદ્મિ મનસોદમુચ્યે સ્વયં શ્રથ્નાનો વરુણસ્ય પાશાન્
હું એ બંધનો ખોલીશ; એનું સ્વરૂપ મારામાં છે, હું એ જાણું છું, મનના આ ઘરનું નિરીક્ષણ કરું છું; મેં કશું ચોરી નથી કર્યું, હું મનથી મુક્ત થતો નથી, હું જાતે જ વરુણના બંધનો ખોલું છું.
પ્ર ત્વા મુઞ્ચામિ વરુણસ્ય પાશાદ્યેન ત્વાબધ્નાત્સવિતા સુશેવાઃ । ઉરું લોકં સુગમત્ર પન્થાં કૃણોમિ તુભ્યં સહપત્ન્યૈ વધુ
હું તને વરુણના બંધનમાંથી મુક્ત કરું છું, જેમ સવિતા કૃપાળુએ તને બાંધેલી હતી; હે વધૂ, હું તારા માટે પતિ સાથે વિશાળ જગ્યા અને સરળ માર્ગ તૈયાર કરું છું.
ઉદ્યચ્છધ્વમપ રક્ષો હનાથેમં નારીં સુકૃતે દધાત । ધાતા વિપશ્ચિત્પતિમસ્યૈ વિવેદ ભગો રાજા પુર એતુ પ્રજાનન્
ઉઠો, દુષ્ટ શક્તિઓને દૂર કરો અને આ સ્ત્રીને સારા લોકોમાં સ્થિર કરો; વિદ્વાન સર્જનહારએ એના માટે પતિ શોધ્યો છે, ભાગરાજા અહીં આવી, સંતાન માટે આશીર્વાદ આપે.
ભગસ્તતક્ષ ચતુરઃ પાદાન્ ભગસ્તતક્ષ ચત્વાર્યુષ્પલાનિ । ત્વષ્ટા પિપેશ મધ્યતોઽનુ વર્ધ્રાન્ત્સા નો અસ્તુ સુમઙ્ગલી
ભગએ ચાર પગ બનાવ્યા છે, ચાર ચકરા પણ તેણે જ ઘડ્યા છે. ત્વષ્ટાએ વચ્ચેના ભાગને સુંદર રીતે ગોઠવ્યો છે અને વાંકડાંઓને પણ જોડી દીધા છે. એ રથ અમારે માટે શુભ અને કલ્યાણદાયી રહે.
સુકિંશુકં વહતું વિશ્વરૂપં હિરણ્યવર્ણં સુવૃતં સુચક્રમ્ । આ રોહ સૂર્યે અમૃતસ્ય લોકં સ્યોનં પતિભ્યો વહતું કૃણુ ત્વમ્
એ રથને સુંદર આવરણ, અનેક રૂપોવાળું, સુવર્ણ જેવું તેજસ્વી, મજબૂત બંધાયેલું અને સારાં ચક્રો ધરાવતું બનાવો. હે વધૂ, તું સુર્યલોકમાં અમર સ્થાન પર ચઢી જા અને પતિઓ માટે તારો માર્ગ સુખદ બનાવ.
અભ્રાતૃઘ્નીં વરુણાપશુઘ્નીં બૃહસ્પતે । ઇન્દ્રાપતિઘ્નીં પુત્રિણીમાસ્મભ્યં સવિતર્વહ
હે સવિતા, અમને એવી પત્ની આપજે કે જે ભાઈને દુઃખ ન આપે, પતિને હાનિ ન કરે, વરુણની કૃપા પ્રાપ્ત કરે, પુત્રવતી બને અને ઇન્દ્રની કૃપાથી પતિને પણ દુઃખ ન આપે.
મા હિંસિષ્ટં કુમાર્યં સ્થૂણે દેવકૃતે પથિ । શાલાયા દેવ્યા દ્વારં સ્યોનં કૃણ્મો વધૂપથમ્
હે દેવો બનાવેલા થાંભલા, દેવમાર્ગ પર ચાલતી કન્યાને તું કોઈ હાનિ ન કર. દેવમંદિરના દ્વારે, અમે વધૂ માટેનો માર્ગ સુખદ બનાવીએ છીએ.
બ્રહ્માપરં યુજ્યતાં બ્રહ્મ પૂર્વં બ્રહ્માન્તતો મધ્યતો બ્રહ્મ સર્વતઃ । અનાવ્યાધાં દેવપુરાં પ્રપદ્ય શિવા સ્યોના પતિલોકે વિ રાજ
આ સંસ્કૃત વાણી આરંભે, અંતે અને મધ્યમાં જોડાઈ રહે, સર્વત્ર વ્યાપી રહે. દેવોના શહેરમાં નિર્ભયતાથી પ્રવેશી, પતિના લોકમાં તું શુભ અને સુખદાઈ બનીને તેજ ધરાવ.
14.2 (વિવાહ પ્રકરણમ્) તુભ્યમગ્રે પર્યવહન્ત્સૂર્યાં વહતુના સહ । સ નઃ પતિભ્યો જાયાં દા અગ્ને પ્રજયા સહ
તારા માટે આગળ સુર્યાને લગ્નરથ સાથે જોડવામાં આવી છે. હે અગ્નિ, અમને સંતાનવાળી અને સમૃદ્ધિ સાથે પત્ની આપજે, જે પતિઓ માટે કલ્યાણકારી બને.
પુનઃ પત્નીમગ્નિરદાદાયુષા સહ વર્ચસા । દીર્ઘાયુરસ્યા યઃ પતિર્જીવાતિ શરદઃ શતમ્
અગ્નિએ પત્નીને દીર્ઘ આયુષ્ય અને તેજસ્વિતા સાથે પાછી આપી છે. એના પતિએ લાંબું આયુષ્ય પામે અને શતકાળ સુધી જીવે એવી આશીર્વાદ છે.
સોમસ્ય જાયા પ્રથમં ગન્ધર્વસ્તેઽપરઃ પતિઃ । તૃતીયો અગ્નિષ્ટે પતિસ્તુરીયસ્તે મનુષ્યજાઃ
સોમ તારો પહેલો પતિ હતો, ગાંધીર્વ બીજો, અગ્નિ ત્રીજો અને ચોથા માનવ પતિઓ છે.
સોમો દદદ્ગન્ધર્વાય ગન્ધર્વો દદદગ્નયે । રયિં ચ પુત્રાંશ્ચાદાદગ્નિર્મહ્યમથો ઇમામ્
સોમએ તેને ગાંધીર્વને આપ્યો, ગાંધીર્વએ અગ્નિને સોંપી, અગ્નિએ મને ધન, સંતાન અને આ સ્ત્રી પણ આપી છે.
આ વામગન્ત્સુમતિર્વાજિનીવસૂ ન્યશ્વિના હૃત્સુ કામા અરંસત । અભૂતં ગોપા મિથુના શુભસ્પતી પ્રિયા અર્યમ્ણો દુર્યામશીમહિ
હે અશ્વિનીકુમારો, તમે શુભ વિચારો સાથે, ઘોડાવાળાં ધન સાથે આવો. તમારાં મનમાં શુભ ઈચ્છાઓ વસે. તમે બંને સુંદરતાના સ્વામી બની રક્ષક બનો અને અમને આર્યમણની કૃપા પ્રાપ્ત થાય.
સા મન્દસાના મનસા શિવેન રયિં ધેહિ સર્વવીરં વચસ્યમ્ । સુગં તીર્થં સુપ્રપાણં શુભસ્પતી સ્થાણું પથિષ્ઠામપ દુર્મતિં હતમ્
શાંતિપૂર્ણ મન અને શુભ વિચારો સાથે સર્વવીર્ય અને પ્રસિદ્ધ ધન આપો. સુંદર માર્ગ, શુદ્ધ પાનિયું અને સ્થિરતા આપો; દુર્વિચાર દૂર કરો.
યા ઓષધયો યા નદ્યો યાનિ ક્ષેત્રાણિ યા વના । તાસ્ત્વા વધુ પ્રજાવતીં પત્યે રક્ષન્તુ રક્ષસઃ
જે ઔષધિઓ, નદીઓ, ખેતરો અને જંગલો છે, એ બધાં, હે વધૂ, તને પતિ માટે સંતાનવાળી બને અને તને દુષ્ટ શક્તિઓથી બચાવે.